زراعت و باغبانی و منابع طبیعی
هجوم‭ ‬ملخ ‭ ‬و‭ ‬ایستادگی‭ ‬سازمان‭ ‬حفظ‭ ‬نباتات

هجوم‭ ‬ملخ ‭ ‬و‭ ‬ایستادگی‭ ‬سازمان‭ ‬حفظ‭ ‬نباتات

دکتر‭ ‬محمدرضا‭ ‬درگاهی،‭ ‬مدیری‭ ‬پر‌انرژی،‭ ‬متخصص‭ ‬و‭ ‬دانش‌آموخته‭ ‬اگرواکولوژی،‭ ‬یک‭ ‬سال‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬سکان‭ ‬هدایت‭ ‬سازمان‭ ‬حفظ‭ ‬نباتات‭ ‬را‭ ‬عهده‌دار‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬در‭ ‬بهمن‌ماه‭ ‬سال‭ ‬گذشته‭ ‬که‭ ‬هجوم‭ ‬بی‌امان‭ ‬ملخ‌ها‭ ‬به‭ ‬ایران‭ ‬اتفاق‭ ‬افتاد،‭ ‬درگاهی‭ ‬تمام‭ ‬امکانات،‭ ‬تجهیزات‭ ‬و‭ ‬پرسنل‭ ‬سازمان‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬خدمت‭ ‬گرفت‭ ‬تا‭ ‬در‭ ‬حد‭ ‬توان‭ ‬ملی،‭ ‬این‭ ‬آفت‭ ‬را‭ ‬زمین‌گیر‭ ‬کند‭ ‬و‭ ‬اینک‭ ‬گزارشی‭ ‬از‭ ‬نحوه‭ ‬ورود‭ ‬ملخ‭ ‬به‭ ‬ایران‭ ‬و‭ ‬اراضی‭ ‬کشاورزی‭ ‬و‭ ‬عملکرد‭ ‬سازمان‭ ‬حفظ‭ ‬نباتات‭:‬
هجوم‭ ‬ملخ‌های‭ ‬صحرایی‭ ‬یا‭ ‬دریایی‭ ‬به‭ ‬کشور‭ ‬ما‭ ‬پدیده‭ ‬تازه‌ای‭ ‬نیست‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬سالیان‭ ‬گذشته‭ ‬نیز‭ ‬اتفاق‭ ‬افتاده‭ ‬است‭. ‬اما‭ ‬میزان‭ ‬حمله‌ای‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬اواخر‭ ‬سال‭ ‬1397‭ ‬صورت‭ ‬گرفته‭ ‬و‭ ‬تاکنون‭ ‬هم‭ ‬ادامه‭ ‬دارد‭ ‬طی‭ ‬چند‭ ‬دهه‭ ‬گذشته‭ ‬بی‌سابقه‭ ‬بوده‭ ‬است‭.‬
این‭ ‬گونه‭ ‬ملخ‎ها‭ ‬را‭ ‬صحرایی‭ ‬می‌گویند؛‭ ‬چون‭ ‬از‭ ‬سمت‭ ‬صحراهای‭ ‬عربستان،‭ ‬مراکش،‭ ‬هند‭ ‬و‭ ‬پاکستان‭ ‬به‭ ‬سوی‭ ‬کشور‭ ‬ما‭ ‬می‌آیند‭ ‬و‭ ‬نیز‭ ‬دلیل‭ ‬نام‌گذاری‭ ‬آنها‭ ‬به‭ ‬ملخ‌های‭ ‬دریایی‭ ‬هم‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬جهت‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬ملخ‌ها‭ ‬در‭ ‬طی‭ ‬مراحل‭ ‬زندگی‭ ‬خود،‭ ‬هنگامی‭ ‬که‭ ‬وارد‭ ‬فاز‭ ‬پروازی‭ ‬می‌شوند‭ ‬از‭ ‬روی‭ ‬دریا‭ ‬عبور‭ ‬کرده‭ ‬و‭ ‬وارد‭ ‬کشور‭ ‬ما‭ ‬می‌شوند‭.‬
به‭ ‬طوری‭ ‬که‭ ‬قدرت‭ ‬پرواز‭ ‬آنها‭ ‬را‭ ‬4‭-‬2‭ ‬هزار‭ ‬کیلومتر‭ ‬هم‭ ‬عنوان‭ ‬کرده‌اند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬طی‭ ‬یک‭ ‬روز‭ ‬بسته‭ ‬به‭ ‬جهت‭ ‬وزش‭ ‬باد‭ ‬200‭ ‬تا‭ ‬400‭ ‬کیلومتر‭ ‬پرواز‭ ‬میکنند‭. ‬این‭ ‬ملخ‌ها‭ ‬هرچند‭ ‬در‭ ‬نوع‭ ‬خود‭ ‬خوراکی‭ ‬مغذی‭ ‬و‭ ‬خوشمزه‌ای‭ ‬هستند‭ ‬اما‭ ‬قدرت‭ ‬تخریبی‭ ‬و‭ ‬خسارت‌زایی‭ ‬بسیار‭ ‬بالایی‭ ‬دارند‭ ‬و‭ ‬هنگام‭ ‬هجوم‭ ‬دسته‌ای‭ ‬به‭ ‬یک‭ ‬منطقه،‭ ‬تقریباً‭ ‬تمام‭ ‬گیاهان‭ ‬سبز‭ ‬و‭ ‬برگ‭ ‬درختان‭ ‬و‭ ‬حتی‭ ‬در‭ ‬مواقعی‭ ‬پوست‭ ‬درختان‭ ‬را‭ ‬مورد‭ ‬تغذیه‭ ‬قرار‭ ‬می‌دهند‭ ‬و‭ ‬حجم‭ ‬زیادی‭ ‬از‭ ‬خسارت‭ ‬به‭ ‬جای‭ ‬می‌گذارند‭.‬

مبارزه‭ ‬با‭ ‬ملخ‌ها‭ ‬در‭ ‬برنامه‭ ‬کاری‭ ‬سازمان‭ ‬حفظ‭ ‬نباتات

به‭ ‬دلیل‭ ‬پتانسیلی‭ ‬که‭ ‬برای‭ ‬تهدید‭ ‬و‭ ‬خسارت‭ ‬به‭ ‬کشاورزی‭ ‬و‭ ‬امنیت‭ ‬غذایی‭ ‬دارند‭ ‬و‭ ‬نیز‭ ‬چنانچه‭ ‬گفته‭ ‬شد‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬اینکه‭ ‬معمولاً‭ ‬در‭ ‬سال‌های‭ ‬اخیر‭ ‬از‭ ‬جانب‭ ‬بعضی‭ ‬کشورها‭ ‬این‭ ‬ملخ‌ها‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬کشور‭ ‬ما‭ ‬آمده‌اند‭ ‬و‭ ‬خساراتی‭ ‬وارد‭ ‬کرده‌اند،‭ ‬آمادگی‭ ‬در‭ ‬برابر‭ ‬هجوم‭ ‬این‭ ‬آفت‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬برنامه‌های‭ ‬وزارت‭ ‬جهادکشاورزی‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬طور‭ ‬اخص‭ ‬سازمان‭ ‬حفظ‭ ‬نباتات‭ ‬کشور‭ ‬است‭. ‬به‭ ‬خصوص‭ ‬که‭ ‬وظیفه‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬آفت‭ ‬خطرناک‭ ‬برعهده‭ ‬دولت‭ ‬است؛‭ ‬چراکه‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬آن‭ ‬به‭ ‬تجهیزات‭ ‬و‭ ‬امکاناتی‭ ‬مانند‭ ‬هواپیمای‭ ‬سمپاش‭ ‬و‭ ‬ماشین‌آلات‭ ‬خاصی‭ ‬نیاز‭ ‬دارد‭ ‬که‭ ‬دستیابی‭ ‬به‭ ‬آن‭ ‬از‭ ‬توانایی‭ ‬مردم‭ ‬عادی‭ ‬خارج‭ ‬است‭.‬
هفتم‭ ‬بهمن‭ ‬ماه‭ ‬سال‭ ‬97‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬هجوم‭ ‬این‭ ‬میهمانان‭ ‬ناخوانده‭ ‬خطرناک‭ ‬به‭ ‬کشورمان‭ ‬در‭ ‬بندر‭ ‬‮«‬نخیلو‮»‬ی‭ ‬استان‭ ‬هرمزگان‭ ‬گزارش‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬تاریخ‭ ‬به‭ ‬بعد‭ ‬گستردگی‭ ‬این‭ ‬آفت‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬ما‭ ‬به‭ ‬حدی‭ ‬رسید‭ ‬که‭ ‬حدود‭ ‬8‭-‬7‭  ‬استان‭ ‬جنوبی‭ ‬از‭ ‬قبیل‭ ‬هرمزگان،‭  ‬بوشهر،‭ ‬سیستان‭ ‬و‭ ‬بلوچستان،‭ ‬فارس،‭ ‬خوزستان‭ ‬و‭ ‬کرمان‭ ‬را‭ ‬درگیر‭ ‬نمود‭. ‬البته‭ ‬از‭ ‬همان‭ ‬ابتدای‭ ‬کار‭ ‬نیز‭ ‬دستگاه‌های‭ ‬اجرایی‭ ‬کشور،‭ ‬جهادکشاورزی‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬خصوص‭ ‬مسئولان‭ ‬و‭ ‬کارمندان‭ ‬زحمتکش‭ ‬سازمان‭ ‬حفظ‭ ‬نباتات‭ ‬کشور‭ ‬سنگ‭ ‬تمام‭ ‬گذاشته‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬همه‭ ‬توان‭ ‬به‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬آفت‭ ‬پرداختند‭. ‬الحق‭ ‬ولانصاف‭ ‬با‭ ‬همه‭ ‬کمبودها‭ ‬و‭ ‬مشکلاتی‭ ‬که‭ ‬داشتد‭ ‬تاکنون‭ ‬به‭ ‬خوبی‭ ‬این‭ ‬مسئله‭ ‬را‭ ‬مدیریت‭ ‬کرده‌اند‭ ‬و‭ ‬تا‭ ‬هنگام‭ ‬نگارش‭ ‬این‭ ‬سطور‭ ‬در‭ ‬وسعتی‭ ‬به‭ ‬اندازه‭ ‬380‭ ‬هزار‭ ‬هکتار،‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬آفت‭ ‬انجام‭ ‬شده‭ ‬است‭.‬
طبق‭ ‬گفته‌های‭ ‬محمدرضا‭ ‬درگاهی،‭ ‬رئیس‭ ‬سازمان‭ ‬حفظ‭ ‬نباتات،‭ ‬در‭ ‬40‭ ‬سال‭ ‬گذشته،‭ ‬هجوم‭ ‬این‭ ‬میزان‭ ‬ملخ‭ ‬به‭ ‬کشورمان‭ ‬بی‌سابقه‭ ‬بوده‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬1340‭ ‬این‭ ‬آفت‭ ‬5‭/‬2‭ ‬میلیون‭ ‬هکتار‭ ‬از‭ ‬اراضی‭ ‬کشور‭ ‬ما‭ ‬را‭ ‬مورد‭ ‬حمله‭ ‬قرار‭ ‬داد‭. ‬
درگاهی‭ ‬می‌گوید‭: ‬در‭ ‬حمله‭ ‬اخیر‭ ‬حدود‭ ‬200‭ ‬هزار‭ ‬هکتار‭ ‬از‭ ‬اراضی‭ ‬کشور‭ ‬مورد‭ ‬هجوم‭ ‬قرار‭ ‬گرفته‭ ‬و‭ ‬اگر‭ ‬مبارزه‭ ‬مناسب‭ ‬صورت‭ ‬نگیرد‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬مقدار‭ ‬هجوم‭ ‬و‭ ‬ریزش‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬ایران‭ ‬و‭ ‬تخم‌گذاری‭ ‬آنها،‭ ‬ابعاد‭ ‬فاجعه‭ ‬گسترده‌تر‭ ‬خواهد‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬تا‭ ‬حدود‭ ‬400‭ ‬هزار‭ ‬هکتار‭ ‬از‭ ‬اراضی‭ ‬سرزمینی‭ ‬ما‭ ‬را‭ ‬تهدید‭ ‬میکند‭. ‬36‭ ‬درصد‭ ‬تولید‭ ‬محصولات‭ ‬باغی‭ ‬و‭ ‬زراعی‭ ‬کشوردر‭ ‬6‭ ‬استان‭ ‬درگیر‭ ‬با‭ ‬ملخ‭ ‬تولید‭ ‬می‌شود‭ ‬و‭ ‬نیز‭ ‬38‭ ‬درصد‭ ‬جنگل‌ها،‭ ‬بیشه‌زارها‭ ‬و‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬21‭ ‬درصد‭ ‬مراتع‭ ‬کشور‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬6‭ ‬استان‭ ‬قرار‭ ‬دارد‭. ‬
پتانسیل‭ ‬خسارتی‭ ‬که‭ ‬رئیس‭ ‬سازمان‭ ‬حفظ‭ ‬نباتات‭ ‬برای‭ ‬این‭ ‬آفت‭ ‬اعلام‭ ‬کرده‭ ‬از‭ ‬نظر‭ ‬ریالی‭ ‬چیزی‭ ‬در‭ ‬حدود‭ ‬125‭  ‬هزار‭ ‬میلیارد‭ ‬تومان‭ ‬است‭. ‬از‭ ‬طرفی‭ ‬مقدار‭ ‬اعتبار‭ ‬اولیه‭ ‬لازم‭ ‬برای‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬آفت‭ ‬10میلیارد‭ ‬تومان‭ ‬اعلام‭ ‬شده‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬بعداً‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬گستردگی‭ ‬این‭ ‬آفت،‭ ‬هزینه‌های‭ ‬مبارزه‭ ‬مقداری‭ ‬افزایش‭ ‬پیدا‭ ‬کرد‭ ‬که‭ ‬البته‭ ‬در‭ ‬برابر‭ ‬حجم‭ ‬خسارتی‭ ‬که‭ ‬وارد‭ ‬میکند‭ ‬ناچیز‭ ‬است‭. ‬
درگاهی‭ ‬همچنین‭ ‬عنوان‭ ‬کرده‭ ‬که‭ ‬اولین‭ ‬اخطارها‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬هجوم‭ ‬ملخ‭ ‬به‭ ‬ایران‭ ‬اول‭ ‬بهمن‌ماه97‭ ‬از‭ ‬سازمان‭ ‬فائو‭ ‬و‭ ‬زیرمجموعه‭ ‬وابسته‭ ‬به‭ ‬آن‭ ‬یعنی‭ ‬مرکز‭ ‬کنسولگری‭ ‬ملخ‭ ‬در‭ ‬رم‭ ‬به‭ ‬ایران‭ ‬فرستاده‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬بلافاصله‭ ‬سازمان‭ ‬حفظ‭ ‬نباتات‭ ‬این‭ ‬مسئله‭ ‬را‭ ‬جهت‭ ‬اطلاع‭ ‬و‭ ‬اقدام‭ ‬مناسب‭ ‬به‭ ‬مسئولین‭  ‬کشورمان‭ ‬اعلام‭ ‬کرد‭. ‬
به‭ ‬گفته‭ ‬درگاهی‭ ‬احتمال‭ ‬دارد‭ ‬که‭ ‬دولت‭ ‬عربستان‭ ‬در‭ ‬انجام‭ ‬وظایف‭ ‬ذاتی‭ ‬خود‭ ‬برای‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬ملخ‭ ‬کوتاهی‭ ‬کرده‭ ‬باشد‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬مسئله‭ ‬توسط‭ ‬کارشناسان‭ ‬فائو‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬بررسی‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬صورت‭ ‬اثبات‭ ‬این‭ ‬موضوع‭ ‬کشورمان‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬مراجع‭ ‬قانونی‭ ‬بین‌المللی‭ ‬طرح‭ ‬دعوی‭ ‬خواهد‭ ‬کرد‭.‬

ستایش‭ ‬از‭ ‬تلاش

با‭ ‬اندکی‭ ‬تأمل‭ ‬در‭ ‬مطالب‭ ‬بالا‭ ‬و‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬قدرت‭ ‬خسارت‌زایی‭ ‬این‭ ‬آفت‭ ‬و‭ ‬همچنین‭ ‬پتانسیلی‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬تخم‌ریزی‭ ‬آن‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭ ‬که‭ ‬اگر‭ ‬کنترل‭ ‬نشود‭ ‬در‭ ‬سطح‭ ‬وسیعی‭ ‬از‭ ‬کشورمان‭ ‬شیوع‭ ‬پیدا‭ ‬خواهدکرد،‭ ‬اهمیت‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬حشره‭ ‬خطرناک‭ ‬کاملا‭ ‬مشخص‭ ‬خواهد‭ ‬شد‭. ‬پس‭ ‬تلاش‭ ‬مجموعه‭ ‬وزارت‭ ‬جهادکشاورزی‭ ‬و‭ ‬مخصوصا‭ ‬سازمان‭ ‬حفظ‭ ‬نباتات‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬کمترین‭ ‬هزینه‭ ‬و‭ ‬امکانات‭ ‬از‭ ‬وقوع‭ ‬یک‭ ‬فاجعه‭ ‬ملی‭ ‬جلوگیری‭ ‬کردند‭ ‬قابل‭ ‬تقدیر‭ ‬و‭ ‬ستایش‭ ‬است‭. ‬با‭ ‬آرزوی‭ ‬توفیق‭ ‬برای‭ ‬این‭ ‬مجموعه‭ ‬پرتلاش‭. ‬

ماهنامه دام و کشت و صنعت - شماره ۲۲۹ - ۱۳۹۸
 

ماهنامه دام و کشت و صنعت پنجره ای به آگاهی و دانش

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow