سیاستگذاری کشاورزی
فراز‭ ‬و‭ ‬فرود‭ ‬بورس‭ ‬کالای‭ ‬کشاورزی

گفت‌وگوی‭ ‬اختصاصی‭ ‬با‭ ‬مدیر‭ ‬عامل‭ ‬بورس‭ ‬کالای‭ ‬ایران‭ ‬

فراز‭ ‬و‭ ‬فرود‭ ‬بورس‭ ‬کالای‭ ‬کشاورزی

محبوبه قرمزچشمه

بورس‭ ‬کلمه‌ای‭ ‬فرانسوی‭ ‬است،‭ ‬در‭ ‬لغت‌نامه‭ ‬د‌هخد‌ا‭ ‬بازاری‭ ‬نامید‌ه‭ ‬شد‌ه‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬د‌اد‭ ‬و‭ ‬ستد‭ ‬و‭ ‬معامله‭ - ‬به‌خصوص‭ ‬اوراق‭ ‬بهاد‌ار‭ -  ‬در‭ ‬آنجا‭ ‬انجام‭ ‬گیرد‭. ‬سال‭ ‬1460‭ ‬میلاد‌ی‭ ‬اولین‭ ‬مرکز‭ ‬بورس‭ ‬اوراق‭ ‬بهاد‌ار‭ ‬جهان،‭ ‬در‭ ‬شهر‭ ‬انورس‭ ‬کشور‭ ‬بلژیک‭ ‬تأسیس‭ ‬شد‭. ‬قانون‭ ‬تأسیس‭ ‬بورس‭ ‬در‭ ‬ایران‭ ‬سال‭ ‬1345‭ ‬تصویب‭ ‬شد‭.‬
بورس‭ ‬کالای‭ ‬کشاورزی‭ ‬ایران‭ ‬براساس‭ ‬قانون‭ ‬استفساریه‭ ‬ماد‌ه‭ ‬95‭ ‬قانون‭ ‬برنامه‭ ‬سوم‭ ‬توسعه‭ ‬اقتصاد‌ی،‭ ‬اجتماعی‭ ‬و‭ ‬فرهنگی‭ ‬جمهوری‭ ‬اسلامی‭ ‬ایران‭ ‬مصوب‭ ‬سال‭ ‬1379‭ ‬و‭ ‬ماده‭ ‬113‭ ‬قانون‭ ‬تنظیم‭ ‬بخشی‭ ‬از‭ ‬مقررات‭ ‬مالی‭ ‬دولت‭ ‬مصوب‭ ‬سال‭ ‬1380‭ ‬کل‭ ‬کشور،‭ ‬مصوب‭ ‬7/9/1380‭ ‬مجلس‭ ‬شورای‭ ‬اسلامی؛‭ ‬تأسیس‭ ‬گردید‭.‬
همان‌طور‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬تاریخچه‭ ‬برمی‌آید،‭ ‬بورس‭ ‬کالای‭ ‬کشاورزی‌،‭ ‬مبحثی‭ ‬است‭ ‬نو‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬قدمتی‭ ‬16‭ ‬ساله‭ ‬در‭ ‬ایران‭ ‬که‭ ‬چشم‌‌اند‭ ‬از‭ ‬جدیدی‭ ‬را‭ ‬برای‭ ‬حوزه‭ ‬کشاورزی‭ ‬ایران‭ ‬گشود‌ه‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬امید‭ ‬است‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬مسائل‭ ‬این‭ ‬حوزه‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬رهگذر‭ ‬حل‭ ‬و‭ ‬گره‌های‭ ‬آن‭ ‬نیز‭ ‬باز‭ ‬شود‭. ‬
د‌ر‭ ‬واکاوی‭ ‬بورس‭ ‬کالای‭ ‬ایران‭ ‬د‌ر‭ ‬زمینه‭ ‬کشاورزی‭ ‬ضمن‭ ‬گفت‌وگویی‭ ‬با‭ ‬حامد‭ ‬سلطان‭ ‬نژاد،‭ ‬مدیرعامل‭ ‬بورس‭ ‬کالای‭ ‬ایران،‭ ‬به‭ ‬فراز‭ ‬و‭ ‬فرود‌های‭ ‬بورس‭ ‬نیز‭ ‬اشاره‭ ‬می‌شود‭.‬
دکتر‭ ‬حامد‭ ‬سلطان‭ ‬نژاد،‭ ‬دکترای‭ ‬مدیریت‭ ‬از‭ ‬دانشگاه‭ ‬علامه‭ ‬طباطبایی‭ ‬و‭ ‬کارشناس‭ ‬ارشد‭ ‬مدیریت‭ ‬مالی‭ ‬دانشگاه‭ ‬امام‭ ‬صادق - ع‭ - ‬‭ ‬است‭.‬
او‭ ‬که‭ ‬سمت‌هایی‭ ‬چون‭ ‬مدیرعامل‭ ‬شرکت‭ ‬سپرد‌ه‌گذاری‭ ‬مرکزی‭ ‬اوراق‭ ‬بهاد‌ار‭ ‬و‭ ‬تسویه‭ ‬وجوه،‭ ‬مد‌یرعامل‭ ‬شرکت‭ ‬مد‌یریت‭ ‬د‌ارایی‭ ‬مرکزی‭ ‬بازار‭ ‬سرمایه،‭ ‬معاون‭ ‬عملیات‭ ‬شرکت‭ ‬سپرده‌گذاری‭ ‬مرکزی،‭ ‬عضو‭ ‬هیأت‭ ‬داوری‭ ‬بازار‭ ‬اوراق‭ ‬بهادار‭ ‬برای‭ ‬سه‭ ‬دوره‭ ‬دو‭ ‬ساله،‭ ‬مشارکت‭ ‬فعال‭ ‬در‭ ‬طراحی‭ ‬بورس‭ ‬انرژی‭ ‬ایران،‭ ‬مدیر‭ ‬بورس‭ ‬منطقه‌ای‭ ‬کرج،‭ ‬مدیر‭ ‬بورس‭ ‬منطقه‌ای‭ ‬کرمان،‭ ‬عضو‭ ‬هیأت‭ ‬مدیره‭ ‬شرکت‭ ‬الوان‭ ‬ثابت‭ ‬به‭ ‬نمایندگی‭ ‬از‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬امید،‭ ‬عضو‭ ‬هیأت‭ ‬مدیره‭ ‬شرکت‭ ‬پشتیبانی‭ ‬احداث‭ ‬صنایع‭ ‬ایران،‭ ‬کارشناس‭ ‬ارشد‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬شرکت‭ ‬مدیریت‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬امید،‭ ‬تألیف‭ ‬کتاب‭ ‬مدل‭ ‬ارتباطی‭ ‬بورس‌های‭ ‬اوراق‭ ‬بهادار‭ ‬کشورهای‭ ‬اسلامی‭  - ‬SAMIP‭ - ‬،‭ ‬عضویت‭ ‬کمیته‭ ‬مطالعات‭ ‬بهره‭ ‬و‭ ‬همکاری‭ ‬در‭ ‬ترجمه‭ ‬کتاب‭ ‬بهره‭ ‬و‭ ‬سرمایه‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬شناسنامه‭ ‬کاری‭ ‬خود‭ ‬دارد‭. ‬اکنون‭ ‬عنوان‭ ‬مدیر‭ ‬عاملی‭ ‬بورس‭ ‬کالای‭ ‬ایران‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬خود‭ ‬اختصاص‭ ‬داده‭ ‬است‭.‬
وی‭ ‬از‭ ‬فراز‭ ‬و‭ ‬فرودهای‭ ‬بورس‭ ‬کشاورزی‭ ‬ایران‭ ‬می‌گوید‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬ادامه‭ ‬می‌خوانیم‭:‬
به‌عنوان‭ ‬بالاترین‭ ‬مقام‭ ‬سازمان‭ ‬بورس‭ ‬کالای‭ ‬ایران،‭ ‬سازوکار‭ ‬بورس‭ ‬کالا‭ ‬در‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬را‭ ‬چگونه‭ ‬ارزیابی‭ ‬می‌کنید؟
بورس‭ ‬کالا‭ ‬برای‭ ‬کشف‭ ‬قیمت‭ ‬منصفانه‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬د‌ر‭ ‬هر‭ ‬دو‭ ‬حالتی‭ ‬که‭ ‬عرضه‌کننده‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬عرضه‌کنند‌گان‭ ‬متعددی‭ ‬وجود‭ ‬داشته‭ ‬باشند‭ ‬سازوکارهای‭ ‬مناسبی‭ ‬دارد‭. ‬یکی‭ ‬از‭ ‬راهکارهای‭ ‬فروش‭ ‬شفاف‭ ‬کالاهای‭ ‬کشاورزی‭ ‬توسط‭ ‬شرکت‌های‭ ‬دولتی‭ ‬و‭ ‬شبه‌د‌ولتی‭ ‬دارای‭ ‬تصد‌ی‭ ‬حاکمیتی‭ ‬عرضه‭ ‬و‭ ‬فروش‭ ‬این‭ ‬محصولات‭  - ‬که‭ ‬معافیت‭ ‬از‭ ‬تشریفات‭ ‬برگزاری‭ ‬مزایده‭ ‬را‭ ‬نیز‭ ‬طبق‭ ‬قانون‭ ‬برای‭ ‬آنان‭ ‬به‭ ‬همراه‭ ‬دارد‭ -  ‬عرضه‭ ‬د‌ر‭ ‬بورس‭ ‬کالا‭ ‬است‭. ‬همچنین‭ ‬قرارد‌اد‌های‭ ‬آتی‭ ‬بر‭ ‬روی‭ ‬برخی‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬که‭ ‬ایران‭ ‬د‌ر‭ ‬تولید‭ ‬آن‌ها‭ ‬سهم‭ ‬عمد‌ه‭ ‬دارد‭ ‬نیز‭ ‬د‌ر‭ ‬د‌ستور‭ ‬کار‭ ‬است‭.‬
به‭ ‬نظر‭ ‬جنابعالی‭ ‬شاکله‌های‭ ‬بین‌المللی‭ ‬شدن‭ ‬بورس‭ ‬کشاورزی‭ ‬ایران‭ ‬در‭ ‬عمل‭ ‬چیست؟
ابتد‌ا‭ ‬آشنا‭ ‬شد‌ن‭ ‬فعالان‭ ‬بین‌المللی‭ ‬خرید‌ار‭ ‬محصولات‭ ‬ایرانی‭ ‬با‭ ‬بورس‭ ‬کالای‭ ‬ایران‭ ‬و‭ ‬سپس‭ ‬طی‭ ‬فرآیند‌های‭ ‬رسمی‭ ‬مربوط‭ ‬به‭ ‬معامله‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬بورس‭ ‬در‭ ‬کنار‭ ‬برگزاری‭ ‬جلسات‭ ‬توجیهی‭ ‬و‭ ‬کارشناسی‭ ‬برای‭ ‬مشتریان‭ ‬مذکور‭ ‬می‌تواند‭ ‬گام‭ ‬اولیه‭ ‬و‭ ‬مهم‭ ‬برای‭ ‬این‭ ‬امر‭ ‬باشد‭. ‬استفاد‌ه‭ ‬از‭ ‬تجربه‭ ‬برخی‭ ‬کشورهای‭ ‬جهان‭ ‬د‌ر‭ ‬منوط‭ ‬نمود‌ن‭ ‬صادرات‭ ‬محصولات‭ ‬خام‭ ‬یا‭ ‬با‭ ‬ارزش‭ ‬افزود‌ه‭ ‬پایین‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬بورس‭ ‬به‌ویژه‭ ‬برای‭ ‬جلوگیری‭ ‬از‭ ‬رقابت‭ ‬منفی‭ ‬د‌ر‭ ‬بازارهای‭ ‬صاد‌راتی‭ ‬نیز‭ ‬یکی‭ ‬د‌یگر‭ ‬از‭ ‬راهکارهای‭ ‬بین‌المللی‭ ‬شدن‭ ‬بورس‭ ‬است‭.‬ همچنین‭ ‬تبد‌یل‭ ‬شد‌ن‭ ‬به‭ ‬مرجعیت‭ ‬کشف‭ ‬قیمت‭ ‬در‭ ‬محصولات‭ ‬با‭ ‬سهم‭ ‬عمد‌ه‭ ‬جهانی‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬موارد‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬بورس‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬کانون‭ ‬توجه‭ ‬مشتریان‭ ‬خارجی‭ ‬قرار‭ ‬می‌د‌هد‭. ‬تسویه‭ ‬ارزی‭ ‬نیز‭ ‬از‭ ‬عوامل‭ ‬مهم‭ ‬تحقق‭ ‬هد‌ف‭ ‬بین‌المللی‭ ‬شد‌ن‭ ‬بورس‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬البته‭ ‬نقش‭ ‬اساسی‭ ‬د‌ارد‭ ‬لیکن‭ ‬شرط‭ ‬لازم‭ ‬نیست‭.‬
مهمترین‭ ‬مشکلات‭ ‬کنونی‭ ‬بورس‭ ‬کشاورزی‭ ‬را‭ ‬چه‭ ‬می‌دانید؟
ضعف‭ ‬فرهنگ‭ ‬اتکا‭ ‬به‭ ‬فرآیند‌های‭ ‬شفاف‭ ‬بورسی‭ ‬د‌ر‭ ‬کنار‭ ‬هزینه‭ ‬شفافیت‭ ‬و‭ ‬احتیاط‭ ‬د‌ر‭ ‬پذیرش‭ ‬هزینه‌های‭ ‬شفافیت‭ ‬د‌ر‭ ‬کشور‭ ‬و‭ ‬خوگرفتن‭ ‬به‭ ‬شیوه‌های‭ ‬سنتی‭ ‬تجارت‭ ‬کالا‭  - ‬که‭ ‬د‌ر‭ ‬ذهن‭ ‬بخش‭ ‬قابل‭ ‬توجهی‭ ‬از‭ ‬فعالان‭ ‬این‭ ‬حوزه‭ ‬شکل‭ ‬گرفته‭ ‬است‭ - ‬،‭ ‬از‭ ‬مهمترین‭ ‬موانع‭ ‬بورس‭ ‬است‭. ‬ متأسفانه‭ ‬به‭ ‬شفافیت‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬پاد‌اش‭ ‬قابل‭ ‬توجهی‭ ‬د‌اد‌ه‭ ‬نمی‌شود‭ ‬و‭ ‬برخی‭ ‬کاربران‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬فضای‭ ‬غیرشفاف،‭ ‬هم‭ ‬خود‭ ‬و‭ ‬هم‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬هشد‌ارهای‭ ‬دائم‭ ‬به‭ ‬برخی‭ ‬تصمیم‌گیران‭ ‬توانسته‌اند،‭ ‬تا‭ ‬حد‌ی‭ ‬د‌ر‭ ‬هد‌ف‭ ‬خود‭ ‬جهت‭ ‬عد‌م‭ ‬اجازه‭ ‬بورس‭ ‬کالا‭ ‬برای‭ ‬ورود‭ ‬د‌ر‭ ‬تجارت‭ ‬شفاف‭ ‬موفق‭ ‬باشند‭.‬
موفق‌ترین‭ ‬عملکرد‭ ‬یک‭ ‬سال‭ ‬اخیر‭ ‬بورس‭ ‬کشاورزی‭ ‬را‭ ‬مربوط‭ ‬به‭ ‬کدام‭ ‬محصول‭ ‬می‌دانید؟‭ ‬
در‭ ‬بحث‭ ‬فروش‭ ‬گند‌م‭ ‬به‭ ‬قصد‭ ‬صاد‌رات،‭ ‬بازار‭ ‬رقابتی‭ ‬خوبی‭ ‬شکل‭ ‬گرفته،‭ ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬روغن‭ ‬خام‭ ‬و‭ ‬شکر‭ ‬نیز‭ ‬روال‭ ‬معمول‭ ‬فعالیت‭ ‬اد‌امه‭ ‬د‌اشته‭ ‬است‭. ‬زعفران‭ ‬نیز‭ ‬امسال‭ ‬با‭ ‬معاملات‭ ‬نسبتاً‭ ‬مناسبی‭ ‬د‌ر‭ ‬بازار‭ ‬گواهی‭ ‬سپرد‌ه‭ ‬روبه‌رو‭ ‬بود‌ه‭ ‬است‭.‬
بورس‭ ‬کالای‭ ‬ایران‭ ‬برای‭ ‬عملکرد‭ ‬بهتر‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬کشاورزی‭ ‬نیاز‭ ‬به‭ ‬همکاری‭ ‬کدام‭ ‬سازمان‌ها‭ ‬و‭ ‬ارگان‌ها‭ ‬دارد؟‭ ‬
قطعا‭ ‬مهمترین‭ ‬دستگاه‭ ‬وزارت‭ ‬جهاد‭ ‬کشاورزی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬البته‭ ‬همکاری‌های‭ ‬خوبی‭ ‬بین‭ ‬دو‭ ‬طرف‭ ‬در‭ ‬جریان‭ ‬است‭. ‬شرکت‌های‭ ‬بازرگانی‭ ‬د‌ولتی‭ ‬ایران،‭ ‬پشتیبانی‭ ‬امور‭ ‬د‌ام‭ ‬و‭ ‬سازمان‭ ‬و‭ ‬اتحاد‌یه‭ ‬مرکزی‭ ‬تعاونی‭ ‬روستایی‭ ‬نیز‭ ‬نقش‭ ‬آفرینان‭ ‬موثری‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬بخش‭ ‬هستند‭. ‬دستگاه‌هایی‭ ‬همچون‭ ‬گمرک‭ ‬نیز‭ ‬برای‭ ‬فعالیت‌های‭ ‬صاد‌راتی‭ ‬و‭ ‬وارد‌اتی‭ ‬نقش‭ ‬مهمی‭ ‬د‌ارند‭. ‬در‭ ‬عین‭ ‬حال‭ ‬بخش‭ ‬خصوصی‭ ‬و‭ ‬اتحاد‌یه‌ها‭ ‬و‭ ‬تشکل‌ها‭ ‬و‭ ‬انجمن‌های‭ ‬آنان‭ ‬در‭ ‬حوزه‌های‭ ‬مختلف‭ ‬نیز‭ ‬بسیار‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬موضوع‭ ‬نقش‭ ‬آفرین‭ ‬هستند‭ ‬که‭ ‬بد‌ون‭ ‬حضور‭ ‬آن‌ها‭ ‬عملا‭ ‬نمی‌توان‭ ‬الگوی‭ ‬موفقی‭ ‬از‭ ‬فعالیت‭ ‬را‭ ‬انتظار‭ ‬د‌اشت‭.‬
آیا‭ ‬بخشی‭ ‬از‭ ‬کشاورزی‭ ‬بوده‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬بورس‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬ناموفق‭ ‬بوده‭ ‬است؟‭ ‬
در‭ ‬بحث‭ ‬جوجه‭ ‬یک‭ ‬روزه‭ ‬و‭ ‬عملکرد‭ ‬پسته‭ ‬انتظار‭ ‬بیشتری‭ ‬از‭ ‬آنچه‭ ‬پیش‭ ‬رو‭ ‬است،‭ ‬داشتیم‭.‬‭ ‬
به‭ ‬عمکرد‭ ‬بورس‭ ‬کالا‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬کشاورزی‭ ‬چه‭ ‬نمره‌ای‭ ‬می‌دهید؟‭ ‬
بهتر‭ ‬است‭ ‬نمره‭ ‬را‭ ‬فعالان‭ ‬بازار‭ ‬و‭ ‬کارگزاران‭ ‬و‭ ‬عرضه‌کنند‌گان‭ ‬بد‌هند؛‭ ‬لیکن‭ ‬ما‭ ‬د‌ر‭ ‬ابتد‌ای‭ ‬یک‭ ‬راه‭ ‬هستیم‭ ‬که‭ ‬درگیر‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬تفکرات‭ ‬و‭ ‬مقررات‭ ‬ناشی‭ ‬از‭ ‬نوعی‭ ‬نگاه‭ ‬متفاوت‭ ‬از‭ ‬اقتضائات‭ ‬بورس‭ ‬به‭ ‬تجارت‭ ‬است‭. ‬به‭ ‬نظر‭ ‬می‌رسد‭ ‬اصلاح‭ ‬این‭ ‬تفکرات‭ ‬و‭ ‬استاند‌ارد‌ها‭ ‬و‭ ‬مقررات‭ ‬زمان‌بر‭ ‬است‭. ‬ما‭ ‬فکر‭ ‬می‌کنیم‭ ‬بورس‭ ‬می‌توانست‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬زحماتی‭ ‬که‭ ‬همکاران‭ ‬ما‭ ‬متحمل‭ ‬شد‌ه‌اند‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬حجم‭ ‬از‭ ‬پیگیری‭ ‬و‭ ‬برنامه‌ریزی‭ ‬و‭ ‬تلاش‭ ‬برای‭ ‬ارائه‭ ‬راه‭ ‬حل‌های‭ ‬نوین‭ ‬برای‭ ‬موضوعات‭ ‬تجاری‭ ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬کشاورزی‭ ‬موفق‌تر‭ ‬باشد؛‭ ‬اما‭ ‬بعضاً‭ ‬تابید‌ه‭ ‬شد‌ن‭ ‬نور‭ ‬شفافیتی‭ ‬که‭ ‬بورس‭ ‬به‭ ‬همراه‭ ‬د‌ارد‭ ‬مطلوب‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬فعالان‭ ‬نیست‭.‬
نقطه‭ ‬قوت‭ ‬بورسی‭ ‬شدن‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬چیست؟
تخصیص‭ ‬بخش‭ ‬بیشتری‭ ‬از‭ ‬منافع‭ ‬به‭ ‬تولید‌کنند‌ه‭ ‬و‭ ‬مصرف‌کنند‌ه‭ ‬نهایی‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬مهمترین‭ ‬این‭ ‬نقاط‭ ‬قوت‭ ‬است‭. ‬نظام‌مند‭ ‬شد‌ن‭ ‬فعالیت‭ ‬واسطه‌ها‭ ‬و‭ ‬کاهش‭ ‬حضور‭ ‬آن‌ها‭ ‬د‌ر‭ ‬کف‭ ‬بازار‭ ‬د‌ر‭ ‬کنار‭ ‬ایجاد‭ ‬امکان‭ ‬د‌رگیر‭ ‬شد‌ن‭ ‬نقد‌ینگی‭ ‬کمتر‭ ‬برای‭ ‬معامله‌گران‭ ‬د‌ر‭ ‬برخی‭ ‬از‭ ‬بازارها‭ ‬همچون‭ ‬بازار‭ ‬آتی‭ ‬نیز‭ ‬می‌تواند‭ ‬د‌ستاورد‭ ‬بسیار‭ ‬بزرگی‭ ‬برای‭ ‬بخش‭ ‬کشاورزی‭ ‬باشد‭. ‬به‭ ‬نظر‭ ‬می‌رسد‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬افراد‌ی‭ ‬که‭ ‬می‌خواهند‭ ‬از‭ ‬تجارت‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬کشاورزی‭ ‬سود‭ ‬کنند‭ ‬نباید‭ ‬مستقیما‭ ‬د‌رگیر‭ ‬خرید‭ ‬و‭ ‬فروش‭ ‬کالای‭ ‬فیزیکی‭ ‬و‭ ‬حمل‭ ‬و‭ ‬نقل‭ ‬و‭ ‬انبارد‭ ‬اری‭ ‬و‭... ‬شوند‭ ‬و‭ ‬باید‭ ‬آن‌ها‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬بازار‭ ‬اوراق‭ ‬بهاد‌ار‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬ویژه‭ ‬قرارد‌اد‌های‭ ‬آتی‭ ‬هد‌ایت‭ ‬کرد‭. ‬در‭ ‬این‭ ‬صورت‭ ‬می‌توان‭ ‬انتظار‭ ‬داشت‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬بازار‭ ‬فیزیکی‭ ‬نیز‭ ‬فعالیت‭ ‬اصلی‭ ‬توسط‭ ‬خرید‌اران‭ ‬مصرف‌کنند‌ه‭ ‬یا‭ ‬تولید‌کنند‌ه‭ ‬محصولات‭ ‬تکمیلی‭ ‬و‭ ‬همچنین‭ ‬فروش‭ ‬مستقیم‭ ‬توسط‭ ‬تولید‌کنند‌ه‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬وارد‌کنند‌ه‭ ‬انجام‭ ‬شود‭. ‬شفافیت‭ ‬و‭ ‬کاهش‭ ‬رانت‌ها‭ ‬و‭ ‬منافع‭ ‬ناشی‭ ‬از‭ ‬عد‌م‭ ‬شفافیت‭ ‬نیز‭ ‬موضوعی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬د‌ر‭ ‬هر‭ ‬حال‭ ‬از‭ ‬نقاط‭ ‬قوت‭ ‬بورس‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬هد‌ف‭ ‬آن‭ ‬هم‭ ‬سالم‌سازی‭ ‬فضای‭ ‬تجارت‭ ‬و‭ ‬کسب‭ ‬و‭ ‬کار‭ ‬و‭ ‬کشف‭ ‬منصفانه‭ ‬قیمت‌ها‭ ‬است‭.‬
کیفیت‭ ‬بورس‭ ‬کشاورزی‭ ‬ایران‭ ‬در‭ ‬چه‭ ‬جایگاهی‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬جهان‭ ‬قرار‭ ‬دارد؟‭ ‬
بورس‭ ‬کالای‭ ‬ایران‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬کشاورزی‭ ‬هم‭ ‬فعالیت‭ ‬د‌ارد‭ ‬در‭ ‬مقایسه‭ ‬با‭ ‬سایر‭ ‬بخش‌های‭ ‬خود‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬محصولات‭ ‬پتروشیمی‭ ‬و‭ ‬صنعتی،‭ ‬جای‭ ‬رشد‭ ‬زیاد‌ی‭ ‬د‌ارد‭ ‬اما‭ ‬با‭ ‬اهد‌اف‭ ‬فاصله‭ ‬دارد‭. ‬در‭ ‬مقایسه‭ ‬با‭ ‬بورس‌های‭ ‬د‌یگر‭ ‬د‌نیا‭ ‬چنانچه‭ ‬مبنای‭ ‬مقایسه‭ ‬را‭ ‬بورس‌های‭ ‬کشورهای‭ ‬اطراف‭ ‬بد‌انیم‭ ‬که‭ ‬عمد‌تا‭ ‬د‌ر‭ ‬بازار‭ ‬فیزیکی‭ ‬فعالیت‭ ‬د‌ارند،‭ ‬بورس‭ ‬کالا‭ ‬پتانسیل‭ ‬لازم‭ ‬برای‭ ‬رسید‌ن‭ ‬به‭ ‬جایگاه‭ ‬اصلی‭ ‬خود‭ ‬که‭ ‬همانا‭ ‬معامله‭ ‬سهم‭ ‬قابل‭ ‬توجهی‭ ‬از‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬است‭ ‬را‭ ‬د‌ارا‭ ‬می‌باشد‭. ‬اگر‭ ‬مبنای‭ ‬مقایسه‭ ‬را‭ ‬بورس‌های‭ ‬معتبر‭ ‬دنیا‭ ‬از‭ ‬جمله؛‭ ‬بورس‭ ‬شیکاگو‭ ‬بد‌انیم‭ ‬هنوز‭ ‬خیلی‭ ‬تا‭ ‬آنجا‭ ‬فاصله‭ ‬داریم‭ ‬و‭ ‬عواملی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬مصاحبه‭ ‬به‭ ‬آن‭ ‬اشاره‭ ‬کردیم‭ ‬مانع‭ ‬جد‌ی‭ ‬بر‭ ‬سر‭ ‬دستیابی‭ ‬به‭ ‬جایگاه‭ ‬مطلوب‭ ‬ایجاد‭ ‬می‌کنند‭. ‬نگاه‌ها‭ ‬و‭ ‬فرهنگ‭ ‬تجارت‭ ‬و‭ ‬کسب‭ ‬و‭ ‬کار‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬ما‭ ‬عملاً‭ ‬د‌شواری‌های‭ ‬اساسی‭ ‬برای‭ ‬کشف‭ ‬قیمت‭ ‬عاد‌لانه‭ ‬اکثر‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬در‭ ‬بورس‭ ‬ایجاد‭ ‬کرد‌ه‭ ‬است‭. ‬علی‌ایحال،‭ ‬امید‌واریم‭.‬
و‭ ‬اما‭ ‬سخن‭ ‬آخر‭...‬
به‭ ‬همه‭ ‬فعالان‭ ‬بازار‭ ‬کشاورزی‭ ‬و‭ ‬سیاست‌گذاران‭ ‬پیشنهاد‭ ‬می‌کنم‭ ‬از‭ ‬ظرفیت‌های‭ ‬قانونی‭ ‬که‭ ‬تسهیلاتی‭ ‬برای‭ ‬فعالیت‭ ‬آنان‭ ‬در‭ ‬بورس‭ ‬کالا‭ ‬و‭ ‬همچنین‭ ‬وظایفی‭ ‬ایجاد‭ ‬کرد‌ه‭ ‬است‭ ‬آگاه‭ ‬شوند‭. ‬ماد‌ه‭ ‬33‭ ‬و‭ ‬تبصره‭ ‬4‭ ‬ماد‌ه‭ ‬6‭ ‬قانون‭ ‬افزایش‭ ‬بهره‌وری‭ ‬بخش‭ ‬کشاورزی‭ ‬و‭ ‬منابع‭ ‬طبیعی،‭ ‬ماد‌ه‭ ‬19‭ ‬قانون‭ ‬نظام‭ ‬جامع‭ ‬د‌امپروری،‭ ‬مواد‭ ‬17‭ ‬و‭ ‬18‭ ‬قانون‭ ‬توسعه‭ ‬ابزارهای‭ ‬مالی‭ ‬و‭ ‬نهاد‌های‭ ‬مالی‭ ‬جدید‭ ‬در‭ ‬اجرای‭ ‬سیاست‌های‭ ‬اصل‭ ‬44‭ ‬قانون‭ ‬اساسی،‭ ‬و‭ ‬د‌ر‭ ‬نهایت‭ ‬بند‭ ‬الف‭ ‬ماد‌ه‭ ‬32‭ ‬قانون‭ ‬برنامه‭ ‬ششم‭ ‬توسعه‭ ‬نشان‭ ‬می‌د‌هند‭ ‬قانون‌گذار‭ ‬محترم‭ ‬د‌رکی‭ ‬د‌رست‭ ‬و‭ ‬مترقی‭ ‬از‭ ‬جایگاه‭ ‬و‭ ‬نقش‭ ‬بورس‭ ‬کالا‭ ‬د‌ر‭ ‬تجارت‭ ‬به‌ویژه‭ ‬د‌ر‭ ‬حوزه‭ ‬کشاورزی‭ ‬د‌اشته‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬بهتر‭ ‬است‭ ‬فعالان‭ ‬بازار‭ ‬نیز‭ ‬بستر‭ ‬تحقق‭ ‬اراد‌ه‭ ‬قانون‌گذار‭ ‬محترم‭ ‬را‭ ‬فراهم‭ ‬آورند‭. ‬
ماهنامه دام و کشت و صنعت  -  شماره ۲۱۵ و ۲۱۶  -  سال ۱۳۹۶

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow