صنایع غذایی
قهوه ایرانی در‭ ‬راه‭ ‬رقابت‭ ‬جهانی

قهوه ایرانی در‭ ‬راه‭ ‬رقابت‭ ‬جهانی

سیده‭ ‬طیبه‭ ‬عزتی*

صنعت‭ ‬قهوه‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬بزرگترین‭ ‬صنایع‭ ‬مواد‭ ‬خام‭ ‬دنیاست‭. ‬جایگاه‭ ‬استراتژیک‭ ‬این‭ ‬صنعت‭ ‬و‭ ‬تجارت‭ ‬روز‭ ‬افزون‭ ‬آن،‭ ‬بستری‭ ‬است‭ ‬برای‭ ‬فعالان‭ ‬اقتصادی‭ ‬کشور‭ ‬تا‭ ‬روابط‭ ‬میان‭ ‬کشورهای‭ ‬داخلی‭ ‬و‭ ‬خارجی‭ ‬را‭ ‬گسترش‭ ‬داده‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬اثرات‭ ‬سلامت‭ ‬بخش‭ ‬آن،‭ ‬فرهنگ‌سازی‭ ‬در‭ ‬مصرف‭ ‬نیز‭ ‬صورت‭ ‬پذیرد‭. ‬گفته‭ ‬می‌شود‭ ‬انتخاب‭ ‬نوشیدنی‭ ‬قهوه‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬آب‭ ‬در‭ ‬میان‭ ‬مردم‭ ‬جهان‭ ‬بیشترین‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬افزایش‭ ‬آگاهی‭ ‬و‭ ‬تخصص‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬صنعت‭ ‬منجر‭ ‬به‭ ‬بهبود‭ ‬شرایط‭ ‬تولید‭ ‬و‭ ‬کیفیت‭ ‬آن‭ ‬و‭ ‬رسیدن‭ ‬به‭ ‬استانداردهای‭ ‬جهانی‭ ‬می‌شود‭.  ‬ قهوه‭ ‬خوب‭ ‬نتیجه‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬یک‭ ‬فناوری‭ ‬و‭ ‬عمل‭ ‬آوری‭ ‬خوب‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬کیفیت،‭ ‬آسیاب،‭ ‬نگهداری‭ ‬و‭ ‬تهیه‭ ‬آن‭ ‬علاوه‭ ‬بر‭ ‬فناوری‭ ‬به‭ ‬تجربه‭ ‬مصرفکننده‭ ‬نیز‭ ‬بستگی‭ ‬دارد‭. ‬

بزرگترین‭ ‬تولیدکنندگان‭ ‬دانه‭ ‬سبز‭ ‬قهوه

پژوهش‌های‭ ‬صورت‭ ‬گرفته‭ ‬نشان‭ ‬می‌دهد،‭ ‬کشور‭ ‬ویتنام‭ ‬بزرگترین‭ ‬تولیدکننده‭ ‬و‭ ‬صادرکننده‭ ‬جهانی‭ ‬قهوه‭ ‬است‭. ‬کیفیت‭ ‬محصول،‭ ‬تحقیقات‭ ‬و‭ ‬برنامه‭ ‬ریزی،‭ ‬بهبود‭ ‬کیفیت‭ ‬کاشت،‭ ‬فناوری‭ ‬برداشت‭ ‬و‭ ‬توسعه‭ ‬مراکز‭ ‬فرآوری‭ ‬صنعتی‭ ‬قهوه‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬امتیازات‭ ‬ارتقا‭ ‬جایگاه‭ ‬این‭ ‬کشور‭ ‬در‭ ‬صنعت‭ ‬قهوه‭ ‬است‭. ‬اگرچه‭ ‬ویژگی‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬هوایی‭ ‬و‭ ‬نیروی‭ ‬کار‭ ‬ارزان‭ ‬نیز‭ ‬تأثیر‭ ‬قابل‭ ‬توجهی‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬امر‭ ‬داشته‭ ‬است‭.‬ دانه‭ ‬قهوه‭ ‬دارای‭ ‬گونه‌های‭ ‬مختلفی‭ ‬است،‭ ‬که‭ ‬می‌توان‭ ‬به‭ ‬روبوستا‭- ‬ دارای‭ ‬طعم‭ ‬و‭ ‬مزه‭ ‬تلختر‭- ‬ و‭ ‬عربیکا -  ‬دارای‭ ‬عطر‭ ‬بهتر -‬‭ ‬اشاره‭ ‬کرد‭. ‬
دانه‌های‭ ‬قهوه‭ ‬روبوستا‭ ‬از‭ ‬کشورهای‭ ‬هند‭ ‬و‭ ‬ویتنام‭ ‬و‭ ‬دانه‌های‭ ‬قهوه‭ ‬عربیکا‭ ‬از‭ ‬کشورهای‭ ‬امریکایی‭ ‬لاتین‭ ‬و‭ ‬همچنین‭ ‬دانه‭ ‬سبز‭ ‬قهوه‭ ‬بیشتر‭ ‬از‭ ‬کشورهای‭ ‬ویتنام،‭ ‬اندونزی،‭ ‬برزیل‭ ‬و‭ ‬هند‭ ‬وارد‭ ‬کشور‭ ‬می‌شود‭. ‬ ایران‭ ‬نیز‭ ‬توانسته‭ ‬جز‭ ‬کشورهایی‭ ‬باشد‭ ‬که‭ ‬فرآورده‌های‭ ‬مختلف‭ ‬قهوه‭ ‬را‭ ‬تولید‭ ‬کند‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬صادرکنندگان‭ ‬قهوه‭ ‬در‭ ‬جهان‭ ‬و‭ ‬خاورمیانه‭ ‬محسوب‭ ‬شود‭. ‬

مشکلات‭ ‬صنعت‭ ‬قهوه‭ ‬

تحریم‌های‭ ‬ایجاد‭ ‬شده‭ ‬در‭ ‬میزان‭ ‬صادرات‭ ‬و‭ ‬جذب‭ ‬سرمایه‌گذاران‭ ‬خارجی‭ ‬بسیار‭ ‬مؤثر‭ ‬است‭. ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬مثال‭ ‬به‭ ‬موجب‭ ‬تحریم‌ها‭ ‬ورود‭ ‬قهوه‭ ‬ایرانی‭ ‬به‭ ‬انگلستان‭ ‬با‭ ‬کاهش‭ ‬مواجه‭ ‬شد‭. ‬مکان‭ ‬تحویل‭ ‬دانه‌های‭ ‬قهوه‭ ‬از‭ ‬بندر‭ ‬عباس‭ ‬به‭ ‬بندر‭ ‬دبی‭ ‬تغییر‭ ‬کرد،‭ ‬که‭ ‬افزایش‭ ‬قیمت‭ ‬نهایی‭ ‬محصول‭ ‬فرآوری‭ ‬شده‭ ‬را‭ ‬درپی‭ ‬داشت‭. ‬ همچنین‭ ‬افزایش‭ ‬قیمت‭ ‬تعرفه‌های‭ ‬دولتی‭ ‬و‭ ‬بهداشت‭ ‬عامل‭ ‬بعدی‭ ‬افزایش‭ ‬قیمت‭ ‬ماده‭ ‬اولیه‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬پی‭ ‬آن‭ ‬قیمت‭ ‬فرآوری‭ ‬محصول‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬تاثیر‭ ‬مستقیم‭ ‬بر‭ ‬کیفیت‭ ‬نهایی‭ ‬و‭ ‬قیمت‭ ‬تمام‭ ‬شده‭ ‬دارد‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬نتیجه‭ ‬کاهش‭ ‬تقاضای‭ ‬مصرف‭ ‬را‭ ‬بدنبال‭ ‬خواهد‭ ‬داشت‭.‬ باید‭ ‬توجه‭ ‬داشت‭ ‬افزایش‭ ‬قیمت‭ ‬جهانی‭ ‬قهوه‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬کمبود‭ ‬آب،‭ ‬شرایط‭ ‬خوبی‭ ‬در‭ ‬بازار‭ ‬قهوه‭ ‬ایجاد‭ ‬نمیکند‭. ‬
اما‭ ‬تحقیقات‭ ‬صورت‭ ‬گرفته‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬نشان‭ ‬داده‭ ‬که‭ ‬می‌توان‭ ‬قهوه‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬مناطق‭ ‬جنوبی‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬چابهار‭ ‬کاشت‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬توسعه‭ ‬آن‭ ‬کشت‭ ‬تجاری‭ ‬را‭ ‬آغاز‭ ‬نمود‭.‬ در‭ ‬این‭ ‬خصوص‭ ‬برای‭ ‬رسیدن‭ ‬به‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬انجام‭ ‬شده‭ ‬می‌بایست‭ ‬زمان‭ ‬طولانی‭ ‬تری‭ ‬در‭ ‬نظر‭ ‬گرفت‭ ‬چرا‭ ‬که‭ ‬بازگشت‭ ‬سرمایه‭ ‬آن‭ ‬زودبازده‭ ‬نبوده‭ ‬و‭ ‬برای‭ ‬یک‭ ‬کارخانه‭ ‬فرآوری‭ ‬قهوه‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬با‭ ‬سرمایه‭ ‬یک‭ ‬میلیارد‭ ‬تومانی،‭ ‬حدود‭ ‬سه‭ ‬سال‭ ‬زمان‭ ‬نیاز‭ ‬دارد‭. ‬

جایگاه‭ ‬قهوه‭ ‬در‭ ‬کشور

با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬جایگاه‭ ‬رقیب‭ ‬دیرینه‭ ‬قهوه‭ ‬و‭ ‬حمایت‌های‭ ‬گوناگون‭ ‬دولتی‭ ‬از‭ ‬چای‭ ‬کاران‭ ‬داخلی‭ ‬و‭ ‬وابستگی‭ ‬به‭ ‬مصرف‭ ‬چای،‭ ‬فرهنگ‌سازی‭ ‬و‭ ‬تبلیغات‭ ‬و‭ ‬آشنایی‭ ‬با‭ ‬خواص‭ ‬غذایی‭ ‬قهوه‭ ‬باعث‭ ‬شناخت‭ ‬بیشتر‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬نهایت‭ ‬مصرف‭ ‬بالاتر‭ ‬و‭ ‬رونق‭ ‬هر‭ ‬چه‭ ‬بیشتر‭ ‬آن‭ ‬می‌شود‭. ‬دارا‭ ‬بودن‭ ‬کیفیت‭ ‬بالای‭ ‬محصول‭ ‬تولیدی‭ ‬و‭ ‬قیمت‭ ‬مناسب‭ ‬موجب‭ ‬می‌شود‭ ‬که‭ ‬همگان‭ ‬بتوانند‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬سبد‭ ‬غذایی‭ ‬خود‭ ‬قرار‭ ‬دهند‭.‬

فرصت‌های‭ ‬شغلی‭ ‬صنعت‭ ‬قهوه‭ ‬

طی‭ ‬مراحل‭ ‬آماده‭ ‬سازی‭ ‬و‭ ‬فرآوری‭ ‬قهوه‭ ‬و‭ ‬رسیدن‭ ‬آن‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬مصرفکننده‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬تنوع‭ ‬فرآورده‌های‭ ‬تولیدی‭ ‬آن،‭ ‬نیروهای‭ ‬انسانی‭ ‬نقش‭ ‬مهمی‭ ‬ایفا‭ ‬میکنند‭. ‬
فرصت‌های‭ ‬شغلی‭ ‬ایجاد‭ ‬شده‭ ‬در‭ ‬حلقه‭ ‬تولید،‭ ‬زنجیره‭ ‬فروش،‭ ‬سازندگان‭ ‬دستگاه‌ها‭ ‬و‭ ‬تجهیزات،‭ ‬تولید‭ ‬کنندگان‭ ‬مواد‭ ‬اولیه‭ ‬صنایع‭ ‬شیرینی‭ ‬و‭ ‬شکلات،‭ ‬کافه‌ها‭ ‬و‭ ‬قنادی‌ها،‭ ‬نشان‭ ‬دهنده‭ ‬اشتغالزایی‭ ‬و‭ ‬توسعه‭ ‬کسب‭ ‬و‭ ‬کار‭ ‬است‭. ‬ همچنین‭ ‬با‭ ‬گسترش‭ ‬این‭ ‬صنعت‭ ‬و‭ ‬صادرات‭ ‬محصولات‭ ‬گوناگون‭ ‬قهوه،‭ ‬ارزآوری‭ ‬به‭ ‬عمل‭ ‬آمده‭ ‬در‭ ‬توسعه‭ ‬اقتصادی‭ ‬کشور‭ ‬شایان‭ ‬توجه‭ ‬است‭. ‬
*کارشناس‭ ‬ارشد‭ ‬صنایع‭ ‬غذایی

ماهنامه دام و کشت و صنعت - شماره ۲۰۹ - سال ۱۳۹۶


 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow