سیاستگذاری کشاورزی
اقتصاد بدون نفت دوراز انتظار نیست

وابستگی و متکی شدن به فروش نفت- این سرمایه زیرزمینی- و کسب درآمد از این راه برای پیشبرد اهداف کلان اقتصادی کشور، با توجه به آسیب‌پذیری این بخش، اشتباهی بس بزرگ و جبران ناشدنی است. به‌خصوص در شرایط کنونی که آمریکا و عربستان برای به صفر رساندن فروش نفت ایران کمر همت بسته‌اند. 
آموزش و گسترش عرصه‌های اقتصاد مقاومتی که همیشه مورد توجه و تأکید مقام معظم رهبری بوده است. جلوگیری از خام‌فروشی و سرمایه‌فروشی منابع زیرزمینی، گسترش ارتباط و دیپلماسی انرژی، صادرات فرآورده‌های نفتی با ارزش افزوده بالاتر، جلوگیری از واردات بی‌رویه و بی‌حساب و کتاب، خصوصی‌سازی عادلانه و منطقی، کاهش وابستگی دولت به بودجه عمومی کشور، ارتقاء و تقویت شرکت‌های دانش‌بنیان و فراهم کردن شرایط مناسب جهت سرمایه‌گذاری و کارآفرینی، راهکارهایی جهت مقابله با رفتار خصمانه آمریکا و عربستان می‎باشد.
البته هرچند نباید صادرات نفت را به صفر برسانیم و باید توازن ایجاد کرد و درآمد حاصل از فروش نفت را به حساب صندوق توسعه واریز و از این حساب برای توسعه زیرساخت‌ها و رونق تولید هزینه کرد اما متأسفانه در حال حاضر یک‌چهارم بودجه عمومی دولت از فروش نفت خام است.
یادآور می‌شود که براساس بیانات رهبر معظم انقلاب، ارکان اقتصاد مقاومتی شامل: مردمی کردن اقتصاد، توانمندسازی بخش خصوصی، کاهش وابستگی به نفت، مدیریت مصرف، اقتصاد دانش‌بنیان، استفاده از زمان، منابع و امکانات، حرکت براساس برنامه و پرهیز از تغییر ناگهانی است.

ایجاد و توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی کشاورزی
ایجاد و توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی کشاورزی به جای صادرات نفت، امری بسیار مهم و راهبردی است. مطالب بسیاری در این زمینه گفته شده است اما گوش شنوا و اراده‌ای راسخ و تلاشی جهادی برای تحقق این امر لازم است.
ایجاد و توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی کشاورزی و صنایع روستایی از مهم‌ترین راهکارهای اشتغال‌زایی و افزایش درآمدهای غیرکشاورزی در مناطق روستایی است. همچنین لازمه کاهش حجم ضایعات کشاورزی که 30 درصد از محصولات کشاورزی را به خود اختصاص می‌دهد، ایجاد صنایع تبدیلی و تکمیلی است.
لازم به ذکر است که ضایعات بخش کشاورزی سالانه هزینه‌ای 3 تا 5 میلیارد دلار را به خود اختصاص می‌دهد. شناسایی چالش‌های پیش روی صنایع تبدیلی می‌تواند به تسهیل و توسعه آن کمک نماید. ایجاد صنایع تبدیلی با پشتوانه پتانسیل‌های کشاورزی و صادرات محصولات تولیدی می‌تواند عاملی بسیار مؤثر برای جلوگیری از ایجاد ضایعات و افزایش ارزش افزوده محصولات کشاورزی باشد. همچنان که در سال‌های اخیر نیز خام‌فروشی ضربات مهلکی به پیکره اقتصاد کشاورزی ایران وارد کرده است. 

صنایع تبدیلی عاملی برای تامین امنیت غذایی
لازمه دست‌یابی به امنیت غذایی، داشتن روستاهای توسعه‌یافته و کشاورزان تولیدکننده است. توسعه پایدار روستاها نیز از مهاجرت روستائیان به شهرها جلوگیری می‌نماید و نتیجه حضور کشاورزان و رونق تولید محصولات کشاورزی در روستاها، به ایجاد امنیت غذایی برای ایرانیان است. 
بزرگ‌ترین عامل ارتقای سطح زندگی و درآمد روستائیان، داشتن صنایع تبدیلی و تکمیلی کشاورزی است. افزایش درآمد روستائیان باعث توسعه اقتصادی روستاها و تامین امنیت غذایی ایران خواهد شد. تامین امنیت غذایی در گرو تولید محصولات کشاورزی و دامی است و امنیت غذایی از مهم‌ترین اولویت‌های هر کشوری است و حمایت از تولیدات داخلی در بخش کشاورزی از شاخص‎های اساسی در پیشبرد اهداف کلان برای نیل به امنیت غذایی است. 
کشاورزان بی‌پناه به دلیل نبود صنایع تبدیلی محکوم به شکست و خام‌فروشی هستند؛ چراکه اگر صنایع تبدیلی یا سردخانه وجود داشت با صادرات بسیاری از محصولات ارگانیک کشاورزی و باغی، سود بیشتری عاید کشاورزان تولیدکننده می‌شد. 
عدم وجود صنایع تبدیلی و تکمیلی کشاورزی باعث سرمایه‌فروشی ما ایرانیان شده است. با خام‌فروشی انرژی و منابع زیرزمینی، باعث پسرفت کشور خواهیم شد. این خام‌فروشی باعث تنبل شدن ذهن اقتصادی ما خواهد شد. خام‌فروشی ما را به منابع و پتانسیل‌های موجود دیگر بی‌توجه خواهد نمود. حال در نظرگرفتن پتانسیل‌های بالقوه و بالفعل کشاورزی و توجه به توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی بخش کشاورزی و رهاکردن خام‌فروشی محصولات، ارزآوری خوبی را به ارمغان دارد. 
ارزآوری محصولات کشاورزی هلند بیش از 70 برابر کشور ایران است. علی‌رغم اینکه مساحت این کشور به اندازه دو استان مازندران و گیلان ایران نیست اما با مدیریت صحیح، ارزآوری چشم‌گیری از تولید و صادرات محصولات کشاورزی به دیگر کشورها دارد.
با اهمیت دادن به عرصه کشاورزی و ایجاد حمایت‌های لازم، توسعه مکانیزاسیون و صنایع تبدیلی، ما می‎توانیم در این عرصه پیشرفت قابل توجهی داشته باشیم و از صادرات نفت و خام‎فروشی سرمایه‎هایمان بی‌نیاز باشیم. 

دکترخضراله حیدرزاده *

* مجری طرح‌های ملی اقتصاد مقاومتی در حوزه کشاورزی و امنیت غذایی

ماهنامه دام و کشت و صنعت- شماره ۲۳۸- اسفند ۱۳۹۸

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow