سیاستگذاری کشاورزی
وزیر شایسته نیمه‌ راه دولت دوازدهم

همای سخاوت بر شانه چه کسی؟
وزیر شایسته نیمه‌ راه دولت دوازدهم

رزومه صدارت در وزارت کشاورزی بعد از انقلاب، داستان غریبی دارد. وزرای ادوار وزارتخانه را افرادی از رده دیپلم و مدیران احزاب سیاسی گرفته تا تئوریسین اقتصاد و مهندسین فنی و عمران و‭ ... ‬و بعدها متخصصین کشاورزی تشکیل داده‌اند.
در حالی که جهان را عقیده بر آن است که در پست‌های عالی‭  - ‬وزارت و بالاتر‭ -  ‬حتماً نیاز به تخصص صرف نیست و به دلیل سیاسی بودن جایگاه وزارت، اصولاً مدیری که حقوق یا اقتصاد و مدیریت را بداند ‮«‬اسب خرد از گنبد گردون بجهاند‮»‬.
البته در مبحث مدیریت در وزارت کشاورزی، چنانچه نامزد معرفی شده از سوی رئیس‌جمهور علاوه بر تخصص کشاورزی، مدیریت و اقتصاد را تجربه کرده و به آن اشراف داشته باشد ‮«‬نورعلی‌نور‮»‬ خواهد بود. 
با این همه، نکته مهم این است که در 40 سال گذشته وزرای کشاورزی، جهاد سازندگی و جهاد کشاورزی، نه تنها همه راه‌های رفته را طی کرده و راه‌های نرفته را به دلایل سلیقه‌ای از دستور کار حذف نموده‌اند، بلکه در مواردی، وزارتخانه برای دور دوم، سوم و حتی در مواردی دور چهارم هم به دست یک مدیر‭ - ‬در دولت های مختلف‭ -  ‬اداره شده است و شوربختانه در تمام ادوار حضور یک وزیر، تقریباً همه‌ی معاونین و خاصه‌خلاصه‌های وی حضور داشته‌اند‭!‬
یعنی مریض در حال احتضار، چندین بار تحت عمل جراحی، بای‌پس و ریکاوری توسط سه، چهار دکتر، مهندس مشخص قرار گرفته، گاه‌گاهی هم بارقه‌ی امید، همه را به کف زدن واداشته‭! ‬خیلی‌‎ها نان این رنگین کمان را خوردند و چراغانی‌ها کردیم و شادی‌ها نمودیم‭!‬
اما ناگهان باطری وزارتخانه کم آورد و حداقل‌های خودکفایی‭  - ‬به زعم مبلغان مرتبط‭ -  ‬و خوداتکایی‌های پدید آمده، ناپدید شد. 
اکثر وزرای ادوار هم پس از خروج از طبقه 18 کاخ قبلی، خود به منتقدان وزارتخانه تبدیل شدند. غافل از اینکه بخشی از آن ایام، ‮«‬میتی‎کمان‮»‬‌ها به دستور اینان بر هر کوی و برزن کشاورزی و خط‌دهی تولید محصول، حمایت یا عدم حمایت، حکم می‌راندند. 
اینک ما، مانده‌ایم و وزارتخانه‌ای که وزیر دولت دوازدهم عَطای آن را به لقایش بخشیده و به هر دلیل قابل دفاع یا غیرقابل دفاع، خود را رهانیده است. 
مجلس و رئیس‌جمهور هم نهایتاً پس از تصویب بودجه 99‭  - ‬البته اگر استیضاح‌های دو سه وزیر پیگیری شود و مجلس رأی اعتماد ندهد قاعدتاً روحانی باید کل کابینه را مجدداً معرفی و رأی اعتماد برای همه آن‌ها بگیرد که در آن صورت معرفی تنها وزیر کشاورزی عملی نخواهد شد‭ -  ‬اقدام به رایزنی در مورد وزیر پیشنهادی برای مدیریت یک سال و نیم آینده وزارتخانه خواهند نمود.
با این همه، بدنه کارشناسی و مدیران میانی و اجرایی وزارتخانه معتقد است، وزیر نیمه‌راه پایانی دولت دوازدهم هر فردی که باشد باید ضرورتاً و حداقل شاخص‌های زیر را داشته باشد‭:‬ 
• احساس کند و بپذیرد که غذای مردم و امنیت سفره آنان در دست اوست و تصمیم غلط وی هزینه فراوان برای بخش و کشور خواهد داشت؛
• اعتقاد داشته باشد که حرف و شعار و حتی برنامه تا زمانی که به عمل و اثربخشی نینجامد و افزایش بهره‌وری را حادث نکند، هیچ است؛
• وزارتخانه را از وابسته سالاری، همشهری سالاری، به شایسته سالاری‭  - ‬به‌‌ویژه در انتخاب معاونین وزیر، روسای سازمان‌ها و مدیران کل و مدیران حوزه‭ -  ‬تغییر کانال دهد؛ 
• تسهیل مسیر انتقال تکنولوژی و واردات دانش فنی به کشور و راه‌های مشارکت و سرمایه‌گذاری تولید لاین‌های بذور و نژادهای دام و طیور پربازده را در سرلوحه کارها قرار دهد و ایران را با کشورهای موفق مشابه مقایسه کند؛ 
• از سیاسی کردن وزارتخانه پرهیز نماید؛ 
• بهره‌وری را از چنگال ارز چند نرخی و ورود کالاهای مشابه تولید داخلی‭  - ‬نهاده‌ها‭ -  ‬برهاند و اقتصادی کند؛
• حراست از اراضی کشاورزی را جدی گرفته زمین را از فعالیت‌های کشاورزی حذف نماید؛ 
• کشاورزی قراردادی و اقتصادی کردن کشاورزی و برندسازی در تجاری کردن امور را جاری و ساری کند؛ 
• ورود دانش و شبکه انتقال دانش، ترویج و توسعه پایدار کشاورزی را عملی کند؛
• جانشین‌پروری و مدیر شایسته‌پروری را اصل قرار دهد؛ 
• جانشین‌پروری و مدیر شایسته‌پروری را اصل قرار دهد؛ 
• صدور مجوزهای فعالیت و تعرفه‌های صادرات و واردات و ایجاد خطوط تولید صادراتی را به تشکل‌ها بسپارد و از آن‌ها بخواهد با ظرفیت‌سنجی و تعادل و تناسب عرضه و تقاضا، صدور مجوز آنی شود؛
• با عدم دخالت در کار تولید، عرضه و تقاضا را مبنای قیمت‌گذاری قرار داده، برندسازی و تجاری‌سازی در کشاورزی و صنایع تبدیلی و تکمیلی را در همه مراکز تولید اجباری نماید؛ 
• علاوه بر اینکه باید سیستمی فکر کند، از کشور طلبکار نباشد و علاوه بر تخصص و تجربه و اشراف مدیریتی، پاک‌دستی و پرهیز از باند و رفیق‌بازی را در پیشینه کار خود داشته و مستنداً در ادوار خدمت، درخواستی از میز و پست خود یا مقامات مافوق نداشته باشد؛
• بپذیرد که بخش کشاورزی فقط تولید محصول نیست بلکه یک مرکز اقتصادی، اجتماعی و اخلاقی نیز است که نیاز به تعامل هم دارد و نهایتاً اینکه اخلاق، تخصص و پاک‌دستی همراه با هم‌افزایی و تکثرگرایی، اهداف وزارتخانه را پیش می‌برد؛
• خستگی‌ناپذیر، توسعه‌نگر، تلاش‌نگر، عمل‌گرا، تعامل‌گرا و تحول‌گرا باشد و اصل را بر کمک گرفتن از مدیران موفق، جسور و با شهامت جوان درون وزارتخانه بگذارد؛ 
• اراضی و تجهیزات مراکز تحقیقاتی را که به ثمن‌بخس اجاره داده یا واگذار و فروخته شده است با یک ضرب‌العجل سه ماهه به وزارتخانه برگرداند؛ 
• دانشگاه را در مسیر خدمت به بخش کشاورزی و بردن علم به مزرعه قرار دهد و دانش شفاهی کشاورزی را به مهارت‌آموزی تبدیل کند؛
• دستور اکیداً دهد هرگونه مجوز استخدام، انتخاب مدیران ارشد، پیمانکاری، مزایده، مناقصه، سفرهای خارجی و داخلی به صورت علنی و در زمان مناسب‭  - ‬نه زمان نزدیک به اتمام‭ -  ‬در رسانه ها اعلام کند تا همگان حق حضور اظهارنظر و اقدام داشته باشند؛ 
• نه تسلیم واردکنندگان بشود نه مغلوب خودتحریمی‌ها؛
• محور پویایی؛ گرفتن حق کشاورزی و کشاورزان از دیگر وزارتخانه‌ها، برنامه و بودجه و قوای سه‌گانه باشد؛ 
در آن صورت روحانی، واعظی و دولت در لابی با مجلس، مدیری را که با شاخص‌های یاد شده و البته بیشتر، بهتر و کیفی‌تر از این شاخص‌ها به مجلس معرفی کند باشد که احتمال رونق گرفتن کشاورزی، خوداتکایی در برخی از محصولات، بهره‌گیری از ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های بالقوه و توسعه پایدار امنیت غذایی ممکن شود. 

 

سرمقاله ماهنامه دام و کشت و صنعت – شماره ۲۳۵ - ۱۳۹۸

 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow