ماشین آلات کشاورزی
آينده نگري با دورخيز به 50 سال قبل

كشاورزي نياكان ما حفاظتي بود

آينده نگري با دورخيز به 50 سال قبل

تكرار تاريخ اگر در سياست ممكن باشد، اما در كشاورزي جاي تأمل دارد؛ چراكه سازوكار زراعت بر اساس تحقيقات و علوم زمان است. حال جاي تعجب است كه پس از چند دهه محققين به رفتارهاي زارعان سنتي كار صحه گذاشته و همگان را به ترغيب اينگونه كشاورزي راهنمايي مي‌كنند.  داعيه‌داران كشاورزي حفاظتي معتقدند در قبال محصول برداشت شده بايد به اراضي كشاورزي پاداش بدهيم و 30درصد بقايا را براي تقويت خاك حفظ نمائيم. كشاورزي پايدار به توانمندسازي كشاورزان در رابطه با مديريت صحيح منابع طبيعي و حفاظت از آن وابسته مي‌باشد.  به‌منظور بررسي مسئله، نشست تخصصي يك روزه كشاورزي حفاظتي در چهارمين روز از اولين ماه پاييز در مركز آموزش عالي امام خميني كرج با حضور مسئولان استاني و وزارتخانه برگزار شد كه گزارش آن در ادامه از نظر مي‌گذرد.

 

تنها راه نجات كشاورزي، كشاورزي حفاظتي است

دكتر محمد امين آسودار، استاد دانشگاه كشاورزي رامين خوزستان، در اين نشست با اشاره به اين موضوع كه در هر اقليمي نمي‌شود كشاورزي حفاظتي را عملياتي كرد گفت: در كشاورزي فقط بحث عملكرد مطرح نيست بلكه ديگر مزايا همچون سوخت، آلودگي محيط زيست، تخريب خاك و رشد مواد آلي نيز مورد بحث است و براي رسيدن به آن آموزش كشاورزي در مزرعه و كارشناسان را مي‌طلبد. وي لازمه دستيابي به كشاورزي ايده آل را توسعه امكانات دانست و افزود: ابزار اجراي كار بايد تكميل شده و از طرف ديگر بايد قبول كرد كه اجرا از تحقيقات جلوتر است به طوري كه در تحقيقات هنوز نتوانستيم يك خاكورز مناسب براي بعضي از مناطق -همچون اروميه- پيدا كنيم. استاد دانشگاه كشاورزي رامين خوزستان، با انتقاد از عدم قبول كشاورزي حفاظتي از نگاه گياه‌پزشكان  اظهار داشت: گياه‌پزشكان در كنفرانس‌هاي علف هرز، كشاورزي حفاظتي را تقويت‌كننده آفات و بيماري‌ها عنوان مي‌كنند و اين در حالي است كه راهكار لازم براي اين امر هم وجود دارد؛ اما چون نياز به كار تحقيقاتي مي‌باشد زير بار آن نمي‌روند.

 

جهاني فكر كنيم و منطقه‌اي عمل كنيم ...

دكتر شريفي در اين همايش كشاورزي حفاظتي را روشي به‌منظور حفاظت از منابع و افزايش بهره‌وري توليد دانست و گفت: هدف اين است كه در بلند مدت توليد افزايش پيدا كند و در كشاورزي حفاظتي مبنا استفاده از انرژي‌هاي درون سيستمي است كه اين انرژي‌ها زمان بر است.

 

بايد كنار و همراه كشاورز بود

مهندس برزناني، كارشناس مكانيزاسيون اداره فناوري مكانيزه و دبير كشاورزي حفاظتي استان گلستان، در همايش كشاورزي حفاظتي همگام نبودن بخش‌هاي ديگر وزارت كشاورزي از جمله معاونت آب و خاك با كشاورزي حفاظتي را يكي از معضلات عنوان كرد و گفت: آب و خاك برنامه‌اي براي حفظ خاك ندارد و اين نشان‌دهنده آن است كه خاك در نگاه مسئولين مذكور اهميت چنداني ندارد.

وي مديريت حفظ بقايا و كاهش شدت خاكورزي را از مزاياي كشاورزي حفاظتي دانست و ضمن اشاره به ديگر چالش‌هاي پيش روي تحقق كشاورزي حفاظتي، اظهار داشت: همگام نبودن ساير كارشناسان به واسطه عدم باور يا بي‌تفاوتي، همگام نبودن ساير بخش‌ها با كشاورزي حفاظتي -بي برنامه بودن آب و خاك و حفظ نباتات براي كشاورزي حفاظتي-، عدم تعيين جايگاه اداري كشاورزي حفاظتي جهت تداوم پيگيري برنامه‌هاي ابلاغي، توجه ناكافي و عدم حساسيت مسئولين به كشاورزي حفاظتي، ناكافي بودن اعتبارات تخصيص يافته به مبحث كشاورزي حفاظتي، تفاوت اندك در كاهش هزينه‌هاي محصولات پاييزه، عدم اعتماد كشاورزان به افزايش عملكرد با توجه به دوره طولاني زمان تا برداشت، در دسترس بودن ادوات كشاورزي سنتي، بالابودن هزينه خريد ادوات كشاورزي حفاظتي جديد، بي‌ارزش بودن آب در بخش كشاورزي، بي‌ارزش بودن خاك -چراكه كشاورز بابت فرسايش و آبشويي آن هزينه‌اي پرداخت نمي‌كند-، قيمت پايين سوخت، تجهيز كمباين‌ها به خردكن و كاه‌پخش‌كن، كارايي پايين دستگاه‌هاي حفاظتي در ميزان زياد بقاياي گياهي در مزارع آبي و مزاحمت آن‌ها براي ادوات حفاظتي از معضلات قابل ذكر كشاورزي حفاظتي در حال حاضر مي‌باشد. دبير كشاورزي حفاظتي استان گلستان ادامه داد: به كشاورز ايده مي‌دهيم، اما چگونه اجرا شدن آن را نمي‌گوييم و كشاورزان را همراهي نمي‌كنيم، چرا كه لازم است از كاشت تا برداشت به كشاورزان سر زده شود و آن‌ها را دل گرم كرد.

عدم ترويج كشاورزي حفاظتي يعني يك جاي كار مي‌لنگد!

مهندس موسي صميمي، معاون زراعت استان فارس، در اين همايش ميزان عمليات بدون خاكورزي اين استان را 28 هزار هكتار عنوان كرد و گفتاين ميزان عملكرد مربوط به يكي دو سال گذشته نيست بلكه اين امر از سال 84 شروع شده است و اگر اعتبار داشتيم و كارشناسان و بعضي از مسئولين هم عقيده و هم راستا بودند، توفيقات بيشتري حاصل مي‌شد. وي تصريح كرد: كشاورزي حفاظتي استان فارس قريب به 5 سال است كه بدون افزايش سطح، حول 300 هزار هكتار مي‌چرخد و عدم ترويج به منزله داشتن اشكال در كشاورزي حفاظتي است؛ چراكه به‌عنوان مثال هنوز ميزان مصرف كود بالاست.

 

اول بودن مهم نيست؛ عملكرد مهم است!

مهندس مهدي عباس زاده، مربي و كارشناس مسئول حاصلخيزي خاك از خراسان رضوي، به آمار و ارقام ارائه شده در اين همايش از سوي استان و شهرستان‌ها انتقاد كرده و گفت: مهم اول بودن نيست بلكه مهم درست عمل كردن است. وقت اينگونه همايش‌ها نبايد به ارائه آمار و ارقام كه صحت آن مشخص نيست گذرانده شود. كارشناس مسئول حاصلخيزي خاك استان خراسان رضوي تصريح كرد: اگر ملزومات فراهم باشد(جايگاه تغذيه گياهي و غني سازي بذر) در دو سال ابتدايي خاكورزي حفاظتي كاهش عملكرد نخواهيم داشت.

 

مراكز خدمات جهاد كشاورزي همچون شير بي‌يال و كوپال

مهندس مجيد علي وند، دبير كشاورزي حفاظتي استان آذربايجان غربي، در اين همايش خواستار توجيه روساي استان‌ها درخصوص اهميت كشاورزي حفاظتي شد و گفت: امروزه فعاليت كشاورزي سنتي و شخم با گاوآهن به سمت خاكورزي حفاظتي تغيير كرده است اما اطلاعات و ميزان اهميت آن در نظر روساي سازمان جهاد كشاورزي بعضي از استان‌ها در حد صفر مي‌باشد. وي انتقال اطلاعات به سمت مراكز خدمات كشاورزي را لازم دانست و ادامه داد: مراكز خدمات جهاد كشاورزي همچون شير بي‌يال و كوپال است و امكانات مورد نياز براي اين امر را در اختيار ندارد. دبير كشاورزي حفاظتي استان آذربايجان غربي خاطرنشان ساخت: بايد تمام تحقيقات انجام شده در مراكز تحقيقاتي و دانشگاهي در ارتباط با كشاورزي حفاظتي را در اختيار دبيران كشاورزي حفاظتي استان‌ها قرار دهند تا اين مطالعات به مزرعه نيز منتقل شود.

 

ماهنامه دام و کشت و صنعت - شماره ۲۱۰ - سال ۱۳۹۶

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow