زراعت و باغبانی و منابع طبیعی
بهره‭ ‬برداری‭ ‬از‭ ‬ تغییرات‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬هوایی

‬آن‭ ‬روی‭ ‬سکه‭ ‬تغییرات‭ ‬اقلیمی‭ ‬

بهره‭ ‬برداری‭ ‬از‭ ‬ تغییرات‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬هوایی در‭ ‬کشاورزی

روشا‭ ‬علیزاده‭ ‬

بخش‭ ‬کشاورزی‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬قربانی‭ ‬گرم‭ ‬شدن‭ ‬جهانی‭ ‬قلمداد‭ ‬میکند،‭ ‬اما‭ ‬چنین‭ ‬تصوری‭ ‬کاملا‭ ‬واقعیت‭ ‬ندارد،‭ ‬چرا‭ ‬که‭ ‬افزایش‭ ‬انبوه‭ ‬محصولات‭ ‬گیاهی‭ ‬در‭ ‬۵۰‭ ‬سال‭ ‬گذشته‭ ‬به‭ ‬تنهایی‭ ‬ناشی‭ ‬از‭ ‬‮ - ‬‭ ‬انقلاب‭ ‬سبز‭ ‬‮ - ‬‭ ‬نبوده‭ ‬بلکه‭ ‬وضعیت‭ ‬آب‭ ‬وهوایی‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬افزایش‭ ‬تولید‭ ‬نیز‭ ‬نقش‭ ‬داشته‭ ‬است‭. ‬تغییرات‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬هوایی،‭ ‬مدتی‭ ‬طولانی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬ساختاربندی‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬یک‭ ‬پرسش‭ ‬علمی‭ ‬از‭ ‬دست‭ ‬داده‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬شکل‭ ‬یک‭ ‬موضوع‭ ‬هیجانی‭ ‬،‭ ‬اخلاقی‭ ‬و‭ ‬سیاسی‭ ‬درآمده‭ ‬است‭.‬
کشاورزی‭ ‬به‭ ‬دو‭ ‬روش‭ ‬تحت‭ ‬تاثیر‭ ‬قرار‭ ‬می‌گیرد‭: ‬اول‭ ‬به‭ ‬منزله‭ ‬یک‭ ‬قربانی‭ ‬و‭ ‬دوم‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬یک‭ ‬مجرم‭ ‬و‭ ‬گناهکار‭ ‬که‭ ‬ضروری‭ ‬است‭ ‬به‭ ‬هر‭ ‬دو‭ ‬این‭ ‬موضوعات‭ ‬نگاه‭ ‬دقیق‌تری‭ ‬انداخته‭ ‬شود‭. ‬در آغاز‭ ‬کشاورزی‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬یک‭ ‬عامل‭ ‬تغییر‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬هوایی‭ ‬مورد‭ ‬بررسی‭ ‬قرار‭ ‬می‌دهیم‭. ‬
حمایت‭ ‬و‭ ‬تأئید‭ ‬ادعاهای‭ ‬مبتنی‭ ‬بر‭ ‬تغییرات‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬هوایی‭ ‬در‭ ‬زمان‭ ‬کنونی،‭ ‬از‭ ‬قرائت‭ ‬دماسنج‌ها‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬۱۸۶۰‭ ‬شروع‭ ‬شد‭. ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬نمونه‭ ‬از‭ ‬سال‭ ‬۱۸۸۱‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬آلمان،‭ ‬با‭ ‬مشاهده‭ ‬1‭/‬2‭ ‬درجه‭ ‬افزایش‭ ‬گرما،‭ ‬۱۱‭ ‬درصد‭ ‬افزایش‭ ‬بارندگی‭ ‬و‭ ‬۲۲‭ ‬روز‭ ‬افزایش‭ ‬به‭ ‬زمان‭ ‬کشت‭ ‬مشاهده‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬علاوه‭ ‬بر‭ ‬آن،‭ ‬میزان‭ ‬افزایش‭ ‬گاز‭ ‬کربنیک‭ ‬از‭ ‬۳۰۰‭ ‬به‭ ‬ppm۳۹۰‭ ‬رسید‭.‬
در‭ ‬قرن‭ ‬گذشته‭ ‬تغییرات‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬هوایی‭ ‬روند‭ ‬رو‭ ‬به‭ ‬افزایش‭ ‬پایداری‭ ‬داشت‭ ‬که‭ ‬بر‭ ‬بخش‭ ‬کشاورزی‭ ‬تاثیر‭ ‬گذار‭ ‬بود،‭ ‬اما‭ ‬از‭ ‬حدود‭ ‬دهه‭ ‬۱۹۵۰،‭ ‬این‭ ‬تغییرات‭ ‬همراه‭ ‬با‭ ‬پیشرفت‌هایی‭ ‬در‭ ‬افزایش‭ ‬محصول‭ ‬بود‭. ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬مثال‭ ‬از‭ ‬سال‭ ‬۱۹۶۰،‭ ‬اغلب‭ ‬محصولات‭ ‬آبی‭ ‬نظیر‭ ‬گندم،‭ ‬ذرت‭ ‬و‭ ‬چغندر‭ ‬قند،‭ ‬دو‭ ‬تا‭ ‬سه‭ ‬برابر‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬تولید‭ ‬گندم‭ ‬جهانی‭ ‬به‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬دوبرابر‭ ‬و‭ ‬تقریبا‭ ‬در‭ ‬همان‭ ‬اراضی‭ ‬زیر‭ ‬کشت‭ ‬پیشین‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬آمد‭. ‬علت‭ ‬چنین‭ ‬افزایش‭ ‬محصولی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬تاریخ‭ ‬زندگی‭ ‬بشر‭ ‬منحصر‭ ‬به‭ ‬فرد‭ ‬است‭ ‬معمولا‭ ‬به‭ ‬علت‭ ‬پیشرفت‌های‭ ‬تکنولوژیکی‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬کشاورزی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬ناشی‭ ‬از‭ ‬بهبود‭ ‬واریته‌های‭ ‬گیاهی،‭ ‬مراقبت‭ ‬و‭ ‬حفاظت‭ ‬موثرتر‭ ‬از‭ ‬محصولات،‭ ‬کوددهی‭ ‬بهتر‭ ‬و‭ ‬ارتقاء‭ ‬تکنولوژی‌های‭ ‬کاشت‭ ‬داشت‭ ‬و‭ ‬برداشت‭ ‬است‭. ‬در‭ ‬وضعیت‭ ‬آشکار‭ ‬تغییرات‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬هوایی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬همین‭ ‬دوره‭ ‬زمانی‭ ‬اتفاق‭ ‬افتاده‭ ‬است‭ ‬این‭ ‬سؤال‭ ‬مطرح‭ ‬می‌شود‭ ‬که‭ ‬چنین‭ ‬پیشرفت‌هایی‭ ‬در‭ ‬زمینه‭ ‬تولید‭ ‬تا‭ ‬کجا‭ ‬ادامه‭ ‬خواهد‭ ‬داشت؟

جنگل‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬شاخص‭ ‬بهره‌وری

در‭ ‬بخش‭ ‬کشاورزی‭ ‬که‭ ‬تغییرات‭ ‬پیوسته‌ای‭ ‬در‭ ‬تکنولوژی‌های‭ ‬کشت‭ ‬و‭ ‬کار‭ ‬داشته،‭ ‬تاثیر‭ ‬تغییرات‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬هوایی‭ ‬بر‭ ‬بهره‌وری‭ ‬گیاهان‭ ‬باید‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬سیستمی‭ ‬که‭ ‬کمتر‭ ‬توسط‭ ‬این‭ ‬گونه‭ ‬موضوعات‭ ‬مورد‭ ‬مداخله‭ ‬قرار‭ ‬گرفته،‭ ‬بررسی‭ ‬شود‭. ‬با‭ ‬درنظر‭ ‬گرفتن‭ ‬این‭ ‬موضوع،‭ ‬به‭ ‬نظر‭ ‬می‌رسد‭ ‬جنگلداری‭ ‬بهترین‭ ‬نمونه‭ ‬برای‭ ‬این‭ ‬کار‭ ‬باشد،‭ ‬چرا‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬چند‭ ‬دهه‭ ‬و‭ ‬تحت‭ ‬تغییرات‭ ‬گوناگون،‭ ‬این‭ ‬بخش‭ ‬همچنان‭ ‬در‭ ‬جای‭ ‬خود‭ ‬باقی‭ ‬مانده‭ ‬است‭. ‬برای‭ ‬چنین‭ ‬مطالعه‌ای،‭ ‬دانشگاه‭ ‬فنی‭ ‬مونیخ‭ ‬اخیراً‭ ‬تجزیه‭ ‬و‭ ‬تحلیل‌هایی‭ ‬بر‭ ‬روی‭ ‬اطلاعات‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬آمده‭ ‬از‭ ‬درختان‭ ‬صنوبر‭ ‬و‭ ‬راش‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬۳۶‭ ‬حوزه،‭ ‬از‭ ‬سال‭ ‬۱۹۰۰‭ ‬به‭ ‬عمل‭ ‬آورده‭ ‬است‭.‬
نتایج‭ ‬حاصله‭ ‬نشان‭ ‬از‭ ‬افزایش‭ ‬بهره‌وری‭ ‬از‭ ‬سال‭ ‬۱۹۶۰‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬درختان‭ ‬داشت‭. ‬بررسیکنندگان،‭ ‬این‭ ‬افزایش‭ ‬را‭ ‬ناشی‭ ‬از‭ ‬بالا‭ ‬رفتن‭ ‬درجه‭ ‬حرارت،‭ ‬دوره‌های‭ ‬طولانی‌تر‭ ‬رشد‭ ‬سبزینگی‭ ‬و‭ ‬بیشتر‭ ‬شدن‭ ‬مقدار‭ ‬2‭ Co‬در‭ ‬اتمسفر‭ ‬می‌دانند‭. ‬در‭ ‬حاشیه‭ ‬موضوع‭ ‬جالب‭ ‬است‭ ‬بدانیم‭ ‬که‭ ‬بهره‌وری‭ ‬جنگل‌ها‭ ‬از‭ ‬سال‭ ‬۱۹۸۰‭ ‬به‭ ‬بعد‭ ‬به‭ ‬شکل‭ ‬خاصی‭ ‬افزایش‭ ‬یافته‭ ‬که‭ ‬ناشی‭ ‬از‭ ‬یک‭ ‬دوره‭ ‬خشک‭ ‬شدن‭ ‬جنگل‌ها‭ ‬بود‭.‬
از‭ ‬حدود‭ ‬سال‌های‭ ‬دهه‭ ‬۱۹۶۰‭ ‬به‭ ‬نظر‭ ‬می‌رسد‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬بهره‌برداری‭ ‬از‭ ‬سیستم‌های‭ ‬جنگل‌داری‭ ‬افزایش‭ ‬قابل‭ ‬توجهی‭ ‬ایچاد‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬در‭ ‬انواعی‭ ‬از‭ ‬درخت‌ها‭ ‬در‭ ‬آمریکای‭ ‬شمالی‭ ‬و‭ ‬اروپا‭ ‬افزایش‭ ‬رشد‭ ‬چشمگیری‭ ‬به‭ ‬ثبت‭ ‬رسیده‭ ‬است‭. ‬در‭ ‬تصاویر‭ ‬ماهواره‌ای‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬سال‭ ‬۱۹۸۰‭ ‬تاکنون‭ ‬دریافت‭ ‬شده‌اند،‭ ‬بین‭ ‬سال‌های‭ ‬۱۹۸۰‭ ‬تا‭ ‬۲۰۱۰،‭ ‬سطح‭ ‬توندراها‭ ‬و‭ ‬مراتع‭ ‬در‭ ‬مرزهای‭ ‬بین‭ ‬نیمه‭ ‬شمالی‭ ‬و‭ ‬نیمه‭ ‬جنوبی‭ ‬زمین‭ ‬افزایش‭ ‬یافته‭ ‬است،‭ ‬در‭ ‬حالی‭ ‬که‭ ‬گرم‭ ‬شدن‭ ‬زمین‭ ‬در‭ ‬دهه‌های‭ ‬گذشته،‭ ‬به‭ ‬ویژه‭ ‬در‭ ‬مناطق‭ ‬صحرایی‭ ‬زمین‭ ‬کاهش‭ ‬اساسی‭ ‬و‭ ‬قابل‭ ‬ملاحظه‭ ‬برجا‭ ‬نگذاشته‭ ‬است‭. ‬بدین‭ ‬طریق،‭ ‬اندازهگیری‌های‭ ‬ماهواره‌ای،‭ ‬سبز‭ ‬شدن‭ ‬مجدد‭ ‬منطقه‭ ‬‮ - ‬ساحل‮ - ‬‭ ‬در‭ ‬شمال‭ ‬آفریقا‭ ‬و‭ ‬مناطق‭ ‬خشک‭ ‬و‭ ‬نیمه‭ ‬خشک‭ ‬در‭ ‬چین‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬سال‭ ‬۱۹۸۲‭ ‬نشان‭ ‬داده‭ ‬است‭.‬‭ ‬
حال‭ ‬پرسش‭ ‬آن‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬دلیل‭ ‬این‭ ‬تغییرات‭ ‬چیست؟‭ ‬پاسخ‭ ‬آن‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬همراه‭ ‬افزایش‭ ‬بارندگی،‭ ‬کارشناسان‭ ‬بر‭ ‬این‭ ‬باورند‭ ‬که‭ ‬ضمن‭ ‬افزایش‭ ‬بهره‌وری‭ ‬از‭ ‬آب،‭ ‬در‭ ‬دسترس‭ ‬بودن‭ ‬مقدار‭ ‬بیشتر‭ ‬گاز‭ ‬کربنیک‭ ‬نیز‭ ‬در‭ ‬پشت‭ ‬این‭ ‬افزایش‭ ‬سبز‭ ‬شدن‭ ‬در‭ ‬برخی‭ ‬از‭ ‬مناطق‭ ‬کره‭ ‬زمین‭ ‬قرار‭ ‬دارد‭. ‬
این‭ ‬پیشرفت‭ ‬و‭ ‬توسعه‭ ‬در‭ ‬چنین‭ ‬مرحله‌ای‭ ‬از‭ ‬گرم‭ ‬شدن‭ ‬زمین،‭ ‬با‭ ‬عنوان‭ ‬‮ - ‬‭ ‬سبز‭ ‬شدن‭ ‬جهانی‮ - ‬‭ ‬یا -  ‬Global Greening‭ -  ‬توسط‭ ‬دانشمندان‭ ‬نامگذاری‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬اطلاعات‭ ‬و‭ ‬داده‌های‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬آمده‭ ‬بر‭ ‬این‭ ‬موضوع‭ ‬تأکید‭ ‬دارد‭ ‬که‭ ‬یک‭ ‬جهان‭ ‬گرمتر‭ ‬مثمرثمرتر‭ ‬است‭.‬
نگاه‭ ‬کردن‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬موضوع‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬موتور‭ ‬محرکه‭ ‬چنین‭ ‬پیشرفتی‭ ‬شامل‭ ‬گرمتر‭ ‬شدن‭ ‬جهان‭ ‬به‭ ‬همراه‭ ‬باران‭ ‬بیشتر‭ ‬و‭ ‬بالا‭ ‬رفتن‭ ‬مقدار‭ ‬گاز‭ ‬کربنیک‭ ‬است‭. ‬شکی‭ ‬وجود‭ ‬ندارد‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬شرایط‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬هوایی‭ ‬موجب‭ ‬سودبری‭ ‬بیشتر‭ ‬تولیدکنندگان‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬خواهد‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬افزایش‭ ‬محصولی‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬سال‭ ‬۱۹۶۰‭ ‬در‭ ‬جهان‭ ‬به‭ ‬وجود‭ ‬آمده‭ ‬ناشی‭ ‬از‭ ‬مفید‭ ‬بودن‭ ‬رشد‭ ‬شرایط‭ ‬کنونی‭ ‬است‭.‬

آیا‭ ‬کشاورزی‭ ‬باید‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬تغییرات‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬هوای‭ ‬وفق‭ ‬دهد؟‭ ‬

به‭ ‬منظور‭ ‬بررسی‭ ‬توانایی‭ ‬تطابق‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬با‭ ‬تغییرات‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬هوایی،‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬معیارهای‭ ‬مهم،‭ ‬حساسیت‭ ‬و‭ ‬عکس‭ ‬العمل‭ ‬محصولات‭ ‬آبی‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬تغییرات‭ ‬است‭. ‬برای‭ ‬این‭ ‬منظور‭ ‬تحقیقاتی‭ ‬از‭ ‬سوی‭ ‬دانشگاه‭ ‬گوتینگن‭ ‬آلمان‏‭ ‬در‭ ‬پنچ‭ ‬منطقه‭ ‬پر‭ ‬محصول‭ ‬اروپا‭ ‬به‭ ‬عمل‭ ‬آمد‭ ‬و‭ ‬گیاهانی‭ ‬مانند‭ ‬چغندر‭ ‬قند،‭ ‬گندم‭ ‬و‭ ‬جوزمستانه‭ ‬و‭ ‬کلزا‭ ‬مورد‭ ‬بررسی‭ ‬قرار‭ ‬گرفتند‭. ‬در‭ ‬این‭ ‬بررسی‭ ‬،‭ ‬حداقل‭ ‬و‭ ‬حداکثر‭ ‬درجه‭ ‬حرارت،‭ ‬حداقل‭ ‬و‭ ‬حداکثر‭ ‬بارندگی‭  -  ‬mm‭ ‬۸۰۲‭ ‬–‭ ‬۵۹۱ - ‬،‭ ‬اندازه‌گیری‭ ‬شد،‭ ‬که‭ ‬رابطه‭ ‬سیستماتیکی‭ ‬بین‭ ‬درجه‭ ‬حرارت،‭ ‬میزان‭ ‬بارندگی‭ ‬و‭ ‬محصول‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬آمده‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬مناطق‭ ‬مشاهده‭ ‬شد‭. ‬
‭ ‬مطرح‭ ‬نمودن‭ ‬نتایج‭ ‬حاصله‭ ‬از‭ ‬چهار‭ ‬محصول‭ ‬فوق‭ ‬در‭ ‬دایره‭ ‬درجه‭ ‬حرارت‭ ‬پنج‭ ‬درجه‌ای،‭ ‬فاقد‭ ‬حساسیت‌های‭ ‬مهم‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬هوایی‭ ‬در‭ ‬تولید‭ ‬آن‌ها‭ ‬بود‭ ‬و‭ ‬درجه‭ ‬حرارت‌های‭ ‬مختلف‭ ‬ضبط‭ ‬شده‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬بررسی،‭ ‬تحت‭ ‬بدبینانه‌ترین‭ ‬سناریوهای‭ ‬گرم‭ ‬شدن‭ ‬جهانی،‭ ‬جمعآوری‭ ‬شده‌اند‭. ‬بنابراین،‭ ‬می‌توان‭ ‬این‭ ‬گونه‭ ‬تصور‭ ‬کرد‭ ‬که‭ ‬تولید‭ ‬محصول‭ ‬به‭ ‬روش‌های‭ ‬مدرن‭ ‬در‭ ‬یک‭ ‬روند‭ ‬حرارتی‭ ‬وسیع،‭ ‬علیرغم‭ ‬تغییرات‭ ‬اقلیمی‭ ‬قابل‭ ‬توجه‭ ‬،‭ ‬هنوز‭ ‬می‌تواند‭ ‬به‭ ‬بهره‌وری‭ ‬بالایی‭ ‬بیانجامد‭. ‬در‭ ‬این‭ ‬جا‭ ‬به‭ ‬یک‭ ‬چیز‭ ‬نیاز‭ ‬داریم،‭ ‬این‭ ‬که‭ ‬کشاورز‭ ‬باید‭ ‬انواع‭ ‬زیادی‭ ‬از‭ ‬زیرساخت‌های‭ ‬تکنولوژیکی‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬اختیار‭ ‬داشته‭ ‬باشد‭ ‬تا‭ ‬بتواند‭ ‬به‭ ‬تغییرات‭ ‬و‭ ‬نوسانات‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬هوایی‭ ‬کوتاه‭ ‬مدت‭ ‬در‭ ‬طول‭ ‬سال‭ ‬فائق‭ ‬آید‭.‬

نتیجه‭ ‬کلی‭:‬

در‭ ‬طول‭ ‬۵۰‭ ‬سال‭ ‬گذشته،‭ ‬افزایش‭ ‬تولید‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬در‭ ‬شرایط‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬هوایی‭ ‬مطلوبی‭ ‬اتفاق‭ ‬افتاده‭ ‬است،‭ ‬به‭ ‬علت‭ ‬فرصت‌های‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬آمده‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬تکنیک‌های‭ ‬مدرن،‭ ‬تولید‭ ‬محصول‭ ‬با‭ ‬بالاترین‭ ‬بهره‌وری‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬شرایط‭ ‬حرارتی‭ ‬سخت‭ ‬امکان‌پذیر‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬توجه‭ ‬به‭ ‬تغییرات‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬هوایی‭ ‬آینده‭ ‬توسط‭ ‬مدل‌های‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬هوایی‭ ‬می‌تواند‭ ‬موجب‭ ‬حساسیت‭ ‬کمتر‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬موضوع‭ ‬و‭ ‬کاهش‭ ‬تهدیدات‭ ‬در‭ ‬تولید‭ ‬موفقیت‭ ‬آمیز‭ ‬محصول‭ ‬گردد‭. ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬پس‭ ‬زمینه‭ ‬نتایج‭ ‬تحقیقات‭ ‬دقیق‭ ‬به‭ ‬عمل‭ ‬آمده‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬تغییرات‭ ‬اقلیمی،‭ ‬نیاز‭ ‬است‭ ‬تا‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬اثرات‭ ‬این‭ ‬تغییرات‭ ‬بر‭ ‬روی‭ ‬بخش‭ ‬کشاورزی‭ ‬مطالعات‭ ‬بیشتری‭ ‬به‭ ‬عمل‭ ‬آید‭ ‬که‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬آن‌ها‭ ‬بررسی‭ ‬اثرات‭ ‬گاز‭ ‬co2‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬یک‭ ‬عامل‭ ‬رشد‭ ‬بسیار‭ ‬مهم‭ ‬در‭ ‬رشد‭ ‬گیاهان‭ ‬است‭. ‬این‭ ‬بررسی‭ ‬جدید‭ ‬باید‭ ‬با‭ ‬اندازهگیری‭ ‬مثبت‭ ‬و‭ ‬چشمگیر‭ ‬تغییرات‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬هوایی‭ ‬در‭ ‬پنجاه‭ ‬سال‭ ‬گذشته‭ ‬به‭ ‬عمل‭ ‬آید‭.‬‭ 

ماهنامه دام و کشت و صنعت -  شماره ۲۰۳  -  سال ۱۳۹۵

ماهنامه دام و کشت و صنعت پنجره ای به آگاهی و دانش

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow