آب، خاک و سیستم های نوین آبیاری
‬و جعلنا من الماء کل شی حی‮

ایرانیان، مردمان هوشمندی هستند. در طول هزاران سال، نشانه‌ها و آثار باقی‌مانده از این مردمان، شاهدی بر مدعای هوشمندی این مردم است. ایران، کشوری خشک و نیمه‌خشک است که در این منطقه جغرافیایی یکی از اساسی‌ترین مشکلات مردم، تأمین آب برای شرب و زراعت و... بوده است. 
تأسیسات فراوان و متنوع آبی که از ایرانیان باستان به جای‌ مانده نشانگر سخت‌کوشی و درایت این مردم و مدیریت صحیح منابع آبی در این سرزمین با این مختصات خاص جغرافیایی است. 
رشته قنات‌هایی که از حدود 6-5 هزار سال قبل با آن مهندسی و کارایی حیرت‌آور احداث شده، یکی از همین نشانه‌های هوشمندی ایرانیان است که در طول هزاران سال در کنار سایر تأسیسات آبی، به خوبی از پس کنترل و نگهداری و حفظ منابع آبی این سرزمین برآمده‌اند و آن را تا قرن حاضر به دست ما رسانده‌اند. 
اما متأسفانه در قرن حاضر و به‌خصوص 50‭-‬40 سال گذشته، به یکباره با از بین بردن منابع آبی زیرزمینی و آب‌های سطحی و رودخانه‌ها و دریاچه‌ها و تالاب‌ها تمام زحمات اسلافمان را به باد دادیم‭.‬
منابع آبی که با طرح‌هایی مانند آبخیزداری و آبخوان‌داری و‭... ‬و مدیریت صحیح مصرف می‌توانستیم از زوال آنها جلوگیری کنیم، با رها کردن آن‌ها به حال خود تیشه به ریشه‌شان زدیم و آنها را خشکاندیم و هنوز هم در خواب خوش خرگوشی هستیم. 
بسیاری از دشت‌های کشور از نظر منابع و سفره‌های آبی در وضعیت شدیداً بحرانی قرار دارند. شهرستان جهرم در استان فارس یکی از این دشت‌های کشور است که بر اثر بی‌توجهی‌ها، حال و روز بسیار بدی دارد و نیازمند اقدامات فوری و اساسی است‭.‬
نامه‌ای که در ذیل این مطلب می‌آید از قول یکی از کشاورزان و باغداران زحمتکش این شهرستان که به‌عنوان باغدار نمونه کشوری هم شناسایی و معرفی شده به مسئولین و نمایندگان مجلس برای طلب استمداد نوشته شده است‭.‬
البته این مورد فقط نمونه‌ای از مشکلاتی از این دست است. باشد که گوش شنوایی پیدا شود:

باسمه تعالی
تاریخ‭: ‬18‭/‬4‭/‬1398
1- جناب آقای دکتر جهانگیری؛ معاونت محترم ریاست جمهوری
2- جناب آقای اردکانیان؛ وزیر محترم نیرو
3- جناب آقای مهندس کیخا؛ ریاست محترم کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی
4- جناب آقای دکتر رضایی؛ ریاست محترم کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی

سلام‌علیکم
موضوع: درخواست تعیین تخصیص آب کشاورزی از سد سلمان‌فارسی برابر حق‌آبه قنوات تاریخی شهرستان جهرم معطل مانده از قانون توزیع عادلانه آب ماده 16 مصوبه 16‭/‬12‭/‬1361
با احترام و عرض ادب، اینجانب محمدحسین فرحی جهرمی کشاورز نمونه ملی در سال 1381 و با عنایت به سه فقره پروانه بهره‎برداری جمعاً به میزان 24 لیتر در ثانیه‭ - ‬چاه‌های مجاز‭ -  ‬حداکثر خسارت ناشی از خشکسالی متحمل به‌طوریکه حاصل 248 سال عمر خانواده در بخش کشاورزی نابود گردیده است‭.‬
به استناد اسناد پیوست و سابقه 2500 ساله تاریخ مهندسی قنات ایران که حداقل 11 قنات ایرانی در مورخه 27 تیر 1395 ثبت جهانی یونسکو گردید و 35000 رشته قنات ایران، 43 برابر دیوار چین و 6350 کیلومتر 18 برابر قطر کره زمین حاصل نظام مهندسی ایران باستان است‭.‬
به استحضار می‌رساند قنوات حنا، دولت آباد، جون، مقصودآباد، تقی‌آباد، جعفرآباد... فقط در بخش مرکزی جهرم موسوم به جلگاه خشک و فاقد بهره‌برداری شده است‭.‬
با عنایت به اینکه ده‌ها قنات دیگر در سایر بخش‌ها به همین وضعیت می‌باشد و به صراحت قانون توزیع عادلانه آب مصوب 1361 وزارت نیرو مکلف به احیای آنها می‌باشد و هیچ اقدامی صورت نگرفته است تقاضای تعیین حق‌آبه برابر حق‌آبه قنوات خشک شده شهرستان، از سد سلمان فارسی که بستر دریاچه آن در شهرستان جهرم بوده می‌باشم. 
چند پیشنهاد در راستای همایش آب در مورخه 30‭/‬2‭/‬98 
به مسئولین شهرستان جهرم و استان فارس
1- تقاضای مطالعه و بررسی ظرفیت‌سازی و ذخیره‌سازی و جمع‌آوری نزولات و سیلاب‌ها به مخازن زیرزمینی به منظور تزریق سفره‌های آب‌های زیرزمینی جهت ذخیره‌سازی به خصوص در شرق شهر جهرم با عنایت به بافت آبرفتی و دانه درشت آن در شرایط خشکسالی و ترسالی‭.‬
2- تقاضای مکان‌یابی و ایجاد سد در یک دوره بلندمدت در شرق شهرستان جهرم با توجه به رودخانه‌های خشک موجود‭.‬
3- تقاضای مطالعه و بررسی راه‌های جلوگیری از خروج سیلاب‌ها از شهرستان جهرم. 
4- تقاضای مطالعه و بررسی راه‌های ممکن جهت کاهش اثرات خشکسالی و ترسالی در شهرستان جهرم‭.‬
5‭- ‬تقاضای مطالعه دقیق آماری 72793 حلقه چاه مجاز استان فارس و بویژه چاه‌های مجاز شهرستان جهرم که بعضی آسیب دیده از خشکسالی و ارائه راه حل مناسب‭.‬
با احترام
محمد حسین فرحی جهرمی

ماهنامه دام و کشت و صنعت- شماره ۲۳۱- تیر ۱۳۹۸
 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow