زراعت و باغبانی و منابع طبیعی
محصولات کشاورزی ایران و عراق

سناریوی صادرات و واردات
محصولات کشاورزی ایران و عراق

خوب، بد، زشت

نویسنده: مهندس محمدرضا منصوریان

خوب است بدانیم که عراق (یازده سال پس از جنگ) برای حمایت از تولید داخلی خود، علاوه بر افزایش تعرفه محصولات وارداتی به این کشور (که مشابه آن در داخل تولید می‌شود) در سال گذشته اقدام به ممنوعیت ورود محصولاتی از جمله سیب درختی ایران کرد که دلیل آن، مسائل قرنطینه‌ای و حفظ سلامت مردم عنوان شد. عراق یازده سال پس از جنگ می‌داند که باید از تولیدکننده‌اش حمایت کند، می‌داند که سلامت مردم یعنی خوب بودن حال کشور...
بد است که در میان ده قلم کالای عمده صادراتی ایران (سایت سازمان تجارت) تنها یک محصول کشاورزی پسته قرار دارد که صادرات این محصول نیز به گفته دبیر کل کانون انجمن‌های صنایع غذایی ایران نسبت به سال 95 بیش از 96 میلیون دلار (به لحاظ ارزشی) کاهش داشته و این زنگ خطری برای صادرات این محصول مهم است.
در همین حال در جدول ارائه شده از سوی سازمان تجارت، در میان ده قلم عمده محصولات وارداتی به کشور در یازده ماه سال 96 نیمی از آن را محصولات کشاورزی (ذرت دامی، برنج، لوبیای سویا، موز سبز یا خشک کرده و کنجاله سویا) تشکیل می‌دهد. زشت بودن آمار ارائه شده آنجا جلوه می‌کند که براساس گزارش ایرنا به نقل از سازمان آمار وزارت تجارت و بازرگانی ترکیه حاکی است، صادرات ترکیه به عراق در هشت ماه اول سال میلادی گذشته، به رغم تنش و ناامنی در منطقه، حدود 6 میلیارد و 360 میلیون دلار بود که نسبت به دوره مشابه سال قبل از آن 2/35 درصد افزایش داشت.
براساس آمار منتشر شده در سایت اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران، میزان کل صادرات ایران در پنج ماهه اول سال 96 بیش از 17میلیارد دلار بود که از این میزان قریب به 5/2 میلیارد دلار به عراق صادرات صورت گرفت و به استناد همین آمار بیش از 63 میلیون دلار واردات کالا از عراق به ایران انجام شد.

عراقی‌ها مجبور هستند تعرفه وارداتی گذارند!

دکتر سید حمید حسینی، دبیر کل اتاق ایران و عراق، تعرفه عراقی‌ها برای واردات لبنیات و آشامیدنی‌ها را 40 درصد عنوان کرد و به نشریه گفت: البته با توجه به مالیات 25 درصدی بر واردات محصولات فوق که در روزهای گذشته از طرف عراقی گذاشته شد، عملا صادرات ایران و سایر کشورها، شامل 65 درصد عوارض خواهد شد.
وی تعرفه‌های وارداتی عراق را برای همه کشورها یکسان دانست و افزود: با توجه به اینکه کشور عراق هنوز نتوانسته تأمین‌کننده محصولات مورد نیاز خود باشد برهمین اساس صادرات به این کشور در واقع هزینه‌ای بر مردم عراق است که با درنظر گرفتن تعرفه‌های مختلف سعی در حمایت از تولید داخل خود می‌کند.
دبیر کل اتاق ایران و عراق درخصوص ممنوعیت صادرات محصولات جالیزی ایران به عراق اظهار داشت: این ممنوعیت تنها برای سیب درختی بود که با پیگیری‌های صورت گرفته، قرار شد این مصوبه در هیأت دولت لغو شده و راه صادرات سیب درختی به عراق مجدداً باز شود. البته کردستان عراق برای ورود سیب زمینی و پیاز هم عوارض گذاشته که این موضوع می‌تواند صادرات این محصولات را با مشکل مواجه کند.
حسینی در ادامه به تلاش‌های صورت گرفته به‌منظور ورود به بازار 5/2 میلیون تنی صادرات آرد به عراق اشاره کرد و ادامه داد: عراقی‌ها از آرد خاصی استفاده می‌کنند. به همین منظور سعی کردیم آردی با تلفیق آرد ایرانی و روسی تولید کنیم که علاوه بر رنگ سفید آردهای ایرانی، پروتئین بالای آردهای روسی را نیز داشته باشد و بر همین مبنا توانستیم سال گذشته حدود 200 هزار تن (کمتر از 10درصد نیاز آن کشور) صادرات آرد به عراق داشته باشیم.
وی در همین راستا افزود: در حال حاضر حدود 33 کارخانه آرد داخلی به‌منظور صادرات آرد به عراق با هم رقابت می‌کنند که گاهی این رقابت‌ها ناسالم شده و شرایط را برای ترک‌ها فراهم می‌کند تا با حدود 70 دلار گرانتر، بازار آرد بیشتری از عراق را در این زمینه به دست گیرند. البته از آنجا که ترکیه‌ای‌ها به بنگاه‌های خود اعتبار می‌دهند امکان جولان بیشتری هم برای آن‌ها در عراق فراهم است.

جایگاه آرد ایران در عراق

مهندس فرج پور، مسئول امور بازرگانی شرکت آرد فسا، درخصوص عوامل موثر در توسعه صادرات آرد به کشور عراق به نشریه گفت: یکی از دلایل را باید در بروز رسانی ادوات آردسازی کشور دانست چرا که با استفاده از ادوات مدرن می‌توان عملکرد را به میزان قابل توجهی بالا برد.
وی عامل دیگر را در عرضه گندم ورود موقت توسط شرکت مادر تخصصی بازرگانی دولتی ایران عنوان کرد و افزود: در حال حاضر گندم برای تبدیل به آرد صادراتی، از طریق بورس عرضه نمی‌شود و تولیدکنندگان جهت حضور در بازار صادرات به اجبار خود اقدام به واردات گندم می‌کنند.
مسئول بازرگانی شرکت آرد فسا، به کوتاه کردن دیوان سالاری اداری به‌منظور اخذ مجوزهای مربوط به گندم ورود موقت اشاره و اظهار داشت: گرفتن هر کدام از مجوزها از شرکت GTC‌، گمرک و اداره غذا و دارو علاوه بر زمان‌بری یک ماهه، نیازمند ضمانت نامه‌های سنگین بانکی نیز است.
فرج پور با پیشنهاد جلسه تخصصی صنعت آرد توسط اتاق بازرگانی ایران و عراق بین بازرگانان عراقی و کارخانجات آردسازی ایران ادامه داد: باید توجه داشت که عراق متقاضی آرد ما است و جلسات این چنینی می‌تواند در حذف دلالان کمک شایانی داشته باشد.
وی خاطرنشان کرد: ارائه ارز به کارخانجات آردسازی جهت تأمین و خرید گندم ورود موقت نیز می‌تواند کمک قابل توجهی به تولیدکنندگان کند.

با صدای بلند می‌گویم...

دکتر مسعود شریعتی، مدیرعامل شرکت کشت و صنعت شریف‌آباد در گفتگوی آذر ماه سال گذشته با نشریه با انتقاد از واردات بی‌رویه گفت: با صدای بلند می‌گویم در هیچ جای دنیا درهای اقتصاد بر روی واردات باز نیست. به‌عنوان مثال کشور عراق در عرصه لبنیات 40% تعرفه واردات تعیین کرده است.
وی ادامه داد: به هر حال کم‌کاری در حوزه سیاسی باعث می‌شود جنس پشت مرزها بماند و صادر نشود، حتی از فرصت بازار بزرگ روسیه هم درست استفاده نشد.

4 درصد رشد صادرات، 14 درصد رشد واردات

به گزارش تسنیم به نقل از کاوه زرگران، دبیرکل کانون انجمن‌های صنایع غذایی ایران، ارزش صادرات محصولات کشاورزی و غذایی در سال 96 حدود 5 میلیارد و 930 میلیون دلار بود که نسبت به مدت مشابه سال قبل از آن 4 درصد به لحاظ ارزشی رشد داشت.
وی سهم صادرات محصولات کشاورزی و غذایی از کل صادرات غیرنفتی کشور در سال گذشته را 13 درصد اعلام کرد و گفت: اقلام مهم صادراتی کشاورزی و غذایی کشور در سال گذشته پسته (به ارزش بیش از یک میلیارد و 175 میلیون دلار)، لبنیات (به ارزش بیش از 706 میلیون دلار)، زعفران (به ارزش بیش از 325 میلیون دلار)، شیرینی و شکلات، سیب، خرما و رب گوجه‌فرنگی بودند. این اقلام با ارزش صادراتی حدود 3 میلیارد و 500 میلیون دلار بیش از 59 درصد از ارزش صادرات محصولات کشاورزی و غذایی سال 96 را به خود اختصاص داد.
دبیرکل کانون انجمن‌های صنایع غذایی ایران ارزش واردات محصولات کشاورزی و غذایی در سال 96 را حدود 8/9 میلیارد دلار (حدود دو برابر میزان صادرات) بیان کرد که نسبت به مدت مشابه سال قبل از آن حدود 14 درصد به لحاظ ارزشی افزایش داشت.

سکانس پایانی، داخلی، نشریه

با اینکه توان تولید تا مرز خودکفایی بعضی از محصولات وارداتی را داریم (تا به صادرات رو نیاوریم) اما خوب می‌شد اگر حداقل به اندازه واردات، صادرات در بخش کشاورزی نیز داشته باشیم. از میان این همه محصول تولیدی که از کیفیت بالایی هم برخوردار است چه بد است که نمی‌توانیم به‌عنوان مثال زرشک، انار (رتبه اول تولید در جهان) گردو، آلبالو و گیلاس (رتبه سوم تولید در جهان) را به کشورهای بیشتری صادرات کنیم؟! (بر اساس اطلاعات مندرج در سایت اتحادیه سراسری تعاونی‌های کشاورزی باغداران ایران). اینکه چرا ما مجبور نیستیم تعرفه بالا، حداقل در محصولاتی که توان تولید داخل آن را داریم، وضع کنیم زشت بودن موضوع را بیشتر می‌کند.
آیا نباید به صنایع بسته‌بندی، بازاریابی درست و اصولی، استفاده منطقی و کارشناسی از سموم دفع آفات نباتی و... توجه بیشتری شود تا بتوانیم بازارهای صادراتی گسترده‌تری را به خود اختصاص دهیم و به جای صادرات آب مجازی (هندوانه و خیار) دیگر محصولات کشورمان را به متقاضیان جهانی معرفی و عرضه کنیم. 

نشریه دام و کشت و صنعت - شماره ۲۱۷  و ۲۱۸ - سال ۱۳۹۷
 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow