گزارش نمایشگاه
نخبگان‭ ‬اقدام‭ ‬و‭ ‬عمل

دریافت‭ ‬کنندگان‭ ‬نوبل‭ ‬ایرانی

نخبگان‭ ‬اقدام‭ ‬و‭ ‬عمل

مهندس محمدرضا‭ ‬منصوریان

جشنواره‭ ‬بین‌المللی‭ ‬خوارزمی،‭ ‬با‭ ‬سابقه‌ترین‭ ‬رقابت‭ ‬علمی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬انقلاب‭ ‬اسلامی‭ ‬با‭ ‬هدف‭ ‬شناسایی‭ ‬و‭ ‬معرفی‭ ‬برترین‭ ‬پژوهش‌های‭ ‬بنیادی،‭ ‬کاربردی‭ ‬و‭ ‬طرح‌های‭ ‬توسعه‌ای،‭ ‬اختراع‭ ‬و‭ ‬نوآوری‭ ‬بنیان‭ ‬گذاشته‭ ‬شد‭. ‬آنچه‭ ‬جشنواره‭ ‬سی‌ام‭ ‬را‭ ‬متمایز‭ ‬از‭ ‬دیگر‭ ‬ادوار‭ ‬گذشته‭ ‬کرد‭ ‬شعار‭ ‬‮«‬اقتصاد‭ ‬مقاومتی،‭ ‬اقدام‭ ‬و‭ ‬عمل‮»‬‭ ‬بود،‭ ‬چراکه‭ ‬توجه‭ ‬ویژه‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬موضوع‭ ‬علاوه‌بر‭ ‬پیشرفت‭ ‬علمی‭ ‬و‭ ‬بی‌نیازی‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬سایر‭ ‬کشورها،‭ ‬زمینه‌ساز‭ ‬صرفه‌جویی‭ ‬در‭ ‬همه‭ ‬سطوح‭ ‬و‭ ‬جزء‭ ‬ارکان‭ ‬اصلی‭ ‬برگزیدگان‭ ‬در‭ ‬کنار‭ ‬دیگر‭ ‬مولفه‌ها‭ ‬شده‭ ‬بود‭.‬
این‭ ‬جشنواره‭ ‬در‭ ‬حالی‭ ‬در‭ ‬یک‭ ‬روز‭ ‬برفی‭ ‬و‭ ‬سرد‭ ‬بهمن‭ ‬ماه‭ ‬برگزار‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬همگان‭ ‬منتظر‭ ‬حضور‭ ‬رئیس‭ ‬جمهور‭ ‬بودند‭ ‬اما‭ ‬نه‭ ‬تنها‭ ‬عدم‭ ‬حضور‭ ‬ایشان،‭ ‬بلکه‭ ‬ورود‭ ‬با‭ ‬تاخیر‭ ‬وزیر‭ ‬علوم،‭ ‬تحقیقات‭ ‬و‭ ‬فناوری‭ ‬نیز‭ ‬حاشیه‌ساز‭ ‬شد‭.‬
در‭ ‬این‭ ‬جشنواره‭ ‬هیأت‭ ‬داوران‭ ‬از‭ ‬388‭ ‬طرح‭ ‬داخلی‭ ‬و‭ ‬279‭ ‬طرح‭ ‬خارجی‭ ‬پیشنهادی‭ ‬از‭ ‬چهل‭ ‬و‭ ‬شش‭ ‬کشور‭ ‬جهان‭ ‬در‭ ‬هجده‭ ‬گروه‭ ‬تخصصی،‭ ‬تعداد‭ ‬13‭ ‬طرح‭ ‬داخلی‭ ‬و‭ ‬6‭ ‬طرح‭ ‬خارجی‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬برترین‌های‭ ‬سی‌امین‭ ‬جشنواره‭ ‬خوارزمی‭ ‬را‭ ‬برگزید‭. ‬
در‭ ‬میان‭ ‬آن‌ها‭ ‬3‭ ‬طرح‭ ‬از‭ ‬13‭ ‬طرح‭ ‬منتخب‭ ‬داخلی‭  - ‬گلخانه‭ ‬فرازهامون‭ -  ‬به‭ ‬طور‭ ‬مستقیم‭ ‬به‭ ‬کشاورزی‭ ‬و‭ ‬استفاده‭ ‬بهینه‭ ‬از‭ ‬منابع‭ ‬طبیعی‭ ‬اختصاص‭ ‬داشت‭ ‬که‭ ‬اهمیت‭ ‬کشاورزی‭ ‬در‭ ‬پیشرفت‭ ‬کشور‭ ‬را‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬پیش‭ ‬نشان‭ ‬می‌داد‭ ‬و‭ ‬شاید‭ ‬بر‭ ‬همین‭ ‬اساس‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬2‭ ‬تن‭ ‬از‭ ‬معاونان‭ ‬ارشد‭ ‬وزیر‭ ‬کشاورزی،‭ ‬دکتر‭ ‬حسن‭ ‬رکنی‭ ‬و‭ ‬دکتر‭ ‬اسکندر‭ ‬زند‭ ‬علاوه‭ ‬بر‭ ‬عضویت‭ ‬در‭ ‬هیأت‭ ‬داوران‭ ‬جشنواره،‭ ‬در‭ ‬بازدید‭ ‬از‭ ‬غرفه‭ ‬دستاوردهای‭ ‬نخبگان،‭ ‬تا‭ ‬پایان‭ ‬مراسم‭ ‬حضور‭ ‬داشتند‭.‬

دانایی‭ ‬سرچشمه‭ ‬توانایی‭ ‬است‭!‬

دکتر‭ ‬فرهادی،‭ ‬وزیر‭ ‬علوم‭ ‬و‭ ‬آموزش‭ ‬عالی‭ ‬در‭ ‬ابتدای‭ ‬سخنان‭ ‬خود‭ ‬ضمن‭ ‬خوش‌آمدگویی‭ ‬به‭ ‬پژوهشگران‭ ‬و‭ ‬نوآوران‭ ‬داخلی‭ ‬و‭ ‬خارجی‭ ‬حاضر‭ ‬در‭ ‬مراسم،‭ ‬با‭ ‬بیان‭ ‬اینکه،‭ ‬افزایش‭ ‬تعاملات‭ ‬علمی‭ ‬بین‌المللی‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬ثمرات‭ ‬جشنواره‭ ‬خوارزمی‭ ‬است،‭ ‬اظهار‭ ‬داشت‭: ‬این‭ ‬جشنواره‌ها‭ ‬سبب‭ ‬ارتقای‭ ‬ارتباط‭ ‬و‭ ‬جایگاه‭ ‬علمی‭ ‬ایران‭ ‬می‌شود‭ ‬و‭ ‬مهمانانی‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬این‌گونه‭ ‬همایش‌ها‭ ‬و‭ ‬نشست‌ها‭ ‬دعوت‭ ‬می‌شوند‭ ‬از‭ ‬نزدیک‭ ‬با‭ ‬واقعیت‌ها‭ ‬و‭ ‬پیشرفت‌های‭ ‬علمی‭ ‬ما‭ ‬آشنا‭ ‬می‌شوند‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬شناخت‭ ‬تازه‌ای‭ ‬از‭ ‬ایران‭ ‬و‭ ‬شگفتی‌های‭ ‬توسعه‭ ‬علمی‭ ‬این‭ ‬کشور‭ ‬می‌رسند‭.‬
وزیرعلوم‭ ‬با‭ ‬تاکید‭ ‬بر‭ ‬لزوم‭ ‬شناسایی‭ ‬سرمایه‌های‭ ‬فکری‭ ‬در‭ ‬جامعه‭ ‬علمی‭ ‬و‭ ‬دانشگاهی‭ ‬و‭ ‬تدوین‭ ‬راهکارهای‭ ‬دقیق‭ ‬حمایت‭ ‬از‭ ‬مالکیت‭ ‬معنوی‭ ‬و‭ ‬دارایی‌های‭ ‬فکری‭ ‬افزود‭: ‬لزوم‭ ‬توسعه‭ ‬تحقیقات‭ ‬بین‭ ‬رشته‌ای،‭ ‬ضرورت‭ ‬همگامی‭ ‬با‭ ‬پیشرفت‌های‭ ‬علمی‭ ‬جهان،‭ ‬شناخت‭ ‬تاثیرات‭ ‬اقلیمی‭ ‬پدیده‌ها‭ ‬و‭ ‬پیوستگی‭ ‬آنها‭ ‬در‭ ‬اثرگذاری‭ ‬بر‭ ‬سلامت‭ ‬انسان‌ها‭ ‬و‭ ‬محیط‭ ‬زیست‭ ‬ما‭ ‬را‭ ‬وا‭ ‬می‌دارد‭ ‬که‭ ‬بزرگ‌تر‭ ‬بیندیشیم‭ ‬و‭ ‬گسترده‌تر‭ ‬عمل‭ ‬کنیم‭.‬
وی‭ ‬استقرار‭ ‬حدود‭ ‬هزار‭ ‬شرکت‭ ‬دانش‭ ‬بنیان‭ ‬در‭ ‬39‭ ‬پارک‭ ‬علم‭ ‬و‭ ‬فناری‭ ‬را‭ ‬خوب‭ ‬ارزیابی‭ ‬کرده‭ ‬و‭ ‬خاطر‭ ‬نشان‭ ‬ساخت‭:‬در‭ ‬سال‭ ‬های‭ ‬2014‭ ‬و‭ ‬2015‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬100‭ ‬میلیون‭ ‬دلار‭ ‬صادرات‭ ‬محصولات‭ ‬از‭ ‬سوی‭ ‬این‭ ‬شرکت‌ها‭ ‬صورت‭ ‬گرفته‭ ‬است‭. ‬اکنون‭ ‬235‭ ‬پروژه‭ ‬تحقیقاتی‭ ‬مشترک‭ ‬با‭ ‬دانشگاه‌های‭ ‬معتبر‭ ‬دنیا‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬انجام‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬سهم‭ ‬مقالات‭ ‬مشترک‭ ‬ایران‭ ‬با‭ ‬دانشمندان‭ ‬خارجی‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬2016‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬2015‭ ‬رشد‭ ‬5‭ ‬درصدی‭ ‬را‭ ‬نشان‭ ‬می‌دهد‭. ‬از‭ ‬نظر‭ ‬شاخص‭ ‬جهانی‭ ‬نوآوری‭ ‬نیز،‭ ‬رتبه‭ ‬ایران‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬2016‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬2015،‭ ‬28‭ ‬رتبه‭ ‬ارتقا‭ ‬یافته‭ ‬است‭. ‬درحالی‌که‭ ‬رشد‭ ‬علمی‭ ‬دنیا‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬2015‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬2014‭ ‬برابر‭ ‬با‭ ‬6‭ ‬درصد‭ ‬گزارش‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬این‭ ‬میزان‭ ‬برای‭ ‬کشور‭ ‬ما‭ ‬برابر‭ ‬با‭ ‬5‭/‬17‭ ‬درصد‭ ‬اعلام‭ ‬شده‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬رشد‭ ‬کمی‭ ‬قابل‭ ‬ملاحظه‌ای‭ ‬محسوب‭ ‬می‌شود‭.‬
پیش‭ ‬از‭ ‬صحبت‌های‭ ‬دکتر‭ ‬فرهادی،‭ ‬دبیر‭ ‬سی‌امین‭ ‬جشنواره‭ ‬بین‌المللی‭ ‬خوارزمی،‭ ‬دکتر‭ ‬فرج‌الله‭ ‬مهنازاده،‭ ‬این‭ ‬جشنواره‭ ‬را‭ ‬رهیافت‭ ‬سنجیده‌ای‭ ‬برای‭ ‬شناسایی‭ ‬و‭ ‬معرفی‭ ‬دانشمندان،‭ ‬پژوهشگران‭ ‬و‭ ‬نوآوران‭ ‬برتر‭ ‬در‭ ‬سطح‭ ‬ملی‭ ‬و‭ ‬بین‌المللی‭ ‬دانست‭ ‬و‭ ‬گفت‭: ‬این‭ ‬جشنواره‭ ‬در‭ ‬سه‭ ‬دهه‭ ‬حیات‭ ‬خود‭ ‬حدود‭ ‬1000‭ ‬طرح‭ ‬پژوهش،‭ ‬اختراع‭ ‬و‭ ‬نوآوری‭ ‬برجسته‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬جامعه‭ ‬علمی‭ ‬کشور‭ ‬معرفی‭ ‬کرده‭ ‬و‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬200‭ ‬پژوهشگر‭ ‬و‭ ‬دانشمند‭ ‬خارجی‭ ‬و‭ ‬ایرانی‭ ‬مقیم‭ ‬خارج‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬خود‭ ‬پذیرا‭ ‬بوده‭ ‬است‭.‬

الگوی‭ ‬گلخانه‌های‭ ‬آینده،‭ ‬
رتبه‭ ‬دوم‭ ‬نوآوری

حمید‭ ‬امیرسیدی،‭ ‬مخترع‭ ‬عجیب‌ترین‭ ‬پدیده‌ای‭ ‬که‭ ‬می‌تواند‭ ‬صنعت‭ ‬گلخانه‌ای‭ ‬جهان‭ ‬را‭ ‬تحت‭ ‬تاثیر‭ ‬قرار‭ ‬دهد‭ ‬دریافت‭ ‬کننده‭ ‬تندیس‭ ‬کهربای‭ ‬خوارزمی‭ ‬بود‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬دلیل‭ ‬برتر‭ ‬شناخته‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬عملکرد‭ ‬سامانه‭ ‬زیر‭ ‬سطحی‭ ‬و‭ ‬دریچه‌های‭ ‬منحصر‭ ‬به‭ ‬فرد‭ ‬‮«‬گلخانه‭ ‬ایرانی‭ ‬فراز‮»‬‭ ‬برگرفته‭ ‬از‭ ‬نحوه‭ ‬زندگی‭ ‬مردمان‭ ‬این‭ ‬سرزمین‭ ‬و‭ ‬ارتقای‭ ‬آن‭ ‬تا‭ ‬حدف‭ ‬کامل‭ ‬سوخت‌های‭ ‬فسیلی‭ ‬برای‭ ‬گرمایش‭ ‬گلخانه‌ها‭ ‬در‭ ‬هوای‭ ‬سرد‭ ‬و‭ ‬کاهش‭ ‬مصرف‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬برق‭ ‬به‭ ‬میزان‭ ‬75درصد‭ ‬گلخانه‌های‭ ‬جدید‭ ‬جهان،‭ ‬برای‭ ‬خنک‭ ‬کردن‭ ‬آن‌ها‭ ‬و‭ ‬تولید‭ ‬بهتر‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬در‭ ‬هوای‭ ‬گرم‭ ‬می‌باشد‭. ‬جالب‭ ‬توجه‭ ‬این‌که‭ ‬سامانه‭ ‬زیرسطحی‭ ‬فوق‌الذکر‭ ‬به‭ ‬منظور‭ ‬تهویه‭ ‬مناسب‭ ‬داخل‭ ‬گلخانه‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬الهام‭ ‬از‭ ‬دانش‭ ‬بومی‭  - ‬یکی‭ ‬از‭ ‬مبانی‭ ‬اقتصاد‭ ‬مقاومتی‭ -  ‬طراحی‭ ‬شده،‭ ‬باعث‭ ‬کنترل‭ ‬دمای‭ ‬گلخانه‭ ‬نیز‭ ‬می‌گردد‭.‬
از‭ ‬ویژگی‌های‭ ‬منحصر‭ ‬به‌فرد‭ ‬این‭ ‬نوآوری‭ ‬می‌توان‭ ‬به‭ ‬طراحی‭ ‬بدون‭ ‬روزنه،‭ ‬ارتفاع‭ ‬بلند‭ ‬گلخانه،‭ ‬عایق‭ ‬بودن‭ ‬جدار‭ ‬گلخانه،‭ ‬کاهش‭ ‬چشمگیر‭ ‬مصرف‭ ‬سم‭ ‬و‭ ‬صرفه‌جویی‭ ‬قابل‭ ‬توجه‭ ‬در‭ ‬مصرف‭ ‬انرژی‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬سوخت‭ ‬اشاره‭ ‬کرد‭.‬
کارشناسان‭ ‬و‭ ‬داوران‭ ‬خوارزمی‭ ‬متوجه‭ ‬شدند‭ ‬سامانه‭ ‬گردش‭ ‬هوا‭ ‬باعث‭ ‬توزیع‭ ‬یکسان‭ ‬دما،‭ ‬رطوبت‭ ‬و‭ ‬دی‌اکسیدکربن‭ ‬در‭ ‬داخل‭ ‬گلخانه‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬محیط‭ ‬مناسبی‭ ‬برای‭ ‬رشد‭ ‬محصولات‭ ‬ایجاد‭ ‬می‌نماید‭. ‬این‭ ‬سامانه‭ ‬از‭ ‬ویژگی‌های‭ ‬سامانه‌های‭ ‬تهویه‭ ‬زیرسطحی‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬مواقع‭ ‬لزوم‭ ‬با‭ ‬بستن‭ ‬دریچه‌های‭ ‬بیرونی‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬جریان‭ ‬انداختن‭ ‬هوای‭ ‬داخل‭ ‬گلخانه‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬گردش‭ ‬وا‭ ‬می‌دارد‭ ‬و‭ ‬باعث‭ ‬دسترسی‭ ‬بهتر‭ ‬دی‌اکسیدکربن‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬رطوبت‭ ‬سطحی‭ ‬گیاهان‭ ‬را‭ ‬تا‭ ‬حد‭ ‬صفر‭ ‬کاهش‭ ‬می‌دهد‭. ‬زمانی‭ ‬که‭ ‬دمای‭ ‬بیرون‭ ‬گلخانه‭ ‬به‌قدری‭ ‬گرم‭ ‬شده‭ ‬باشد‭ ‬که‭ ‬سامانه‭ ‬زیرسطحی‭ ‬به‭ ‬صورت‭ ‬طبیعی‭ ‬قادر‭ ‬به‭ ‬ایجاد‭ ‬دمای‭ ‬موردنیاز‭ ‬نباشد،‭ ‬سامانه‭ ‬دیگری‭ ‬با‭ ‬ایجاد‭ ‬هوای‭ ‬خنک‭ ‬و‭ ‬بسیار‭ ‬مطبوع‭ ‬فعال‭ ‬می‌گردد‭ ‬که‭ ‬می‌تواند‭ ‬با‭ ‬کمتر‭ ‬از‭ ‬یک‭ ‬چهارم‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬برق‭ ‬مصرفی‭ ‬مورد‭ ‬نیاز‭ ‬در‭ ‬سامانه‭ ‬فن‭ ‬و‭ ‬پد،‭ ‬گلخانه‭ ‬را‭ ‬چند‭ ‬برابر‭ ‬خنک‌تر‭ ‬کند‭. ‬این‭ ‬درحالی‌است‭ ‬که‭ ‬آب‭ ‬مورد‭ ‬نیاز‭ ‬می‌تواند‭ ‬از‭ ‬آب‌های‭ ‬شور‭ ‬پسماند‭ ‬و‭ ‬حتی‭ ‬گل‌آلود‭ ‬باشد‭. ‬به‭ ‬کمک‭ ‬سامانه‭ ‬زیر‭ ‬سطحی‭ ‬در‭ ‬گلخانه‭ ‬ایرانی‭ ‬فراز،‭ ‬توزیع‭ ‬دی‌اکسیدکربن‭ ‬بدون‭ ‬نیاز‭ ‬به‭ ‬هیچ‭ ‬شبکه‭ ‬توزیعی‭ ‬انجام‭ ‬می‌گیرد‭.‬
جامع‌نگری‭ ‬حمید‭ ‬امیرسیدی،‭ ‬موجب‭ ‬شده‭ ‬تا‭ ‬طراح‭ ‬گلخانه‭ ‬ایرانی‭ ‬فراز،‭ ‬علاوه‭ ‬بر‭ ‬طراحی‭ ‬این‭ ‬گلخانه،‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬تولیدکنندگان‭ ‬اصلی‭ ‬بذر‭ ‬هیبرید‭ ‬صیفی‭ ‬و‭ ‬سبزیجات‭ ‬نیز‭ ‬فعال‭ ‬باشد‭ ‬که‭ ‬تاکنون‭ ‬توانسته‭ ‬با‭ ‬تحقیقات‭ ‬مستمر،‭ ‬بهترین‭ ‬بذرهای‭ ‬خربزه،‭ ‬هندوانه،‭ ‬فلفل،‭ ‬گوجه،‭ ‬بادمجان،‭ ‬خیار‭ ‬و‭ ‬کدو‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬بین‭ ‬هزاران‭ ‬نوع‭ ‬بذر‭ ‬مناسب‭  - ‬پدری‭ ‬و‭ ‬مادری‭ -  ‬برای‭ ‬اقلیم‌های‭ ‬گوناگون‭ ‬ایران‭ ‬انتخاب‭ ‬نماید‭.‬

ارتقای‭ ‬سطح‭ ‬تولیدات‭ ‬گیاهی،
رتبه‭ ‬دوم‭ ‬طرح‌های‭ ‬توسعه‌ای

دکتر‭ ‬فرهاد‭ ‬رجالی‭ ‬برای‭ ‬اولین‭ ‬بار‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬موفق‭ ‬به‭ ‬تولید‭ ‬ریشه‌های‭ ‬القایی‭  - ‬ریشه‌های‭ ‬بدون‭ ‬نیاز‭ ‬به‭ ‬اندام‭ ‬هوایی‭ -  ‬از‭ ‬پنج‭ ‬نوع‭ ‬بافت‭ ‬گیاهی‭ ‬مختلف‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬برخی‭ ‬از‭ ‬آنها‭ ‬دارای‭ ‬پایداری‭ ‬ژنتیکی‭ ‬قابل‭ ‬قبولی‭ ‬هستند‭ ‬و‭ ‬قابلیت‭ ‬کاربرد‭ ‬در‭ ‬سایر‭ ‬فرایندهای‭ ‬تولیدی‭ ‬غیر‭ ‬از‭ ‬تهیه‭ ‬مایه‭ ‬تلقیح‭ ‬قارچ‌های‭ ‬میکوریزی‭ ‬را‭ ‬دارا‭ ‬می‌باشند‭. ‬دستیابی‭ ‬به‭ ‬روش‭ ‬استریل‭ ‬سطحی‭ ‬اسپور‭ ‬قارچ‭ ‬بدون‭ ‬کاهش‭ ‬توانایی‭ ‬رویشی‭ ‬آن‭ ‬از‭ ‬دیگر‭ ‬دستاوردهای‭ ‬این‭ ‬طرح‭ ‬است‭. ‬ترکیب‭ ‬استفاده‭ ‬شده‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬حامل‭ ‬قارچ،‭ ‬قدرت‭ ‬رویش‭ ‬اسپور‭ ‬را‭ ‬حداقل‭ ‬به‭ ‬مدت‭ ‬یک‭ ‬سال‭ ‬تضمین‭ ‬می‌کند‭. ‬محصول‭ ‬این‭ ‬طرح‭ ‬منجر‭ ‬به‭ ‬ارتقای‭ ‬سطح‭ ‬تولیدات‭ ‬گیاهی‭ ‬کشور‭ ‬شده‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬نقش‭ ‬بخش‭ ‬کشاورزی‭ ‬در‭ ‬افزایش‭ ‬رشد‭ ‬اقتصادی‭ ‬کشور‭ ‬حایز‭ ‬اهمیت‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬مجموع‭ ‬باعث‭ ‬برتری‭ ‬این‭ ‬طرح‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬محصول‭ ‬این‭ ‬طرح‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬کم‭ ‬کردن‭ ‬هزینه‌های‭ ‬تولید‭ ‬و‭ ‬افزایش‭ ‬کارایی‭ ‬مصرف‭ ‬آب،‭ ‬به‭ ‬اقتصاد‭ ‬فعالان‭ ‬بخش‭ ‬تولیدات‭ ‬گیاهی‭ ‬کشور‭ ‬کمک‭ ‬می‌کند‭. ‬فرایندهای‭ ‬تولید‭ ‬این‭ ‬محصول‭ ‬و‭ ‬مواد‭ ‬اولیه‭ ‬مورد‭ ‬نیاز‭ ‬آن‭ ‬همگی‭ ‬در‭ ‬داخل‭ ‬کشور‭ ‬تامین‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬هیچ‌گونه‭ ‬وابستگی‭ ‬به‭ ‬خارج‭ ‬از‭ ‬کشور‭ ‬ندارد‭. ‬محصول‭ ‬تولیدی‭ ‬دارای‭ ‬قابلیت‭ ‬صادرات‭ ‬به‭ ‬کشورهای‭ ‬همسایه‭ ‬نیز‭ ‬می‌باشد‭.‬
دکتر‭ ‬فرهاد‭ ‬رجالی،‭ ‬پژوهشگر‭ ‬تولید‭ ‬نهاده‭ ‬زیستی‭ ‬میکروریزی‭ ‬مناسب‭ ‬برای‭ ‬استفاده‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬تولیدات‭ ‬گیاهی‭ ‬کشور،‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬دریافت‭ ‬تندیس‭ ‬کهربای‭ ‬خوارزمی‭ ‬در‭ ‬گفتگوی‭ ‬اختصاصی‭ ‬با‭ ‬کارشناس‭ ‬ماهنامه‭ ‬این‭ ‬طرح‭ ‬را‭ ‬به‌منظور‭ ‬جایگزینی‭ ‬بخشی‭ ‬از‭ ‬کودهای‭ ‬فسفره‭ ‬و‭ ‬شیمیایی‭ ‬مورد‭ ‬استفاده‭ ‬عنوان‭ ‬کرد‭ ‬و‭ ‬افزود‭: ‬فعالیت‌های‭ ‬تحقیقاتی‭ ‬این‭ ‬طرح‭ ‬از‭ ‬سال‭ ‬1380تا‭ ‬1390‭ ‬ادامه‭ ‬داشت‭ ‬و‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬به‭ ‬مدت‭ ‬2‭ ‬سال‭ ‬وارد‭ ‬فاز‭ ‬تولید‭ ‬صنعتی‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬درنهایت‭ ‬سال92‭ ‬وارد‭ ‬بازار‭ ‬ایران‭ ‬گردید‭.‬
وی‭ ‬به‭ ‬تکثیر‭ ‬قارچ‭ ‬میکروریزی‭ ‬برای‭ ‬اولین‌بار‭ ‬در‭ ‬ایران‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬کشت‭ ‬بافت‭ ‬اشاره‭ ‬کرد‭ ‬و‭ ‬گفت‭: ‬تکثیر‭ ‬این‭ ‬قارچ‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬کشت‭ ‬بافت،‭ ‬آلودگی‌های‭ ‬جانبی‭ ‬نداشته‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬هدف‭ ‬کاهش‭ ‬مصرف‭ ‬کودهای‭ ‬شیمیایی‭ ‬و‭ ‬افزایش‭ ‬کارایی‭ ‬مصرف‭ ‬آب‭ ‬به‭ ‬تولید‭ ‬انبوه‭ ‬رسیده‭ ‬است‭. ‬مصرف‌کننده‭ ‬عمده‭ ‬قارچ‭ ‬میکروریزی‭ ‬باغداران‭ ‬می‌باشند،‭ ‬چراکه‭ ‬با‭ ‬ایجاد‭ ‬رابطه‭ ‬همزیستی‭ ‬با‭ ‬ریشه‭ ‬گیاه،‭ ‬نیاز‭ ‬آبی‭ ‬و‭ ‬تغذیه‌ای‭ ‬گیاه‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬نفوذ‭ ‬به‭ ‬اعماق‭ ‬خاک‭ ‬تامین‭ ‬و‭ ‬باغدار‭ ‬می‌تواند‭ ‬هر‭ ‬3‭ - ‬4‭ ‬سال‭ ‬یک‌بار‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬قارچ‭ ‬در‭ ‬باغ‭ ‬خود‭ ‬استفاده‭ ‬کند‭.‬

بهره‌برداری‭ ‬از‭ ‬پسماند‭ ‬کشاورزی،‭ ‬رتبه‭ ‬دوم‭ ‬پژوهش‌های‭ ‬کاربردی

متاسفانه‭ ‬سالانه‭ ‬نزدیک‭ ‬به‭ ‬دو‭ ‬میلیون‭ ‬تن‭ ‬سرشاخه‌های‭ ‬نیشکر‭ ‬در‭ ‬زمان‭ ‬برداشت‭ ‬محصول‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬ضایعات‭ ‬از‭ ‬چرخه‭ ‬تولید‭ ‬حذف‭ ‬می‌شوند‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬بقایا‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬پسماندهای‭ ‬کشاورزی‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬بخش‭ ‬قابل‭ ‬توجهی‭ ‬از‭ ‬محصول‭ ‬اصلی‭ ‬نیشکر‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬بر‭ ‬می‌گیرد‭ ‬که‭ ‬شامل‭ ‬سرشاخه،‭ ‬پیت‭ ‬و‭ ‬باگاس‭ ‬می‌باشد‭. ‬سرشاخه‭ ‬نیشکر‭ ‬حدود‭ ‬25درصد‭ ‬از‭ ‬کل‭ ‬تولید‭ ‬این‭ ‬زراعت‭ ‬را‭ ‬دربرمی‌گیرد‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬آنجا‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬سرشاخه‌ها‭ ‬دارای‭ ‬ارزش‭ ‬غذایی‭ ‬مناسبی‭ ‬می‌باشد‭ ‬و‭ ‬پروتئین‭ ‬خام‭ ‬و‭ ‬انرژی‌زایی‭ ‬آن‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬کاه‭ ‬غلات‭ ‬بالاتر‭ ‬است،‭ ‬می‌توان‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬ردیف‭ ‬علوفه‌های‭ ‬متوسط‭ ‬دسته‌بندی‭ ‬نمود‭. ‬
در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬حدود‭ ‬بیست‭ ‬هزار‭ ‬هکتار‭ ‬از‭ ‬اراضی‭ ‬کشت‭ ‬نیشکر‭ ‬در‭ ‬استان‭ ‬خوزستان‭ ‬با‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬هاروستر‭ ‬برداشت‭ ‬می‌گردد‭ ‬که‭ ‬حین‭ ‬برداشت،‭ ‬سرشاخه‭ ‬و‭ ‬برگ‭ ‬گیاه‭ ‬بر‭ ‬روی‭ ‬زمین‭ ‬انباشته‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬کمک‭ ‬بیلر‭ ‬قابل‭ ‬برداشت‭ ‬می‌باشد‭. ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬اطلاعات‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬آمده،‭ ‬امکان‭ ‬برداشت‭ ‬هشت‭ ‬تن‭ ‬در‭ ‬هکتار‭ ‬سرشاخه‭ ‬نیشکر‭ ‬بوسیله‭ ‬بیلر‭ ‬امکان‌پذیر‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬مجموع‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬امکان‭ ‬برداشت‭ ‬صدو‭ ‬شصت‭ ‬هزار‭ ‬تن‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬ماده‭ ‬غذایی‭ ‬با‭ ‬ارزش‭ ‬و‭ ‬قابل‭ ‬توسعه‭ ‬تا‭ ‬دو‭ ‬میلیون‭ ‬تن‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬میسر‭ ‬می‌باشد‭. ‬
بر‭ ‬اساس‭ ‬اطلاعات‭ ‬موجود‭ ‬در‭ ‬صورت‭ ‬فرآوری‭ ‬سرشاخه‭ ‬به‭ ‬وسیله‭ ‬مواد‭ ‬آلی‭ ‬و‭ ‬شیمیایی،‭ ‬ارزش‭ ‬غذایی‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬می‌توان‭ ‬افزایش‭ ‬داد‭. ‬در‭ ‬این‭ ‬صورت‭ ‬مقدار‭ ‬پروتئین‭ ‬خام‭ ‬از‭ ‬مقدار‭ ‬4‭/‬5‭ ‬درصد‭ ‬به‭ ‬98‭/‬7‭ ‬درصد‭  - ‬درمجموع‭ ‬حدود‭ ‬48درصد‭ ‬افزایش‭ -  ‬و‭ ‬انرژی‭ ‬قابل‭ ‬متابولیسم‭ ‬از‭ ‬7‭/‬1‭ ‬به‭ ‬88‭/‬1‭ ‬مگاکالری‭ ‬در‭ ‬کیلوگرم‭  - ‬درمجموع‭ ‬11‭ ‬درصد‭ ‬افزایش‭ -  ‬ارتقا‭ ‬می‌یابد‭ ‬که‭ ‬طرح‭ ‬فوق‭ ‬بنا‭ ‬به‭ ‬دلایل‭ ‬ذکر‭ ‬شده‭ ‬حایز‭ ‬رتبه‭ ‬برتر‭ ‬و‭ ‬دریافت‭ ‬تندیس‭ ‬کهربای‭ ‬خوارزمی‭ ‬شد‭ .‬
دکتر‭ ‬مرتضی‭ ‬رضایی،‭ ‬نماینده‭ ‬طرح‭ ‬تولید‭ ‬خوراک‭ ‬دام‭ ‬از‭ ‬سرشاخه‭ ‬نیشکر‭ ‬فرآوری‭ ‬شده‭ ‬در‭ ‬مصاحبه‭ ‬با‭ ‬کارشناس‭ ‬خبری‭ ‬ماهنامه،‭ ‬به‭ ‬چالش‭ ‬دامپروران‭ ‬از‭ ‬گرانی‭ ‬محصولات‭ ‬دامی‭ ‬اشاره‭ ‬کرد‭ ‬و‭ ‬گفت‭: ‬باتوجه‭ ‬به‭ ‬اینکه‭ ‬اراضی‭ ‬ایران‭ ‬با‭ ‬محدودیت‭ ‬آبی‭ ‬مواجه‭ ‬می‌باشد،‭ ‬امکان‭ ‬توسعه‭ ‬علوفه‭ ‬وجود‭ ‬ندارد‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬طرفی،‭ ‬سالانه‭ ‬حدود‭ ‬20‭ ‬میلیون‭ ‬تن‭ ‬پسماند‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬برداشت‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬تولید‭ ‬می‌شود‭ ‬که‭ ‬حدود‭ ‬2‭ ‬میلیون‭ ‬آن‭ ‬سرشاخه‌های‭ ‬نیشکر‭ ‬از‭ ‬100‭ - ‬120‭ ‬هزار‭ ‬هکتار‭ ‬اراضی‭ ‬تحت‭ ‬کشت‭ ‬این‭ ‬محصول‭ ‬است‭. ‬
کشاورزان‭ ‬به‭ ‬منظور‭ ‬سهولت‭ ‬کار‭ ‬در‭ ‬عملیات‭ ‬بعدی‭ ‬با‭ ‬رها‭ ‬کردن‭ ‬یا‭ ‬آتش‌زدن‭ ‬آن‌ها‭ ‬باعث‭ ‬آلودگی‭ ‬هوا‭ ‬نیز‭ ‬می‌شوند؛‭ ‬البته‭ ‬این‭ ‬رفتار‭ ‬صدای‭ ‬طرفداران‭ ‬محیط‭ ‬زیست‭ ‬به‌خصوص‭ ‬در‭ ‬مناطق‭ ‬جنوبی‭ ‬کشور‭ ‬را‭ ‬نیز‭ ‬درآورده‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬درحالی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬سرشاخه‌های‭ ‬نیشکر‭ ‬می‌تواند‭ ‬بالقوه‭ ‬وارد‭ ‬خوراک‭ ‬دام‭ ‬شود‭.‬
وی‭ ‬به‭ ‬شرکت‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬جهاد‭ ‬نصر‭ ‬در‭ ‬فرایند‭ ‬صنعتی‭ ‬تولید‭ ‬خوراک‭ ‬دام‭ ‬از‭ ‬سرشاخه‭ ‬نیشکر‭ ‬و‭ ‬خریدن‭ ‬دانش‭ ‬این‭ ‬طرح‭ ‬توسط‭ ‬بخش‭ ‬خصوصی‭ ‬اشاره‭ ‬کرد‭ ‬و‭ ‬افزود‭: ‬پس‭ ‬از‭ ‬تحقیقات‭ ‬10‭ ‬ساله‭ ‬با‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬سرشاخه‌های‭ ‬نیشکر،‭ ‬عمل‌آوری‭ ‬و‭ ‬غنی‌سازی‭ ‬آن‭ ‬به‌منظور‭ ‬تامین‭ ‬خوراک‭ ‬دام‌های‭ ‬نشخوار‌کننده‭ ‬همچون‭ ‬گوسفند،‭ ‬بز‭ ‬و‭ ‬گاو،‭ ‬می‌توان‭ ‬محصول‭ ‬جدیدی‭ ‬برای‭ ‬این‭ ‬منظور‭ ‬تولید‭ ‬نمود‭. ‬
این‭ ‬محصول‭ ‬تقریبا‭ ‬در‭ ‬دنیا‭ ‬خاص‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬پیش‌بینی‭ ‬می‌شود‭ ‬10‭ ‬کارخانه‭ ‬با‭ ‬ظرفیت‭ ‬هرکدام‭ ‬100‭ ‬هزار‭ ‬تن‭ ‬در‭ ‬سال،‭ ‬در‭ ‬صنایع‭ ‬نیشکر‭ ‬خوزستان‭ ‬ساخته‭ ‬شود‭. ‬

ماهنامه دام و کشت و صنعت -  شماره ۲۰۳  -  سال ۱۳۹۵
 

ماهنامه دام و کشت و صنعت پنجره ای به آگاهی و دانش

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow