بازاریابی، کارآفرینی و فضای مجازی
موانع‭ ‬فروش‭ ‬و‭ ‬بازاریابی‭ ‬محصولات کشاورزی و راهکارها

موانع‭ ‬فروش‭ ‬و‭ ‬بازاریابی‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی و‭ ‬راهکارها

دکتر‭ ‬حمید‭ ‬لاریجانی‭  -  ‬عضو‭ ‬هیأت‭ ‬علمی‭ ‬دانشکده‭ ‬کشاورزی

بازاریابی‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬شامل‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬عملیات‭ ‬و‭ ‬فرآیندهای‭ ‬برنامه‌ریزی‭ ‬شده‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬آن‌ها‭ ‬مواد‌غذایی‭ ‬از‭ ‬مزرعه‭ ‬به‭ ‬مصرف‌کنندگان‭ ‬می‌رسد‭. ‬بازاریابی‭ ‬ضامن‭ ‬بقای‭ ‬تولید‭ ‬و‭ ‬اقتصادی‭ ‬شدن‭ ‬فعالیت‭ ‬کشاورزی‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬اندازه‭ ‬خود‭ ‬تولید‭ ‬اهمیت‭ ‬دارد‭.‬‭ ‬ در‭ ‬واقع‭ ‬بدون‭ ‬شناخت‭ ‬بازار،‭ ‬عدم‭ ‬تعیین‭ ‬بازار‭ ‬هدف‭ ‬و‭ ‬تولید‭ ‬برای‭ ‬تأمین‭ ‬نیاز‭ ‬مشتری،‭ ‬مفهومی‭ ‬نخواهد‭ ‬داشت‭.‬ به‌طور‭ ‬خلاصه‭ ‬موانع‭ ‬و‭ ‬مشکلات‭ ‬اساسی‭ ‬موجود‭ ‬د‌ر‭ ‬بازاریابی‭ ‬و‭ ‬فروش‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬را‭ ‬می‌توان‭ ‬چنین‭ ‬بیان‭ ‬کرد‭:‬
1.‬‭ ‬زنجیره‌ای‭ ‬از‭ ‬واسطه‌ها‭:‬‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬کشاورزان‭ ‬به‭ ‬د‌لایل‭ ‬مختلف‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬ند‌اشتن‭ ‬توان‭ ‬مالی‭ ‬کافی‭ ‬برای‭ ‬تامین‭ ‬هزینه‌های‭ ‬برد‌اشت،‭ ‬بسته‌بندی‭ ‬و‭ ‬انتقال،‭ ‬جبراً‭ ‬محصول‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬د‌ر‭ ‬مزرعه‭ ‬به‭ ‬واسطه‌ها‭ ‬واگذار‭ ‬می‌کنند‭. ‬در‭ ‬اکثر‭ ‬مواقع‭ ‬نیز‭  ‬محصول‭ ‬تولید‭ ‬شد‌ه‭ ‬به‭ ‬میاد‌ین‭ ‬میوه‭ ‬شهرستان‌ها‭ ‬یا‭ ‬مراکز‭ ‬استان‭ ‬منتقل‭ ‬می‌شود‭. ‬د‌ر‭ ‬آنجا‭ ‬نیز‭ ‬گروهی‭ ‬از‭ ‬د‌لالان‭ ‬حضور‭ ‬د‌ارند‭ ‬که‭ ‬محصولات‭ ‬مورد‭ ‬نیاز‭ ‬میوه‭ ‬فروشی‌ها،‭ ‬رستوران‌ها‭ ‬و‭ ‬غرفه‌د‌اران‭ ‬میاد‌ین‭ ‬شهرد‌اری‌ها‭ ‬را‭ ‬جمع‭ ‬می‌کنند‭. ‬این‭ ‬زنجیره‌ی‭ ‬د‌لالی‭ ‬نه‭ ‬تنها‭ ‬موجب‭ ‬افزایش‭ ‬قیمت‭  - ‬گاهی‭ ‬تا‭ ‬سه‭ ‬برابر‭  ‬قیمت‭ ‬فی‭ ‬شد‌ه‭ ‬برای‭ ‬کشاورز‭ -  ‬می‌شود‭ ‬بلکه‭ ‬بازپرد‌اخت‭ ‬وجه،‭ ‬گاها‭ ‬تا‭ ‬چند‭ ‬ماه‭ ‬طول‭ ‬می‌کشد‭ ‬و‭ ‬کشاورز‭ ‬انگیزه‭ ‬و‭ ‬توان‭ ‬مالی‭ ‬کافی‭ ‬برای‭ ‬کشت‭ ‬سال‭ ‬بعد‭ ‬را‭ ‬ند‌ارد‭.‬
2.‬‭ ‬نبود‭ ‬آگاهی‭ ‬و‭ ‬امکانات‭ ‬کافی‭ ‬در‭ ‬زمینه‭ ‬تولید‭ ‬مدرن،‭ ‬مکانیزاسیون،‭ ‬برداشت‭ ‬محصول،‭ ‬درجه‌بندی،‭ ‬بسته‌بندی‭ ‬و‭ ‬بازاریابی‭:‬‭ ‬عموما‭ ‬کشاورزان‭ ‬دانش‭ ‬کافی‭ ‬جهت‭ ‬انتخاب‭ ‬واریته‌های‭ ‬باکیفیت‭ ‬و‭ ‬پربازده‭ ‬ندارند‭ ‬و‭ ‬به‌دلیل‭ ‬شفع‭ ‬بنیه‭ ‬مالی،‭ ‬اکثرا‭ ‬به‌صورت‭ ‬سنتی‭ ‬فعالیت‭ ‬کرده‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬کاربرد‭ ‬ماشین‌های‭ ‬نوین‭ ‬داشت‭ ‬و‭ ‬برداشت‭ ‬محروم‭ ‬می‌شوند‭. ‬از‭ ‬طرفی‭ ‬کارهای‭ ‬اجرایی‭ ‬واحدهای‭ ‬تولیدی‭ ‬ازجمله‭ ‬برداشت‭ ‬محصول‭ ‬به‭ ‬کارگران‭ ‬مهاجر‭ ‬سپرده‭ ‬شده‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬پایین‌ترین‭ ‬سطح‭ ‬سواد‭ ‬کاری‭ ‬برخوردارند‭. ‬از‭ ‬سوی‭ ‬دیگر‭ ‬خریداران‭ ‬اصلی‭ ‬در‭ ‬میادین‭ ‬نیز‭ ‬شناخت‭ ‬کافی‭ ‬از‭ ‬ارقام‭ ‬مختلف‭ ‬یک‭ ‬محصول‭ ‬ندارند‭ ‬و‭ ‬معمولا‭ ‬تفاوتی‭ ‬بین‭ ‬محصولات‭ ‬از‭ ‬نظر‭ ‬کیفیت،‭ ‬نوع‭ ‬رقم‭ ‬و‭ ‬بسته‌بندی‭ ‬قائل‭ ‬نمی‌شوند‭.‬
3.‬‭ ‬عدم‭ ‬حمایت‭ ‬بیمه‌ای‭ ‬مناسب‭:‬‭ ‬کشاورزی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬اثر‭ ‬آفات‭ ‬و‭ ‬تنش‌ها‭ ‬محصول‭ ‬خویش‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬دست‭ ‬می‌دهد‭ ‬به‭ ‬شدت‭ ‬در‭ ‬تأمین‭ ‬زندگی‭ ‬خود‭ ‬دچار‭ ‬مشکل‭ ‬می‌شود‭ ‬و‭ ‬برای‭ ‬رفع‭ ‬نیازها‭ ‬و‭ ‬خرید‭ ‬نهاده‌های‭ ‬فصل‭ ‬بعد‭ ‬نیازمند‭ ‬مساعده‭ ‬و‭ ‬استقراض‭ ‬از‭ ‬واسطه‌ها‭ ‬در‭ ‬میادین‭ ‬میوه‭ ‬و‭ ‬تره‌بار‭ ‬می‌گردد‭ ‬و‭ ‬قدرت‭ ‬انتخاب‭ ‬و‭ ‬مدیریت‭ ‬تولید‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬دست‭ ‬داده،‭ ‬وابسته‭ ‬به‭ ‬دلالان‭ ‬می‌شود‭. ‬به‌طوری‌که‭ ‬مجبور‭ ‬است‭ ‬هر‭ ‬قیمتی‭ ‬که‭ ‬خریدار‭ ‬تعیین‭ ‬می‌کند‭ ‬بپذیرد‭.‬
4.‬‭ ‬تعیین‭ ‬دستوری‭ ‬قیمت‭ ‬در‭ ‬سازمان‭ ‬میادین‭ ‬میوه‭ ‬و‭ ‬تره‌بار‭ ‬شهرداری‭:‬‭ ‬گرچه‭ ‬این‭ ‬سازمان‭ ‬در‭ ‬ابتدا‭ ‬با‭ ‬هدف‭ ‬حمایت‭ ‬از‭ ‬مصرف‌کننده‭ ‬آغاز‭ ‬به‭ ‬کار‭ ‬کرد‭ ‬اما‭ ‬اینک‭ ‬به‭ ‬نوعی‭ ‬به‭ ‬آفت‭ ‬تولید‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬تبدیل‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬قیمت‌های‭ ‬تعیین‭ ‬شده‭ ‬در‭ ‬موارد‭ ‬بسیاری‭ ‬بدون‭ ‬کارشناسی‭ ‬صحیح‭ ‬و‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬قیمت‭ ‬تمام‭ ‬شده‭ ‬محصول،‭ ‬نوع‭ ‬محصول،‭ ‬فصل‭ ‬و‭ ‬شرایط‭ ‬کیفی‭ ‬صورت‭ ‬می‌گیرد،‭ ‬که‭ ‬نه‭ ‬تنها‭ ‬باعث‭ ‬حذف‭ ‬رقابت‭ ‬و‭ ‬شکل‌گیری‭ ‬قیمت‭ ‬واقعی‭ ‬می‌شود،‭ ‬بلکه‭ ‬باعث‭ ‬می‌گردد‭ ‬غرفه‌داران‭ ‬برای‭ ‬رعایت‭ ‬قیمت‭ ‬به‭ ‬محصولات‭ ‬بی‌کیفیت‭ ‬و‭ ‬درجه‭ ‬3‭ ‬روی‭ ‬بیاورند‭ ‬که‭ ‬قطعا‭ ‬نارضایتی‭ ‬مردم‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬پی‭ ‬خواهد‭ ‬داشت‭.‬
5.‬‭ ‬عدم‭ ‬صادرات‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭:‬‭ ‬برخی‭ ‬از‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬نیاز‭ ‬مصرف‭ ‬داخلی‭ ‬تولید‭ ‬می‌شود‭ ‬اما‭ ‬علیرغم‭ ‬کیفیت‭ ‬و‭ ‬طعم‭ ‬بسیار‭ ‬خوب‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬در‭ ‬ایران،‭ ‬به‭ ‬دلایل‭ ‬متعدد‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬کیفیت‭ ‬و‭ ‬بسته‌بندی‭ ‬نامناسب،‭ ‬عدم‭ ‬تطابق‭ ‬با‭ ‬استانداردهای‭ ‬بین‌المللی،‭ ‬نبود‭ ‬استمرار‭ ‬و‭ ‬پایداری‭ ‬تولید،‭ ‬نبود‭ ‬ثبات‭ ‬در‭ ‬سیاست‌ها،‭ ‬تعرفه‌ها‭ ‬و‭ ‬حمایت‭ ‬صادراتی‭ ‬و‭ ‬نبود‭ ‬رویکرد‭ ‬بازاریابی‭ ‬بین‌المللی‭ ‬در‭ ‬روابط‭ ‬دولت‭ ‬با‭ ‬کشورها،‭ ‬مشتریان‭ ‬خارجی‭ ‬کمتر‭ ‬تمایل‭ ‬به‭ ‬عقد‭ ‬قرارداد‭ ‬و‭ ‬خرید‭ ‬محصول‭ ‬از‭ ‬ایران‭ ‬هستند‭. ‬ علاوه‌براین‭ ‬فسادپذیری،‭ ‬افت‭ ‬کیفیت،‭ ‬فاصله‭ ‬زیاد‭ ‬محل‭ ‬تولید‭ ‬تا‭ ‬فروش‭ ‬و‭ ‬هزینه‌های‭ ‬بالاسری‭ ‬تولید‭ ‬از‭ ‬دیگر‭ ‬مشکلات‭ ‬فروش‭ ‬و‭ ‬بازاریابی‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬هستند‭.‬

برای مطالعه مطلب «موانع‭ ‬و‭ ‬راهکارهای‭ ‬توسعه‭ ‬کارآفرینی‭ ‬کشاورزی» کلیک کنید

راهکارها
نظام‭ ‬تعاونی‭ ‬و‭ ‬اتحادیه‌ها

تعاونی‌های‭ ‬روستایی‭ ‬در‭ ‬دهه‭ ‬40‭ ‬با‭ ‬هدف‭ ‬کمک‭ ‬به‭ ‬تولید‭ ‬و‭ ‬فروش‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزان‭ ‬تأسیس‭ ‬گردید‭. ‬ایجاد‭ ‬زیرساخت‌های‭ ‬تولید،‭ ‬نگهداری‭ ‬و‭ ‬فروش‭ ‬نظیر‭ ‬تأمین‭ ‬نهاده‌ها‭ ‬و‭ ‬ماشین‌های‭ ‬کشاورزی‭ ‬در‭ ‬روستا،‭ ‬انبارها،‭ ‬سردخانه‭ ‬و‭ ‬مراکز‭ ‬بسته‌بندی‭ ‬ازجمله‭ ‬اقداماتی‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬توسط‭ ‬تعاونی‌ها‭ ‬انجام‭ ‬پذیرفت‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬رونق‭ ‬تولید‭ ‬کمک‭ ‬کرد‭. ‬در‭ ‬بندهای‭ ‬مختلف‭ ‬اساسنامه‭ ‬سازمان‭ ‬مرکزی‭ ‬تعاونی‭ ‬روستایی‭ ‬نیز‭ ‬به‌طور‭ ‬مشخص‭ ‬به‭ ‬بازاریابی‭ ‬به‌عنوان‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬مسئولیت‌های‭ ‬مهم‭ ‬تعاونی‌ها‭ ‬اشاره‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬
مسئولیت‌هایی‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬مرور‭ ‬رنگ‭ ‬باختند‭ ‬و‭ ‬تعداد‭ ‬کمی‭ ‬از‭ ‬تعاونی‌ها‭ ‬در‭ ‬حد‭ ‬تأمین‭ ‬کود‭ ‬و‭ ‬سم‭ ‬به‭ ‬سختی‭ ‬به‭ ‬حیات‭ ‬خویش‭ ‬ادامه‭ ‬می‌دهند‭. ‬شکی‭ ‬نیست‭ ‬اتحاد‭ ‬کشاورزان‭ ‬کوچک‭ ‬و‭ ‬بزرگ‭ ‬در‭ ‬قالب‭ ‬تعاونی‌ها‭ ‬و‭ ‬اتحادیه‭ ‬و‭ ‬پرداختن‭ ‬به‭ ‬رسالت‭ ‬واقعی‭ ‬و‭ ‬مأموریت‌های‭ ‬تعریف‭ ‬شده‭ ‬‮«‬اساسنامه‮»‬،‭ ‬قدرت‭ ‬چانه‌زنی‭ ‬را‭ ‬افزایش‭ ‬داده‭ ‬و‭ ‬آن‌ها‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬طرف‭ ‬پرقدرت‭ ‬در‭ ‬معامله‭ ‬با‭ ‬خریداران‭ ‬بزرگ‭ ‬مانند‭ ‬صادرکنندگان‭ ‬و‭ ‬کارخانه‌های‭ ‬فرآوری،‭ ‬تبدیل‭ ‬خواهد‭ ‬کرد‭.‬
بدین‭ ‬صورت‭ ‬کشاورزان‭ ‬نقش‭ ‬تعیین‌کننده‭ ‬در‭ ‬غلبه‭ ‬بر‭ ‬نیروی‭ ‬بازار‭ ‬خواهند‭ ‬داشت‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬این‭ ‬نیرو‭ ‬در‭ ‬اختیار‭ ‬خریداران‭ ‬و‭ ‬به‌ویژه‭ ‬واسطه‌ها‭ ‬است‭.‬
ایجاد‭ ‬مراکز‭ ‬عرضه‭ ‬مستقیم‭ ‬و‭ ‬بازارچه‌های‭ ‬فروش‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی
در‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬کشورها‭ ‬گردانندگان‭ ‬غرفه‌ها‭ ‬و‭ ‬بازارچه‌ها،‭ ‬تولیدکنندگان‭ ‬محصولات‭ ‬کشاوزی‭ ‬هستند‭. ‬که‭ ‬از‭ ‬فواید‭ ‬آن‭ ‬می‌توان‭ ‬به‭ ‬عرضه‭ ‬محصول‭ ‬تازه‭ ‬و‭ ‬باکیفیت‭ ‬به‭ ‬مصرف‌کننده،‭ ‬قیمت‭ ‬مناسب‭ ‬و‭ ‬رقابتی،‭ ‬کاهش‭ ‬ضایعات‭ ‬و‭ ‬دریافت‭ ‬پول‭ ‬نقد‭ ‬در‭ ‬قبال‭ ‬فروش‭ ‬محصول‭ ‬اشاره‭ ‬کرد‭ ‬که‭ ‬موجب‭ ‬ایجاد‭ ‬انگیزه‭ ‬برای‭ ‬تولید‭ ‬بهتر‭ ‬و‭ ‬متنوع‌تر‭ ‬خواهد‭ ‬شد‭. ‬لازم‭ ‬به‭ ‬ذکر‭ ‬است‭ ‬سازمان‭ ‬میادین‭ ‬میوه‭ ‬و‭ ‬تره‌بار‭ ‬شهرداری‭ ‬در‭ ‬ابتدا‭ ‬برای‭ ‬نیل‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬اهداف‭ ‬تأسیس‭ ‬شد‭. ‬اما‭ ‬خیلی‭ ‬زود‭ ‬به‭ ‬محل‭ ‬درآمد‭ ‬شهرداری‭ ‬تبدیل‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬غرفه‌ها‭ ‬با‭ ‬اجاره‌های‭ ‬بالا‭ ‬در‭ ‬اختیار‭ ‬واسطه‌ها‭ ‬قرار‭ ‬گرفت‭ ‬نه‭ ‬تولیدکنندگان‭.‬

بازاریابی‭ ‬مویرگی

حمل‭ ‬و‭ ‬توزیع‭ ‬محصولات‭ ‬تا‭ ‬خرده‌فروشی‌ها،‭ ‬رستوران‌ها،‭ ‬هایپرمارکت‌ها‭ ‬و‭ ‬هتل‌ها‭. ‬با‭ ‬این‭ ‬روش‭ ‬چند‭ ‬حلقه‭ ‬واسطه‌گری‭ ‬حذف‭ ‬می‌شود‭. ‬تعاونی‌های‭ ‬کوچک‭ ‬و‭ ‬بزرگ‭ ‬و‭ ‬حتی‭ ‬چند‭ ‬کشاورز‭ ‬با‭ ‬هم‭ ‬می‌توانند‭ ‬سبد‭ ‬متنوعی‭ ‬از‭ ‬محصولات‭ ‬تازه‭ ‬و‭ ‬باکیفیت‭ ‬را‭ ‬تهیه‭ ‬و‭ ‬مستقیما‭ ‬به‭ ‬مراکز‭ ‬نهایی‭ ‬خرید‭ ‬تحویل‭ ‬دهند‭. ‬کاری‭ ‬که‭ ‬هم‭ ‬اکنون‭ ‬بعضی‭ ‬از‭ ‬تولیدکننده‌ها‭ ‬به‌طور‭ ‬فردی‭ ‬انجام‭ ‬می‌دهند‭ ‬و‭ ‬سود‭ ‬سرشاری‭ ‬به‌دست‭ ‬می‌آورند‭.‬
بازاریابی‭ ‬بین‌المللی‭ ‬و‭ ‬صادرات‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی
بازاریابی‭ ‬بین‌المللی‭ ‬نیازمند‭ ‬حمایت‌های‭ ‬دولتی‭ ‬از‭ ‬تولیدکنندگان‭ ‬و‭ ‬صادرکنندگان‭ ‬برای‭ ‬نفوذ‭ ‬در‭ ‬بازارهای‭ ‬خارجی‭ ‬و‭ ‬تطابق‭ ‬کیفیت،‭ ‬قیمت‭ ‬و‭ ‬بسته‌بندی‭ ‬با‭ ‬استانداردها‭ ‬و‭ ‬نیازهای‭ ‬بازارهای‭ ‬بین‌المللی‭ ‬است‭. ‬
ایجاد‭ ‬صنایع‭ ‬تبدیلی‭ ‬در‭ ‬نزدیکی‭ ‬محل‭ ‬تولید‭ ‬
ایجاد‭ ‬صنایع‭ ‬تبدیلی‭ ‬در‭ ‬مواردی‭ ‬در‭ ‬گذشته‭ ‬انجام‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬نتایج‭ ‬مثبتی‭ ‬داشته‭ ‬است‭. ‬مانند‭ ‬تأسیس‭ ‬کارخانجات‭ ‬تولید‭ ‬روغن،‭ ‬منسوجات‭ ‬و‭ ‬قند‭ ‬و‭ ‬شکر‭ ‬و‭... ‬در‭ ‬مراکز‭ ‬عمده‭ ‬کاشت‭ ‬گیاهان‭ ‬صنعتی‭ ‬و‭ ‬روغنی‭. ‬این‭ ‬راهکار‭ ‬موجب‭ ‬کاهش‭ ‬فساد،‭ ‬کاهش‭ ‬هزینه‌های‭ ‬حمل‭ ‬و‭ ‬تضمین‭ ‬ایجاد‭ ‬ارزش‭ ‬افزوده‭ ‬و‭ ‬خرید‭ ‬و‭ ‬سفارش‭ ‬تولید‭ ‬می‌شود‭.‬
تبلیغات‭ ‬رایگان‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬و‭ ‬آشنا‭ ‬نمودن‭ ‬مردم‭ ‬با‭ ‬تولیدات‭ ‬برتر‭. ‬
با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬فواید‭ ‬و‭ ‬ویژگی‌های‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬در‭ ‬مبحث‭ ‬غذایی،‭ ‬دارویی،‭ ‬بهداشتی‭ ‬و‭... ‬معمولا‭ ‬ساخت‭ ‬مستندها‭ ‬و‭ ‬تیزرهای‭ ‬تبلیغاتی‭ ‬برای‭ ‬آشنایی‭ ‬مردم‭ ‬با‭ ‬تولیدات‭ ‬کشاورزی‭ ‬ایرانی‭ ‬و‭ ‬ترویج‭ ‬مصرف‭ ‬آن‭ ‬بسیار‭ ‬کارساز‭ ‬است‭.‬
برگزاری‭ ‬جشنواره‌های‭ ‬روستایی‭. ‬
در‭ ‬روستاها،‭ ‬شهرها‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬حتی‭ ‬در‭ ‬کشورهای‭ ‬دیگر‭ ‬با‭ ‬اتکا‭ ‬به‭ ‬جاذبه‌های‭ ‬روستا‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬رویکرد‭ ‬جذب‭ ‬گردشگر‭ ‬و‭ ‬فروش‭ ‬و‭ ‬آشنایی‭ ‬با‭ ‬محصولات‭ ‬هر‭ ‬منطقه‭ ‬می‌توان‭ ‬جشنواره‌های‭ ‬فروش‭ ‬و‭ ‬معرفی‭ ‬محصولات‭ ‬برگزار‭ ‬کرد‭. ‬برای‭ ‬جذابیت‭ ‬بیشتر‭ ‬این‌گونه‭ ‬جشنواره‌ها‭ ‬به‭ ‬مناسبت‌های‭ ‬فرهنگی‭ ‬علاوه‭ ‬بر‭ ‬ارائه‭ ‬آثار‭ ‬فولکوریک،‭ ‬دعوت‭ ‬از‭ ‬مردم‭ ‬شهر‭ ‬و‭ ‬روستا‭ ‬می‌تواند‭ ‬نقش‭ ‬مهمی‭ ‬در‭ ‬معرفی‭ ‬محصولات‭ ‬و‭ ‬توسعه‭ ‬بازار‭ ‬ایفا‭ ‬کند‭. ‬ از‭ ‬آنجا‭ ‬که‭ ‬کشاورزی‭ ‬محور‭ ‬اصلی‭ ‬توسعه‭ ‬کشورها‭ ‬محسوب‭ ‬می‌شود،‭ ‬امید‭ ‬است‭ ‬تولیدکنندگان،‭ ‬دست‌اندرکاران‭ ‬و‭ ‬متولیان‭ ‬بخش‭ ‬کشاورزی‭ ‬اهتمام‭ ‬بیشتری‭ ‬در‭ ‬رفع‭ ‬موانع‭ ‬آن‭ ‬داشته‭ ‬باشند‭. ‬

ماهنامه دام و کشت و صنعت  -  شماره ۲۱۵ و ۲۱۶  -  سال ۱۳۹۶
 

ماهنامه دام و کشت و صنعت پنجره ای به آگاهی و دانش

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow