صنایع غذایی
حرکتی نوپا در ‮‬کسب و کارهای نوپا‮‬

استارتاپ‌ها یا همان کسب و کارهای نوپا، به نظر می‌رسد در آینده‌ای نه چندان دور جایگزین بسیاری از کسب و کارهای فعلی خواهند شد؛ یا دست‌کم بخشی از سهم آنها را به خود اختصاص خواهند داد. هرچند که شاید هنوز ذهن و ضمیر جامعه ما با استارتاپ‌ها و مسائل مربوط به کسب و کارهای نوین آشنایی نداشته باشد اما با توجه به تغییراتی که در حوزه‌های علوم و تکنولوژی و مخصوصاً IT و همچنین نوع تغییر در روش‌های زندگی صورت می‌گیرد، استارتاپ‌ها با سرعت در حال گسترش هستند.
در حوزه کشاورزی نیز پر و بال دادن به استارتاپ‌ها و حرکت کردن به سمت کسب و کارهای نوین یک ضرورت جدی به نظر می‌رسد و اینچنین به نظر می‌آید که این ضررورت توسط مدیران و تصمیم‌گیران در بخش کشاورزی کشور به خوبی درک شده و اقداماتی در این جهت در حال انجام است.
ایجاد واحدی در وزارت جهادکشاورزی به نام ‮«‬پروژه کسب و کارهای نوپا در بخش کشاورزی‮»‬ توسط وزیر جهاد کشاورزی، نشان از برآورد و تشخیص درست و اقدام عملی در راستای شتاب بخشیدن به بسط و گسترش این نوع کسب و کارها دارد.
تیرماه سال 97 بود که مهندس محمود حجتی وزیر جهاد کشاورزی، تصمیم به ایجاد یک تغییر در رویکرد وزارت جهاد کشاورزی از سنتی به مدرن گرفت و این تصمیم را در راه‌اندازی ‮«‬پروژه کسب و کارهای نوپا در بخش کشاورزی‮»‬ نشان داد. ایشان سکان این کار را به دکتر حمیدرضا مختاری، به عنوان مشاور وزیر و مجری پروژه سپرد.
دقیقا یک سال بعد از آن، در بیست‌وپنجمین نمایشگاه بین‌المللی الکترونیک، کامپیوتر و تجارت الکترونیک‭  - ‬الکامپ‭ -  ‬که در روزهای آخر تیرماه امسال در تهران برگزار شد، برای اولین بار پاویونی متشکل از 15 گروه استارتاپی در حوزه کشاورزی و صنایع غذایی به همت وزارت جهادکشاورزی تشکیل شد.
در نگاهی کلی به ترکیب این استارتاپ‌ها، نشان از توجه هدفمند گردآورندگان این گروه‌های استارتاپی به یکی از مهم‌ترین موضوعات و چالش‌های کشاورزی، یعنی ‮«‬بازار‮»‬ دارد. 
طی گفتگویی با دکتر حمیدرضا مختاری، مشاور وزیر جهاد کشاورزی و مجری پروژه کسب‌وکارهای نوپا در بخش کشاورزی که در محل این پاویون صورت گرفته به بررسی بعضی ابعاد این حرکت نوپای وزارت جهاد کشاورزی می‌پردازیم. در ادامه نیز چند گروه استارتاپی را معرفی می‌کنیم‭:‬

هدف شما از راه‌اندازی این پاویون و جمع کردن این گروه‌های استارتاپی چه بوده است؟ 
شاید این سوال را بتوان خیلی کوتاه پاسخ داد؛ دیده‌شدن‭ ... ‬استارت‌آپ‌های بخش کشاورزی برای بازاریابی و جلب حمایت سرمایه‌گذاران و نیز دولت، به شدت نیازمند دیده‌شدن در جامعه هستند. وزارت جهاد کشاورزی برای حمایت از این کسب و کارهای نوپایی که شاید کمتر از یک‌سال از آغاز به کار برخی از آنها گذشته است تصمیم گرفت با مشارکت خود آنها این پاویون را برپاکند. 

خط‌ و مشی‌ها را هم برای این گروه‌ها مشخص می‌کنید؟ منظورم این است که چالش‌ها را درحوزه کشاورزی شناسایی و به این گروه‌های استارتاپی منعکس کنید؟ 
این بچه‌ها نسبت به موضوعی که کار می‌کنند، اشراف کامل دارند. یعنی خودشان با چالش‌ها آشنا هستند و با علم به این مسائل و برای حل آن وارد کار شده‌اند. نوع اطلاعات و دانش آن‌ها در زمینه کاریشان به‌صورتی است که برعکس پرسش شما، خیلی از اطلاعات را آن‌ها به ما می‌دهند؛ چون این گروه‌ها در هر حوزه‌ای که فعالیت می‌کنند، خودشان اطلاعات کافی از مسائل و مشکلات آن دارند و براساس آن فعالیت می‌کنند. مثلاً گروهی که روی زعفران یا گروهی که روی برنج کار کرده‌اند، خودشان از خانواده‌هایی هستند که زعفران کارند یا در کار برنج هستند و با چالش‌های این کار آشنایی دارند و اصلاً براساس عِرقی که به این کار دارند وارد این حوزه شده‌اند. 
ما فقط برای فعالیت این گروه‌ها بسترسازی و تسهیل‌گری می‌کنیم. بقیه موارد را خودشان انجام می‌دهند. مشکل را شناسایی و آنالیز می‌کنند و راه و روش را پیدا می‌کنند و خودشان هم آن را اجرایی می‌کنند.

در مورد چگونگی شناسایی این گروه‌ها توضیح دهید؟ 
ابتدا رسانه‌ای استارتاپی به نام ‮«‬اکوموتیو‮»‬ را یافتیم که از گروهی از دانشجویان دانشگاه امیرکبیر و دانشگاه شریف تشکیل می‌شد. از آنها حمایت کردیم و سرانجام امسال به یک رسانه‌ی مستقل استارت‌آپی به نام ‮«‬کشت بوم‮»‬ رسیدیم که یک رسانه مدرن و کارش شناسایی گروه‌های استارتاپی در جامعه است. 
برای این پاویون 15 گروه استارتاپی را از بین 100 گروه انتخاب کرده‌ایم. اما در سال آینده انتظار داریم از بین 300 گروه مختلف 30 گروه را برای پاویون شناسایی کنیم. 

در مورد استراتژی کلی‌تان در وزارت جهاد کشاورزی در مورد کسب و کارهای نوپا توضیح دهید؟ 
هدف کلی ما این است که این گروه‌های استارتاپی را روی غلطک بیندازیم و ادامه کار را خودشان انجام دهند. به نظر من این‌ها شاید تا یک سال دیگر به حمایت ما نیاز داشته باشند و خیلی زود خودشان سوار کار می‌شوند و امورات را برعهده می‌گیرند. یعنی به جایی می‌رسند که دیگر نیازی به حمایت ما نخواهند داشت و خودشان همه کارها را انجام می‌دهند. دیدگاه کلی ما این است که این‌ها به سرعت رشد خواهند کرد و فراگیر می‌شوند.

در بحث تجاری‌سازی هم کمکی به این گروه‌ها می‌کنید؟
در همین شبکه مجازی که طراحی و راه‌اندازی کرده‌ایم، زمینه‌هایی هم برای تجاری‌سازی وجود دارد. شرایط به گونه‌ای است که خود این گروه‌ها برای تجاری‌سازی به همدیگر کمک می‌کنند. 
شرکتی به نام ‮«‬کارن کراد‮»‬ هست که ما با آن تفاهم‌نامه داریم و اولین شرکت مورد تأیید معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری است که در زمینه سرمایه‌گذاری فعالیت می‌کند.
براساس تفاهم‌نامه‌، شرکت سرمایه‌گذاری، کار فناوری‌ها و خدمات پدید آمده در استارت‌آپ‌های مورد تایید ما را تسهیل می‌کند. 

چرا نمایشگاه الکامپ را انتخاب کردید؟ 
یکی از موضوعات مهم طرح شده در نمایشگاه الکامپ، تجارت الکترونیک است که اتفاقا موضوع مورد توجه اغلب استارت‌آپ‌های حوزه کشاورزی حال حاضر کشور و جهان است. البته در همین نمایشگاه برای شرکت در نمایشگاه‌های دیگری که ارتباط بیشتری با کشاورزی دارد دعوت شدیم، ولی تعداد و نوع مخاطب این نمایشگاه بسیار مهم است.

کنجد؛ طراح پکیج‌های بهداشتی طبیعی
ارسلان واسدی‌زاده، مدیرعامل مجموعه ‮«‬کنجد‮»‬ در مورد کار استارتاپی که گروه آنها انجام داده است، می‌گوید‭: ‬محصولات سلامت محور تولید می‎کنیم. براساس شناسایی نیازهای مردم، پکیج‌هایی از محصولات طبیعی مورد استفاده به عنوان جایگزین برای محصولات شیمیایی عرضه می‌کنیم. از فروردین ماه پکیج‌های مخصوص ماساژ، پوست، نوزادان، لوازم بهداشتی و حمام و‭ ... ‬را عرضه کرده‌ایم.
گروه ما از تیم‌های مختلف سایت، بازاریابی، مارکتینگ و مانند اینها تشکیل شده است. وی می‌گوید‭: ‬وزارت جهاد کشاورزی از طرق مختلف از جمله مرتبط کردن به مهم‌ترین تولیدکنندگان در کشور به ما کمک کرده است. 

هَنگی‌بی؛ بسته‌بندی و برندسازی عسل 
باسط رستمی، مدیر مارکت استارتاپ ‮«‬هَنگی بی‮»‬ نیز می‌گوید‭: ‬در واقع ما پلتفرم خرید عسل طبیعی و مخلفات آن از زنبوردار را طراحی کرده‌ایم. سازوکار و سیستمی را ایجاد کرده‌ایم که با کاهش واسطه‌های غیرضروری و با ارزیابی و کنترل زنبوردار و ضمانت محصولات آنها تلاش می‌کنیم که زنبوردارها در بسته‌بندی متناسب با نیاز مصرف‌کننده، محصولات عسل و فرآورده‌های آن را به دست مصرف‌کننده برساند. 
بیشتر روی بسته‌بندی کار می‌کنیم و به برندسازی زنبورداران هم کمک می‌کنیم و تمامی محصولاتی که به دست مصرف‌کننده می‌رسانیم دارای شناسنامه و اصالت است. سازوکاری چیده‌ایم که هیچ محصول مشکوکی وارد سیستم فروش ما نمی‌شود. 

 دستگاه کیمیاگری؛ تبدیل زباله به انرژی
فکرش را بکنید که اگر یک دستگاهی در خانه‌تان داشته باشید و زباله‌های خانگی را در آن بریزید و در عوض به شما برق، گاز، کود کشاورزی ارگانیک و آب تصفیه شده بدهد؛ آیا کیمیاگری غیر از این است‭ ...‬؟‭!‬
سمیه اکبری، طراح و مخترع دستگاه تولید انرژی از زباله خانگی نیز یکی دیگر از شرکت‌کنندگان در پاویون استارتاپ‌های وزارت جهادکشاورزی در نمایشگاه الکامپ در مورد دستگاهی که اختراع، طراحی و ساخته است، توضیح می‌دهد. وی می‌گوید‭: ‬دستگاهی که ساخته‌ایم زباله تَر غیرپلاستیکی را دریافت می‌کند و انرژی را به‌صورت آب، برق و گاز به ما می‌دهد. باقی‌مانده زباله هم به‌صورت کود کشاورزی ارگانیک مورد استفاده قرار می‌گیرد. 
این دستگاه در ایران ثبت اختراع شده و ‮«‬یواس پتنت‮»‬ آمریکا را دارد و در حال دریافت استاندارد C اروپاست. در سه فاز خانگی، نیمه‌صنعتی و صنعتی امکان ساخت آن وجود دارد. 
به طور مثال دستگاه خانگی آن روزانه تا 10 کیلوگرم زباله تَر را می‌گیرد و در خروجی 4 مترمکعب گاز، 2 کیلووات برق، 5‭/‬2 لیتر آب و 5‭/‬6 کیلو کود طبیعی و ارگانیک به ما می دهد. این دستگاهی که ما ساخته‌ایم نمونه مشابه ندارد و با اینکه از کشورهای زیادی تقاضا برای تجاری سازی آن وجود دارد اما من دوست دارم که در کشور خودم آن را تجاری سازی کنم ولی متأسفانه بعد از گذشت چند سال هنوز این دستگاه را نتوانسته‌ام تجاری‌سازی کنم.

آرادو؛ بازاریابی و فروش محصولات کشاورزی 
عرفان میرطالبی، مدیر استارتاپ ‮«‬آرادو‮»‬ نیز گفت‭: ‬از طریق آرادو، فروش و بازاریابی مستقیم محصولات کشاورزی صورت می‌گیرد. به این صورت که کشاورز با نوع و قیمت محصول را به ما اعلام می‌کند و برای محصولش بازاریابی می‌شود. در این زنجیره ما واسطه نیستیم بلکه ارتباط‌دهنده خواهیم بود. واحدی هم برای رساندن محصول به مشتریان ایجاد کرده‌ایم. از طرف دیگر، در تأمین نهاده‌ها برای کشاورز هم فعالیت داریم.

‮«‬بازاریاب‮»‬ محصولات کشاورزی
اپلیکیشن ‮«‬بازاریاب‮»‬، اقلام مورد نیاز اقشار مختلف جامعه از جمله خانوارها و اصناف مختلف مانند سوپرمارکت، گل فروشی، میوه فروشی، قنادی و‭... ‬را تأمین می کند. آقای استوار توضیح می‌دهد‭: ‬در سایت ما تولیدکننده تولیداتش را در قسمت بازاریاب می‌گذارد و مشتری هم در همین اپلیکیشن سفارش می‌دهد. 

ماهنامه دام و کشت و صنعت- شماره۲۳۱ - تیر ۱۳۹۸
 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow