آب، خاک و سیستم های نوین آبیاری
خاک‭ ‬مطهر‭ ‬را‭ ‬دریابیم‭...‬

گزارش‭ ‬همایش‭ ‬روز‭ ‬جهانی‭ ‬خاک ‭ ‬96 / 09 / 19

خاک‭ ‬مطهر‭ ‬را‭ ‬دریابیم‭...‬

در‭ ‬شرع‭ ‬مقدس‭ ‬اسلام،‭ ‬خاک‭ ‬جزو‭ ‬مطهرات‭ ‬لحاظ‭ ‬گردیده‭ ‬است‭. ‬ بدین‭ ‬معنی‭ ‬که‭ ‬خاک‭ ‬هرگونه‭ ‬آلودگی‭ ‬و‭ ‬ناپاکی‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬اشیاء،‭ ‬بدن‭ ‬انسان‭ ‬و‭... ‬می‌زداید‭ ‬و‭ ‬پاکی‭ ‬را‭ ‬جایگزین‭ ‬آن‭ ‬می‌سازد‭ . ‬به‭ ‬این‭ ‬ترتیب‭ ‬خاک‭ ‬در‭ ‬آئین‭ ‬اسلام‭ ‬برخلاف‭ ‬ظاهر‭ ‬افتاده‭ ‬خود‭ ‬در‭ ‬جایگاه‭ ‬والایی‭ ‬قرار‭ ‬می‌گیرد،‭ ‬چرا‭ ‬که‭ ‬خمیر‭ ‬مایه‭ ‬آدمی‭ ‬نیز‭ ‬به‭ ‬مصداق‭ ‬آیات‭ ‬شریف‭ ‬کتاب‭ ‬آسمانی،‭ ‬از‭ ‬خاک‭ ‬است‭. ‬که‭ ‬بنی‭ ‬آدم‭ ‬سرشت‭ ‬از‭ ‬خاک‭ ‬دارد‭... ‬
از‭ ‬این‭ ‬متون‭ ‬چنین‭ ‬استنباط‭ ‬می‌شود‭ ‬که‭ ‬متقابلا‭ ‬آلودن‭ ‬یک‭ ‬امر‭ ‬پاک،‭ ‬شیئی‭ ‬پاک‭ ‬در‭ ‬اعتقادات‭ ‬دینی‭ ‬و‭ ‬باورهای‭ ‬طبیعی‭ ‬کاری‭ ‬ناپسند‭ ‬و‭ ‬شاید‭ ‬گناهی‭ ‬باشد‭ ‬نابخشودنی،‭ ‬چرا‭ ‬که‭ ‬آفریده‭ ‬هیچ‭ ‬گاه‭ ‬راضی‭ ‬به‭ ‬آن‭ ‬نخواهد‭ ‬شد،‭ ‬اصل‭ ‬خود‭ ‬به‭ ‬اصطلاح‭ ‬دامانی‭ ‬را‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬پرورش‭ ‬یافته‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬تغذیه‭ ‬میکند‭ ‬را‭ ‬بیالاید‭. ‬ ‭ ‬این‭ ‬نگاه‭ ‬برتر‭ ‬اگر‭ ‬فراگیر‭ ‬شود‭ ‬بسیار‭ ‬پسندیده‭ ‬خواهد‭ ‬بود‭. ‬
و‭ ‬اکنون‭ ‬مایه‭ ‬خرسندی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬گذشت‭ ‬1400‭ ‬سال‭ ‬از‭ ‬صدور‭ ‬دستور‭ ‬فوق،‭ ‬چند‭ ‬سالی‭ ‬است‭ ‬جهانیان‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬آگاهی‭ ‬دست‭ ‬یافته‌اند‭ ‬که‭ ‬خاک‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬آلودن‭ ‬و‭ ‬ناپاک‭ ‬کردن‭ ‬محفوظ‭ ‬نگاه‭ ‬دارند‭. ‬زیرا‭ ‬خاک‭ ‬بستر‭ ‬آرامش،‭ ‬کار،‭ ‬تولید،‭ ‬زاد‭ ‬و‭ ‬ولد‭ ‬و‭ ‬نقطه‭ ‬شروع‭ ‬و‭ ‬خاتمه‭ ‬چرخه‭ ‬زندگی‭ ‬می‌باشد‭ ‬و‭ ‬سلامت‭ ‬این‭ ‬چرخه‭ ‬ضامن‭ ‬سلامت‭ ‬جهانیان‭ ‬است‭.‬

سلامت‭ ‬خاک،‭ ‬ضمانت‭ ‬سلامت‭ ‬جهان‭ ‬
پنجم‭ ‬دسامبر،‭ ‬روز‭ ‬جهانی‭ ‬خاک‭ ‬نامگذاری‭ ‬شده‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬بهانه‭ ‬این‭ ‬روز‭ ‬هر‭ ‬ساله‭ ‬در‭ ‬کشورها‭ ‬همایش،‭ ‬کنفرانس‭ ‬علمی‭ ‬و‭ ‬پژوهشی‭ ‬برگزار‭ ‬می‌گردد‭ . ‬در‭ ‬کشور‭ ‬ما‭ ‬نیز‭ ‬امسال‭ ‬برای‭ ‬نخستین‭ ‬بار -  با‭ ‬چند‭ ‬روز‭ ‬تأخیر‭  -  ‬این‭ ‬همایش‭ ‬در‭ ‬19‭ ‬آذر‭ ‬ ‭ ‬با‭ ‬محوریت‭ ‬وزارت‭ ‬جهاد‭ ‬کشاورزی‭ ‬با‭ ‬حضور‭ ‬وزیر،‭ ‬معاونین،‭ ‬مشاورین،‭ ‬روسای‭ ‬سازمان‌های‭ ‬جهاد‭ ‬کشاورزی‭ ‬استانها،‭ ‬مدیران‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬خاک،‭ ‬مهمانان‭ ‬داخلی‭ ‬و‭ ‬خارجی‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬سفرا،‭ ‬دانشگاهیان،‭ ‬نماینده‭ ‬انجمن‌ها‭ ‬و‭ ‬موسسات‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬حضور‭ ‬مهمان‭ ‬ویژه‭، ‬ مهندس‭ ‬کلانتری؛‭ ‬رئیس‭ ‬سازمان‭ ‬حفاظت‭ ‬محیط‭ ‬زیست‭ ‬در‭ ‬سالن‭ ‬خوشه‭ ‬این‭ ‬وزارت‭ ‬برگزار‭ ‬گردید‭.‬
به‭ ‬دلیل‭ ‬تازگی‭ ‬این‭ ‬امر‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬امید‭ ‬اینکه‭ ‬این‭ ‬همایش‭ ‬شروعی‭ ‬نیکو‭ ‬باشد‭ ‬برای‭ ‬حفظ،‭ ‬مراقبت‭ ‬و‭ ‬مدیریت‭ ‬خاک‌های‭ ‬کشاورزی‭ ‬کشور‭ ‬گزارش‭ ‬اختصاصی‭ ‬نشریه‭ ‬دام‭ ‬و‭ ‬کشت‭ ‬و‭ ‬صنعت‭ ‬از‭ ‬مطالب‭ ‬عنوان‭ ‬شده‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬همایش‭ ‬از‭ ‬نظر‭ ‬می‌گذرد‭.‬

‭ ‬تغییر‭ ‬رفتار‭ ‬جامعه‭ ‬با‭ ‬خاک،‭ ‬هدف‭ ‬برگزاری‭ ‬همایش‭ ‬روز‭ ‬جهانی‭ ‬خاک
در‭ ‬این‭ ‬مراسم‭ ‬مهندس‭ ‬علیمراد‭ ‬اکبری‭ ‬معاون‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬خاک‭ ‬و‭ ‬میزبان‭ ‬همایش‭ ‬روز‭ ‬جهانی‭ ‬خاک‭ ‬ضمن‭ ‬خیرمقدم‭ ‬و‭ ‬تشکر‭ ‬از‭ ‬حضور‭ ‬مهمانان‭ ‬داخلی‭ ‬و‭ ‬خارجی،‭ ‬نمایندگان‭ ‬سازمان‌های‭ ‬تخصصی،‭ ‬سفرا،‭ ‬وزرا،‭ ‬دانشگاهیان،‭ ‬دانشجویان،‭ ‬کارشناسان،‭ ‬روسای‭ ‬سازمان‌های‭ ‬جهاد‭ ‬کشاورزی‭ ‬استانها‭ ‬وخبرنگاران‭ ‬با‭ ‬بیان‭ ‬اینکه‭ ‬همه‭ ‬ساله‭ ‬روز‭ ‬جهانی‭ ‬خاک‭ ‬در‭ ‬5‭ ‬دسامبر‭ ‬در‭ ‬جهان‭ ‬برگزار‭ ‬می‌شود‭ ‬گفت‭ : ‬این‭ ‬روزها‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬همه‭ ‬نگران‭ ‬آب‭ ‬هستند‭ ‬و‭ ‬پیرامون‭ ‬آن‭ ‬سمینارهای‭ ‬متعددی‭ ‬برگزار‭ ‬می‌شود‭ ‬در‭ ‬حالی‭ ‬که‭ ‬متأسفانه‭ ‬این‭ ‬نگرانی‭ ‬برای‭ ‬خاک‭ ‬وجود‭ ‬ندارد‭. ‬
وی‭ ‬افزود‭: ‬ با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬اینکه‭ ‬در‭ ‬چند‭ ‬سال‭ ‬اخیر‭ ‬سازمان‌های‭ ‬تخصصی‭ ‬بین‌المللی‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬فائو‭  - ‬FAO‭ -  ‬مجمع‭ ‬جهانی‭ ‬خاک‭ ‬را‭ ‬برگزار‭ ‬میکنند،‭ ‬ما‭ ‬نیز‭ ‬امسال‭ ‬ضمن‭ ‬شرکت‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬مجمع‭ ‬و‭ ‬عضویت‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬تصمیم‭ ‬گرفتیم،‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬طور‭ ‬جدی‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬مبحث‭ ‬وارد‭ ‬شویم‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬آنجاییکه‭ ‬به‭ ‬نظر‭ ‬می‌رسد‭ ‬جامعه‭ ‬آگاهی‭ ‬لازم‭ ‬پیرامون‭ ‬موضوع‭ ‬ندارد،‭ ‬بنابراین‭ ‬دلیل‭ ‬اصلی‭ ‬برگزاری‭ ‬این‭ ‬همایش‭ ‬جلب‭ ‬توجه‭ ‬و‭ ‬تغییر‭ ‬رفتار‭ ‬جامعه‭ ‬با‭ ‬خاک‭ ‬تعیین‭ ‬شده‭ ‬است‭.‬

اهداف‭ ‬همایش
وی‭ ‬در‭ ‬ادامه‭ ‬سایر‭ ‬اهداف‭ ‬همایش‭ ‬را‭ ‬چنین‭ ‬عنوان‭ ‬کرد‭:‬
•‭ ‬وزارت‭ ‬جهاد‭ ‬کشاورزی‭ ‬آمادگی‭ ‬دارد‭ ‬به‭ ‬مسئولیت‌های‭ ‬ملی‭ ‬و‭ ‬بین‌المللی‭ ‬در‭ ‬رابطه‭ ‬با‭ ‬مسائل‭ ‬خاک‭ ‬بپردازد‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬رابطه‭ ‬دست‭ ‬یاری‭ ‬برای‭ ‬انجام‭ ‬اقدامات‭ ‬مشترک‭ ‬به‭ ‬سوی‭ ‬همه‭ ‬محققین‭ ‬و‭ ‬دانشگاهیان‭ ‬دراز‭ ‬میکند‭. ‬
•‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬این‭ ‬همایش‭ ‬به‭ ‬موسسات،‭ ‬شرکت‌ها‭ ‬و‭ ‬سازمان‌هایی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬سراسر‭ ‬کشور‭ ‬با‭ ‬خاک‭ ‬و‭ ‬مسائل‭ ‬آن‭ ‬ارتباط‭ ‬دارند‭ ‬و‭ ‬فعالیت‭ ‬میکنند،‭ ‬اعلام‭ ‬همکاری‭ ‬میکنیم‭ ‬و‭ ‬آمادگی‭ ‬برگزاری‭ ‬جلسات‭ ‬تخصصی‭ ‬را‭ ‬داریم‭. ‬
•‭ ‬به‭ ‬واسطه‭ ‬این‭ ‬همایش‭ ‬از‭ ‬تمام‭ ‬بهره‌برداران،‭ ‬اعم‭ ‬از‭ ‬کشاورزان،‭ ‬معدن‌داران،‭ ‬مسکن‭ ‬و‭ ‬شهرسازی‭ ‬و‭ ‬آحاد‭ ‬جامعه‭ ‬انتظار‭ ‬می‌رود‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬کنار‭ ‬هم،‭ ‬ضمن‭ ‬تشریک‭ ‬مساعی،‭ ‬صیانت‭ ‬از‭ ‬خاک‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬دستور‭ ‬کار‭ ‬خود‭ ‬قرار‭ ‬دهند‭.‬
•‭ ‬از‭ ‬مسئولین‭ ‬جمهوری‭ ‬اسلامی،‭ ‬سازمان‭ ‬برنامه‭ ‬و‭ ‬بودجه‭ ‬که‭ ‬بنایی‭ ‬خوب‭ ‬در‭ ‬برنامه‭ ‬ششم‭ ‬برای‭ ‬بهبود‭ ‬خاک‭ ‬گذاشته‭ ‬و‭ ‬برای‭ ‬کشاورزی‭ ‬حفاظتی - اصلاح‭ ‬و‭ ‬بهبود‭ ‬سالانه‭ ‬500‭ ‬هکتار‭ ‬خاک‭ -  ‬ردیف‭ ‬اعتباری‭ ‬اختصاص‭ ‬دادند،‭ ‬تقدیر‭ ‬و‭ ‬تشکر‭ ‬می‌شود‭. ‬
وی‭ ‬در‭ ‬پایان‭ ‬خاطر‭ ‬نشان‭ ‬شد،‭ ‬ایران‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬کشورهای‭ ‬بزرگ‭ ‬و‭ ‬قوی‭ ‬در‭ ‬اصلاح‭ ‬و‭ ‬زهکشی‭ ‬خاک‭ ‬است‭. ‬

خاک،‭ ‬حامل‭ ‬اساسی‭ ‬چالش‌هایی‭ ‬است
که‭ ‬در‭ ‬سیاره‭ ‬خودمان‭ ‬با‭ ‬آن‭ ‬مواجه‭ ‬هستیم‭ ‬
در‭ ‬ادامه‭ ‬نماینده‭ ‬سازمان‭ ‬خواروبار‭ ‬جهانی‭ ‬در‭ ‬ایران‭ ‬آقای‭ ‬رائوماتا‮‬‭ ‬ضمن‭ ‬تقدیر‭ ‬از‭ ‬وزیر،‭ ‬معاون‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬خاک‭ ‬و‭ ‬کارشناسان‭ ‬ذیربط‭ ‬وزارت‭ ‬جهاد‭ ‬کشاورزی،‭ ‬طی‭ ‬سخنانی‭ ‬گفت‭: ‬برگزاری‭ ‬چنین‭ ‬همایشی‭ ‬بدان‭ ‬معنی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬کار‭ ‬مراقبت‭ ‬از‭ ‬خاک‭ ‬شروع‭ ‬می‌شود،‭ ‬زیرا‭ ‬خاک‭ ‬در‭ ‬وضعیت‭ ‬کنونی‭ ‬جهان،‭ ‬حامل‭ ‬اساسی‭ ‬چالش‌هایی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬سیاره‭ ‬خودمان‭ ‬با‭ ‬آن‭ ‬مواجه‭ ‬هستیم‭.‬ بنابراین‭ ‬مبحث‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬حفظ‭ ‬منابع‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬خاک‭ ‬برای‭ ‬تأمین‭ ‬مایحتاج‭ ‬90%‭ ‬جمعیت‭ ‬مهم‭ ‬است،‭ ‬زیرا‭ ‬این‭ ‬جمعیت‭ ‬تا‭ ‬سال‭ ‬2050‭ ‬به‭ ‬9‭ ‬میلیارد‭ ‬نفر‭ ‬خواهد‭ ‬رسید‭ ‬و‭ ‬تولید‭ ‬غذا‭ ‬در‭ ‬جهان‭ ‬باید‭ ‬60%‭ ‬افزایش‭ ‬یابد‭. ‬از‭ ‬این‭ ‬رو‭ ‬مبحث‭ ‬خاک‭ ‬نه‭ ‬تنها‭ ‬در‭ ‬مقولاتی‭ ‬مانند؛‭ ‬بهداشت،‭ ‬امنیت‭ ‬و‭... ‬مهم‭ ‬است،‭ ‬بلکه‭ ‬می‌تواند‭ ‬در‭ ‬توسعه‭ ‬پایدار‭ ‬هم‭ ‬موثر‭ ‬باشد‭. ‬ وی‭ ‬افزود‭: ‬مبحث‭ ‬تغییر‭ ‬اقلیم‭ ‬می‌تواند‭ ‬پیامدهای‭ ‬خاص‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬داشته‭ ‬باشد‭. ‬در‭ ‬ایران‭ ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬آب،‭ ‬مدیریت‭ ‬بسیار‭ ‬خوبی‭ ‬شده‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬می‌تواند‭ ‬این‭ ‬مبحث‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬خاک‭ ‬هم‭ ‬انجام‭ ‬شود‭. ‬
هرچند‭ ‬متأسفانه‭ ‬مبحث‭ ‬خاک‭ ‬و‭ ‬مدیریت‭ ‬آن،‭ ‬جایگاه‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬درجهان‭ ‬پیدا‭ ‬نکرده‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬واسطه‭ ‬همین‭ ‬نکته‭ ‬ما‭ ‬شاهد‭ ‬فرسایش‭ ‬خاک‭ ‬و‭ ‬کاهش‭ ‬مواد‭ ‬آلی‭ ‬هستیم‭ ‬و‭ ‬تاکنون‭ ‬78‭ ‬میلیون‭ ‬تن‭ ‬کربن‭ ‬حاصل‭ ‬از‭ ‬فرسایش‭ ‬خاک‭ ‬وارد‭ ‬جو‭ ‬زمین‭ ‬شده‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬نقش‌های‭ ‬خودش‭ ‬را‭ ‬دارد‭.‬

خاک‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬یک‭ ‬موجود‭ ‬زنده بزرگترین‭ ‬سرمایه‭ ‬جامعه‭ ‬بشری‭ ‬است
آقای‭ ‬دکتر‭ ‬گرجی‭ ‬رئیس‭ ‬انجمن‭ ‬علمی‭ ‬خاک‭ ‬کشور،‭ ‬سخنران‭ ‬بعدی‭ ‬همایش‭ ‬روز‭ ‬جهانی‭ ‬خاک‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬طی‭ ‬گزارش‭ ‬جامع‭ ‬به‭ ‬بیان‭ ‬مسائل‭ ‬خاک‭ ‬و‭ ‬ضرورت‭ ‬مدیریت‭ ‬چالش‌های‭ ‬آن‭ ‬پرداخت‭.‬ وی‭ ‬با‭ ‬جدی‭ ‬برشمردن‭ ‬نقش‭ ‬و‭ ‬اهمیت‭ ‬خاک‭ ‬در‭ ‬جامعه،‭ ‬بر‭ ‬ضرورت‭ ‬توجه‭ ‬مدیران‭ ‬و‭ ‬برنامه‭ ‬ریزان‭ ‬به‭ ‬مدیریت‭ ‬امور‭ ‬خاک‭ ‬تأکید‭ ‬کرد‭. ‬
دکتر‭ ‬گرجی،‭ ‬دیدگاه‌های‭ ‬حاکم‭ ‬بر‭ ‬خاک‭ ‬را،‭ ‬بزرگترین‭ ‬سرمایه‭ ‬جامعه،‭ ‬یک‭ ‬موجود‭ ‬زنده،‭ ‬غیرقابل‭ ‬افزایش‭ ‬از‭ ‬نظر‭ ‬مساحت،‭ ‬الزام‭ ‬بر‭ ‬حفظ‭ ‬اراضی‭ ‬حاصلخیز،‭ ‬مدیریت‭ ‬توأمان‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬خاک،‭ ‬خاک‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬قسمت‭ ‬عمده‌ای‭ ‬از‭ ‬پتانسیل‭ ‬بالقوه‭ ‬کشاورزی‭ ‬عنوان‭ ‬و‭ ‬سپس‭ ‬وظایف‭ ‬خاک‭ ‬را‭ ‬تولید‭ ‬محصولات‭ ‬مختلف،‭ ‬تأمین‭ ‬امنیت‭ ‬غذایی،‭ ‬توزیع‭ ‬و‭ ‬تنظیم‭ ‬جریان‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬ذخیره‌سازی‭ ‬آن،‭ ‬تنظیم‭ ‬هوا،‭ ‬پالایش‭ ‬آلاینده‌ها‭ ‬و‭ ‬مواد‭ ‬سمی،‭ ‬محل‭ ‬ذخیره‭ ‬و‭ ‬نگهداری‭ ‬بذر‭ ‬گیاهان،‭ ‬تأمین‭ ‬نیازهای‭ ‬روحی‭ ‬و‭ ‬روانی‭ ‬انسان‭ ‬و‭ ‬حمایت‭ ‬از‭ ‬تنوع‭ ‬زیستی‭ ‬و‭ ‬زیست‭ ‬بوم‌ها‭ ‬عنوان‭ ‬کرد‭ ‬و‭ ‬گفت‭: ‬مدیریت‭ ‬خاک‭ ‬می‌تواند،‭ ‬از‭ ‬هدر‭ ‬رفتن‭ ‬آب،‭ ‬بحران‭ ‬آب،‭ ‬حفظ‭ ‬مواد‭ ‬آلی،‭ ‬بهبود‭ ‬و‭ ‬بهسازی‭ ‬بافت‭ ‬خاک،‭ ‬مدیریت‭ ‬موجودات‭ ‬زنده،‭ ‬و‭ ‬پیشگیری‭ ‬از‭ ‬آلودگی‭ ‬موثر‭ ‬و‭ ‬مفید‭ ‬باشد‭.‬

راه‌های‭ ‬تقویت‭ ‬و‭ ‬بهبود‭ ‬مدیریت‭ ‬اجرای‭ ‬خاک
وی‭ ‬در‭ ‬پایان‭ ‬راهکارهایی‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬منظور‭ ‬تقویت‭ ‬و‭ ‬بهبود‭ ‬مدیریت‭ ‬اجرایی‭ ‬خاک‭ ‬به‭ ‬شرح‭ ‬آتی‭ ‬پیشنهاد‭ ‬داد‭:‬
•‭ ‬تقویت‭ ‬تشکیلات‭ ‬اجرایی
•‭ ‬تصویب‭ ‬و‭ ‬اجرای‭ ‬قانون‭ ‬حفاظت‭ ‬از‭ ‬خاک‭ ‬
•‭ ‬ساماندهی‭ ‬مسائل‭ ‬قانونی‭ ‬و‭ ‬حقوقی‭ ‬
•‭ ‬مطالعه‭ ‬و‭ ‬شناسایی‭ ‬خاک‭ ‬و‭ ‬تهیه‭ ‬نقشه‭ ‬با‭ ‬مقیاس‭ ‬مدیریت‭ ‬پذیر‭ ‬
•‭ ‬اجرای‭ ‬پایش‭ ‬مستمر‭ ‬کیفیت‭ ‬منابع‭ ‬خاک
•‭ ‬راه‭ ‬اندازی‭ ‬بانک‭ ‬اطلاعات‭ ‬خاک‭ ‬
•‭ ‬اجرای‭ ‬برنامه‭ ‬توسعه‭ ‬کشاورزی‭ ‬
•‭ ‬برنامه‭ ‬افزایش‭ ‬مواد‭ ‬آلی‭ ‬خاک‭ ‬

خاک؛‭ ‬پایه‭ ‬پوشش‭ ‬گیاهی‭ ‬است، ولی‭ ‬جهان‭ ‬سوم‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬قضیه‭ ‬دور‭ ‬است‭ ‬
دکتر‭ ‬عیسی‭ ‬کلانتری‭ ‬معاون‭ ‬رئیس‭ ‬جمهور‭ ‬و‭ ‬رئیس‭ ‬سازمان‭ ‬حفاظت‭ ‬محیط‭ ‬زیست،‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬مهمان‭ ‬ویژه،‭ ‬سخنان‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬مطلب‭ ‬شروع‭ ‬کرد،‭ ‬خاک‭ ‬پایه‭ ‬پوشش‭ ‬گیاهی‭ ‬است‭ ‬ولی‭ ‬جهان‭ ‬سوم‭ ‬از‭ ‬درک‭ ‬این‭ ‬قضیه‭ ‬دور‭ ‬است،‭ ‬وی‭ ‬خاک‭ ‬را‭ ‬غیرقابل‭ ‬جایگزین‭ ‬دانست‭ ‬و‭ ‬گفت‭: ‬زمانی‭ ‬که‭ ‬کشور‭ ‬15‭ ‬–‭ ‬20‭ ‬میلیون‭ ‬نفر‭ ‬جمعیت‭ ‬داشت‭ ‬هر‭ ‬چقدر‭ ‬می‌خواستیم‭ ‬آب‭ ‬مصرف‭ ‬میکردیم‭ ‬و‭ ‬آب‭ ‬ارزش‭ ‬نداشت،‭ ‬اما‭ ‬به‭ ‬واسطه‭ ‬افزایش‭ ‬جمعیت‭ ‬و‭ ‬سوء‭ ‬مدیریت،‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬منابع‭ ‬از‭ ‬دست‭ ‬رفت‭.‬
اکنون‭ ‬درمورد‭ ‬خاک‭ ‬در‭ ‬درون‭ ‬بحران‭ ‬قرار‭ ‬داریم‭ ‬و‭ ‬فکر‭ ‬میکنیم‭ ‬خاک‭ ‬زیاد‭ ‬داریم،‭ ‬در‭ ‬حالی‭ ‬که‭ ‬اینگونه‭ ‬نیست،‭ ‬زیرا‭ ‬خاک‭ ‬غیرقابل‭ ‬تجدید‭ ‬است‭.‬

برنامه‌هایی‭ ‬ناسازگار‭ ‬با‭ ‬امکانات‭ ‬کشور
وی‭ ‬افزود‭: ‬برنامه‌هایی‭ ‬که‭ ‬برای‭ ‬بهبود‭ ‬خاک‭ ‬و‭ ‬حفاظت‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬در‭ ‬برنامه‭ ‬ششم‭ ‬تصویب‭ ‬شده‭ ‬است‭ ‬با‭ ‬امکانات‭ ‬کشور‭ ‬سازگار‭ ‬نیست،‭ ‬زیرا‭ ‬خارج‭ ‬از‭ ‬توان‭ ‬خاک‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬استفاده‭ ‬میکنیم‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬امر‭ ‬باعث‭ ‬فرسایش‭ ‬خاک‭ ‬می‌شود،‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬مثال‭ ‬ما‭ ‬آب‭ ‬زیاد‭ ‬مصرف‭ ‬میکنیم،‭ ‬خاک‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬بین‭ ‬می‌بریم،‭ ‬پوشش‭ ‬گیاهی‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬بین‭ ‬می‌بریم‭ ‬و‭ ‬می‌رسیم‭ ‬به‭ ‬سنگ‭ ‬مادر،‭ ‬در‭ ‬نتیجه‭ ‬جنگل‭ ‬ضعیف‭ ‬می‌شود،‭ ‬درخت‭ ‬خشک‭ ‬می‌شود‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬یک‭ ‬رفتار‭ ‬نادرست‭ ‬همه‭ ‬زنجیره‭ ‬و‭ ‬همه‭ ‬چیز‭ ‬بهم‭ ‬می‌ریزد،‭ ‬آب،‭ ‬هوا،‭ ‬زندگی‭ ‬حیوانات،‭ ‬مواد‭ ‬ژنتیکی‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬چرخه‭ ‬نادرست‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬همچنان‭ ‬ادامه‭ ‬دارد‭.‬

‭ ‬همه‭ ‬در‭ ‬کار‭ ‬تخریب‭ ‬محیط‌زیست
رئیس‭ ‬سازمان‭ ‬محیط‭ ‬زیست‭ ‬گفت‭: ‬وقتی‭ ‬از‭ ‬اول‭ ‬اصول‭ ‬را‭ ‬زیرپا‭ ‬می‌گذاریم‭ ‬این‭ ‬دیوار‭ ‬تا‭ ‬نهایت‭ ‬کج‭ ‬می‌رود،‭ ‬چقدر‭ ‬از‭ ‬خاک‌ها‭ ‬فرسوده‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬بین‭ ‬می‌رود‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬در‭ ‬اثر‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬مواد‭ ‬شیمیایی‭ ‬آلوده‭ ‬می‌شود‭.‬ هیچکس‭ ‬نمی‌پرسد،‭ ‬چقدر‭ ‬ظرفیت‭ ‬تولید‭ ‬و‭ ‬امکان‭ ‬تولید‭ ‬داریم‭ ‬و‭ ‬همه‭ ‬این‭ ‬امور‭ ‬دست‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬هم‭ ‬می‌دهند‭ ‬تا‭ ‬محیط‭ ‬زیست‭ ‬تخریب‭ ‬شود‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬بین‭ ‬برود‭.‬ محیط‭ ‬زیستی‭ ‬که‭ ‬باید‭ ‬سلامت‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬آیندگان‭ ‬سپرده‭ ‬شود،‭ ‬چرا،‭ ‬چون‭ ‬این‭ ‬امانتی‭ ‬است‭ ‬در‭ ‬دستان‭ ‬ما‭ ‬و‭ ‬متأسفانه‭ ‬نسل‭ ‬ما‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬بدترین‭ ‬نسل‌های‭ ‬این‭ ‬سرزمین‭ ‬است،‭ ‬چرا‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬روند‭ ‬چیزی‭ ‬برای‭ ‬نسل‭ ‬بعد‭ ‬باقی‭ ‬نخواهیم‭ ‬گذاشت‭ ‬و‭ ‬اینکه‭ ‬نسل‭ ‬بعدی‭ ‬چه‭ ‬قضاوتی‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬ما‭ ‬خواهد‭ ‬کرد‭ ‬نمی‌دانیم‭.‬ بهرحال‭ ‬نسل‭ ‬بعدی‭ ‬حق‭ ‬و‭ ‬حقوقی‭ ‬دارند،‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬حقوق‭ ‬چه‭ ‬کسی‭ ‬باید‭ ‬پاسخگو‭ ‬باشد،‭ ‬بالاخره‭ ‬حد‭ ‬توقف‭ ‬ما‭ ‬کجاست؟‭ ‬نمی‌شود‭ ‬که‭ ‬هرچه‭ ‬سیاستگذاران‭ ‬خواستند‭ ‬ما‭ ‬تسلیم‭ ‬شویم،‭ ‬تسلیم‭ ‬شدن‭ ‬به‭ ‬چه‭ ‬قیمتی‭...‬

باقی‌مانده‌های‭ ‬خاک در‭ ‬شمال‭ ‬کشور
در‭ ‬حال‭ ‬نابودی‭ ‬است
معاون‭ ‬رئیس‭ ‬جمهور‭ ‬افزود‭: ‬ما‭ ‬زمانی‭ ‬به‭ ‬ورشکستگی‭ ‬می‌رسیم‭ ‬که‭ ‬تعداد‭ ‬چاه‌ها‭ ‬زیاد‭ ‬شود‭ ‬ولی‭ ‬برداشت‭ ‬آب‭ ‬کم،‭ ‬بنابراین‭ ‬حفاظت‭ ‬از‭ ‬محیط‭ ‬زیست‭ ‬فرهنگ‭ ‬می‌خواهد‭ ‬و‭ ‬ما‭ ‬فاقد‭ ‬این‭ ‬فرهنگ‭ ‬هستیم،‭ ‬لذا‭ ‬باید‭ ‬روی‭ ‬فرهنگ‭ ‬محیط‭ ‬زیست‭ ‬کارکرد‭ ‬و‭ ‬واقعیت‌ها‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬مردم‭ ‬گفت،‭ ‬کشور‭ ‬منبع‭ ‬تولید‭ ‬غذایش‭ ‬محدود‭ ‬است،‭ ‬جمعیت‭ ‬باید‭ ‬متناسب‭ ‬با‭ ‬ظرفیت‭ ‬تولید‭ ‬افزایش‭ ‬پیدا‭ ‬کند‭. ‬ از‭ ‬این‭ ‬رو‭ ‬ما‭ ‬نباید‭ ‬منابع‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬آسیب‭ ‬پذیر‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬کدگذاری‭ ‬غلط‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬نابود‭ ‬کنیم‭. ‬چرا‭ ‬که‭ ‬باقی‌مانده‌های‭ ‬خاک‭ ‬در‭ ‬شمال‭ ‬کشور‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬نابودی‭ ‬است،‭ ‬آلودگی‭ ‬هوا،‭ ‬آلودگی‭ ‬آب‌ها،‭ ‬مسئله‭ ‬تالاب‌ها،‭ ‬ریزگردها‭ ‬و‭ ‬غیره‭ ‬حاصل‭ ‬تخریب‭ ‬و‭ ‬فرسایش‭ ‬خاک‭ ‬است،‭ ‬خوشبختانه‭ ‬رئیس‭ ‬جمهور‭ ‬مسائل‭ ‬محیط‭ ‬زیست‭ ‬را‭ ‬درک‭ ‬کرده‌‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬من‭ ‬فکر‭ ‬میکنم‭ ‬همه‭ ‬دستگاه‌های‭ ‬اجرایی‭ ‬باید‭ ‬مفهوم‭ ‬خاک‭ ‬و‭ ‬حفاظت‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬اولویت‭ ‬امور‭ ‬خود‭ ‬قرار‭ ‬دهند،‭ ‬که‭ ‬مراقبت‭ ‬به‭ ‬مراتب‭ ‬مفیدتر‭ ‬و‭ ‬آسان‌تر‭ ‬از‭ ‬هر‭ ‬گونه‭ ‬هزینه‭ ‬فیزیکی‭ ‬است‭. ‬ وی‭ ‬در‭ ‬پایان‭ ‬افزود‭ : ‬ما‭ ‬برای‭ ‬حفظ‭ ‬این‭ ‬خاک‭ ‬هزاران‭ ‬هزار‭ ‬شهید‭ ‬داده‌ایم،‭ ‬لذا‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬آسانی‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬خود‭ ‬تخریب‭ ‬نکنیم‭.‬

به‭ ‬خاک،‭ ‬مفت‭ ‬نگاه‭ ‬نکنیم‭...‬
مهندس‭ ‬حجتی‭ ‬وزیر‭ ‬جهاد‭ ‬کشاورزی‭ ‬با‭ ‬تقدیر‭ ‬از‭ ‬مطالب‭ ‬مفید‭ ‬ارائه‭ ‬شده‭ ‬در‭ ‬نخستین‭ ‬همایش‭ ‬روز‭ ‬جهانی‭ ‬خاک‭ ‬و‭ ‬تأکید‭ ‬بر‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬اهمیت‭ ‬خاک‭ ‬در‭ ‬زندگی‭ ‬انسان،‭ ‬نبات‭ ‬و‭ ‬دام‭ ‬گفت‭ : ‬متأسفانه‭ ‬از‭ ‬نظر‭ ‬فرهنگ‭ ‬عمومی‭ ‬به‭ ‬مسئله‭ ‬خاک‭ ‬کم‭ ‬توجه‭ ‬بوده‌ایم،‭ ‬چون‭ ‬خاک‭ ‬مفت‭ ‬و‭ ‬مجانی‭ ‬در‭ ‬اختیارمان‭ ‬است‭ ‬به‭ ‬آن‭ ‬ارزش‭ ‬داده‭ ‬نمی‌شود،‭ ‬در‭ ‬حالی‭ ‬که‭ ‬ارزش‭ ‬خاک‭ ‬کمتر‭ ‬از‭ ‬آب‭ ‬نیست،‭ ‬زیرا‭ ‬اگر‭ ‬خاک‭ ‬نباشد‭ ‬محصولات‭ ‬مورد‭ ‬نیاز‭ ‬به‭ ‬هیچ‭ ‬وجه‭ ‬تولید‭ ‬نخواهد‭ ‬شد‭. ‬

بی‌توجهی‭ ‬به‭ ‬فرسایش‭ ‬خاک‭ ‬
بنابراین‭ ‬نتیجه‭ ‬نپرداختن‭ ‬به‭ ‬خاک،‭ ‬تخریب‭ ‬محیط‭ ‬زیست‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬پی‭ ‬داشته‭ ‬است،‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬مشکل‭ ‬بزرگی‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬منبع‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬فشار‭ ‬آوردن‭ ‬است،‭ ‬توسعه‭ ‬شهرها‭ ‬در‭ ‬گرانبهاترین‭ ‬خاک‌های‭ ‬حاشیه‭ ‬شهر‭ ‬هاست‭. ‬در‭ ‬عرصه‌های‭ ‬دیگر‭ ‬نیز‭ ‬ما‭ ‬درگیر‭ ‬فرسایش‭ ‬خاک‭ ‬در‭ ‬اثر‭ ‬بی‌توجهی‭ ‬هستیم،‭ ‬بهره‌برداری‭ ‬مفرط‭ ‬و‭ ‬غیرفنی‭ ‬باعث‭ ‬شد،‭ ‬خاک‭ ‬پایدار‭ ‬با‭ ‬پوشش‭ ‬گیاهی‭ ‬مناسب‭ ‬آسیب‭ ‬دیده‭ ‬و‭ ‬تخریب‭ ‬شود‭ ‬و‭ ‬عواقبی‭ ‬مانند؛‭ ‬ریزگردها،‭ ‬خشک‭ ‬شدن‭ ‬پوشش‭ ‬گیاهی‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬بین‭ ‬رفتن‭ ‬تالاب‌ها‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬پی‭ ‬داشته‭ ‬باشد‭. ‬
مهندس‭ ‬حجتی‭ ‬افزود‭: ‬ وزارت‭ ‬جهاد‭ ‬کشاورزی‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬خاک‭ ‬دو‭ ‬گونه‭ ‬بودجه‭ ‬دارد؛‭ ‬چگونگی‭ ‬ارتباط‭ ‬با‭ ‬خاک‭ ‬و‭ ‬چگونگی‭ ‬مصرف‭ ‬کود‭ ‬و‭ ‬سم‭ ‬و‭ ‬سایر‭ ‬موارد‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬قالب‭ ‬طرح‌های‭ ‬آبخیزداری‭ ‬دنبال‭ ‬می‌شود‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬طرح‌های‭ ‬اقتصاد‭ ‬مقاومتی‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬منابع‭ ‬خوبی‭ ‬هم‭ ‬برای‭ ‬آن‭ ‬در‭ ‬نظر‭ ‬گرفته‭ ‬شده‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬انشاءا...‭ ‬با‭ ‬تکیه‭ ‬بر‭ ‬این‭ ‬منابع،‭ ‬با‭ ‬حضور‭ ‬و‭ ‬مشارکت‭ ‬مردم‭ ‬در‭ ‬سطح‭ ‬کشور‭ ‬ضمن‭ ‬اجرای‭ ‬دقیق‭ ‬برنامه‌ها‭ ‬و‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬تجارب‭ ‬سایر‭ ‬کشورها‭ ‬و‭ ‬آگاهی‭ ‬بخشیدن‭ ‬به‭ ‬مردم‭ ‬بتوانیم،‭ ‬قضیه‭ ‬خاک‭ ‬را‭ ‬مدیریت‭ ‬کرده‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬جهت‭ ‬بهبود‭ ‬آن‭ ‬حرکت‭ ‬کنیم‭ ‬و‭ ‬امانت‭ ‬داری‭ ‬امین‭ ‬برای‭ ‬نسل‌های‭ ‬آینده‭ ‬باشیم‭. ‬

آلودگی‭ ‬و‭ ‬فرسایش‭ ‬امروز‭ ‬خاک،
نتیجه‭ ‬دخالت‭ ‬نادرست‭ ‬انسان‭ ‬دیروز‭ ‬است‭ ‬
مهندس‭ ‬خلیل‭ ‬آقایی‭ ‬معاون‭ ‬وزیر‭ ‬و‭ ‬رئیس‭ ‬سازمان‭ ‬جنگل‌ها،‭ ‬مراتع‭ ‬و‭ ‬آبخیزداری‭ ‬کشور،‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬تازگی‭ ‬حکم‭ ‬ریاست‭ ‬سازمان‭ ‬مزبور‭ ‬از‭ ‬وزیر‭ ‬جهاد‭ ‬کشاورزی‭ ‬دریافت‭ ‬کرده‭ ‬است،‭ ‬در‭ ‬نخستین‭ ‬سخنرانی‭ ‬خود‭ ‬در‭ ‬یک‭ ‬همایش‭ ‬رسمی،‭ ‬با‭ ‬بیان‭ ‬اینکه‭ ‬خاک‭ ‬در‭ ‬فرهنگ،‭ ‬دین‭ ‬و‭ ‬باورهای‭ ‬ملی‭ ‬ما،‭ ‬دارای‭ ‬یک‭ ‬قداست‭ ‬و‭ ‬ارزش‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬معانی‭ ‬چون‭ ‬افتادگی،‭ ‬خوب‭ ‬بودن‭ ‬و‭ ‬ذات‭ ‬بنی‭ ‬آدم‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬ذهن‭ ‬متبادر‭ ‬میکند،‭ ‬اظهار‭ ‬داشت‭ : ‬آلودگی‭ ‬و‭ ‬فرسایش‭ ‬امروز‭ ‬خاک،‭ ‬ریشه‭ ‬در‭ ‬دخالت‭ ‬نادرست‭ ‬انسان‭ ‬دارد‭ . ‬بنابراین‭ ‬ما‭ ‬باید‭ ‬عوامل‭ ‬و‭ ‬منابع‭ ‬دیرتجدیدپذیر‭ ‬را‭ ‬تقویت‭ ‬کنیم‭ ‬و‭ ‬اگر‭ ‬ما‭ ‬وظیفه‭ ‬اصلی‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬که‭ ‬حفاظت‭ ‬از‭ ‬خاک‭ ‬است‭ ‬درست‭ ‬انجام‭ ‬دهیم،‭ ‬دیگر‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬وضعیت‭ ‬مواجه‭ ‬نخواهیم‭ ‬بود‭.‬‭ ‬
وی‭ ‬در‭ ‬ادامه‭ ‬افزود‭: ‬ در‭ ‬برنامه‭ ‬پنجم‭ ‬برای‭ ‬امور‭ ‬خاک‭ ‬و‭ ‬آبخیزداری،‭ ‬اجرای‭ ‬سه‭ ‬میلیون‭ ‬هکتار‭ ‬عملیات‭ ‬آبخیزداری‭ ‬و‭ ‬500‭ ‬هزار‭ ‬هکتار‭ ‬بیابانزدایی‭ ‬لحاظ‭ ‬شده‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬خوشبختانه‭ ‬این‭ ‬رقم‭ ‬در‭ ‬برنامه‭ ‬ششم،‭ ‬در‭ ‬زمینه‭ ‬آبخیزداری‭ ‬به‭ ‬سه‭ ‬برابر‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬بیابانزدایی‭ ‬به‭ ‬دو‭ ‬برابر‭ ‬افزایش‭ ‬یافته‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬بدان‭ ‬معناست‭ ‬که،‭ ‬ما‭ ‬اگر‭ ‬در‭ ‬حوزه‌های‭ ‬آبخیز‭ ‬از‭ ‬خاک‭ ‬مراقبت‭ ‬کنیم،‭ ‬در‭ ‬پایین‭ ‬دست‭ ‬خاک‭ ‬حفاظت‭ ‬خواهد‭ ‬شد‭. ‬ معاون‭ ‬وزیر،‭ ‬امنیت‭ ‬غذایی،‭ ‬حفظ‭ ‬جنگل،‭ ‬محیط‭ ‬زیست،‭ ‬بهداشت‭ ‬عمومی‭ ‬را‭ ‬مرتبط‭ ‬با‭ ‬خاک‭ ‬و‭ ‬حفاظت‭ ‬خاک‭ ‬دانست‭ ‬و‭ ‬گفت‭: ‬ نگرانی‭ ‬امروز‭ ‬کارشناسان‭ ‬برای‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬سرعت‭ ‬تخریب‭ ‬خاک‭ ‬از‭ ‬سرعت‭ ‬تجهیز‭ ‬و‭ ‬اصلاح‭ ‬آن‭ ‬پیشی‭ ‬گرفته‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬امر‭ ‬موجب‭ ‬پایداری‭ ‬گرد‭ ‬و‭ ‬غبار‭ ‬و‭ ‬آلودگی‭ ‬هوا‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬

بی‌توجهی‭ ‬به‭ ‬محیط‌زیست‭ ‬همه‭ ‬ما‭ ‬را‭ ‬گرفتار‭ ‬خواهد‭ ‬کرد‭ ‬
وی‭ ‬در‭ ‬پایان،‭ ‬ضمن‭ ‬تشکر‭ ‬از‭ ‬دولت‭ ‬به‭ ‬منظور‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬امور‭ ‬محیط‭ ‬زیست‭ ‬و‭ ‬سازمان‭ ‬جنگل‭ ‬و‭ ‬مراتع‭ ‬و‭ ‬آبخیزداری،‭ ‬خواستار‭ ‬جلب‭ ‬مشارکت‭ ‬نهادها‭ ‬و‭ ‬نهادهای‭ ‬مردمی‭ ‬در‭ ‬اجرای‭ ‬طرح‌های‭ ‬حفاظت‭ ‬محیط‌زیست‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬تأکید‭ ‬کرد؛‭ ‬در‭ ‬صورت‭ ‬عدم‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬مسئله،‭ ‬محیط‭ ‬زیست‭ ‬همه‭ ‬ما‭ ‬را‭ ‬گرفتار‭ ‬خواهد‭ ‬کرد‭ . ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬نمونه،‭ ‬در‭ ‬مسئله‭ ‬ریزگردها،‭ ‬فرودگاه‌ها،‭ ‬مدارس،‭ ‬بیمارستان‌ها،‭ ‬پادگان‌ها،‭ ‬ساکنین‭ ‬شهرها،‭ ‬روستاها‭ ‬و‭ ‬جنگل‭ ‬و‭... ‬ با‭ ‬مشکل‭ ‬مواجه‭ ‬شده‌اند‭. ‬ خاطر‭ ‬نشان‭ ‬می‌سازد‭ ‬نخستین‭ ‬همایش‭ ‬روز‭ ‬جهانی‭ ‬خاک‭ ‬با‭ ‬رونمایی‭ ‬از‭ ‬کتاب‭ ‬"انسان‭ ‬و‭ ‬محیط‌زیست"‭ ‬و‭ ‬سخنرانی‭ ‬تعدادی‭ ‬دیگر‭ ‬از‭ ‬مدعوین - ‭ ‬که به‭ ‬دلیل‭ ‬تفصیل‭ ‬گزارش‭ ‬و‭ ‬عدم‭ ‬امکان‭ ‬درج‭ ‬و‭ ‬چاپ‭ ‬آن‭ ‬پوزش‭ ‬می‌طبیم‭ -  ‬به‭ ‬کار‭ ‬خود‭ ‬پایان‭ ‬داد‭. ‬ با‭ ‬امید‭ ‬آنکه‭ ‬همایش‭ ‬مذکور‭ ‬به‭ ‬منزله‭ ‬گوشه‭ ‬چشمی‭ ‬به‭ ‬خاک،‭ ‬آغازگر‭ ‬حرکت‭ ‬خوب‭ ‬برای‭ ‬حفظ‭ ‬این‭ ‬برکت‭ ‬و‭ ‬نعمت‭ ‬پاک‭ ‬خداوندی‭ ‬باشد‭. ‬

ماهنامه دام و کشت و صنعت  -  شماره ۲۱۲ و ۲۱۵  -  سال ۱۳۹۶
 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow