ماشین آلات کشاورزی
آینده نگری با دورخیز به 50 سال قبل

كشاورزی نیاكان ما حفاظتی بود

آینده نگری با دورخیز به 50 سال قبل

نویسنده: محمدرضا منصوریان

تكرار تاریخ اگر در سیاست ممكن باشد، اما در كشاورزی جای تأمل دارد؛ چراكه سازوكار زراعت بر اساس تحقیقات و علوم زمان است. حال جای تعجب است كه پس از چند دهه محققین به رفتارهای زارعان سنتی كار صحه گذاشته و همگان را به ترغیب اینگونه كشاورزی راهنمایی می‌كنند.  داعیه‌داران كشاورزی حفاظتی معتقدند در قبال محصول برداشت شده باید به اراضی كشاورزی پاداش بدهیم و 30درصد بقایا را برای تقویت خاك حفظ نمائیم. كشاورزی پایدار به توانمندسازی كشاورزان در رابطه با مدیریت صحیح منابع طبیعی و حفاظت از آن وابسته می‌باشد.  به‌منظور بررسی مسئله، نشست تخصصی یك روزه كشاورزی حفاظتی در چهارمین روز از اولین ماه پاییز در مركز آموزش عالی امام خمینی كرج با حضور مسئولان استانی و وزارتخانه برگزار شد كه گزارش آن در ادامه از نظر می‌گذرد.

تنها راه نجات كشاورزی، كشاورزی حفاظتی است

دكتر محمد امین آسودار، استاد دانشگاه كشاورزی رامین خوزستان، در این نشست با اشاره به این موضوع كه در هر اقلیمی نمی‌شود كشاورزی حفاظتی را عملیاتی كرد گفت: در كشاورزی فقط بحث عملكرد مطرح نیست بلكه دیگر مزایا همچون سوخت، آلودگی محیط زیست، تخریب خاك و رشد مواد آلی نیز مورد بحث است و برای رسیدن به آن آموزش كشاورزی در مزرعه و كارشناسان را می‌طلبد. وی لازمه دستیابی به كشاورزی ایده آل را توسعه امكانات دانست و افزود: ابزار اجرای كار باید تكمیل شده و از طرف دیگر باید قبول كرد كه اجرا از تحقیقات جلوتر است به طوری كه در تحقیقات هنوز نتوانستیم یك خاكورز مناسب برای بعضی از مناطق -همچون ارومیه- پیدا كنیم. استاد دانشگاه كشاورزی رامین خوزستان، با انتقاد از عدم قبول كشاورزی حفاظتی از نگاه گیاه‌پزشكان  اظهار داشت: گیاه‌پزشكان در كنفرانس‌های علف هرز، كشاورزی حفاظتی را تقویت‌كننده آفات و بیماری‌ها عنوان می‌كنند و این در حالی است كه راهكار لازم برای این امر هم وجود دارد؛ اما چون نیاز به كار تحقیقاتی می‌باشد زیر بار آن نمی‌روند.

جهانی فكر كنیم و منطقه‌ای عمل كنیم ...

دكتر شریفی در این همایش كشاورزی حفاظتی را روشی به‌منظور حفاظت از منابع و افزایش بهره‌وری تولید دانست و گفت: هدف این است كه در بلند مدت تولید افزایش پیدا كند و در كشاورزی حفاظتی مبنا استفاده از انرژی‌های درون سیستمی است كه این انرژی‌ها زمان بر است.

باید كنار و همراه كشاورز بود

مهندس برزنانی، كارشناس مكانیزاسیون اداره فناوری مكانیزه و دبیر كشاورزی حفاظتی استان گلستان، در همایش كشاورزی حفاظتی همگام نبودن بخش‌های دیگر وزارت كشاورزی از جمله معاونت آب و خاك با كشاورزی حفاظتی را یكی از معضلات عنوان كرد و گفت: آب و خاك برنامه‌ای برای حفظ خاك ندارد و این نشان‌دهنده آن است كه خاك در نگاه مسئولین مذكور اهمیت چندانی ندارد.

وی مدیریت حفظ بقایا و كاهش شدت خاكورزی را از مزایای كشاورزی حفاظتی دانست و ضمن اشاره به دیگر چالش‌های پیش روی تحقق كشاورزی حفاظتی، اظهار داشت: همگام نبودن سایر كارشناسان به واسطه عدم باور یا بی‌تفاوتی، همگام نبودن سایر بخش‌ها با كشاورزی حفاظتی -بی برنامه بودن آب و خاك و حفظ نباتات برای كشاورزی حفاظتی-، عدم تعیین جایگاه اداری كشاورزی حفاظتی جهت تداوم پیگیری برنامه‌های ابلاغی، توجه ناكافی و عدم حساسیت مسئولین به كشاورزی حفاظتی، ناكافی بودن اعتبارات تخصیص یافته به مبحث كشاورزی حفاظتی، تفاوت اندك در كاهش هزینه‌های محصولات پاییزه، عدم اعتماد كشاورزان به افزایش عملكرد با توجه به دوره طولانی زمان تا برداشت، در دسترس بودن ادوات كشاورزی سنتی، بالابودن هزینه خرید ادوات كشاورزی حفاظتی جدید، بی‌ارزش بودن آب در بخش كشاورزی، بی‌ارزش بودن خاك -چراكه كشاورز بابت فرسایش و آبشویی آن هزینه‌ای پرداخت نمی‌كند-، قیمت پایین سوخت، تجهیز كمباین‌ها به خردكن و كاه‌پخش‌كن، كارایی پایین دستگاه‌های حفاظتی در میزان زیاد بقایای گیاهی در مزارع آبی و مزاحمت آن‌ها برای ادوات حفاظتی از معضلات قابل ذكر كشاورزی حفاظتی در حال حاضر می‌باشد. دبیر كشاورزی حفاظتی استان گلستان ادامه داد: به كشاورز ایده می‌دهیم، اما چگونه اجرا شدن آن را نمی‌گوییم و كشاورزان را همراهی نمی‌كنیم، چرا كه لازم است از كاشت تا برداشت به كشاورزان سر زده شود و آن‌ها را دل گرم كرد.

عدم ترویج كشاورزی حفاظتی یعنی یك جای كار می‌لنگد!

مهندس موسی صمیمی، معاون زراعت استان فارس، در این همایش میزان عملیات بدون خاكورزی این استان را 28 هزار هكتار عنوان كرد و گفت:  این میزان عملكرد مربوط به یكی دو سال گذشته نیست بلكه این امر از سال 84 شروع شده است و اگر اعتبار داشتیم و كارشناسان و بعضی از مسئولین هم عقیده و هم راستا بودند، توفیقات بیشتری حاصل می‌شد. وی تصریح كرد: كشاورزی حفاظتی استان فارس قریب به 5 سال است كه بدون افزایش سطح، حول 300 هزار هكتار می‌چرخد و عدم ترویج به منزله داشتن اشكال در كشاورزی حفاظتی است؛ چراكه به‌عنوان مثال هنوز میزان مصرف كود بالاست.

اول بودن مهم نیست؛ عملكرد مهم است!

مهندس مهدی عباس زاده، مربی و كارشناس مسئول حاصلخیزی خاك از خراسان رضوی، به آمار و ارقام ارائه شده در این همایش از سوی استان و شهرستان‌ها انتقاد كرده و گفت: مهم اول بودن نیست بلكه مهم درست عمل كردن است. وقت اینگونه همایش‌ها نباید به ارائه آمار و ارقام كه صحت آن مشخص نیست گذرانده شود. كارشناس مسئول حاصلخیزی خاك استان خراسان رضوی تصریح كرد: اگر ملزومات فراهم باشد(جایگاه تغذیه گیاهی و غنی سازی بذر) در دو سال ابتدایی خاكورزی حفاظتی كاهش عملكرد نخواهیم داشت.

مراكز خدمات جهاد كشاورزی همچون شیر بی‌یال و كوپال

مهندس مجید علی وند، دبیر كشاورزی حفاظتی استان آذربایجان غربی، در این همایش خواستار توجیه روسای استان‌ها درخصوص اهمیت كشاورزی حفاظتی شد و گفت: امروزه فعالیت كشاورزی سنتی و شخم با گاوآهن به سمت خاكورزی حفاظتی تغییر كرده است اما اطلاعات و میزان اهمیت آن در نظر روسای سازمان جهاد كشاورزی بعضی از استان‌ها در حد صفر می‌باشد. وی انتقال اطلاعات به سمت مراكز خدمات كشاورزی را لازم دانست و ادامه داد: مراكز خدمات جهاد كشاورزی همچون شیر بی‌یال و كوپال است و امكانات مورد نیاز برای این امر را در اختیار ندارد. دبیر كشاورزی حفاظتی استان آذربایجان غربی خاطرنشان ساخت: باید تمام تحقیقات انجام شده در مراكز تحقیقاتی و دانشگاهی در ارتباط با كشاورزی حفاظتی را در اختیار دبیران كشاورزی حفاظتی استان‌ها قرار دهند تا این مطالعات به مزرعه نیز منتقل شود.

 

ماهنامه دام و کشت و صنعت - شماره ۲۱۰ - سال ۱۳۹۶

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow