زراعت و باغبانی و منابع طبیعی
بیوتکنولوژی،‭ ‬ترانه‭ ‬دلنواز‭ ‬کشاورزی

بیوتکنولوژی،‭ ‬ترانه‭ ‬دلنواز‭ ‬کشاورزی

بیوتکنولوژی‭ ‬یا‭ ‬زیست‌فناوری‭ ‬دانشی‭ ‬بین‭ ‬رشته‌ای‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬دارای‭ ‬کاربرد‭ ‬و‭ ‬مفهوم‭ ‬گسترده‌ای‭ ‬است،‭ ‬اما‭ ‬اگر‭ ‬بخواهیم‭ ‬به‭ ‬زبان‭ ‬ساده‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬بیان‭ ‬کنیم‭ ‬می‌توان‭ ‬به‭ ‬مجموعه‭ ‬تکنیک‌ها‭ ‬و‭ ‬فناوری‌هایی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬راستای‭ ‬آفرینش،‭ ‬بهبود‭ ‬و‭ ‬عرضه‭ ‬محصولات‭ ‬زیستی‭ ‬برای‭ ‬رفع‭ ‬نیازهای‭ ‬بشر‭ ‬مورد‭ ‬استفاده‭ ‬قرار‭ ‬می‌گیرد‭ ‬اشاره‭ ‬کرد‭. ‬این‭ ‬علم‭ ‬نوین،‭ ‬متشکل‭ ‬از‭ ‬علوم‭ ‬مختلفی‭ ‬مانند‭ ‬زیست‌شناسی،‭ ‬ژنتیک،‭ ‬شیمی،‭ ‬ریاضی‭ ‬و‭ ‬آمار،‭ ‬پزشکی،‭ ‬کامپیوتر‭ ‬و‭... ‬است‭ ‬و‭ ‬حوزه‌های‭ ‬مختلفی‭ ‬مانند‭ ‬کشاورزی،‭ ‬پزشکی،‭ ‬صنعت،‭ ‬میکروب‌ها،‭ ‬زیست‌شناسی‭ ‬دریایی‭ ‬و‭... ‬را‭ ‬شامل‭ ‬می‌شود‭. ‬اما‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬مهم‌ترین‭ ‬و‭ ‬کاربردی‌ترین‭ ‬حوزه‌های‭ ‬این‭ ‬رشته،‭ ‬کشاورزی‭ ‬و‭ ‬علوم‭ ‬گیاهی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬جرات‭ ‬می‌توان‭ ‬گفت‭ ‬پرچمدار‭ ‬علم‭ ‬زیست‌فناوری‭ ‬محسوب‭ ‬می‌شود‭.‬
کشت‭ ‬بافت‭ ‬و‭ ‬ریزازدیادی‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬کاربردی‌ترین‭ ‬تکنیک‌های‭ ‬زیست‌فناوری‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬روش‭ ‬در‭ ‬مدت‭ ‬کوتاهی‭ ‬می‌توان‭ ‬انبوهی‭ ‬از‭ ‬گیاهان،‭ ‬با‭ ‬کیفیت‭ ‬و‭ ‬ویژگی‌های‭ ‬یکسان‭ ‬را‭ ‬تولید‭ ‬کرد‭. ‬در‭ ‬کشورهای‭ ‬توسعه‭ ‬یافته‭ ‬با‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬تکنیک‌های‭ ‬کشت‭ ‬بافت‭ ‬و‭ ‬ریزازدیادی،‭ ‬محصولات‭ ‬زراعی،‭ ‬باغی،‭ ‬گیاهان‭ ‬دارویی،‭ ‬گیاهان‭ ‬زینتی‭ ‬و‭ ‬گلخانه‌ای‭ ‬و‭ ‬درختان‭ ‬ارزشمند‭ ‬جنگلی‭ ‬در‭ ‬سطح‭ ‬وسیعی‭ ‬تولید‭ ‬می‌شوند‭.‬
روش‌های‭ ‬معمول‭ ‬اصلاح‭ ‬گیاهان‭ ‬به‌طور‭ ‬میانگین‭ ‬۱۰‭ ‬تا‭ ‬۱۵‭ ‬سال‭ ‬به‭ ‬طول‭ ‬می‌انجامد‭ ‬اما‭ ‬زیست‌فناوری‭ ‬این‭ ‬زمان‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬نصف‭ ‬کاهش‭ ‬داده‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬علاوه‭ ‬بر‭ ‬آن،‭ ‬خطاها‭ ‬و‭ ‬جهش‌های‭ ‬رخ‭ ‬داده‭ ‬را‭ ‬نیز‭ ‬به‭ ‬حداقل‭ ‬می‌رساند‭.‬
تکنولوژی‭ ‬DNA‭ ‬نوترکیب،‭ ‬یکی‭ ‬دیگر‭ ‬از‭ ‬مسائل‭ ‬اساسی‭ ‬و‭ ‬مهم‭ ‬این‭ ‬حوزه‭ ‬است‭. ‬شناسایی‭ ‬و‭ ‬استخراج‭ ‬ژن‌های‭ ‬مفید‭ ‬و‭ ‬کاربردی‭ ‬و‭ ‬انتقال‭ ‬آن‌ها‭ ‬به‭ ‬ژنوم‭ ‬و‭ ‬گیاه‭ ‬هدف‭ ‬و‭ ‬همچنین‭ ‬توانایی‭ ‬در‭ ‬خاموش‭ ‬کردن‭ ‬ژن‌های‭ ‬مضر‭ ‬سبب‭ ‬شده‭ ‬است‭ ‬بتوانیم‭ ‬گیاهانی‭ ‬تولید‭ ‬کنیم‭ ‬که‭ ‬علاوه‭ ‬بر‭ ‬بازدهی‭ ‬محصول‭ ‬بیشتر،‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬تنش‌های‭ ‬محیطی‭ ‬و‭ ‬زیستی‭ ‬نیز‭ ‬بسیار‭ ‬مقاوم‭ ‬باشند‭. ‬
مانند‭ ‬تولید‭ ‬درختان‭ ‬باغی‭ ‬پاکوتاه‭ ‬و‭ ‬زود‭ ‬بازده‭ ‬گیلاس،‭ ‬سیب،‭ ‬گلابی‭ ‬و‭ ... ‬که‭ ‬به‭ ‬تولید‭ ‬کننده‭ ‬نه‭ ‬تنها‭ ‬اجازه‭ ‬افزایش‭ ‬تراکم‭ ‬کاشت‭ ‬در‭ ‬واحد‭ ‬سطح‭ ‬را‭ ‬داده‭ ‬بلکه‭ ‬باردهی‭ ‬هر‭ ‬اصله‭ ‬درخت‭ ‬را‭ ‬نیز‭ ‬افزایش‭ ‬می‌دهد‭. ‬برداشت‭ ‬آسان‭ ‬تر‭ ‬و‭ ‬عملیات‭ ‬زراعی‭ ‬کم‌تر‭ ‬و‭ ‬کم‭ ‬هزینه‌تر‭ ‬نیز‭ ‬موجب‭ ‬بالا‭ ‬رفتن‭ ‬ارزش‭ ‬افزوده‭ ‬بیشتری‭ ‬برای‭ ‬کشاورزان‭ ‬و‭ ‬کلیه‭ ‬افراد‭ ‬و‭ ‬صنایع‭ ‬دخیل‭ ‬در‭ ‬چرخه‭ ‬تولید‭ ‬و‭ ‬عرضه‭ ‬و‭ ‬همچنین‭ ‬مصرف‭ ‬کننده‌ها‭ ‬نیز‭ ‬می‌گردد‭.‬
با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬تنوع‭ ‬چشمگیر‭ ‬و‭ ‬منحصربه‌فرد‭ ‬گیاهان‭ ‬دارویی‭ ‬در‭ ‬کشور،‭ ‬نیاز‭ ‬به‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬روش‌های‭ ‬زیست‌فناوری‭ ‬در‭ ‬تولید‭ ‬و‭ ‬فرآوری‭ ‬این‭ ‬دسته‭ ‬از‭ ‬گیاهان‭ ‬به‭ ‬شدت‭ ‬احساس‭ ‬می‌شود،‭ ‬با‭ ‬مرور‭ ‬آمارهای‭ ‬تولیدی‭ ‬و‭ ‬نگاه‭ ‬به‭ ‬بازار‭ ‬مصرف‭ ‬به‌راحتی‭ ‬می‌توان‭ ‬دریافت‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬پتانسل‭ ‬بالا،‭ ‬تولید‭ ‬گیاهان‭ ‬دارویی‭ ‬با‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬زیست‌فناوری‭ ‬بسیار‭ ‬مهجور‭ ‬واقع‭ ‬شده‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬بیشترین‭ ‬توجه‭ ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬گیاهان‭ ‬زراعی،‭ ‬میوه‌های‭ ‬هسته‌دار‭ ‬و‭ ‬گل‌های‭ ‬زینتی‭ ‬صرف‭ ‬می‌شود‭. ‬
درحالی‭ ‬که‭ ‬گیاهان‭ ‬دارویی‭ ‬و‭ ‬فرآورده‌های‭ ‬آن،‭ ‬مانند‭ ‬متابولیت‌های‭ ‬ثانویه‭ ‬در‭ ‬علم‭ ‬پزشکی‭ ‬مدرن‭ ‬در‭ ‬حکم‭ ‬عصاره‭ ‬حیات‭ ‬برای‭ ‬بشر‭ ‬به‭ ‬حساب‭ ‬می‌آیند‭. ‬طبق‭ ‬گزارش‭ ‬معاونت‭ ‬برنامه‌ریزی‭ ‬و‭ ‬اقتصادی‭ ‬وزارت‭ ‬جهاد‭ ‬کشاورزی‭ ‬سطح‭ ‬زیر‭ ‬کشت‭ ‬گیاهان‭ ‬دانه‌دار‭ ‬مانند‭ ‬سیب،‭ ‬گلابی،‭ ‬به‭ ‬و‭... ‬در‭ ‬سال‭ ‬۱۳۹۴‭ ‬معادل‭ ‬۲۶۸۱۲۶‭ ‬هکتار‭ ‬و‭ ‬میوه‌های‭ ‬هسته‭ ‬دار‭ ‬مانند‭ ‬آلبالو،‭ ‬گیلاس،‭ ‬هلو‭ ‬و‭ ... ‬۲۵۸۴۰۲ هکتار‭ ‬بوده‭ ‬است‭.‬
این‭ ‬در‭ ‬حالی‭ ‬است‭ ‬طبق‭ ‬گفته‭ ‬ستاد‭ ‬توسعه‭ ‬علوم‭ ‬و‭ ‬فناوری‭ ‬گیاهان‭ ‬دارویی‭ ‬و‭ ‬طب‭ ‬سنتی‭ ‬معاونت‭ ‬علمی‭ ‬و‭ ‬فناوری‭ ‬ریاست‭ ‬جمهوری،‭ ‬سطح‭ ‬زیر‭ ‬کشت‭ ‬گیاهان‭ ‬دارویی‭ ‬و‭ ‬اسانس‌دار‭ ‬با‭ ‬احتساب‭ ‬زعفران،‭ ‬زرشک‭ ‬و‭ ‬عناب‭ ‬حدود‭ ‬۱۸۰‭ ‬هزار‭ ‬هکتار‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬میان‭ ‬حدود‭ ‬۹۵‭ ‬هزار‭ ‬هکتار‭ ‬آن‭ ‬مربوط‭ ‬به‭ ‬زعفران‭ ‬می‌شود‭. ‬
واضح‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬گیاهان‭ ‬دارویی‭ ‬مهم‭ ‬زیادی‭ ‬وجود‭ ‬دارند‭ ‬که‭ ‬می‌توانند‭ ‬به‭ ‬راحتی‭ ‬تولید‭ ‬ناخالص‭ ‬ملی‭ ‬و‭ ‬صادرات‭ ‬غیر‭ ‬نفتی‭ ‬کشور‭ ‬را‭ ‬افزایش‭ ‬دهند‭ ‬اما‭ ‬همچنان‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬رویکرد‭ ‬بازگشت‭ ‬سرمایه‭ ‬در‭ ‬کوتاه‭ ‬مدت‭ ‬که‭ ‬بر‭ ‬روی‭ ‬بازار‭ ‬کشاورزی‭ ‬و‭ ‬حتی‭ ‬مراکز‭ ‬تحقیقاتی‭ ‬کشور‭ ‬سایه‭ ‬انداخته‭ ‬است،‭ ‬این‭ ‬امر‭ ‬محقق‭ ‬نشده‭ ‬است‭.‬
زیست‌فناوری‭ ‬ابزاری‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬می‌تواند‭ ‬توازن‭ ‬و‭ ‬تعادل‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬تولید‭ ‬باز‭ ‬گرداند‭ ‬و‭ ‬چرخه‭ ‬بازگشت‭ ‬سرمایه‭ ‬را‭ ‬تسریع‭ ‬کند،‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬از‭ ‬گیاهان‭ ‬دارویی‭ ‬که‭ ‬به‌طور‭ ‬عمده‭ ‬با‭ ‬روش‌های‭ ‬زیست‌فناوری‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬تولید‭ ‬می‌شوند‭ ‬می‌توان‭ ‬به‭ ‬آلوئه‭ ‬ورا،‭ ‬به‭ ‬لیمو،‭ ‬گل‌محمدی‭ ‬و‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬اشاره‭ ‬کرد‭.‬
تولید‭ ‬نهال‌های‭ ‬خرما،‭ ‬پسته،‭ ‬گردو‭ ‬و‭ ‬موز‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬مثال‌های‭ ‬بارز‭ ‬افزایش‭ ‬چشمگیر‭ ‬تولید‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬زیست‌فناوری‭ ‬است‭. ‬با‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬کشت‭ ‬بافت،‭ ‬پایه‌های‭ ‬مقاوم‭ ‬و‭ ‬پربازده‭ ‬انتخاب‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬اندام‌های‭ ‬رویشی‭ ‬آن‌ها‭ ‬در‭ ‬آزمایشگاه‭ ‬تحت‭ ‬کشت‭ ‬درون‭ ‬شیشه‌ای‭ ‬قرار‭ ‬می‌گیرد،‭ ‬بدین‭ ‬ترتیب‭ ‬چون‭ ‬تکثیر‭ ‬غیرجنسی‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬فرآیند‭ ‬صورت‭ ‬می‌گیرد،‭ ‬گیاهچه‌های‭ ‬تولید‭ ‬شده‭ ‬کاملا‭ ‬شبیه‭ ‬پایه‭ ‬مادری‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬کلیه‭ ‬صفات‭ ‬مطلوب‭ ‬مانند‭ ‬مقاومت‭ ‬به‭ ‬آفات‭ ‬و‭ ‬بیماری،‭ ‬پر‭ ‬بازده‭ ‬بودن‭ ‬و‭... ‬را‭ ‬دارا‭ ‬هستند‭.‬
گیاهان‭ ‬زینتی‭ ‬مانند‭ ‬ژربرا،‭ ‬آنتوریوم،‭ ‬رز،‭ ‬شب‭ ‬بو‭ ‬و‭ ‬بنفشه‭ ‬آفریقایی‭ ‬از‭ ‬دیگر‭ ‬محصولاتی‭ ‬هستند‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬زیست‌فناوری،‭ ‬تنوع‭ ‬رنگ‭ ‬و‭ ‬صفات‭ ‬آن‌ها‭ ‬کنترل‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬میزان‭ ‬دلخواه‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬سرعت‭ ‬بالا‭ ‬می‌توان‭ ‬طیف‭ ‬رنگی‭ ‬و‭ ‬صفات‭ ‬ظاهری‭ ‬مورد‭ ‬نظر‭ ‬را‭ ‬انتخاب‭ ‬کرد‭ ‬و‭ ‬بدون‭ ‬نگرانی‭ ‬از‭ ‬عدم‭ ‬یک‌پارچگی‭ ‬محصول‭ ‬با‭ ‬هزینه‭ ‬کم‭ ‬و‭ ‬مقرون‭ ‬به‭ ‬صرفه‭ ‬آن‌ها‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬تعداد‭ ‬انبوه‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬سرعت‭ ‬بالا‭ ‬تولید‭ ‬کرد‭. ‬تولید‭ ‬گیاهان‭ ‬تراریخته‭ ‬مانند‭ ‬پنبه‭ ‬و‭ ‬برنج‭ ‬نیز‭ ‬از‭ ‬دیگر‭ ‬دستاوردهای‭ ‬زیست‌فناوری‭ ‬در‭ ‬کشاورزی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬بحث‭ ‬و‭ ‬اختلاف‭ ‬نظر‭ ‬زیادی‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬آن‌ها‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭. ‬با‭ ‬تولید‭ ‬گیاهان‭ ‬تراریخته‭ ‬ویژگی‌های‭ ‬جدیدی‭ ‬به‭ ‬گیاه‭ ‬اضافه‭ ‬می‌شود‭ ‬که‭ ‬به‌طور‭ ‬طبیعی‭ ‬در‭ ‬آن‌ها‭ ‬وجود‭ ‬ندارد،‭ ‬اما‭ ‬سبب‭ ‬افزایش‭ ‬بازدهی‭ ‬و‭ ‬سرعت‭ ‬تولید‭ ‬می‌شود‭.‬
بحث‭ ‬و‭ ‬اظهار‭ ‬نظر‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬مفید‭ ‬یا‭ ‬مضر‭ ‬بودن‭ ‬این‭ ‬تولیدات‭ ‬گیاهی‭ ‬نیازمند‭ ‬تحقیق‭ ‬و‭ ‬تفحص‌های‭ ‬تخصصی‭ ‬بیشتری‭ ‬است‭.‬
در‭ ‬ایران،‭ ‬زیست‌فناوری‭ ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬کشاورزی‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬حوزه‌های‭ ‬مشابه‭ ‬کاربردی‭ ‬تر‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬پیشرفت‭ ‬بیشتری‭ ‬را‭ ‬نیز‭ ‬در‭ ‬بر‭ ‬داشته‭ ‬است‭. ‬اما‭ ‬باتوجه‭ ‬به‭ ‬پتانسل‭ ‬بالای‭ ‬ذخایر‭ ‬گیاهی‭ ‬و‭ ‬نیروهای‭ ‬انسانی‭ ‬متخصص،‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬کشورهای‭ ‬توسعه‭ ‬یافته‭ ‬بسیار‭ ‬عقب‭ ‬هستیم‭. ‬در‭ ‬ایران‭ ‬شرکت‌های‭ ‬دانش‌بنیان‭ ‬کشاورزی‭ ‬محدودی‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭ ‬که‭ ‬اغلب‭ ‬آن‌ها‭ ‬به‭ ‬تولید‭ ‬کود‭ ‬و‭ ‬سموم‭ ‬روی‭ ‬آورده‌اند‭. ‬
تعدادی‭ ‬نیز‭ ‬محصولات‭ ‬گیاهی‭ ‬با‭ ‬تنوع‭ ‬بسیار‭ ‬پایین‭ ‬تولید‭ ‬می‌کنند‭ ‬به‭ ‬گونه‌ای‭ ‬که‭ ‬تولید‭ ‬همه‭ ‬شرکت‌های‭ ‬زیست‌فناوری‭ ‬کشاورزی‭ ‬محدود‭ ‬به‭ ‬چند‭ ‬پایه‭ ‬مشابه‭ ‬میوه‭ ‬دانه‌دار،‭ ‬هسته‌دار،‭ ‬دارویی‭ ‬و‭ ‬زینتی‭ ‬می‌باشد‭. ‬طی‭ ‬سال‌های‭ ‬اخیر‭ ‬قدم‌های‭ ‬مهمی‭ ‬در‭ ‬زمینه‭ ‬تحقیق‭ ‬و‭ ‬تولید‭ ‬گیاهان‭ ‬دارویی‭ ‬و‭ ‬زینتی‭ ‬کم‌یاب‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬معرض‭ ‬انقراض‭ ‬با‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬زیست‌فناوری‭ ‬آن‌جام‭ ‬گرفته‭ ‬است،‭ ‬مانند‭ ‬تولید‭ ‬درون‭ ‬شیشه‌ای‭ ‬گیاهانی‭ ‬نظیر،‭ ‬سوسن‭ ‬چلچراغ،‭ ‬آنغوزه،‭ ‬بلوط،‭ ‬چویر‭ ‬و‭...‬،‭ ‬اما‭ ‬لازم‭ ‬است‭ ‬سرمایه‌گذاران،‭ ‬مسولان،‭ ‬تولیدکنندگان،‭ ‬کشاورزان‭ ‬و‭ ‬حتی‭ ‬مصرف‌کنندگان‭ ‬نیز‭ ‬به‭ ‬زیست‌فناوری‭ ‬توجه‭ ‬و‭ ‬اعتماد‭ ‬بیشتری‭ ‬کنند‭. ‬از‭ ‬آن‌جایی‭ ‬که‭ ‬ایران‭ ‬کشور‭ ‬کم‭ ‬آبی‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬هرساله‭ ‬بحران‭ ‬کمبود‭ ‬آب‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬بیشتر‭ ‬می‌شود،‭  ‬بیم‭ ‬آن‭ ‬می‌رود‭ ‬که‭ ‬صنعت‭ ‬کشاورزی‭ ‬کشور‭ ‬رو‭ ‬به‭ ‬زوال‭ ‬رفته‭ ‬و‭ ‬ایران‭ ‬به‭ ‬یک‭ ‬وارد‭ ‬کننده‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬تبدیل‭ ‬شود‭. ‬
اما‭ ‬با‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬ابزار‭ ‬قدرتمندی‭ ‬به‭ ‬نام‭ ‬زیست‌فناوری‭ ‬کشاورزی‭ ‬می‌توانیم‭ ‬به‭ ‬راحتی‭ ‬این‭ ‬تهدیدها‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬فرصت‭ ‬تبدیل‭ ‬کرده‭ ‬و‭ ‬حتی‭ ‬بازارهای‭ ‬منطقه‭ ‬را‭ ‬نیز‭ ‬به‭ ‬تصرف‭ ‬خود‭ ‬درآوریم‭.  ‬تولید‭ ‬گیاهان‭ ‬مقاوم‭ ‬به‭ ‬کم‭ ‬آبی‭ ‬و‭ ‬شوری‭ ‬در‭ ‬مقیاس‭ ‬انبوه‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬سرعت‭ ‬بالا‭ ‬با‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬تکنیک‌های‭ ‬اصلاحی،‭ ‬DNA‭ ‬نوترکیب‭ ‬و‭ ‬کشت‭ ‬بافت‭ ‬و‭ ‬ریزازدیادی‭ ‬که‭ ‬همگی‭ ‬از‭ ‬روش‌های‭ ‬زیست‌فناوری‭ ‬هستند‭ ‬می‌توانند‭ ‬سبب‭ ‬گذر‭ ‬از‭ ‬بحران‭ ‬کم‭ ‬آبی‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬شوند‭.‬
انتظار‭ ‬می‌رود‭ ‬در‭ ‬کشورمان‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬زیست‌فناوری‭ ‬در‭ ‬کشاورزی‭ ‬گسترش‭ ‬بیشتری‭ ‬یابد،‭ ‬زیرا‭ ‬این‭ ‬ابزار‭ ‬به‭ ‬راحتی‭ ‬می‌تواند‭ ‬۱۰‭ ‬درصد‭ ‬از‭ ‬تولید‭ ‬ناخالص‭ ‬ملی‭ ‬را‭ ‬تامین‭ ‬کند‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬امر‭ ‬محقق‭ ‬نمی‌شود‭ ‬مگر‭ ‬با‭ ‬آموزش‭ ‬و‭ ‬اطلاع‌رسانی‭ ‬صحیح‭ ‬به‭ ‬جامعه‭ ‬کشاورزی‭ ‬و‭ ‬مردم‭. ‬همچنین،‭ ‬با‭ ‬تحقق‭ ‬سند‭ ‬چشم‌انداز‭ ‬توسعه‭ ‬۱۴۰۴‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬کشاورزی‭ ‬و‭ ‬سیاست‌گذاری‌های‭ ‬صحیح‭ ‬و‭ ‬آینده‭ ‬نگرانه‭ ‬می‌توان‭ ‬امیدوار‭ ‬بود‭ ‬زیست‌فناوری‭ ‬بتواند‭ ‬از‭ ‬درب‭ ‬دانشکده‌ها‭ ‬و‭ ‬پژوهشکده‌ها‭ ‬قدم‭ ‬به‭ ‬بیرون‭ ‬گذاشته‭ ‬و‭ ‬سبب‭ ‬گشایش‭ ‬فصل‭ ‬تازه‌ای‭ ‬در‭ ‬کشاورزی‭ ‬مدرن‭ ‬و‭ ‬صنعتی‭ ‬کشور‭ ‬شود‭ ‬و‭ ‬روح‭ ‬تازه‌ای‭ ‬بر‭ ‬پیکره‭ ‬خسته‭ ‬و‭ ‬نحیف‭ ‬این‭ ‬صنعت‭ ‬استراتژیک‭ ‬بدمد‭. ‬

ماهنامه دام و کشت و صنعت- شماره ۲۰۳ - سال ۱۳۹۵
 

ماهنامه دام و کشت و صنعت پنجره ای به آگاهی و دانش

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow