زراعت و باغبانی و منابع طبیعی
ملخ‌ها،‭ ‬مکمل‭ ‬خشکسالی

ملخ‌های‭ ‬مهاجر،‭ ‬مهاجم،‭ ‬پناهنده‭ ‬و‭ ... ‬

ملخ‌ها،‭ ‬مکمل‭ ‬خشکسالی

مهندس‭ ‬مهدی‭ ‬قائمیان‭ ؛‬معاون‭ ‬قرنطینه‭ ‬و‭ ‬بهداشت‭ ‬گیاهی‭ ‬سازمان‭ ‬حفظ‭ ‬نباتات‭ ‬کشور‭ ‬می‌گوید‭ ‬شرایط‭ ‬محیطی‭ ‬کشور‭ ‬بحرانی‭ ‬و‭ ‬برای‭ ‬هجوم‭ ‬ملخ‌های‭ ‬صحرایی‭ ‬آماده‭ ‬است‭. ‬این‭ ‬گزارش‭ ‬نگاهی‭ ‬دارد‭ ‬به‭ ‬فراموش‌کاری‭ ‬وزارتخانه‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬آمادگی‭ ‬برای‭ ‬عملیات‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬ملخ‌ها،‭ ‬چرا‭ ‬که‭ ‬عربستان‭ ‬سعودی‭ ‬در‭ ‬حدود‭ ‬۵‭ ‬هزار‭ ‬هکتار‭ ‬با‭ ‬ملخ‌ها‭ ‬مبارزه‭ ‬کرده‭ ‬است‭.‬
ملخ‌ها،‭ ‬اگرچه‭ ‬انواع‭ ‬گوناگونی‭ ‬دارند،‭ ‬اما‭ ‬فقط‭ ‬۲‭ ‬یا‭ ‬۳‭ ‬گونه‭ ‬از‭ ‬آن‌ها‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬شرایطی‭ ‬ویژه‭ ‬که‭ ‬امکان‭ ‬تبدیل‭ ‬آن‌ها‭ ‬به‭ ‬آفت‭ ‬فراهم‭ ‬شود‭ ‬می‌توانند‭ ‬در‭ ‬زمره‭ ‬آفات‭ ‬قلمداد‭ ‬گردند‭. ‬از‭ ‬جمله‭ ‬ملخ‌هایی‭ ‬که‭ ‬بعنوان‭ ‬یک‭ ‬تهدید‭ ‬واقعی‭ ‬قادرند‭ ‬تمام‭ ‬گیاهان‭ ‬سبز‭ ‬اعم‭ ‬از‭ ‬محصولات‭ ‬اصلی‭ ‬یا‭ ‬علف‌های‭ ‬هرز‭ ‬و‭ ‬درخت‌ها‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬بین‭ ‬ببرد،‭ ‬ملخ‭ ‬صحرایی‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬در‭ ‬اصطلاح،‭ ‬ملخ‭ ‬دریایی‭ ‬است‭.‬
موطن‭ ‬اصلی‭ ‬این‭ ‬حشره‭ ‬آفت،‭ ‬مناطق‭ ‬مرکزی‭ ‬آفریقا‭ ‬می‌باشد‭ ‬که‭ ‬همیشه‭ ‬جمعیت‭ ‬عظیمی‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬ملخ‌ها‭ ‬مشغول‭ ‬تغذیه‭ ‬از‭ ‬گیاهان‭ ‬آن‭ ‬جا‭ ‬هستند‭. ‬اما‭ ‬از‭ ‬دیدگاه‭ ‬کارشناسان‭ ‬دفع‭ ‬آفات،‭ ‬این‭ ‬ملخ‌ها‭ ‬در‭ ‬چنین‭ ‬حالتی‭ ‬آفت‭ ‬محسوب‭ ‬نمی‌شوند‭. ‬از‭ ‬آن‭ ‬جایی‭ ‬که‭ ‬اصولاً‭ ‬کشورهای‭ ‬افریقایی‭ ‬جوامعی‭ ‬فقیر‭ ‬و‭ ‬آسیب‌پذیرند‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬نظر‭ ‬تأمین‭ ‬مواد‭ ‬غذایی‭ ‬همیشه‭ ‬دچار‭ ‬مشکل‭ ‬می‌باشند،‭ ‬هجوم‭ ‬ملخ‭ ‬به‭ ‬منزله‭ ‬یک‭ ‬آفت،‭ ‬می‌تواند‭ ‬برای‭ ‬آن‌ها‭ ‬فاجعه‌بار‭ ‬باشد،‭ ‬به‭ ‬همین‭ ‬علت‭ ‬سازمان‭ ‬FAO‭ ‬در‭ ‬مناطقی‭ ‬که‭ ‬امکان‭ ‬طغیان‭ ‬این‭ ‬آفت‭ ‬وجود‭ ‬دارد،‭ ‬ایستگاه‌های‭ ‬شناسایی‭ ‬و‭ ‬مراقبت‭ ‬مستقر‭ ‬نموده‭ ‬تا‭ ‬با‭ ‬رصد‭ ‬کردن‭ ‬جمعیت‭ ‬ملخ‌ها‭ ‬در‭ ‬تمام‭ ‬طول‭ ‬سال،‭ ‬امکان‭ ‬تبدیل‭ ‬شدن‭ ‬آن‌ها‭ ‬به‭ ‬آفت‭ ‬را‭ ‬زیر‭ ‬نظر‭ ‬داشته‭ ‬باشند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬صورت‭ ‬لزوم‭ ‬با‭ ‬آن‌ها‭ ‬مقابله‭ ‬نمایند‭.‬

ویژگی‌های‭ ‬حشره

ملخ‭ ‬حشره‭ ‬نسبتاً‭ ‬درشتی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬قطعات‭ ‬دهانی‭ ‬جونده‭ ‬قادر‭ ‬است‭ ‬تمام‭ ‬اندام‌های‭ ‬سبز‭ ‬گیاهان‭ ‬را‭ ‬خرد‭ ‬کرده‭ ‬و‭ ‬بخورد‭. ‬دو‭ ‬جفت‭ ‬بال‭ ‬دارد‭ ‬که‭ ‬بال‌های‭ ‬رویی‭ ‬ضخیم‭ ‬و‭ ‬چرمی‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬کاربرد‭ ‬پوششی‭ ‬دارند،‭ ‬اما‭ ‬یک‭ ‬جفت‭ ‬بال‭ ‬زیرین‭ ‬غشایی‭ ‬و‭ ‬تاشونده‭ ‬هستند‭ ‬که‭ ‬توانایی‭ ‬پرواز‭ ‬حشره‭ ‬را‭ ‬تأمین‭ ‬می‌کنند‭. ‬
این‭ ‬حشره‭ ‬هر‭ ‬آنچه‭ ‬از‭ ‬اندام‌های‭ ‬گیاه‭ ‬را‭ ‬که‭ ‬سبز‭ ‬و‭ ‬نرم‭ ‬باشند،‭ ‬می‌خورد‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬موارد‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬عبور‭ ‬گله‌های‭ ‬انبوه‭ ‬ملخ‭ ‬از‭ ‬مناطق‭ ‬آفت‭ ‬زده،‭ ‬هیچ‭ ‬گیاهی‭ ‬بر‭ ‬روی‭ ‬زمین‭ ‬باقی‭ ‬نمی‌ماند‭.‬
در‭ ‬خاک‌های‭ ‬نرم‭ ‬و‭ ‬مرطوب‭ ‬تخمگذاری‭ ‬می‌کند‭ ‬و‭ ‬پوره‌های‭ ‬بدون‭ ‬بال‭ ‬آن‭ ‬به‭ ‬سرعت‭ ‬از‭ ‬تخم‭ ‬خارج‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬اطراف‭ ‬به‭ ‬حرکت‭ ‬در‭ ‬می‌آیند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬صورت‭ ‬وجود‭ ‬پوشش‭ ‬گیاهی،‭ ‬شروع‭ ‬به‭ ‬تغذیه‭ ‬می‌کنند‭. ‬رشد‭ ‬آن‌ها‭ ‬سریعاً‭ ‬اتفاق‭ ‬می‌افتد‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬ملخ‭ ‬بالغ‭ ‬تبدیل‭ ‬می‌شوند‭. ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬پوره‌هایی‭ ‬که‭ ‬هنوز‭ ‬بال‭ ‬نداشته‭ ‬و‭ ‬قدرت‭ ‬پرواز‭ ‬ندارند‭ ‬آسان‌تر‭ ‬از‭ ‬ملخ‌های‭ ‬بالغ‭ ‬است‭.‬

گذر‭ ‬به‭ ‬مرحله‭ ‬آفت

مناطق‭ ‬مرکزی‭ ‬افریقا‭ ‬در‭ ‬بعضی‭ ‬از‭ ‬سال‌ها،‭ ‬ریزش‭ ‬نزولات‭ ‬آسمانی‭ ‬بیشتری‭ ‬را‭ ‬تجربه‭ ‬می‌کنند‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬وجود‭ ‬شرایط‭ ‬مناسب‭ ‬حرارت‭ ‬و‭ ‬رطوبت،‭ ‬گیاهان‭ ‬با‭ ‬سرعت‭ ‬رشد‭ ‬کرده‭ ‬و‭ ‬پوشش‭ ‬گیاهی‭ ‬کافی‭ ‬برای‭ ‬تغذیه‭ ‬ملخ‌ها‭ ‬فراهم‭ ‬می‌شود‭. ‬در‭ ‬این‭ ‬شرایط،‭ ‬این‭ ‬حشرات‭ ‬به‭ ‬سرعت‭ ‬تغذیه،‭ ‬جفتگیری‭ ‬و‭ ‬تخمگذاری‭ ‬می‌کنند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬زمانی‭ ‬کوتاه‭ ‬جمعیت‭ ‬آن‌ها‭ ‬به‭ ‬چند‭ ‬برابر‭ ‬افزایش‭ ‬می‌یابد‭.‬
ملخ‌ها،‭ ‬در‭ ‬جمعیت‌های‭ ‬عظیم‭ ‬و‭ ‬چند‭ ‬میلیونی‭ ‬برای‭ ‬یافتن‭ ‬غذای‭ ‬بیشتر‭ ‬شروع‭ ‬به‭ ‬حرکت‭ ‬کرده‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬نقاط‭ ‬دورتر‭ ‬پرواز‭ ‬می‌کنند‭. ‬به‭ ‬همین‭ ‬دلیل‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬ملخ‌ها‭ ‬‮ - ‬ملخ‌های‭ ‬مهاجر‮ - ‬‭ ‬نیز‭ ‬می‌گویند‭. ‬برای‭ ‬پرواز‭ ‬به‭ ‬نقاط‭ ‬دوردست‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬نیاز‭ ‬به‭ ‬انرژی‭ ‬لازم،‭ ‬با‭ ‬تغذیه‭ ‬شدید‭ ‬ذخیره‭ ‬چربی‭ ‬لازم‭ ‬برای‭ ‬پروازهای‭ ‬چند‭ ‬هزار‭ ‬کیلومتری‭ ‬را‭ ‬اندوخته‭ ‬می‌کنند‭.‬
درصورت‭ ‬وزش‭ ‬بادهای‭ ‬مناسب‭ ‬برای‭ ‬کمک‭ ‬در‭ ‬پروازهای‭ ‬دراز‭ ‬مدت‭ ‬و‭ ‬طولانی،‭ ‬از‭ ‬جا‭ ‬کنده‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬معمولاً‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬شرق‭ ‬افریقا‭ ‬به‭ ‬حرکت‭ ‬درمی‌آیند‭. ‬پس‭ ‬از‭ ‬عبور‭ ‬از‭ ‬دریای‭ ‬سرخ‭ ‬وارد‭ ‬شبه‭ ‬جزیره‭ ‬عربستان‭ ‬می‌شوند‭ ‬و‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬تغذیه‭ ‬،‭ ‬در‭ ‬صورت‭ ‬وجود‭ ‬گیاه‭ ‬کافی،‭ ‬از‭ ‬خلیج‭ ‬فارس‭ ‬و‭ ‬دریای‭ ‬عمان‭ ‬عبور‭ ‬کرده‭ ‬و‭ ‬توده‌های‭ ‬چند‭ ‬میلیونی‭ ‬آن‌ها‭ ‬به‭ ‬شکل‭ ‬ابر‭ ‬وارد‭ ‬جنوب‭ ‬ایران‭ ‬و‭ ‬پاکستان‭ ‬و‭ ‬گاه‭ ‬هند‭ ‬می‌شوند‭. ‬در‭ ‬زمان‌های‭ ‬گذشته‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬ظهور‭ ‬آن‌ها‭ ‬از‭ ‬سمت‭ ‬دریا‭ ‬و‭ ‬آب‌های‭ ‬خلیج‭ ‬فارس‭ ‬و‭ ‬همچنین‭ ‬دریای‭ ‬سرخ،‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬ملخ‌ها‭ ‬‮ - ‬ملخ‭ ‬دریایی‮ - ‬‭ ‬می‌گفتند‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬غلط‭ ‬اعتقاد‭ ‬داشتند‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬ملخ‌ها‭ ‬از‭ ‬داخل‭ ‬آب‭ ‬به‭ ‬بیرون‭ ‬پرواز‭ ‬می‌کنند‭.‬
در‭ ‬ماه‌های‭ ‬پاییز‭ ‬و‭ ‬زمستان‭ ‬سال‭ ‬۹۵‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬ویژه‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬بارندگی‌های‭ ‬شدید‭ ‬در‭ ‬مناطق‭ ‬جنوبی‭ ‬کشور‭ ‬که‭ ‬موجب‭ ‬رشد‭ ‬علف‌ها‭ ‬و‭ ‬همچنین‭ ‬مزارع‭ ‬فصلی‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬مناطق‭ ‬شده،‭ ‬امکان‭ ‬آماده‭ ‬بودن‭ ‬شرایط‭ ‬برای‭ ‬طغیان‭ ‬ملخ‌هایی‭ ‬که‭ ‬هم‭ ‬اکنون‭ ‬از‭ ‬افریقا‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬شبه‭ ‬جزیره‭ ‬عربستان‭ ‬پرواز‭ ‬کرده‌اند،‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭. ‬
سازمان‭ ‬ FAOدر‭ ‬این‭ ‬رابطه‭ ‬با‭ ‬مقامات‭ ‬ایرانی‭ ‬در‭ ‬ارتباط‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬آن‌ها‭ ‬اخطار‭ ‬داده‭ ‬تا‭ ‬آماده‭ ‬وضعیت‌های‭ ‬مقابله‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬آفت‭ ‬باشند‭.‬
مدیر‭ ‬کل‭ ‬جهاد‭ ‬کشاورزی‭ ‬استان‭ ‬هرمزگان،‭ ‬ناصر‭ ‬حیدری‭ ‬پور‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬رابطه‭ ‬گفت‭: ‬هنوز‭ ‬از‭ ‬ورود‭ ‬این‭ ‬ملخ‌ها‭ ‬به‭ ‬استان‭ ‬هرمزگان‭ ‬گزارشی‭ ‬دریافت‭ ‬نشده‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬پایگاه‌های‭ ‬فنی‭ ‬و‭ ‬اجرایی‭ ‬به‭ ‬طور‭ ‬مستمر‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬نظارت‭ ‬و‭ ‬رصد‭ ‬کردن‭ ‬حرکت‭ ‬ملخ‌ها‭ ‬می‌باشند‭.‬
محمدعلی‭ ‬باغستانی،‭ ‬رئیس‭ ‬سازمان‭ ‬حفظ‭ ‬نباتات‭ ‬نیز‭ ‬گفت‭: ‬امسال‭ ‬در‭ ‬جنوب‭ ‬و‭ ‬جنوب‭ ‬شرق‭ ‬کشور‭ ‬که‭ ‬کانون‭ ‬ظهور‭ ‬ملخ‭ ‬صحرایی‭ ‬است‭ ‬بارندگی‌های‭ ‬زیادی‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬امکان‭ ‬دارد‭ ‬با‭ ‬تهاجم‭ ‬ملخ‌ها‭ ‬مواجه‭ ‬شویم‭.‬
هجوم‭ ‬ملخ‌ها‭ ‬می‌تواند‭ ‬عواقب‭ ‬ناشی‭ ‬از‭ ‬خشکسالی‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬مناطق‭ ‬را‭ ‬شدت‭ ‬بخشد،‭ ‬بنابراین‭ ‬باید‭ ‬مراقب‭ ‬بود‭ ‬تا‭ ‬خسارت‭ ‬مضاعفی‭ ‬به‭ ‬کشاورزان‭ ‬این‭ ‬مناطق‭ ‬وارد‭ ‬نشود،‭ ‬چرا‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬اندازه‭ ‬کافی‭ ‬از‭ ‬خشکسالی‌های‭ ‬مستمر‭ ‬متحمل‭ ‬خسارت‭ ‬شده‌اند‭. ‬

ماهنامه دام و کشت و صنعت -  شماره ۲۰۳  -  سال ۱۳۹۵
 

ماهنامه دام و کشت و صنعت پنجره ای به آگاهی و دانش

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow