صنعت دام و طیور و آبزیان
وضعیت‭ ‬دامپروری‭ ‬در ایران

وضعیت‭ ‬دامپروری‭ ‬در ایران
و‭ ‬چالشها و‭ ‬راه‌كارها

مهندس‭ ‬تیرداد‭ ‬مهراد‭ *‬

زیربخش‭ ‬دامپروری‭ ‬از‭ ‬نظر‭ ‬تغذیه‭ ‬انسانی‭ ‬جزو‭ ‬مهم‌ترین‭ ‬شاخه‌های‭ ‬بخش‭ ‬كشاورزی‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬باید‭ ‬با‭ ‬نگرشی‭ ‬همه‭ ‬جانبه‭ ‬به‭ ‬شرایط‭ ‬جغرافیایی‭ ‬و‭ ‬فرهنگی‭ ‬هر‭ ‬منطقه‭ ‬مدیریت‭ ‬شود‭ ‬و‭ ‬استعدادهای‭ ‬منطقه‭ ‬از‭ ‬لحاظ‭ ‬نوع‭ ‬آرایش‭ ‬كشت‭ ‬بهینه‭ ‬و‭ ‬امكان‭ ‬برخورداری‭ ‬از‭ ‬منابع‭ ‬آبی‭ ‬محور‭ ‬توسعه‭ ‬دامپروری‭ ‬به‌خصوص‭ ‬از‭ ‬نوع‭ ‬صنعتی‭ ‬و‭ ‬نیمه‌صنعتی‭ ‬آن‭ ‬قرار‭ ‬گیرد‭.‬
در‭ ‬این‭ ‬مقاله‭ ‬به‭ ‬لزوم‭ ‬اهمیت‭ ‬راهبردی‭ ‬توسعه‭ ‬پایدار‭ ‬به‭ ‬پدیده‭ ‬بهره‌وری‭ ‬كه‭ ‬الزاما‭ ‬با‭ ‬كاهش‭ ‬ضایعات‭ ‬و‭ ‬تلفات‭ ‬و‭ ‬ارتقای‭ ‬تولید،‭ ‬یعنی‭ ‬كاستن‭ ‬هزینه‌ها‭ ‬و‭ ‬افزایش‭ ‬درآمدها،‭ ‬پرداخت‭ ‬ویژه‌ای‭ ‬شده‭ ‬است‭.‬‭ ‬
گذری‭ ‬بر‭ ‬بهبود‭ ‬وضعیت‭ ‬دامپروری‭ ‬در‭ ‬كشور
افزایش‭ ‬تولید‭ ‬محصولات‭ ‬دامی‭ ‬كه‭ ‬ماحصل‭ ‬تقویت‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬عوامل‭ ‬پایه‭ ‬مانند‭ ‬توسعه‭ ‬كشت‭ ‬منابع‭ ‬علوفه‌ای‭ ‬مورد‭ ‬نیاز‭ ‬دام‭ ‬و‭ ‬توسعه‭ ‬و‭ ‬عمران‭ ‬مراتع‭ ‬است،‭ ‬در‭ ‬طی‭ ‬چهارده‭ ‬ساله‭ ‬اخیر‭ ‬در‭ ‬بسیاری‭ ‬موارد‭ ‬تولیدات‭ ‬دامی‭ ‬رشد‭ ‬نزولی‭ ‬داشته‭ ‬كه‭ ‬واردات‭ ‬فزاینده‭ ‬اینگونه‭ ‬محصولات،‭ ‬غفلت‭ ‬مسئولان‭ ‬از‭ ‬پرداختن‭ ‬به‭ ‬مقوله‭ ‬تولید،‭ ‬وقوع‭ ‬خشكسالی،‭ ‬اشاعه‭ ‬آنفولانزای‭ ‬طیور،‭ ‬تخصیص‭ ‬نیافتن‭ ‬اعتبارات‭ ‬لازم،‭ ‬خالی‭ ‬شدن‭ ‬خزانه‭ ‬بانك‌ها‭ ‬و‭ ‬پرداخت‭ ‬وام‌های‭ ‬كلان‭ ‬بدون‭ ‬بازگشت‭ ‬به‭ ‬برخی‭ ‬خواص‭ ‬در‭ ‬وقوع‭ ‬آن‭ ‬بی‌تأثیر‭ ‬نبوده‭ ‬است‭...!‬
در‭ ‬شرایط‭ ‬حاضر‭ ‬و‭ ‬برای‭ ‬جبران‭ ‬عقب‭ ‬ماندگی‭ ‬ناشی‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬سوءسیاست‌ها‭ ‬باید‭ ‬طراحی‭ ‬توسعه‭ ‬كار‭ ‬را‭ ‬مدنظرخود‭ ‬قرار‭ ‬داده‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬اجرایی‭ ‬كردن‭ ‬پروژه‌های‭ ‬جدید‭ ‬به‭ ‬نحو‭ ‬ضربتی‭ ‬توام‭ ‬با‭ ‬اجرای‭ ‬راهكارهایی‭ ‬میان‌مدت‭ -‬كه‭ ‬بعدا‭ ‬ذكر‭ ‬آن‭ ‬خواهد‭ ‬رفت‭- ‬وضعیت‭ ‬موجود‭ ‬را‭ ‬بهبود‭ ‬دهیم‭.‬
باید‭ ‬در‭ ‬ابتدا‭ ‬منابع‭ ‬پایه‭ ‬و‭ ‬مبانی‭ ‬كار‭ ‬مانند‭ ‬آب‭ ‬وخاك،‭ ‬توسعه‭ ‬و‭ ‬تقویت‭ ‬شود‭ ‬و‭ ‬همگرایی‭ ‬در‭ ‬سیاست‭ ‬كشت‭ ‬متناسب‭ ‬با‭ ‬نیاز‌های‭ ‬دامی‭ ‬با‭ ‬اتخاذ‭ ‬سیاست‌های‭ ‬جدید‭ ‬اصلاحی‭ ‬از‭ ‬جانب‭ ‬متولیان‭ ‬بخش‭ ‬دام‭ ‬و‭ ‬زراعت‭ ‬با‭ ‬تشویق‭ ‬بهره‌برداران‭ ‬هر‭ ‬دو‭ ‬بخش‭ ‬و‭ ‬ترویج‭ ‬آن‭ ‬صورت‭ ‬گیرد‭. ‬لازم‭ ‬است‭ ‬در‭ ‬استان‌ها‭ ‬احتیاجات‭ ‬دام‌ها‭ ‬به‭ ‬علوفه‭ ‬مورد‭ ‬نیاز‭ ‬دقیقا‭ ‬مورد‭ ‬ارزیابی‭ ‬قرار‭ ‬گرفته‭ ‬و‭ ‬براساس‭ ‬آن‭ ‬سیاست‌های‭ ‬كشت،‭ ‬تنظیم‭ ‬و‭ ‬اجرا‭ ‬گردند‭. ‬نوع‭ ‬محصولی‭ ‬كه‭ ‬برای‭ ‬كشت‭ ‬در‭ ‬تناوب‭ ‬زراعی‭ ‬هدف‭ ‬قرار‭ ‬می‌گیرد،‭ ‬احداث‭ ‬سیلو‭ ‬یا‭ ‬بسته‌هایی‭ ‬كه‭ ‬به‌منظور‭ ‬نگهداری‭ ‬علوفه‭ ‬و‭ ‬استغنای‭ ‬آن‌ها‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬ارتقا‭ ‬و‭ ‬بالا‭ ‬بردن‭ ‬ارزش‭ ‬غذایی‭ ‬با‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬ضایعات‭ ‬كارخانجات‭ ‬مانند‭ ‬ملاس‭ ‬و‭ ‬همچنین‭ ‬كود‭ ‬اوره‭ ‬و‭ ...‬،‭ ‬مورد‭ ‬ارزیابی‭ ‬دقیق‭ ‬قرار‭ ‬گیرد‭. ‬پدیده‭ ‬واردات‭ ‬از‭ ‬شكل‭ ‬"محصول‭ ‬آماده"‭ ‬به‭ ‬ورود‭ ‬نهاده‌ها‭ ‬و‭ ‬خوراك‭ ‬و‭ ‬اجزای‭ ‬منتهی‭ ‬به‭ ‬تولید‭ ‬محصول‭ ‬تغییر‭ ‬جهت‭ ‬داده‭ ‬تا‭ ‬اشتغال‭ ‬بیشتری‭ ‬حاصل‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬رهگذر‭ ‬فرهنگ‭ ‬تولید‭ ‬داخلی‭ ‬نیز‭ ‬نهادینه،‭ ‬تثبیت‭ ‬و‭ ‬تقویت‭ ‬شود‭.‬
نگرش‭ ‬راهبردی‭ ‬به‭ ‬خودكفایی‭ ‬به‌عنوان‭ ‬یك‭ ‬هدف‭ ‬میانه‭ ‬اتخاذ‭ ‬گردد‭ ‬و‭ ‬فراتر‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬در‭ ‬راستای‭ ‬تولید‭ ‬بیشتر‭ ‬به‌منظور‭ ‬صادرات‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬اختیار‭ ‬گرفتن‭ ‬بازارهای‭ ‬منطقه‭ ‬و‭ ‬جهان‭ ‬صورت‭ ‬گرفته‭ ‬كه‭ ‬تحقق‭ ‬آن‭ ‬با‭ ‬بكارگیری‭ ‬همه‭ ‬قابلیت‌ها‭ ‬و‭ ‬پتانسیل‌های‭ ‬موجود‭ ‬به‌عنوان‭ ‬اهداف‭ ‬استراتژیك‭ ‬نهایی‭ ‬تعریف‭ ‬شود‭. ‬هر‭ ‬چند‭ ‬كه‭ ‬عوامل‭ ‬منتهی‭ ‬به‭ ‬تولید‭ ‬محصول‭ ‬فراتر‭ ‬از‭ ‬حدود‭ ‬دریافت‌های‭ ‬داخلی‭ ‬باشد‭ ‬و‭ ‬بعضا‭ ‬نیاز‭ ‬به‭ ‬واردات‭ ‬آن‌ها‭ ‬داشته‭ ‬باشیم‭.‬
ایجاد‭ ‬مراتع‭ ‬مصنوعی‭ ‬و‭ ‬چراگاه‌ها‭ ‬با‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬اسفنج‌های‭ ‬مخصوص‭ ‬یا‭ ‬دفن‭ ‬كوزه‌های‭ ‬آب‭ ‬در‭ ‬خاك‭ ‬و‭ ‬كاشتن‭ ‬بذر‭ ‬انواع‭ ‬گیاهان‭ ‬در‭ ‬اطراف‭ ‬كوزه‌ها‭ ‬و‭ ‬بهره‌گیری‭ ‬از‭ ‬رطوبت‭ ‬پایا‭ ‬با‭ ‬قابلیت‭ ‬تراوایی‭ ‬كوزه‌ها‭ ‬برای‭ ‬رشد‭ ‬بذر‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬رهگذر‭ ‬می‌توان‭ ‬از‭ ‬نیروی‭ ‬كار‭ ‬ارزان‭ ‬قیمت‭ ‬نیز‭ ‬استفاده‭ ‬كرد‭.‬
برای‭ ‬تقویت‭ ‬مراتع‭ ‬و‭ ‬چراگاه‌ها‭ ‬می‌توان‭ ‬زمینه‭ ‬توسعه‭ ‬پرورش‭ ‬دام‌های‭ ‬سبك‭ ‬و‭ ‬بهره‌برداری‭ ‬از‭ ‬صنایع‭ ‬وابسته‭ ‬به‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬نظیر‭ ‬قالی‌بافی،‭ ‬گلیم،‭ ‬نساجی،‭ ‬فرآوری‭ ‬الیاف‭ ‬نظیركرك‭ ‬را‭ ‬فراهم‭ ‬نمود‭ ‬كه‭ ‬خود‭ ‬منجر‭ ‬به‭ ‬اشتغال‌زایی‭ ‬وسیع‌تر‭ ‬می‌گردد‭. ‬همچنین،‭ ‬علوفه‌كاری‭ ‬و‭ ‬بوته‌كاری‭ ‬نظیر‭ ‬توسعه‭ ‬كشت‭ ‬آرتیپلكس‭ ‬و‭ ‬یونجه‭ ‬یكساله‭ ‬و‭ ‬جو‭ ‬و‭ ‬انواع‭ ‬گرامینه‌ها‭ ‬و‭ ‬گیاهان‭ ‬لگومینوز‭ ‬می‌تواند‭ ‬توسعه‭ ‬معقولی‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬لحاظ‭ ‬ایجاد‭ ‬كند‭.‬
ایجاد‭ ‬تعاونی‭ ‬پرواربندان‭ ‬سبك‭ ‬و‭ ‬سنگین‭ ‬
ایجاد‭ ‬سامانه‌های‭ ‬اطلاعاتی‭ ‬و‭ ‬ارتباطی‭ ‬خود‭ ‬به‭ ‬خود‭ ‬از‭ ‬وضعیت‭ ‬و‭ ‬جایگاه‭ ‬كارگر‭ ‬ساده‭ ‬به‭ ‬كارگر‭ ‬فنی‭ ‬و‭ ‬تكنسین‭ ‬سمت‭ ‬و‭ ‬سو‭ ‬داده‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬ایجاد‭ ‬و‭ ‬توسعه‭ ‬مراكز‭ ‬جمع‌آوری‭ ‬شیر،‭ ‬كارگاه‌ها‭ ‬و‭ ‬كارخانجات‭ ‬فرآوری‭ ‬لبنیات‭ ‬و‭ ‬تشكیل‭ ‬نظام‭ ‬مهندسی‭ ‬كشاورزی‭ ‬و‭ ‬دامپروری‭ ‬و‭ ‬ارتباط‭ ‬قوی‭ ‬آن‌ها‭ ‬با‭ ‬بهره‌برداران،‭ ‬وزن‭ ‬نیروی‭ ‬كار‭ ‬متخصص‭ ‬و‭ ‬فنی‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬گذشته‭ ‬سنگین‌تر‭ ‬كرده‭ ‬است‭. ‬
تحولات‭ ‬بهره‌وری‭ ‬سرمایه
تحت‌الشعاع‭ ‬بودن‭ ‬عوامل‭ ‬مدیریتی‭ ‬به‭ ‬عوامل‭ ‬طبیعی‭ ‬و‭ ‬شرایط‭ ‬خاص‭ ‬كشور‭ ‬از‭ ‬لحاظ‭ ‬جغرافیایی‭ ‬و‭ ‬اقلیمی‭ ‬اطمینان‭ ‬به‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬كشاورزی‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬حداقل‭ ‬رسانیده‭ ‬و‭ ‬بانك‌ها‭ ‬نیز‭ ‬به‌عنوان‭ ‬بنگاه‌های‭ ‬اقتصادی‭ ‬كه‭ ‬به‭ ‬تراز‭ ‬افتتاحیه‭ ‬خود‭ ‬به‌عنوان‭ ‬یك‭ ‬معیار‭ ‬ارزیابی‭ ‬مدیریتی‭ ‬التفات‭ ‬دارند‭ ‬چندان‭ ‬رغبتی‭ ‬به‭ ‬ارائه‭ ‬تسهیلات‭ ‬و‭ ‬وام‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬بخش‭ ‬كه‭ ‬كارمزد‭ ‬و‭ ‬بهره‌‭ ‬پائین‌تری‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬بخش‌های‭ ‬دیگر‭ ‬داشته‭ -‬و‭ ‬بخشی‭ ‬از‭ ‬بهره‭ ‬وام‭ ‬و‭ ‬تسهیلات‭ ‬آن‭ ‬توسط‭ ‬خود‭ ‬دولت‭ ‬تقبل‭ ‬می‌گردد‭-‬،‭ ‬ندارند‭ ‬البته‭ ‬به‭ ‬دلایل‭ ‬عنوان‭ ‬شده،‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬بهره‌برداران‭ ‬وام‭ ‬گیرنده‭ ‬كه‭ ‬گرفتار‭ ‬قهر‭ ‬طبیعت‭ ‬و‭ ‬عوامل‭ ‬منفی‭ ‬اقلیمی‭ ‬گشته‌اند‭ ‬و‭ ‬به‌دلیل‭ ‬استیصال‭ ‬از‭ ‬پرداخت‭ ‬تسهیلات‭ ‬و‭ ‬وام‌ها،‭ ‬در‭ ‬شمار‭ ‬بد‭ ‬حساب‌های‭ ‬بانك‭ ‬قرارگرفته‭ ‬و‭ ‬همچنان‭ ‬بدهكار‭ ‬وام‭ ‬و‭ ‬سود‭ ‬تسهیلات‭ ‬و‭ ‬جرائم‭ ‬متعلقه‭ ‬می‌باشند‭.‬
تحولات‭ ‬بهره‌وری‭ ‬انرژی
به‌دلیل‭ ‬تغییرات‭ ‬ناگهانی‭ ‬در‭ ‬قیمت‭ ‬انرژی‭ ‬در‭ ‬سال‌های‭ ‬89‭ ‬به‭ ‬بعد،‭ ‬موضوع‭ ‬صرفه‌جویی‭ ‬در‭ ‬انرژی‭ ‬نزد‭ ‬واحدهای‭ ‬صنعتی‭ ‬به‌صورت‭ ‬یك‭ ‬اصل‭ ‬مدیریتی‭ ‬درآمده‭ ‬و‭ ‬عایق‌سازی‭ ‬سالن‌ها‭ ‬و‭ ‬جلوگیری‭ ‬از‭ ‬اتلاف‭ ‬انرژی‭ ‬خودبه‌خود‭ ‬منجر‭ ‬به‭ ‬یك‭ ‬صرفه‌جویی‭ ‬عمومی‭ ‬درسطح‭ ‬كلان‭ ‬كشور‭ ‬و‭ ‬تقویت‭ ‬اقتصاد‭ ‬ملی‭ ‬شد‭.‬
تحولات‭ ‬بهره‌وری‭ ‬كل‭ ‬عوامل‭ ‬تولید‭ ‬كشور
عوامل‭ ‬منتهی‭ ‬به‭ ‬تولید‭ ‬نظیر‭ ‬خوراك،‭ ‬نیروی‭ ‬كار،‭ ‬سوخت‭ ‬و‭ ‬انرژی،‭ ‬دارو‭ ‬و‭ ‬نهاده‌ها،‭ ‬سموم‭ ‬و‭ ‬مواد‭ ‬ضدعفونی‭ ‬در‭ ‬رهگذر‭ ‬زمان،‭ ‬تحت‭ ‬تاثیر‭ ‬عوامل‭ ‬مختلف‭ ‬داخلی‭ ‬و‭ ‬خارجی،‭ ‬افزایش‭ ‬یا‭ ‬كاهش‭ ‬قیمت‭ ‬ارز،‭ ‬واردات‭ ‬و‭ ‬صادرات‭ ‬چه‭ ‬مربوط‭ ‬به‭ ‬اجزاء‭ ‬تولید‭ ‬و‭ ‬چه‭ ‬محصولات،‭ ‬عوامل‭ ‬اقلیمی،‭ ‬عامل‭ ‬تورم‭ ‬و‭ ‬تنش‌های‭ ‬سیاسی‭ ‬كه‭ ‬مسلماً‭ ‬بی‌تاثیر‭ ‬بر‭ ‬اقتصاد‭ ‬ملی‭ ‬نبوده‌اند‭ ‬دستخوش‭ ‬تغییرات‭ ‬قیمتی‭ ‬كمابیش‭ ‬شده‭ ‬كه‭ ‬این‭ ‬موضوع‭ ‬علاوه‭ ‬بر‭ ‬قیمت‌،‭ ‬بر‭ ‬كیفیت‭ ‬و‭ ‬كمیت‭ ‬و‭ ‬حتی‭ ‬ماهیت‭ ‬محصول‭ ‬نیز‭ ‬تاثیرگذار‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬به‌طور‭ ‬كلی‭ ‬برخی‭ ‬رانت‌گیری‌ها‭ ‬به‌خصوص‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬واردات‭ ‬توسط‭ ‬عناصر‭ ‬با‭ ‬نفوذ‭ ‬و‭ ‬مقتدر‭ ‬و‭ ‬نهاده‌های‭ ‬شبه‭ ‬دولتی،‭ ‬به‌عنوان‭ ‬اجزاء‭ ‬اخلال‭ ‬رگرسیونی،‭ ‬معادلات‭ ‬پیش‌بینی‭ ‬شده‭ ‬در‭ ‬سیاستگذاری‌ها‭ ‬را‭ ‬مخدوش‭ ‬و‭ ‬بدون‭ ‬اثر‭ ‬نموده‭ ‬و‭ ‬ابتكار‭ ‬عمل‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬تولیدكنندگان‭ ‬داخلی‭ ‬و‭ ‬نهادها‭ ‬و‭ ‬ارگان‌های‭ ‬حامی‭ ‬آن‌ها‭ ‬سلب‭ ‬گردانیده‭ ‬و‭ ‬به‌عنوان‭ ‬یك‭ ‬فاكتور‭ ‬منفی‭ ‬در‭ ‬بهره‌وری‭ ‬صحیح‭ ‬از‭ ‬تمام‭ ‬عوامل‭ ‬منتهی‭ ‬به‭ ‬تولید‭ ‬قلمداد‭ ‬می‌شوند‭.‬
چشم‌انداز‭ ‬ادامه‭ ‬روند
در‭ ‬صورتی‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬سطح‭ ‬دیپلماسی‭ ‬جهانی‭ ‬رفع‭ ‬تشنج‭ ‬صورت‭ ‬بگیرد‭ ‬و‭ ‬محاصره‭ ‬اقتصادی‭ ‬و‭ ‬تحریم‌ها‭ ‬به‌تدریج‭ ‬سیر‭ ‬نزولی‭ ‬یافته‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬حداقل‭ ‬برسد‭ ‬و‭ ‬مدیریت‌های‭ ‬سالم‭ ‬و‭ ‬قوی‭ ‬جایگزین‭ ‬مدیریت‌های‭ ‬مرعوب‭ ‬و‭ ‬باندمدار‭ ‬و‭ ‬وابسته‭ ‬به‭ ‬عوامل‭ ‬پیدا‭ ‬و‭ ‬پنهان‭ ‬و‭ ‬منفعت‌طلب‭ ‬شود،‭ ‬می‌توان‭ ‬با‭ ‬اتكا‭ ‬به‭ ‬خداوند‭ ‬و‭ ‬بهره‌گیری‭ ‬از‭ ‬توان‭ ‬ملی‭ ‬با‭ ‬رعایت‭ ‬ارزش‌های‭ ‬اصیل‭ ‬انقلابی‭ ‬نظیر‭ ‬ترجیح‭ ‬دادن‭ ‬منافع‭ ‬ملی‭ ‬به‭ ‬شخصی،‭ ‬احیا‭ ‬و‭ ‬تقویت‭ ‬روحیه‭ ‬امانت‌داری،‭ ‬متانت‭ ‬و‭ ‬پرهیز‭ ‬از‭ ‬عوام‌فریبی،‭ ‬تاكید‭ ‬بر‭ ‬دریافت،‭ ‬عوارض،‭ ‬مالیات،‭ ‬تعرفه‭ ‬و‭ ‬دیگر‭ ‬حقوق‭ ‬حقه‭ ‬دولت‭ ‬به‌جای‭ ‬اتكا‭ ‬به‭ ‬درآمدهای‭ ‬نفتی‭ ‬و‭ ‬احیای‭ ‬زیرساخت‌های‭ ‬تخریب‌شده،‭ ‬می‌توان‭ ‬به‭ ‬اصلاح‭ ‬وضعیت‭ ‬و‭ ‬مطرح‌شدن‭ ‬كشاورزی‭ ‬و‭ ‬دامپروری‭ ‬به‌عنوان‭ ‬یك‭ ‬فعالیت‭ ‬اقتصادی‭ ‬ثمربخش‭ ‬امیداور‭ ‬بود‭. ‬
چالش‌ها‭ ‬و‭ ‬مشكلات‭ ‬و‭ ‬محدودیت‌های‭ ‬تولید
در‭ ‬بخش‭ ‬دامپروری‭ ‬وكشاورزی
1-‭ ‬تمایل‭ ‬نداشتن‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬كشاورزی‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬مشكلات‭ ‬یاد‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬اقبال‭ ‬عمومی‭ ‬به‭ ‬مشاغل‭ ‬دلالی‭ ‬و‭ ‬واسطه‌گری‭ ‬و‭ ‬رونق‭ ‬گرفتن‭ ‬مشاغل‭ ‬كاذب‭ ‬و‭ ‬سیاه‭ ‬در‭ ‬جامعه‭.‬
2-‭ ‬كاهش‭ ‬یا‭ ‬تعطیل‭ ‬شدن‭ ‬بودجه‌های‭ ‬عمرانی‭ ‬و‭ ‬كمك‌های‭ ‬فنی‭ ‬اعتباری‭ ‬و‭ ‬كمرنگ‭ ‬شدن‭ ‬حمایت‭ ‬بانك‌ها‭ ‬و‭ ‬موسسات‭ ‬اقتصادی‭ ‬از‭ ‬بخش‭ ‬كشاورزی‭ ‬و‭ ‬دامپروری‭.‬
3-‭ ‬كاهش‭ ‬حمایت‭ ‬از‭ ‬بخش‭ ‬تحقیقات‭ ‬و‭ ‬ترویج‭ ‬و‭ ‬تضعیف‭ ‬زیرساخت‌ها‭ ‬و‭ ‬مبانی‭ ‬تحقیق‭ ‬و‭ ‬آموزش
4-‭ ‬واردات‭ ‬بی‌رویه‭ ‬قبل‭ ‬از‭ ‬تحریم‌ها‭ ‬و‭ ‬توجیه‭ ‬اقتصادی‭ ‬نداشتن‭ ‬فعالیت‌های‭ ‬تولیدی‭ ‬
5-‭ ‬كاهش‭ ‬یارانه‌ها‭ ‬و‭ ‬حتی‭ ‬قطع‭ ‬آن،‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬كشاورزی‭ ‬و‭ ‬دامپروری‭.‬
6-‭ ‬تخصیص‭ ‬نیافتن‭ ‬نقدینگی‭ ‬بیشتر‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬بخش‭ ‬كه‭ ‬مطابق‭ ‬و‭ ‬منطبق‭ ‬با‭ ‬نیازهای‭ ‬ملی‭ ‬و‭ ‬رشد‭ ‬فزاینده‭ ‬كمی‭ ‬و‭ ‬كیفی‭ ‬جامعه،‭ ‬از‭ ‬روند‭ ‬بالندگی‭ ‬تولید‭ ‬متناسب‭ ‬با‭ ‬آن‭ ‬رشد‭ ‬برخوردار‭ ‬باشد‭.‬
7-‭ ‬وضعیت‭ ‬نامناسب‭ ‬اقلیمی‭ ‬كشور‭ ‬از‭ ‬لحاظ‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬هوا‭ ‬و‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬و‭ ‬فعالیت‭ ‬ناكافی‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬آبخیزداری‭ ‬با‭ ‬هدف‭ ‬كنترل‭ ‬روان‌آب‌ها‭ ‬و‭ ‬سیلاب‌ها‭ ‬و‭ ‬آب‌های‭ ‬هرز‭.‬
راهكارهای‭ ‬كوتاه‌مدت‭: -‬علاوه‌بر‭ ‬امور‭ ‬جاری‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬دام‭-‬
1-‭ ‬واردات‭ ‬اجزاء‭ ‬تولید،‭ ‬افزون‭ ‬بر‭ ‬آنچه‭ ‬كه‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭ ‬برای‭ ‬شكل‌دهی‭ ‬مراكز‭ ‬تولید‭ ‬و‭ ‬تقویت‭ ‬آن‌ها‭.‬
2-‭ ‬حمایت‭ ‬بیشتر‭ ‬بانك‌ها‭ ‬از‭ ‬تولیدكنندگان‭ ‬بخش‭ ‬كشاورزی‭ ‬و‭ ‬دام‭ ‬و‭ ‬جلوگیری‭ ‬از‭ ‬پیش‌فروش‭ ‬محصولات‭ ‬به‭ ‬سلف‌خرها‭ ‬و‭ ‬دلالان‭.‬
3-‭ ‬تخصیص‭ ‬برخی‭ ‬عوارض‭ ‬و‭ ‬تعرفه‌ها‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬درصدی‭ ‬از‭ ‬آن‌ها‭ ‬به‌منظور‭ ‬دادن‭ ‬تسهیلات‭ ‬و‭ ‬امكانات‭ ‬به‭ ‬بخش‭ ‬تولید‭ ‬به‌خصوص‭ ‬گوشت‭ ‬قرمز،‭ ‬شیر،‭ ‬گوشت‭ ‬سفید،‭ ‬تخم‌مرغ‭ ‬و‭ ‬عسل‭.‬
4-‭ ‬بازآموزی‭ ‬كارشناسان‭ ‬فارغ‌التحصیل‭ ‬بخش‭ ‬كشاورزی‭ ‬و‭ ‬ارائه‭ ‬تسهیلات‭ ‬و‭ ‬زمین‭ ‬به‌منظور‭ ‬ایجاد‭ ‬واحدهای‭ ‬تولیدی‭ ‬كوچك،‭ ‬متوسط‭ ‬و‭ ‬بزرگ‭ ‬در‭ ‬قالب‭ ‬تعاونی‌ها‭ ‬و‭ ‬تشكل‌ها‭ ‬در‭ ‬راستای‭ ‬افزایش‭ ‬تولید‭ ‬محصولات‭ ‬دامی‭ ‬واحیاء‭ ‬فرهنگ‭ ‬تولید‭ ‬در‭ ‬جامعه‭.‬
5-‭ ‬تخصیص‭ ‬بیشتر‭ ‬بودجه‭ ‬به‭ ‬منابع‭ ‬تولید‭ ‬كشاورزی‭ ‬و‭ ‬دام
6-‭ ‬تاكید‭ ‬و‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬بر‭ ‬فرآوری‭ ‬و‭ ‬بازیافت‭ ‬ضایعات‭ ‬كشاورزی‭ ‬و‭ ‬دامی
7-‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬نیروهای‭ ‬نظامی‭ ‬در‭ ‬زمان‭ ‬صلح‭ ‬برای‭ ‬احیاء‭ ‬و‭ ‬زادآوری‭ ‬و‭ ‬آبرسانی‭ ‬به‭ ‬اراضی‭ ‬مرتعی‭ ‬و‭ ‬كشاورزی‭ ‬و‭ ‬تقلیل‭ ‬هزینه‌های‭ ‬نیروی‭ ‬كار‭ ‬به‌منظور‭ ‬بهره‌برداران‭ ‬و‭ ‬ارگان‌های‭ ‬متولی‭ ‬پروژه‭.‬
8-‭ ‬ارتقاء‭ ‬بهره‌وری‭ ‬تمام‭ ‬عوامل‭ ‬تولید‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬كشاورزی‭ ‬و‭ ‬دام
9-‭ ‬ایجاد‭ ‬قوانین‭ ‬حمایتی‭ ‬در‭ ‬قیمت‌گذاری‭ ‬محصولات‭ ‬كشاورزی‭ ‬و‭ ‬دامی‭ ‬و‭ ‬اتخاذ‭ ‬تدابیری‭ ‬برای‭ ‬جلوگیری‭ ‬سودآوری‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬حد‭ ‬خدمات‭ ‬و‭ ‬امور‭ ‬واسطه‌گری‭.‬
10-‭ ‬آموزش‭ ‬فنی‭ ‬و‭ ‬حرفه‌ای‭ ‬مستمر‭ ‬به‭ ‬كشاورزان‭ ‬و‭ ‬دامداران
11‭ ‬ایجاد‭ ‬و‭ ‬ابقاء‭ ‬دو‭ ‬معاونت‭ ‬بازرگانی‭ ‬در‭ ‬وزارتخانه‌های‭ ‬جهاد‭ ‬كشاورزی‭ ‬و‭ ‬صنایع‭ ‬و‭ ‬معادن‭ -‬كه‭ ‬در‭ ‬سال‌های‭ ‬قبل‭ ‬با‭ ‬انتقال‭ ‬معاونت‭ ‬بازرگانی‭ ‬و‭ ‬تنظیم‭ ‬بازار‭ ‬به‭ ‬همراه‭ ‬اعاده‭ ‬شركت‭ ‬پشتیبانی‭ ‬امور‭ ‬دام‭ ‬كشور‭ ‬به‭ ‬وزارت‭ ‬جهادكشاورزی‭ ‬این‭ ‬امر‭ ‬تا‭ ‬حدی‭ ‬تحقق‭ ‬یافته‭ ‬است‭.-‬
12-‭ ‬حذف‭ ‬مالیات‭ ‬محصولات‭ ‬كشاورزی‭ ‬و‭ ‬برقراری‭ ‬یارانه‭ ‬در‭ ‬زمینه‌های‭ ‬مختلف‭ ‬برای‭ ‬ارائه‭ ‬نهاده‭ ‬به‭ ‬بهره‌برداران‭.‬
راهكارهای‭ ‬میان‌مدت‭: -‬علاوه‌بر‭ ‬امور‭ ‬جاری‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬دام‭-‬
1-‭ ‬توجه‭ ‬بیشتر‭ ‬به‭ ‬بخش‭ ‬تحقیقات‭ ‬و‭ ‬ترویج‭ ‬و‭ ‬تخصیص‭ ‬بودجه‭ ‬لازم
2-‭ ‬ایجاد‭ ‬آموزشكده‌های‭ ‬كشاورزی‭ ‬در‭ ‬دهستان‌ها‭ ‬و‭ ‬روستاها‭ ‬توام‭ ‬با‭ ‬گسترش‭ ‬تكنولوژی‭ ‬مطلوب‭ ‬و‭ ‬سازگار
3-‭ ‬ایجاد‭ ‬مراكز‭ ‬تفریحی‭ ‬و‭ ‬رفاهی‭ ‬در‭ ‬روستاها‭ ‬و‭ ‬تقویت‭ ‬حس‭ ‬ماندگاری‭ ‬در‭ ‬روستا‭ ‬
4-‭ ‬ایجاد‭ ‬كارخانه‌ها‭ ‬و‭ ‬كارگاه‌ها‭ ‬در‭ ‬مراكز‭ ‬دهستان‌ها‭ ‬و‭ ‬روستاها‭ ‬با‭ ‬هدف‭ ‬ایجاد‭ ‬اشتغال‭ ‬بیشتر‭ ‬در‭ ‬روستاها‭ ‬كه‭ ‬حتی‭ ‬منجر‭ ‬به‭ ‬مهاجرت‭ ‬معكوس‭ ‬از‭ ‬شهرها‭ ‬به‭ ‬روستاها‭ ‬می‌شود‭.‬
5-‭ ‬ایجاد‭ ‬درآمدهای‭ ‬ضمنی‭ ‬برای‭ ‬كشاورزان‭ ‬همچون‭ ‬سهامدار‭ ‬شدن‭ ‬در‭ ‬كارخانه‌های‭ ‬وابسته‭ ‬به‭ ‬صنایع‭ ‬غذایی‭ ‬و‭ ‬ایجاد‭ ‬شركت‌های‭ ‬سهامی‭ ‬زراعی
6-‭ ‬فراگیر‭ ‬شدن‭ ‬بیمه‭ ‬كشاورزی‭ ‬و‭ ‬دامپروری‭ ‬و‭ ‬محصولات‭ ‬مرتبط
7-‭ ‬برقراری‭ ‬حقوق‭ ‬بازنشستگی‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬سازمان‭ ‬تامین‭ ‬اجتماعی‭ ‬به‌منظور‭ ‬كشاورزان‭ ‬و‭ ‬ایجاد‭ ‬انگیزه‌هایی‭ ‬برای‭ ‬كشاورزان‭ ‬در‭ ‬حفظ‭ ‬زندگی‭ ‬روستایی‭ ‬و‭ ‬سیاست‌گذاری‭ ‬صحیح‭ ‬در‭ ‬دریافت‌ها‭ ‬و‭ ‬پرداخت‌های‭ ‬مربوط‭ ‬به‭ ‬آن
8-‭ ‬سیاستگذاری‭ ‬صحیح‭ ‬و‭ ‬جدی‭ ‬در‭ ‬طراحی‭ ‬پروژه‌های‭ ‬عمرانی‭- ‬سازه‌های‭ ‬آبی‭ ‬و‭ ‬احداث‭ ‬سدهای‭ ‬مقتضی‭ ‬و‭ ‬لازم‭ ‬در‭ ‬حوزه‌های‭ ‬آبریز‭ ‬و‭ ‬مسیل‌های‭ ‬پرآب‭ ‬اما‭ ‬پراكنده‭ -‬در‭ ‬صورت‭ ‬ایجاد‭ ‬نشدن‭ ‬مخاطرات‭ ‬زیست‭ ‬محیطی‭- ‬و‭ ‬همچنین‭ ‬امور‭ ‬زیربنایی‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬خاك‭ ‬در‭ ‬راستای‭ ‬تقویت‭ ‬كشاورزی‭ ‬و‭ ‬زراعت‭ ‬به‭ ‬منظور‭ ‬تامین‭ ‬نیاز‭ ‬ملی‭ ‬و‭ ‬همچنین‭ ‬تحصیل‭ ‬و‭ ‬تامین‭ ‬علوفه‭ ‬مورد‭ ‬نیاز‭ ‬برای‭ ‬تعلیف‭ ‬و‭ ‬تغذیه‭ ‬و‭ ‬تولید‭ ‬خوراك‭ ‬دام
9-‭ ‬تقریب‭ ‬سیاست‌های‭ ‬كشت‭ ‬اراضی‭ ‬متناسب‭ ‬با‭ ‬نیازهای‭ ‬دامی‭ ‬در‭ ‬سراسر‭ ‬كشور‭ ‬با‭ ‬ایجاد‭ ‬هماهنگی‭ ‬مابین‭ ‬معاونت‭ ‬تولیدات‭ ‬دامی‭ ‬و‭ ‬تولیدات‭ ‬زراعی‭.‬
10-‭ ‬توسعه‭ ‬كشت‭ ‬ارگانیك‭ ‬و‭ ‬مبارزه‭ ‬بیولوژیك‭ ‬با‭ ‬آفات‭ ‬برای‭ ‬حفظ‭ ‬محیط‌زیست‭ ‬و‭ ‬تحقق‭ ‬توسعه‭ ‬پایدار‭.‬
‭* ‬كارشناس‭ ‬مسئول‭ ‬ارزیابی‭ ‬و‭ ‬عملكرد‭ ‬طرح‌ها
و‭ ‬كارشناس‭ ‬رسمی‭ ‬دادگستری

ماهنامه دام و کشت و صنعت - شماره ۲۲۶ و ۲۲۷ - سال ۱۳۹۷
 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow