زراعت و باغبانی و منابع طبیعی
سپیده‭ ‬دم‭ ‬شکوفایی صنعت‭ ‬چای‭ ‬کشور

دکتر‭ ‬روزبهان‭ ‬رئیس‭ ‬سازمان‭ ‬چای‭ ‬کشور
در‭ ‬گفتگوی‭ ‬اختصاصی‭ ‬با‭ ‬نشریه‭ ‬دام‭ ‬و‭ ‬کشت‭ ‬و‭ ‬صنعت

سپیده‭ ‬دم‭ ‬شکوفایی صنعت‭ ‬چای‭ ‬کشور

از‭ ‬سال‭ ‬1388‭ ‬ به‭ ‬دلیل‭ ‬عدم‭ ‬توجه‭ ‬صنعت‭ ‬چای‭ ‬کشور ‭ ‬این‭ ‬صنعت‭ ‬دچار‭ ‬ریزش‭ ‬سقف‭ ‬تولید‭ ‬شد‭ ‬
صنعت‭ ‬چای‭ ‬از‭ ‬دیرباز،‭ ‬بازار‭ ‬پر‭ ‬رونقی‭ ‬داشته‭ ‬است،‭ ‬تا‭ ‬آنجا‭ ‬که‭ ‬ما‭ ‬به‭ ‬یاد‭ ‬داریم،‭ ‬همیشه‭ ‬صحبت‭ ‬از‭ ‬صادرات‭ ‬چای‭ ‬باکیفیت‭ ‬و‭ ‬مرغوب‭ ‬شمال‭ ‬به‭ ‬خارج‭ ‬از‭ ‬کشور‭ ‬بود‭. ‬اما‭ ‬برای‭ ‬ما‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬غرب‭ ‬کشور‭ ‬زندگی‭ ‬می‌کردیم‭ ‬کوتاه‌ترین‭ ‬راه‭ ‬برای‭ ‬بازرگانان‭ ‬بومی‭ ‬واردات‭ ‬چای‭ ‬از‭ ‬کشور‭ ‬همسایه‭ ‬یعنی‭ ‬عراق‭ ‬بود‭. ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬عدم‭ ‬اطلاع‌رسانی‭ (‬بواسطه‭ ‬نبود‭ ‬امکانات‭ ‬پیشرفته‭ ‬امروزی‭ -  ‬در‭ ‬همه‭ ‬شهرهای‭ ‬دور‭ ‬از‭ ‬استان‌های‭ ‬چایکار،‭ ‬مردم‭ ‬به‭ ‬ناچار‭ ‬از‭ ‬چای‭ ‬خارجی‭ ‬استفاده‭ ‬می‌کردند،‭ ‬اما‭ ‬به‭ ‬مرور‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬خصوص‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬انقلاب‭ ‬اسلامی‭ ‬توجه‭ ‬دولت‌ها‭ ‬به‭ ‬چای‭ ‬و‭ ‬چایکاران‭ ‬جایگاه‭ ‬پیدا‭ ‬کرد‭.‬
نتیجه‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬صنعت‭ ‬باعث‭ ‬رشد‭ ‬تولید‭ ‬و‭ ‬ایجاد‭ ‬اشتغال‭ ‬بیشتر‭ ‬در‭ ‬سازمان‭ ‬چای‭  - ‬که‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬1337‭ ‬تأسیس‭ ‬شده‭ ‬بود‭ -  ‬گردید،‭ ‬با‭ ‬ورود‭ ‬نیروهای‭ ‬جدید‭ ‬و‭ ‬جوان‭ ‬تحرکی‭ ‬دیگر‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬صنعت‭ ‬آغاز‭ ‬شد‭.  - ‬این‭ ‬تحرک‭ ‬قطعا‭ ‬روح‭ ‬محمد‭ ‬میرزای‭ ‬چایکار،‭ ‬معروف‭ ‬به‭ ‬کاشف‭ ‬السطلنه‭ ‬را‭ ‬که‭ ‬اولین‭ ‬بار‭ ‬چای‭ ‬را‭ ‬پنهانی‭ ‬و‭ ‬دور‭ ‬از‭ ‬دید‭ ‬مأمورین‭ ‬کمپانی‭ ‬هند‭ ‬شرقی‭ ‬از‭ ‬هندوستان‭ ‬وارد‭ ‬ایران‭ ‬نموده‭ ‬بود‭ ‬را‭ ‬نیز‭ ‬شاد‭ ‬کرد‭ - . ‬تا‭ ‬اینکه‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬1388‭ ‬به‭ ‬دلایلی‭ ‬که‭ ‬همگان‭ ‬می‌دانند،‭ ‬یعنی‭ ‬دست‭ ‬داشتن‭ ‬بازرگانان‭ ‬سودجو‭ ‬که‭ ‬سود‭ ‬سرشاری‭ ‬از‭ ‬واردات‭ ‬چای‭ ‬سرطان‌زای‭ ‬خارجی‭ ‬می‌بردند‭ ‬این‭ ‬صنعت‭ ‬مجددا‭ ‬دچار‭ ‬رکود‭ ‬شد‭. ‬
در‭ ‬بازدیدی‭ ‬که‭ ‬اخیرا‭ ‬از‭ ‬چند‭ ‬مزرعه‭ ‬و‭ ‬کارخانه‭ ‬در‭ ‬مرکز‭ ‬چای‭ ‬ایران‭ ‬شهرستان‭ ‬لاهیجان‭ ‬داشتیم،‭ ‬متوجه‭ ‬آشفتگی‭ ‬وضعیت‭ ‬تولید‭ ‬چای‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬شدیم‭.‬
در‭ ‬این‭ ‬بازدید‭ ‬که‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬تولیدکنندگان‭ ‬چای‭ ‬راهنمای‭ ‬ما‭ ‬بود،‭ ‬از‭ ‬نزدیک‭ ‬ریزش‭ ‬این‭ ‬آوار‭ ‬را‭  - ‬در‭ ‬سال‌های‭ ‬88‭ ‬تا‭ ‬92‭ -  ‬بر‭ ‬بوته‌های‭ ‬هشتاد‭ ‬ساله‭ ‬چای‭ ‬شاهد‭ ‬بودیم‭ ‬که‭ ‬خوشبختانه‭ ‬اخیرا‭ ‬در‭ ‬دولت‭ ‬تدبیر‭ ‬و‭ ‬امید‭ ‬با‭ ‬حمایت‭ ‬سازمان‭ ‬چای‭ ‬و‭ ‬مدیریت‭ ‬آن‭ ‬که‭ ‬استعداد‭ ‬شگرفی‭ ‬در‭ ‬به‭ ‬یادآوری‭ ‬مسائل‭ ‬چایکاران‭ ‬و‭ ‬حل‭ ‬مسائل‭ ‬آن‌ها‭ ‬دارد‭. ‬از‭ ‬سال‭ ‬1393‭ ‬این‭ ‬صنعت‭ ‬مجددا‭ ‬دوران‭ ‬رشد‭ ‬و‭ ‬شکوفایی‭ ‬را‭ ‬آغاز‭ ‬کرده‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬آمارها‭ ‬نیز‭ ‬بیانگر‭ ‬این‭ ‬رشد‭ ‬می‌باشد‭. ‬
آقای‭ ‬ابراهیمی‭(‬راهنمای‭ ‬ما‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬بازدید‭ -  ‬تلاش‌هایی‭ ‬انجام‭ ‬داده‭ ‬که‭ ‬کارگران‭ ‬با‭ ‬انگیزه‭ ‬بالا‭ ‬در‭ ‬زیر‭ ‬بارش‭ ‬سیلاب‭ ‬گونه‭ ‬باران‭ ‬برگ‌های‭ ‬چای‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬بوته‭ ‬جدا‭ ‬کرده‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬سبدی‭ ‬که‭ ‬تا‭ ‬چند‭ ‬وقت‭ ‬پیش‭ ‬لانه‌های‭ ‬پرندگان‭ ‬شده‭ ‬بود‭ ‬بریزد‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬کارخانه‭ ‬برای‭ ‬آماده‭ ‬سازی‭ ‬چای‭ ‬خوش‭ ‬طعم‭ ‬و‭ ‬مهجور‭ ‬ایرانی‭ ‬انتقال‭ ‬دهد‭.‬
این‭ ‬باغدار‭ ‬و‭ ‬کارخانه‌دار‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬کسانی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬همراه‭ ‬چند‭ ‬نفر‭ ‬دیگر،‭ ‬رئیس‭ ‬سازمان‭ ‬چای‭ ‬آن‌ها‭ ‬را‭ ‬جز‭ ‬خوش‭ ‬حساب‌های‭ ‬طرف‭ ‬قرارداد‭ ‬سازمان‭ ‬می‌داند‭ ‬و‭ ‬خوشبختانه‭ ‬چایکاران‭ ‬شریف‭ ‬گیلانی‭ ‬نیز‭ ‬خوب‭ ‬می‌دانند‭ ‬که‭ ‬باید‭ ‬پاسخ‭ ‬اعتماد‭ ‬دوست‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬خوبی‭ ‬بدهند،‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬حمایت‌ها‭ ‬قطعا‭ ‬تأثیر‭ ‬مثبت‭ ‬و‭ ‬فراوانی‭ ‬در‭ ‬تحرک‭ ‬و‭ ‬رونق‭ ‬دوباره‭ ‬این‭ ‬صنعت‭ ‬خواهد‭ ‬داشت‭. ‬‭ ‬ همچنین‭ ‬به‭ ‬کارگیری‭ ‬ماشین‌آلات‭ ‬جدید‭ ‬و‭ ‬تکنولوژی‭ ‬پیشرفته‭ ‬در‭ ‬عمل‌آوری‭ ‬و‭ ‬معرفی‭ ‬چای‭ ‬ایرانی‭ ‬و‭ ‬فرهنگ‌سازی‭ ‬برای‭ ‬مصرف‭ ‬این‭ ‬چای‭ ‬ارگانیک‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬هیچ‭ ‬سمی‭ ‬استفاده‭ ‬نمی‌کند،‭ ‬بسیار‭ ‬موثر‭ ‬است‭.‬
از‭ ‬آنجائیکه‭ ‬رشد‭ ‬و‭ ‬شکوفایی‭ ‬و‭ ‬رونق‭ ‬اقتصاد‭ ‬جزو‭ ‬دغدغه‌های‭ ‬همیشگی‭ ‬اهالی‭ ‬مطبوعات‭ ‬است،‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬رو‭ ‬طی‭ ‬دیدارهایی‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬چایکاران‭ ‬و‭ ‬رئیس‭ ‬سازمان‭ ‬چای‭ ‬کشور‭ ‬داشتیم‭.‬ درخواست‭ ‬کردیم‭ ‬که‭ ‬یک‭ ‬فراخوان‭ ‬حمایت‭ ‬از‭ ‬صنعت‭ ‬تولید‭ ‬چای‭ ‬به‭ ‬صورت‭ ‬گسترده‭ ‬به‭ ‬اجرا‭ ‬گذاشته‭ ‬شود،‭ ‬چرا‭ ‬که‭ ‬زلزله‭ ‬اخیر‭ ‬استان‭ ‬کرمانشاه‭ ‬نشان‭ ‬داد،‭ ‬مردم‭ ‬ایران‭ ‬همیشه‭ ‬آمادگی‭ ‬لازم‭ ‬برای‭ ‬کمک‭ ‬و‭ ‬یاری‭ ‬به‭ ‬هموطنان‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬دارند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬مورد‭ ‬و‭ ‬برای‭ ‬حمایت‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬صنعت‭ ‬ماهیانه‭ ‬با‭ ‬خرید‭ ‬حداقل‭ ‬یک‭ ‬کیلو‭ ‬چای‭ ‬ایرانی‭ ‬می‌توانند‭ ‬کمک‭ ‬کنند‭ ‬تا‭ ‬این‭ ‬صنعت‭ ‬دوباره‭ ‬جایگاه‭ ‬قبلی‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬بیاورد‭.‬
ابراهیمی‭ ‬تولیدکننده‭ ‬این‭ ‬صنعت‭ ‬می‌گوید‭: ‬از‭ ‬این‭ ‬زنجیره‭ ‬تحویل‭ ‬محصول‭ ‬توسط‭ ‬کشاورز‭ ‬به‭ ‬کارخانه‌دار‭ ‬ناراضی‭ ‬است،‭ ‬رشد‭ ‬به‭ ‬زراعی‭ ‬پیشرفته‭ ‬باعث‭ ‬تولید‭ ‬محصول‭ ‬با‭ ‬کیفیت‭ ‬خواهد‭ ‬شد‭.‬‭ ‬وی‭ ‬اعتقاد‭ ‬دارد‭ ‬چون‭ ‬دولت‭ ‬پول‭ ‬کشاورزان‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬موقع‭ ‬پرداخت‭ ‬نمی‌کرد،‭ ‬لذا‭ ‬کشاورز‭ ‬انگیزه‌ای‭ ‬برای‭ ‬بهتر‭ ‬کار‭ ‬کردن‭ ‬نداشت،‭ ‬در‭ ‬نتیجه‭ ‬این‭ ‬پروسه‭ ‬دچار‭ ‬مشکل‭ ‬می‌شد‭ ‬و‭ ‬درنهایت‭ ‬مشتری‭ ‬نیز‭ ‬حاضر‭ ‬به‭ ‬خرید‭ ‬چای‭ ‬نامرغوب‭ ‬نبود‭.‬
با‭ ‬این‭ ‬توصیف‭ ‬عمده‭ ‬مشکلات‭ ‬به‭ ‬گفته‭ ‬دست‭ ‬اندرکاران‭ ‬‭ - ‬تولیدکنندگان‭ ‬و‭ ‬کارخانه‌داران‭ - ‬‭ ‬که‭ ‬گریبانگیر‭ ‬این‭ ‬صنعت‭ ‬می‌باشد‭ ‬عبارت‭ ‬است‭: ‬
1‭ - ‬‭ ‬شفاف‌سازی‭ ‬مسئله‭ ‬خرید‭ ‬تضمینی‭ ‬برای‭ ‬چایکاران‭ ‬و‭ ‬کشاورزان،‭ ‬تا‭ ‬سوءتفاهم‌های‭ ‬بین‭ ‬کارخانه‭ ‬داران‭ ‬و‭ ‬چایکاران‭ ‬رفع‭ ‬شود‭. ‬
2‭ - ‬‭ ‬پرداخت‭ ‬وام‭ ‬از‭ ‬محل‭ ‬صندوق‭ ‬توسعه‭ ‬صنعت‭ ‬چای‭ ‬به‭ ‬کارخانه‭ ‬داران‭ ‬و‭ ‬چایکاران‭ ‬برای‭ ‬هرس‭ ‬باغ‌های‭ ‬چای‭  - ‬با‭ ‬بهره‭ ‬کم - 
3 - ‭ ‬آن‌ها‭ ‬اعتقاد‭ ‬دارند،‭ ‬هرس‭ ‬به‭ ‬موقع‭ ‬باغات‭ ‬می‌تواند،‭ ‬بخشی‭ ‬از‭ ‬روند‭ ‬را‭ ‬بهبود‭ ‬بخشد‭.‬
تولیدکنندگان‭ ‬همچنین‭ ‬ضمن‭ ‬رضایت‭ ‬از‭ ‬عملکرد‭ ‬ریاست‭ ‬سازمان‭ ‬چای‭ ‬درخواست‭ ‬توجه‭ ‬بیشتر‭ ‬دولت‭ ‬را‭ ‬داشته‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬انباشته‭ ‬شدن‭ ‬محصول‭ ‬چای‭ ‬در‭ ‬انبارهای‭ ‬خود‭ ‬گله‌مند‭ ‬هستند‭ ‬و‭ ‬می‌گویند‭ ‬چرا‭ ‬باید‭ ‬دولت‭ ‬عوارض‭ ‬چای‭ ‬خارجی‭ ‬وارداتی‭ ‬را‭ ‬برای‭ ‬تقویت‭ ‬صندوق‭ ‬حمایت‭ ‬از‭ ‬چای‭ ‬اختصاص‭ ‬نمی‌دهد‭.‬ در‭ ‬ثانی‭ ‬چرا‭ ‬دولت‭ ‬این‭ ‬حق‭ ‬واردات‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬صندوق‭ ‬توسعه‭ ‬چای‭ ‬محول‭ ‬نمی‌کند‭ ‬تا‭ ‬با‭ ‬بهره‭ ‬کم‭ ‬به‭ ‬کارخانه‌دار‭ ‬و‭ ‬چایکار‭ ‬وام‭ ‬داده‭ ‬شود‭. ‬آن‌ها‭ ‬اعتقاد‭ ‬دارند‭ ‬اگر‭ ‬این‭ ‬کار‭ ‬انجام‭ ‬شود‭ ‬دیگر‭ ‬احتیاج‭ ‬به‭ ‬دریافت‭ ‬وام‭ ‬از‭ ‬بانک‌ها‭ ‬با‭ ‬سود‭ ‬بالا‭ ‬که‭ ‬مانعی‭ ‬است‭ ‬در‭ ‬رسیدن‭ ‬به‭ ‬خودکفایی‭ ‬تولید‭ ‬مرغوب‭ ‬و‭ ‬صادرات‭ ‬چای‭ ‬ایرانی‭ ‬نخواهد‭ ‬بود‭. ‬

دیدار‭ ‬و‭ ‬گفتگو‭ ‬با‭ ‬رئیس‭ ‬سازمان‭ ‬چای‭ ‬

بعد‭ ‬از‭ ‬بازدید‭ ‬از‭ ‬مزارع‭ ‬چای‭ ‬و‭ ‬شنیدن‭ ‬صحبت‌ها‭ ‬و‭ ‬نظرات‭ ‬چایکاران‭ ‬و‭ ‬کارخانه‌داران‭ ‬این‭ ‬محصول،‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬اهمیت‭ ‬موضوع‭ ‬به‭ ‬دیدار‭ ‬دکتر‭ ‬روزبهان‭ ‬رئیس‭ ‬سازمان‭ ‬چای‭ ‬می‌رویم،‭ ‬وی‭ ‬اشراف‭ ‬کامل‭ ‬بر‭ ‬مسائل‭ ‬چای‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬ارتباط‭ ‬و‭ ‬تعامل‭ ‬خوبی‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬زمینه‭ ‬با‭ ‬فعالان‭ ‬این‭ ‬بخش‭ ‬ایجاد‭ ‬کرده‭ ‬است،‭ ‬وی‭ ‬در‭ ‬آغاز‭ ‬صحبت‌های‭ ‬خود‭ ‬می‌گوید‭: ‬علت‭ ‬انبار‭ ‬شدن‭ ‬چای،‭ ‬مصرف‭ ‬کم‭ ‬در‭ ‬تابستان‭ ‬و‭ ‬بهار‭ ‬است‭ ‬مصرف‭ ‬چای‭ ‬بیشتر‭ ‬در‭ ‬زمستان‭ ‬است‭.‬

واردات‭ ‬چای‭ ‬سرشار‭ ‬از‭ ‬سود‭ ‬است

رئیس‭ ‬سازمان‭ ‬چای‭ ‬می‌افزاید‭: ‬مسئله‭ ‬دیگری‭ ‬که‭ ‬باید‭ ‬به‭ ‬آن‭ ‬اشاره‭ ‬کرد‭ ‬و‭ ‬بارها‭ ‬هم‭ ‬گفته‭ ‬ایم‭. ‬سود‭ ‬زیاد‭ ‬تجارت‭ ‬چای‭ ‬خارجی‭ ‬برای‭ ‬بازرگانان‭ ‬واردکننده‭ ‬چای‭ ‬است‭. ‬این‭ ‬دلیل‭ ‬هم‭ ‬به‭ ‬انبار‭ ‬شدن‭ ‬چای‭ ‬ایرانی‭ ‬کمک‭ ‬می‌کند‭. ‬چای‭ ‬محصول‭ ‬بسیار‭ ‬مهم‭ ‬و‭ ‬اساسی‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬ردیف‭ ‬کالای‭ ‬اساسی‭ ‬قرار‭ ‬گرفته‭ ‬است‭. ‬
در‭ ‬محصول‭ ‬چای‭ ‬یکصد‭ ‬هزار‭ ‬خانوار‭ ‬در‭ ‬تولید‭ ‬و‭ ‬فراوری‭ ‬و‭ ‬بسته‌بندی‭ ‬و‭ ‬خدمات‭ ‬تولید‭ ‬دست‭ ‬دارند‭. ‬55‭ ‬تا‭ ‬60‭ ‬هزار‭ ‬خانوار‭ ‬چایکار‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭. ‬اگر‭ ‬هر‭ ‬خانوار‭ ‬را‭ ‬5‭ ‬نفر‭ ‬در‭ ‬نظر‭ ‬بگیریم،‭ ‬نیم‭ ‬میلیون‭ ‬یا‭ ‬پانصد‭ ‬هزار‭ ‬نفر‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬صنعت‭ ‬به‭ ‬صورت‭ ‬تمام‭ ‬وقت‭ ‬و‭ ‬نیمه‭ ‬وقت‭ ‬فعال‭ ‬هستند‭. ‬
از‭ ‬طرفی‭ ‬اگر‭ ‬برای‭ ‬هر‭ ‬کیلو‭ ‬چای‭ ‬خارجی‭ ‬5‭ ‬دلار‭ ‬در‭ ‬نظر‭ ‬بگیریم‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬نیاز‭ ‬105‭ ‬تا‭ ‬110‭ ‬هزار‭ ‬تن‭ ‬سالانه‭ ‬کشور‭ ‬باید‭ ‬550‭ ‬میلیون‭ ‬دلار‭ ‬برای‭ ‬واردات‭ ‬چای‭ ‬مصرفی‭ ‬سالیانه‭ ‬کشور‭ ‬بودجه‭ ‬اختصاص‭ ‬یابد‭. ‬ بنابراین‭ ‬اگر‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬تولید‭ ‬چای‭ ‬نداشته‭ ‬باشیم‭ ‬باید‭ ‬حداقل‭ ‬350‭ ‬میلیون‭ ‬دلار‭ ‬برای‭ ‬خرید‭ ‬چای‭ ‬از‭ ‬خارج‭ ‬هزینه‭ ‬شود‭. ‬ما‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬نوشیدنی‭ ‬جایگزینی‭ ‬برای‭ ‬چای‭ ‬به‌عنوان‭ ‬محصول‭ ‬پرطرفدار‭ ‬نداریم‭. ‬پس‭ ‬در‭ ‬نتیجه‭ ‬به‭ ‬تولید‭ ‬چای‭ ‬نیاز‭ ‬اساسی‭ ‬داریم‭ ‬که‭ ‬اگر‭ ‬تولید‭ ‬نشود‭ ‬باید‭ ‬وارد‭ ‬شود‭.‬

روند‭ ‬تولید‭ ‬چای‭ ‬از‭ ‬سال‭ ‬1383‭ ‬تا‭ ‬1393
به‭ ‬شدت‭ ‬کاهش‭ ‬پیدا‭ ‬کرد

مطلب‭ ‬بعدی‭ ‬و‭ ‬مهم‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬چای‭ ‬در‭ ‬مناطق‭ ‬خاصی‭ ‬از‭ ‬جغرافیای‭ ‬کشور‭ ‬تولید‭ ‬می‌شود‭ ‬و‭ ‬عمده‭ ‬تولید‭ ‬آن‭ ‬در‭ ‬دامنه‭ ‬شمالی‭ ‬کوه‌های‭ ‬البرز‭ ‬و‭ ‬کناره‌های‭ ‬دریای‭ ‬خزر‭ ‬می‌باشد،‭ ‬البته‭ ‬چای‭ ‬علی‌رغم‭ ‬میوه‌های‭ ‬این‭ ‬مناطق‭ ‬جغرافیایی‭ ‬که‭ ‬نیاز‭ ‬زیادی‭ ‬به‭ ‬آب‭ ‬دارند‭ ‬مانند‭ : ‬پرتقال،‭ ‬کیوی،‭ ‬و‭ ‬برنج،‭ ‬به‌صورت‭ ‬دیم‭ ‬نیز‭ ‬قابل‭ ‬کاشت‭ ‬است‭. ‬
دکتر‭ ‬روزبهان‭ ‬ادامه‭ ‬داد‭: ‬روند‭ ‬تولید‭ ‬از‭ ‬سال‭ ‬1370‭ ‬تا‭ ‬1382‭ ‬بسیار‭ ‬خوب‭ ‬بوده‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬سالانه‭ ‬بین‭ ‬200‭ ‬تا‭ ‬300‭ ‬هزار‭ ‬تن‭ ‬تولید‭ ‬برگ‭ ‬سبز‭ ‬ثبت‭ ‬شده‭ ‬است‭.‬ اما‭ ‬متأسفانه‭ ‬به‭ ‬تدریج‭ ‬این‭ ‬روند‭ ‬رو‭ ‬به‭ ‬کاهش‭ ‬گذاشته‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬سال‌های‭ ‬83‭ ‬تا‭ ‬91‭ ‬بین‭ ‬100‭ ‬تا‭ ‬200‭ ‬هزار‭ ‬تن‭ ‬تنزل‭ ‬پیدا‭ ‬کرده‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬1392‭ ‬به‭ ‬زیر‭ ‬یکصد‭ ‬هزار‭ ‬تن‭ ‬تولید‭ ‬برگ‭ ‬سبز‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬1393‭ ‬به‭ ‬کمترین‭ ‬میزان‭ ‬تولید‭ ‬یعنی‭ ‬65‭ ‬هزار‭ ‬تن‭ ‬برگ‭ ‬سبز‭ ‬رسیده‭ ‬است‭.‬

دلایل‭ ‬کاهش‭ ‬تولید‭ ‬برگ‭ ‬سبز‭ ‬چای‭ ‬طی‭ ‬سال‌های‭ ‬83‭ ‬لغایت‭ ‬93‭ ‬

رئیس‭ ‬سازمان‭ ‬چای‭ ‬دلایل‭ ‬این‭ ‬کاهش‭ ‬و‭ ‬نزول‭ ‬آمار‭ ‬تولید‭ ‬را‭ ‬عدم‭ ‬حمایت‌های‭ ‬کامل‭ ‬و‭ ‬موثر‭ ‬دولت‌های‭ ‬گذشته‭ ‬چه‭ ‬به‌صورت‭ ‬مستقیم‭ ‬و‭ ‬چه‭ ‬به‭ ‬صورت‭ ‬غیرمستقیم،‭ ‬عدم‭ ‬ثبات‭ ‬در‭ ‬تصمیم‌گیری‭ ‬برنامه‌ریزان‭ ‬دولتی‭ ‬و‭ ‬برنامه‌هایشان‭  - ‬که‭ ‬باعث‭ ‬دلسردی‭ ‬کشاورزان‭ ‬می‌شد‭ ‬و‭ ‬آن‌ها‭ ‬را‭ ‬سردرگم‭ ‬می‌کرد‭ -  ‬و‭ ‬تفاوت‭ ‬نرخ‌های‭ ‬خرید‭ ‬دولت‭ ‬از‭ ‬کشاورزان‭ ‬با‭ ‬تورم‭ ‬عنوان‭ ‬می‌کند‭ ‬و‭ ‬می‌گوید‭: ‬در‭ ‬سال‭ ‬1383‭ ‬به‭ ‬کشاورز‭ ‬گفته‭ ‬شد‭ ‬هکتاری‭ ‬700‭ ‬هزار‭ ‬تومان‭ ‬بگیر‭ ‬و‭ ‬باغت‭ ‬را‭ ‬رها‭ ‬کن،‭ ‬یا‭ ‬در‭ ‬یک‭ ‬سال‭ ‬بحث‭ ‬آزادسازی‭ ‬چای‭ ‬را‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬معنای‭ ‬عدم‭ ‬دخالت‭ ‬دولت‭ ‬در‭ ‬خرید‭ ‬بود‭ ‬اعمال‭ ‬می‌کردند‭ ‬یا‭ ‬یک‭ ‬طرح‭ ‬پنج‭ ‬ساله‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬یک‭ ‬سال‭ ‬اجرا‭ ‬کردند‭ ‬و‭ ‬نتیجه‭ ‬این‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬1383‭ ‬تولید‭ ‬از‭ ‬250‭ ‬هزار‭ ‬تن‭ ‬به‭ ‬120‭ ‬هزار‭ ‬تن‭ ‬تولید‭ ‬برگ‭ ‬سبز‭ ‬کاهش‭ ‬پیدا‭ ‬کرد‭. ‬
چون‭ ‬کشاورز‭ ‬وام‭ ‬دریافتی‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬جای‭ ‬بهزراعی‭ ‬و‭ ‬هرس‭ ‬کردن‭ ‬باغات‭  - ‬چرا‭ ‬که‭ ‬دولت‭ ‬برگ‭ ‬سبز‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬کشاورز‭ ‬خریداری‭ ‬نمی‌کرد‭ -  ‬خرج‭ ‬مسائل‭ ‬دیگر‭ ‬کرد‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬کارهای‭ ‬دیگر‭ ‬پرداخت‭ ‬یا‭ ‬زمین‭ ‬هایش‭ ‬را‭ ‬قطعه‌بندی‭ ‬کرد‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬فروش‭ ‬رساند‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬ترتیب‭ ‬بخش‭ ‬اعظمی‭ ‬از‭ ‬اراضی‭ ‬از‭ ‬گردونه‭ ‬تولید‭ ‬خارج‭ ‬شد ‬‬ضربه‌ای‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬تولید‭ ‬چای‭ ‬وارد‭ ‬کرد‭ ‬که‭ ‬باعث‭ ‬شد‭ ‬ضریب‭ ‬خودکفایی‭ ‬از‭ ‬60‭ ‬درصد‭ ‬به‭ ‬13‭ ‬درصد‭ ‬برسد‭ ‬این‭ ‬زنگ‭ ‬خطری‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬باعث‭ ‬شد‭ ‬دولت‭ ‬تدبیر‭ ‬و‭ ‬امید‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬93‭ ‬اجرای‭ ‬سیاست‌های‭ ‬اصولی‭ ‬را‭ ‬آغاز‭ ‬کند‭.‬

اقدامات‭ ‬دولت‭ ‬تدبیر‭ ‬و‭ ‬امید،‭ ‬روغنی‭ ‬به‭ ‬چراغ‭ ‬چایکاران‭  ‬
وی‭ ‬در‭ ‬ارتباط‭ ‬با‭ ‬اجرای‭ ‬سیاست‌های‭ ‬مذکور‭ ‬می‌گوید‭: ‬دولت‭ ‬قیمت‭ ‬خرید‭ ‬تضمینی‭ ‬برگ‭ ‬سبز‭ ‬را‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬تورم‭ ‬محاسبه‭ ‬و‭ ‬بیشتر‭ ‬از‭ ‬تورم‭ ‬افزایش‭ ‬قیمت‭ ‬چای‭ ‬اعلام‭ ‬کرد‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬سال‌های‭ ‬93،‭ ‬94‭ ‬و‭ ‬به‌ویژه‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬95‭ ‬خرید‭ ‬تضمینی‭ ‬حدود‭ ‬۱۱۳‭ ‬درصد‭ ‬افزایش‭ ‬داشته‭ ‬است،‭ ‬این‭ ‬امر‭ ‬باعث‭ ‬شد‭ ‬فاصله‭ ‬خرید‭ ‬تضمینی‭ ‬با‭ ‬تورم‭ ‬تا‭ ‬حدودی‭ ‬جبران‭ ‬شود‭. ‬همچنین‭ ‬در‭ ‬کنار‭ ‬این‭ ‬مورد‭ ‬پرداخت‭ ‬وام‌های‭ ‬بهزراعی‭ ‬به‭ ‬چایکاران‭ ‬و‭ ‬کارخانه‌ها‭ ‬که‭ ‬مدت‌ها‭ ‬بود‭ ‬متوقف‭ ‬شده‭ ‬بود‭ ‬شروع‭ ‬گردید‭. ‬
شایان‭ ‬ذکر‭ ‬است‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬1395‭ ‬وام‌های‭ ‬ارزان‭ ‬با‭ ‬بهره‭ ‬4‭ ‬درصد‭ ‬به‭ ‬مقدار‭ ‬5/31‭ ‬میلیارد‭ ‬تومان‭ ‬وام‭ ‬به‭ ‬چایکاران‭ ‬و‭ ‬کارخانه‌ها‭ ‬پرداخت‭ ‬شد،‭ ‬که‭ ‬برای‭ ‬هرس‭ ‬کف‭ ‬بر‭ ‬و‭ ‬کمر‭ ‬بر‭ ‬اختصاص‭ ‬داشت‭ ‬این‭ ‬تسهیلات‭ ‬برای‭ ‬اولین‭ ‬بار‭ ‬در‭ ‬تاریخ‭ ‬چای‭ ‬ایران‭ ‬اتفاق‭ ‬افتاده‭ ‬است‭. ‬همچنین‭ ‬برای‭ ‬احیا‭ ‬باغ‌های‭ ‬رها‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬ترویج‭ ‬مکانیزاسیون‭ ‬در‭ ‬باغ‌ها‭ ‬نیز‭ ‬اعتبار‭ ‬جداگانه‌ای‭ ‬برای‭ ‬متقاضیان‭ ‬در‭ ‬نظر‭ ‬گرفته‭ ‬شده‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬تاکنون‭ ‬مبلغ‭ ‬3/1‭ ‬میلیارد‭ ‬تومان‭ ‬به‭ ‬507‭ ‬نفر‭ ‬از‭ ‬چایکاران‭ ‬پرداخت‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬

سرمایه‌گذاری‭ ‬صنعت‭ ‬در‭ ‬دولت‭ ‬تدبیر‭ ‬و‭ ‬امید
افزایش‭ ‬و‭ ‬رشد‭ ‬چشمگیری‭ ‬داشته‭ ‬است

دکتر‭ ‬روزبهان‭ ‬در‭ ‬زمینه‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬در‭ ‬صنعت‭ ‬چای‭ ‬به‭ ‬مبلغ‭ ‬دو‭ ‬میلیارد‭ ‬تومان‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬92‭ ‬و‭ ‬افزایش‭ ‬قابل‭ ‬توجه‭ ‬آن‭ ‬به‭ ‬مقدار‭ ‬19‭ ‬میلیارد‭ ‬تومان‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬1395‭ ‬اشاره‭ ‬کرد‭ ‬و‭ ‬گفت‭: ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬تا‭ ‬سال‭ ‬1395،‭ ‬85‭ ‬درصد‭ ‬رشد‭ ‬داشته‭ ‬است‭. ‬
وی‭ ‬ضریب‭ ‬کفایی‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬16‭ ‬درصد‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬92‭ ‬به‭ ‬28‭ ‬درصد‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬95‭ ‬دانست‭ ‬و‭ ‬گفت‭: ‬نکته‭ ‬بسیار‭ ‬مهم‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬چای‭ ‬داخلی‭ ‬ما‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬ویژگی‌های‭ ‬بسیار‭ ‬خوب‭ ‬آن‭  - ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬رشته‭ ‬و‭ ‬تجارب‭ ‬شخصی‭ ‬بنده‭ ‬در‭ ‬صنعت‭ ‬چای‭ -  ‬به‭ ‬وضوح‭ ‬مشاهده‭ ‬کرده‌ام‭ ‬که‭ ‬ایران‭ ‬تنها‭ ‬کشوری‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬کشت‭ ‬و‭ ‬تولید‭ ‬چای‭ ‬از‭ ‬سم‭ ‬استفاده‭ ‬نمی‌کند‭. ‬علت‭ ‬آن‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬سایر‭ ‬کشورها‭ ‬دوره‭ ‬برداشت‭ ‬11‭ ‬ماه‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬شرایط‭ ‬برای‭ ‬رشد‭ ‬آفات‭ ‬مناسب‭ ‬می‌باشد،‭ ‬اما‭ ‬در‭ ‬ایران‭ ‬در‭ ‬عرض‭ ‬6‭ ‬ماه‭ ‬چای‭ ‬برداشت‭ ‬می‌شود‭. ‬چون‭ ‬زمستان‌های‭ ‬سرد‭ ‬و‭ ‬سخت‭ ‬داریم‭ ‬و‭ ‬آفات‭ ‬اجازه‭ ‬رشد‭ ‬در‭ ‬آنجا‭ ‬نخواهند‭ ‬داشت،‭ ‬بنابراین‭ ‬باید‭ ‬برای‭ ‬مصرف‭ ‬چای‭ ‬ایرانی‭ ‬ضمن‭ ‬فرهنگ‌سازی،‭ ‬مصرف‌کننده‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬آن‭ ‬آشتی‭ ‬دهیم‭. ‬ وی‭ ‬انبار‭ ‬شدن‭ ‬چای‭ ‬سنواتی‭ ‬را‭ ‬مربوط‭ ‬به‭ ‬سال‌های‭ ‬گذشته‭  - ‬سال‌های‭ ‬دهه‭ ‬70‭ ‬و‭ ‬80‭ -  ‬و‭ ‬اوایل‭ ‬دهه‭ ‬نود‭ ‬ذکر‭ ‬نمود‭ ‬و‭ ‬گفت‭: ‬مردم‭ ‬به‭ ‬مرور‭ ‬با‭ ‬چای‭ ‬ایرانی‭ ‬آشنا‭ ‬شدند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬روحیه‭ ‬امیدبخشی‭ ‬در‭ ‬صنعت‭ ‬چای‭ ‬ایجاد‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬

تأسیس‭ ‬صندوق‭ ‬حمایت‭ ‬از‭ ‬توسعه‭ ‬چای
راهکاری‭ ‬مطلوب‭ ‬برای‭ ‬حمایت‭ ‬از‭ ‬صنعت‭ ‬چای‭ ‬

صندوق‭ ‬حمایت‭ ‬از‭ ‬توسعه‭ ‬صنعت‭ ‬چای‭ ‬با‭ ‬سرمایه‭ ‬اولیه‭ ‬86‭ ‬میلیارد‭ ‬ریال‭ ‬از‭ ‬سال‭ ‬1393‭ ‬صندوق‭ ‬حمایت‭ ‬از‭ ‬توسعه‭ ‬چای‭ ‬کشور‭ ‬تأسیس‭ ‬شد،‭ ‬که‭ ‬ترکیب‭ ‬آن‭ ‬51‭ ‬درصد‭ ‬از‭ ‬چایکاران‭ ‬و‭ ‬کارخانه‭ ‬داران‭ ‬و‭ ‬49‭ ‬درصد‭ ‬متعلق‭ ‬به‭ ‬دولت‭ ‬است‭. ‬همچنین‭ ‬برای‭ ‬اولین‭ ‬بار‭ ‬در‭ ‬بین‭ ‬صندوق‌های‭ ‬تخصصی‭ ‬–‭ ‬محصولی‭ ‬کشور‭ ‬سهم‭ ‬آورده‭ ‬چایکاران‭ ‬را‭ ‬دولت‭ ‬تقبل‭ ‬نموده‭ ‬است‭. ‬ در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬این‭ ‬صندوق‭ ‬45‭ ‬هزار‭ ‬عضو‭ ‬دارد‭ ‬که‭ ‬تسهیلات‭ ‬ارزان‭ ‬قیمت‭ ‬با‭ ‬کارمزد‭ ‬4‭ ‬درصد‭ ‬و‭ ‬بازپرداخت‭ ‬پنج‭ ‬ساله‭ ‬با‭ ‬دو‭ ‬سال‭ ‬تنفس‭ ‬در‭ ‬اختیار‭ ‬اعضاء‭ ‬قرار‭ ‬می‌دهد‭. ‬

ماهنامه دام و کشت و صنعت  -  شماره ۲۱۲ و ۲۱۳  -  سال ۱۳۹۶

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow