صنایع غذایی
پالم شمشیر‭ ‬دو‭ ‬لبه

روغن‭ ‬پالم؛‭ ‬از‭ ‬ممنوعیت‭ ‬استفاده‭ ‬تا‭ ‬رانت‭ ‬خواری

پالم شمشیر‭ ‬دو‭ ‬لبه

مهندس‭ ‬محمدرضا منصوریان

استفاده‭ ‬از‭ ‬روغن‭ ‬پالم‭ ‬در‭ ‬صنایع‭ ‬ایران‭ ‬به‭ ‬خصوص‭ ‬صنایع‭ ‬لبنی،‭ ‬به‭ ‬محلی‭ ‬برای‭ ‬مباحث‭ ‬علمی‭ ‬و‭ ‬گاهاً‭ ‬سیاسی‭ ‬و‭ ‬احتمالا‭ ‬دروازه‌ای‭ ‬برای‭ ‬رانت‭ ‬تبدیل‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬
البته‭ ‬هستند‭ ‬افرادی‭ ‬که‭ ‬روغن‭ ‬پالم‭ ‬را‭ ‬آنقدر‭ ‬مهم‭ ‬قلمداد‭ ‬نمیکنند‭ ‬که‭ ‬حال‭ ‬با‭ ‬حساسیت‌های‭ ‬به‌وجود‭ ‬آمده‭ ‬محلی‭ ‬از‭ ‬اعراب‭ ‬در‭ ‬نشست‌ها‭ ‬پیدا‭ ‬کرده‭ ‬است‭. ‬
حساسیت‌هایی‭ ‬که‭ ‬حتی‭ ‬با‭ ‬فشار‭ ‬بر‭ ‬دولت،‭ ‬کار‭ ‬به‭ ‬سهمیه‌بندی‭ ‬واردات‭ ‬این‭ ‬روغن‭ ‬هم‭ ‬رسید‭. ‬درهمین‭ ‬خصوص‭ ‬مصاحبه‭ ‬و‭ ‬نقل‭ ‬قول‌هایی‭ ‬از‭ ‬کارشناسان‭ ‬امر‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬دکتر‭ ‬اصغری،‭ ‬رئیس‭ ‬سازمان‭ ‬غذا‭ ‬و‭ ‬دارو‭ ‬و‭ ‬دکتر‭ ‬مفید،‭ ‬مدیرکل‭ ‬فرآورده‌های‭ ‬غذایی،‭ ‬آرایشی‭ ‬و‭ ‬بهداشتی‭ ‬سازمان‭ ‬غذا‭ ‬و‭ ‬دارو‭ ‬و‭ ‬مهندس‭ ‬مهاجر،‭ ‬مجری‭ ‬طرح‭ ‬دانه‌های‭ ‬روغنی‭ ‬وزارت‭ ‬جهاد‭ ‬کشاورزی‭ ‬و‭ ‬مهندس‭ ‬خلیلی،‭ ‬دبیراسبق‭ ‬انجمن‭ ‬روغن‭ ‬انجام‭ ‬شده‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬نظر‭ ‬می‌گذرد‭.‬

در‭ ‬این‭ ‬بخش‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬روغن‭ ‬پالم‭ ‬در‭ ‬لبنیات‭ ‬ممنوع‭ ‬است

دکتر‭ ‬اصغری،‭ ‬رئیس‭ ‬سازمان‭ ‬غذا‭ ‬و‭ ‬دارو،‭ ‬در‭ ‬نشست‭ ‬خبری‭ ‬17‭ ‬بهمن‭ ‬ماه‭ ‬در‭ ‬پاسخ‭ ‬به‭ ‬سوال‭ ‬خبرنگار‭ ‬نشریه‭ ‬درخصوص‭ ‬پالم‭ ‬گفت‭: ‬روغن‭ ‬پالم‭ ‬همچون‭ ‬دیگر‭ ‬روغن‌های‭ ‬گیاهی‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬همه‭ ‬جای‭ ‬دنیا‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬مرسوم‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬میزان‭ ‬مصرف‭ ‬این‭ ‬روغن‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬سایر‭ ‬روغن‌ها‭ ‬در‭ ‬ایران‭ ‬به‭ ‬مانند‭ ‬دیگر‭ ‬نقاط‭ ‬جهان‭ ‬حدود‭ ‬30 - 34‭ ‬درصد‭ ‬است‭.‬ وی‭ ‬با‭ ‬اشاره‭ ‬به‭ ‬متفاوت‭ ‬بودن‭ ‬کیفیت‭ ‬روغن‭ ‬پالم‭ ‬اظهار‭ ‬داشت‭: ‬همه‭ ‬روغن‌ها‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬روغن‭ ‬پالم‭ ‬مورد‭ ‬ارزیابی‭ ‬کیفی‭ ‬قرار‭ ‬می‌گیرد‭.‬
رئیس‭ ‬سازمان‭ ‬غذا‭ ‬و‭ ‬دارو،‭ ‬مشکل‭ ‬روغن‭ ‬پالم‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬موارد‭ ‬استفاده‭ ‬آن‭ ‬عنوان‭ ‬و‭ ‬تصریح‭ ‬کرد‭: ‬اگر‭ ‬در‭ ‬صنایع‭ ‬لبنی‭ ‬به‭ ‬جای‭ ‬روغن‭ ‬حیوانی‭ ‬از‭ ‬روغن‭ ‬گیاهی‭ ‬مثل‭ ‬پالم‭ ‬به‭ ‬منظور‭ ‬پُر‭ ‬چرب‭ ‬کردن‭ ‬آن‭ ‬محصول‭ ‬استفاده‭ ‬شود‭ ‬و‭ ‬اطلاع‭ ‬رسانی‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬زمینه‭ ‬صورت‭ ‬نگیرد‭ ‬از‭ ‬نظر‭ ‬قانونی‭ ‬خطاست‭.‬

پالم‭ ‬ماده‭ ‬ممنوعه‌ای‭ ‬نیست‭ ‬اما‭...‬

دکتر‭ ‬وحید‭ ‬مفید،‭ ‬مدیرکل‭ ‬فرآورده‌های‭ ‬غذایی،‭ ‬آرایشی‭ ‬و‭ ‬بهداشتی‭ ‬سازمان‭ ‬غذا‭ ‬و‭ ‬دارو،‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬نشست‭ ‬درباره‭ ‬میزان‭ ‬واردات‭ ‬روغن‭ ‬پالم‭ ‬گفت‭: ‬در‭ ‬دوره‌ای‭ ‬میزان‭ ‬واردات‭ ‬افزایش‭ ‬پیدا‭ ‬کرد‭ ‬که‭ ‬متعاقب‭ ‬آن‭ ‬براساس‭ ‬مصوبه‭ ‬شورای‭ ‬عالی‭ ‬سلامت‭ ‬مقرر‭ ‬شد،‭ ‬معادل‭ ‬30‭ ‬درصد‭ ‬از‭ ‬روغن‌های‭ ‬وارداتی‭ ‬از‭ ‬نوع‭ ‬پالم‭ ‬باشد‭.‬
وی‭ ‬با‭ ‬اذعان‭ ‬به‭ ‬اینکه‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬پالم‭ ‬ممنوع‭ ‬نیست،‭ ‬تصریح‭ ‬کرد‭: ‬در‭ ‬بعضی‭ ‬موارد‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬روغن‭ ‬پالم‭ ‬به‭ ‬روغن‌های‭ ‬دیگر‭ ‬ارجحیت‭ ‬دارد،‭ ‬چراکه‭ ‬بعضاً‭ ‬روغن‌های‭ ‬جایگزین‭ ‬پالم‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬ترانس‭ ‬بالا‭ ‬میزان‭ ‬آسیب‭ ‬زایی‭ ‬بیشتری‭ ‬را‭ ‬باعث‭ ‬می‌شوند‭. ‬البته‭ ‬نسبت‭ ‬مصرف‭ ‬پالم‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬درصد‭ ‬اسیدهای‭ ‬چرب‭ ‬اشباع‭ ‬موجود‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬باید‭ ‬کنترل‭ ‬شده‭ ‬باشد‭.‬

رانت‭ ‬موجود‭ ‬در‭ ‬روغن‭ ‬پالم

مدیرکل‭ ‬فرآورده‌های‭ ‬غذایی،‭ ‬آرایشی‭ ‬و‭ ‬بهداشتی‭ ‬ادامه‭ ‬داد‭: ‬بیشتر‭ ‬شرکت‌های‭ ‬تولید‭ ‬روغن،‭ ‬واردات‭ ‬پالم‭ ‬را‭ ‬انجام‭ ‬می‌دهند‭ ‬و‭ ‬درصدی‭ ‬نیز‭ ‬شرکت‌های‭ ‬بازرگانی‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬زمینه‭ ‬فعالیت‭ ‬میکنند‭.‬ البته‭ ‬دکتر‭ ‬مفید‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬موضوع‭ ‬اشاره‭ ‬نکرد،‭ ‬چرا‭ ‬شرکت‌هایی‭ ‬که‭ ‬محصول‭ ‬تولید‭ ‬آن‌ها‭ ‬روغن‭ ‬مایع‭ ‬است،‭ ‬باید‭ ‬واردات‭ ‬روغن‭ ‬پالم‭ ‬انجام‭ ‬دهند،‭ ‬زیرا‭ ‬به‭ ‬گفته‭ ‬کارشناسان‭ ‬در‭ ‬روغن‭ ‬مایع‭ ‬خالص،‭ ‬پالم‭ ‬استفاده‭ ‬نمی‌شود‭. ‬به‭ ‬نظر‭ ‬می‌رسد‭ ‬رانت‭ ‬موجود‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬روغن‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬معضل‌های‭ ‬اصلی‭ ‬واردات‭ ‬آن‭ ‬باشد‭ ‬که‭ ‬خواه‭ ‬ناخواه‭ ‬مسئولین‭ ‬را‭ ‬گرفتار‭ ‬کرده‭ ‬است‭.‬

سود،‭ ‬در‭ ‬واردات‭ ‬روغن‭ ‬پالم‭ ‬است

به‭ ‬گزارش‭ ‬خبرگزاری‭ ‬مهر،‭ ‬علیرضا‭ ‬مهاجر،‭ ‬مجری‭ ‬طرح‭ ‬دانه‌های‭ ‬روغنی‭ ‬وزارت‭ ‬جهاد‭ ‬کشاورزی،‭ ‬در‭ ‬نشست‭ ‬خبری‭ ‬تیر‭ ‬ماه‭ ‬امسال،‭ ‬با‭ ‬اشاره‭ ‬به‭ ‬واردات‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬90‭ ‬درصد‭ ‬روغن‭ ‬مورد‭ ‬نیاز‭ ‬کشور‭ ‬گفت‭: ‬روغن‭ ‬خامی‭ ‬که‭ ‬وارد‭ ‬کشور‭ ‬می‌شود‭ ‬و‭ ‬میزان‭ ‬آن‭ ‬در‭ ‬سال‌های‭ ‬مختلف‭ ‬متفاوت‭ ‬است‭ ‬از‭ ‬دو‭ ‬منبع‭ ‬روغن‭ ‬سویا‭ ‬و‭ ‬روغن‭ ‬پالم‭ ‬تأمین‭ ‬می‌شود‭ ‬که‭ ‬واردات‭ ‬روغن‭ ‬سویا‭ ‬از‭ ‬برزیل‭ ‬و‭ ‬آرژانتین‭ ‬و‭ ‬واردات‭ ‬روغن‭ ‬پالم‭ ‬از‭ ‬مالزی‭ ‬و‭ ‬اندونزی‭ ‬انجام‭ ‬می‌شود‭.‬
وی‭ ‬درباره‭ ‬اینکه‭ ‬چرا‭ ‬واردکنندگان‭ ‬به‭ ‬دنبال‭ ‬واردات‭ ‬روغن‌های‭ ‬باکیفیتی‭ ‬مانند‭: ‬روغن‭ ‬آفتاب‌گردان‭ ‬و‭ ‬کنجد‭ ‬نیستند،‭ ‬تصریح‭ ‬کرد‭: ‬چون‭ ‬سود‭ ‬آنها‭ ‬در‭ ‬واردات‭ ‬روغن‭ ‬پالم‭ ‬و‭ ‬سویاست‭. ‬همچنین‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬ما‭ ‬کنترل‭ ‬مناسبی،‭ ‬روی‭ ‬کیفیت‭ ‬این‭ ‬محصولات‭ ‬وجود‭ ‬ندارد‭. ‬اگر‭ ‬مقداری‭ ‬این‭ ‬کنترل‌ها‭ ‬بیشتر‭ ‬شود‭ ‬کسی‭ ‬جرأت‭ ‬نمیکند‭ ‬روغن‭ ‬بیکیفیت‭ ‬پالم‭ ‬و‭ ‬سویا‭ ‬وارد‭ ‬کند‭. ‬چرا‭ ‬که‭ ‬ما‭ ‬به‭ ‬راحتی‭ ‬می‌توانیم‭ ‬از‭ ‬کشورهای‭ ‬اروپای‭ ‬شرقی‭ ‬که‭ ‬رابطه‭ ‬خوبی‭ ‬با‭ ‬آن‌ها‭ ‬نیز‭ ‬داریم،‭ ‬روغن‭ ‬مورد‭ ‬نیازمان‭ ‬را‭ ‬تأمین‭ ‬کنیم‭.‬

اظهار‭ ‬نظر‭ ‬ناآگاهانه‭ ‬وزیر‭ ‬بهداشت

مهندس‭ ‬ابوالحسن‭ ‬خلیلی،‭ ‬دبیر‭ ‬اسبق‭ ‬انجمن‭ ‬روغن،‭ ‬به‭ ‬الزام‭ ‬وجود‭ ‬روغن‭ ‬پالم‭ ‬در‭ ‬صنعت‭ ‬اشاره‭ ‬کرد‭ ‬و‭ ‬گفت‭: ‬اظهارات‭ ‬وزیر‭ ‬بهداشت‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬93‭ ‬درخصوص‭ ‬روغن‭ ‬پالم‭ ‬از‭ ‬روی‭ ‬ناآگاهی‭ ‬و‭ ‬مشاوره‌های‭ ‬اشتباه‭ ‬بود‭.‬ وی‭ ‬به‭ ‬چرایی‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬روغن‭ ‬پالم‭ ‬در‭ ‬صنایع‭ ‬لبنی‭ ‬اشاره‭ ‬کرد‭ ‬و‭ ‬گفت‭: ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬تغییر‭ ‬قیمت‭ ‬هرساله‭ ‬لبنیات،‭ ‬در‭ ‬دولت‭ ‬دهم‭ ‬سازمان‭ ‬حمایت‭ ‬از‭ ‬تولیدکنندگان‭ ‬درخواست‭ ‬افزایش‭ ‬قیمت‭ ‬می‌دهد،‭ ‬اما‭ ‬با‭ ‬مخالفت‭ ‬دولت‭ ‬مواجه‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬تا‭ ‬چهار‭ ‬سال‭ ‬افزایش‭ ‬قیمت‭ ‬در‭ ‬لبنیات‭ ‬اتفاق‭ ‬نمی‌افتد‭. ‬تولیدکنندگان‭ ‬به‭ ‬منظور‭ ‬کاهش‭ ‬قیمت‭ ‬خود،‭ ‬روغن‭ ‬گیاهی‭ ‬را‭ ‬جایگزین‭ ‬روغن‭ ‬حیوانی‭ ‬میکنند،‭ ‬در‭ ‬حالیکه‭ ‬این‭ ‬جایگزینی‭ ‬بر‭ ‬روی‭ ‬سلامت‭ ‬اثرگذار‭ ‬نیست‭.‬
دبیر‭ ‬اسبق‭ ‬انجمن‭ ‬روغن،‭ ‬تصویب‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬روغن‭ ‬گیاهی‭ ‬را‭ ‬منسوب‭ ‬به‭ ‬دکتر‭ ‬دیناروند‭ ‬در‭ ‬دولت‭ ‬دهم‭ ‬دانست‭ ‬و‭ ‬افزود‭: ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬اینکه‭ ‬جناب‭ ‬دیناروند‭ ‬در‭ ‬دولت‭ ‬یازدهم‭ ‬نیز‭ ‬در‭ ‬همان‭ ‬سمت‭ ‬ابقا‭ ‬شد‭ ‬اما‭ ‬چرا‭ ‬پالم‭ ‬مضر‭ ‬می‌شود؛‭ ‬جای‭ ‬سؤال‭ ‬است‭.‬

رانت‭ ‬خواری‭ ‬تشکل‌ها‭ ‬مربوط‭ ‬به‭ ‬روغن

خلیلی‭ ‬ایجاد‭ ‬رانت‭ ‬پالم‭ ‬را‭ ‬بطن‭ ‬کم‭ ‬رنگ‭ ‬حاشیه‌های‭ ‬ایجاد‭ ‬شده‭ ‬عنوان‭ ‬کرد‭ ‬و‭ ‬ادامه‭ ‬داد‭: ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬اینکه‭ ‬نیاز‭ ‬کشور‭ ‬به‭ ‬پالم،‭ ‬واردات‭ ‬سالانه‭ ‬400 - 450‭ ‬هزار‭ ‬تن‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬سال‌های‭ ‬92‭ ‬تا‭ ‬94‭ ‬سهمیه‌بندی‭ ‬پالم‭ ‬همچون‭ ‬اوایل‭ ‬انقلاب‭ ‬صورت‭ ‬گرفت؛‭ ‬خیلی‌ها‭ ‬تلاش‭ ‬کردند‭ ‬تا‭ ‬تعرفه‭ ‬40‭ ‬درصدی‭ ‬پالم‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬95‭ ‬تصویب‭ ‬نشود‭. ‬جای‭ ‬نگرانی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬اختیارات‭ ‬تشکل‌ها‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬سوی‭ ‬دولت‭ ‬داده‭ ‬شده‭ ‬است‭ ‬تبدیل‭ ‬به‭ ‬رانت‭ ‬شود‭.‬

حرف‭ ‬آخر

چنانچه‭ ‬مضر‭ ‬بودن‭ ‬روغن‭ ‬پالم‭ (‬که‭ ‬در‭ ‬مفهوم‭ ‬مصوبه‭ ‬شورای‭ ‬عالی‭ ‬سلامت‭ ‬مستتر‭ ‬است‭) ‬بر‭ ‬سلامت‭ ‬مردم‭ ‬را‭ ‬فاکتور‭ ‬بگیریم،‭ ‬آنچه‭ ‬از‭ ‬نتیجه‭ ‬بررسی‭ ‬بازار‭ ‬و‭ ‬مصرف‭ ‬روغن‭ ‬مذکور‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬به‌دست‭ ‬می‌آید،‭ ‬فقط‭ ‬سود‭ ‬سرشار‭ ‬حاصل‭ ‬از‭ ‬واردات‭ ‬آن‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬به‌منزله‭ ‬رانتی‭ ‬قوی‭ ‬در‭ ‬اختیار‭ ‬برخی‭ ‬از‭ ‬شرکت‌های‭ ‬بزرگ‭ ‬می‌باشد،‭ ‬رانتی‭ ‬که‭ ‬حتی‭ ‬وزارت‭ ‬بهداشت‭ ‬و‭ ‬درمان،‭ ‬وزارت‭ ‬جهاد‭ ‬کشاورزی،‭ ‬وزارت‭ ‬صنعت‭ ‬و‭ ‬معدن‭ ‬و‭ ‬تجارت‭ ‬را‭ ‬یارای‭ ‬مقابله‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬رانت‭ ‬نیست‭. ‬علی‌ایحال‭ ‬سخن‭ ‬بر‭ ‬سر‭ ‬حذف‭ ‬رانت‭ ‬موصوف‭ ‬نیست،‭ ‬بلکه‭ ‬اصرار‭ ‬بر‭ ‬آنست‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬اندکی‭ ‬کاستن‭ ‬از‭ ‬سود‭ ‬آن‭ ‬حداقل‭ ‬روغن‭ ‬گیاهی‭ ‬مناسب‌تری‭ (‬همانند‭: ‬کنجد،‭ ‬آفتابگردان‭ ‬و‭...) ‬را‭ ‬برای‭ ‬استفاده‭ ‬مردم‭ ‬وارد‭ ‬کنند‭. ‬

ماهنامه دام و کشت و صنعت  -  شماره ۲۱۴  -  سال ۱۳۹۶

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow