سیاستگذاری کشاورزی
من‭ ‬اقرار‭ ‬می‌کنم

مهندس‭ ‬علی‭ ‬اکبر‭ ‬مهرفرد‭: ‬

من‭ ‬اقرار‭ ‬می‌کنم

نویسنده: سیدنصیرسیادت

مهندس‭ ‬علی‭ ‬اکبر‭ ‬مهرفرد‭ ‬کار‭ ‬سخت‭ ‬مدیریت‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬زمان‭ ‬جنگ‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬کردستان‭ ‬شروع‭ ‬کرده‭ ‬است،‭ ‬کوهستان‌های‭ ‬ستبر‭ ‬کردستان‭ ‬با‭ ‬گردنه‌های‭ ‬مارپیچ‭ ‬خود‭ ‬هر‭ ‬مرد‭ ‬جوان‭ ‬و‭ ‬رشیدی‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬حوصله،‭ ‬اما‭ ‬سخت‭ ‬پخته‭ ‬می‌کند‭ ‬و‭ ‬مهرفرد‭ ‬نیز‭ ‬از‭ ‬همان‭ ‬مردان‭ ‬جهادگر‭ ‬پولادین‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬گردنه‌ها‭ ‬آبدیده‭ ‬شده‭ ‬است‭.‬
او‭ ‬با‭ ‬قلب‭ ‬و‭ ‬نیت‭ ‬خود‭ ‬مدیریت‭ ‬می‌کند،‭ ‬در‭ ‬دور‭ ‬اول‭ ‬وزارت‭ ‬مهندس‭ ‬حجتی‭ ‬در‭ ‬جهاد‭ ‬کشاورزی،‭ ‬همزمان‭ ‬با‭ ‬ادغام‭ ‬وزارت‭ ‬بزرگ‭ ‬جهاد‭ ‬سازندگی‭ ‬و‭ ‬کشاورزی‭ ‬در‭ ‬تاریخ‭ ‬ادغام‭ ‬دستگاه‌های‭ ‬اداری‭ ‬ایرانی‭ ‬هنوز‭ ‬از‭ ‬نظر‭ ‬حجم‭ ‬و‭ ‬بزرگی‭ ‬بی‌سابقه‭ ‬است،‭ ‬این‭ ‬مهندس‭ ‬مهرفرد‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬به‌عنوان‭ ‬معاون‭ ‬پشتیبانی‭ ‬و‭ ‬اداری‭ ‬و‭ ‬مالی‭ ‬سینه‭ ‬در‭ ‬برابر‭ ‬مسائل‭ ‬سپر‭ ‬کرد‭ ‬و‭ ‬پا‭ ‬در‭ ‬میدان‭ ‬پیگیری‭ ‬و‭ ‬حل‭ ‬و‭ ‬فصل‭ ‬این‭ ‬مسائل‭ ‬گذاشت‭ ‬و‭ ‬طی‭ ‬چهار‭ ‬سال‭ ‬بسیاری‭ ‬مشکلات‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬پیش‭ ‬پا‭ ‬برداشت‭. ‬
اکنون‭ ‬او‭ ‬چند‭ ‬سالی‭ ‬است‭ ‬در‭ ‬دوران‭ ‬صدارت‭ ‬مجدد‭ ‬مهندس‭ ‬حجتی‭ ‬بر‭ ‬این‭ ‬وزارتخانه‭ ‬بزرگ،‭ ‬دست‭ ‬یاری‭ ‬به‭ ‬وی‭ ‬داده‭ ‬است‭ ‬آن‭ ‬هم‭ ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬تنظیم‭ ‬بازار‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬و‭ ‬غذای‭ ‬کشور‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬تازگی‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬وزارت‭ ‬الحاق‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬
فرصتی‭ ‬دست‭ ‬می‌دهد‭ ‬تا‭ ‬با‭ ‬او‭ ‬پیرامون‭ ‬مسائل‭ ‬مبتلابه‭ ‬و‭ ‬نقدهای‭ ‬مدعیان‭ ‬این‭ ‬روزها‭ ‬به‭ ‬گفتگو‭ ‬بنشینیم‭. ‬وعده‭ ‬ما‭ ‬یک‭ ‬ساعت‭ ‬بود‭ ‬اما‭ ‬شیرینی‭ ‬مباحث‭ ‬آنچنان‭ ‬ایشان‭ ‬و‭ ‬ما‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬خود‭ ‬جلب‭ ‬می‭ ‬کند‭ ‬که‭ ‬زمان‭ ‬از‭ ‬چهار‭ ‬ساعت‭ ‬نیز‭ ‬عبور‭ ‬می‌کند‭.‬

امور‭ ‬مربوط‭ ‬به‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬و‭ ‬مواد‭ ‬غذایی
با‭ ‬وزارت‭ ‬کشاورزی‭ ‬است

معاون‭ ‬امور‭ ‬بازرگانی‭ ‬و‭ ‬توسعه‭ ‬صادرات‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬جمله‭ ‬که‭ ‬"من‭ ‬از‭ ‬اول‭ ‬هم‭ ‬از‭ ‬مصاحبه‭ ‬با‭ ‬مطبوعات‭ ‬استقبال‭ ‬نمی‭ ‬کردم‭ ‬و‭ ‬اولین‭ ‬روزی‭ ‬که‭ ‬آمدم‭ ‬این‭ ‬مطلب‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬همکاران‭ ‬گفتم‭ ‬که‭ ‬درخصوص‭ ‬مصاحبه‭ ‬بنده‭ ‬را‭ ‬معاف‭ ‬کنید‭ ‬ولی‭ ‬متوجه‭ ‬شدم‭ ‬باید‭ ‬حرف‭ ‬زد،"‭ ‬شروع‭ ‬می‌کند‭ . ‬با‭ ‬هم‭ ‬این‭ ‬مصاحبه‭ ‬جالب‭ ‬را‭ ‬می‌خوانیم‭:  ‬
جنابعالی‭ ‬موضوع‭ ‬ساختار‭ ‬بازرگانی‭ ‬و‭ ‬بازار‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬مطرح‭ ‬فرمودید‭.‬‭ ‬
باید‭ ‬مقدمتاً‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬مطلب‭ ‬اشاره‭ ‬کنم‭ ‬که‭ ‬دولت‭ ‬چند‭ ‬ماه‭ ‬پیش‭ ‬لایحه‌ای‭ ‬به‭ ‬مجلس‭ ‬تقدیم‭ ‬کرده‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬بندهای‭ ‬آن‭ ‬تشکیل‭ ‬مجدد‭ ‬وزارت‭ ‬بازرگانی‭ ‬است‭. ‬ما‭ ‬به‌عنوان‭ ‬جزئی‭ ‬از‭ ‬دولت‭ ‬طبیعتاً‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬تصمیمات‭ ‬تبعیت‭ ‬می‌کنیم‭ ‬لکن‭ ‬چون‭ ‬نشریه‭ ‬شما‭ ‬یک‭ ‬نشریه‭ ‬تخصصی‭ ‬است‭ ‬لازم‭ ‬است‭ ‬برخی‭ ‬از‭ ‬مسائل‭ ‬کارشناسی‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬خصوص‭ ‬مطرح‭ ‬شود‭ ‬و‭ ‬حداقل‭ ‬شمّه‌ای‭ ‬از‭ ‬عملکرد‭ ‬چند‭ ‬سال‭ ‬اخیر‭ ‬را‭ ‬که‭ ‬بازرگانی‭ ‬در‭ ‬جهاد‭ ‬کشاورزی  -  آن‭ ‬هم‭ ‬به‭ ‬صورت‭ ‬ناقص‭ ‬و‭ ‬بدون‭ ‬ابزار‭ ‬کافی‭ ‬نبوده‭ ‬است‭  -  ‬اشاره‭ ‬کنم‭.‬
در‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬کشورها‭ ‬بازرگانی‭ ‬جزئی‭ ‬از‭ ‬وزارت‭ ‬اقتصاد‭ ‬است‭. ‬آن‭ ‬هم‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬صورت‭ ‬که‭ ‬وزارت‭ ‬اقتصاد‭ ‬در‭ ‬سیاست‌های‭ ‬کلان‭ ‬وارد‭ ‬می‌شود،‭ ‬در‭ ‬سیاست‌های‭ ‬خرد،‭ ‬بیشتر‭ ‬دستگاه‌های‭ ‬اجرایی‭ ‬دولتی‭ ‬یا‭ ‬اتحادیه‌ها‭ ‬و‭ ‬تعاونی‌های‭ ‬خصوصی‭ ‬امور‭ ‬را‭ ‬پیگیری‭ ‬می‌کنند‭.‬
در‭ ‬برخی‭ ‬از‭ ‬کشور‌ها‭ ‬هم‭ ‬کار‭ ‬بازرگانی‭ ‬به‌عهده‭ ‬وزارت‭ ‬صنعت‭ ‬معدن‭ ‬و‭ ‬تجارت‭ ‬است،‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬تفاوت‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬بیشتر‭ ‬این‭ ‬کشورها‭ ‬بخش‭ ‬غذا‭ ‬با‭ ‬وزارت‭ ‬کشاورزی‭ ‬است‭. ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬مثال‭ ‬وزارت‭ ‬کشاورزی‭ ‬فرانسه،‭ ‬به‭ ‬نام‭ ‬وزارت‭ ‬کشاورزی‭ ‬و‭ ‬غذا‭ ‬نامیده‭ ‬می‌شود‭. ‬
سازمان‭ ‬کار‭ ‬در‭ ‬فائو‭ ‬نیز‭ ‬همین‭ ‬طور‭ ‬است،‭ ‬لذا‭ ‬کشاورزی‭ ‬و‭ ‬غذا‭ ‬از‭ ‬هم‭ ‬جدایی‭ ‬ناپذیرند‭ . ‬زیرا‭ ‬محصول‭ ‬وقتی‭ ‬تولید‭ ‬شد‭ ‬نیاز‭ ‬به‭ ‬فرآوری‭ ‬دارد،‭ ‬چراکه‭ ‬خیلی‭ ‬از‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬ماندگاری‭ ‬بالائی‭ ‬ندارد‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬سرعت‭ ‬فاسد‭ ‬می‌شوند‭ ‬و‭ ‬دنیا‭ ‬نیز‭ ‬این‭ ‬بخش‭ ‬را‭ ‬به‌عهده‭ ‬وزارت‭ ‬کشاورزی‭ ‬گذاشته‭ ‬است‭. ‬چون‭ ‬همزمان‭ ‬با‭ ‬توسعه‭ ‬تولید‭ ‬کشاورزی‭ ‬باید‭ ‬برای‭ ‬بسته‌بندی،‭ ‬فرآوری،‭ ‬ذخیره‭ ‬سازی‭ ‬و‭ ‬بازار‭ ‬آن‭ ‬هم‭ ‬فکر‭ ‬شود‭. ‬
در‭ ‬ایران‭ ‬هم‭ ‬وقتی‭ ‬به‭ ‬سابقه‭ ‬کار‭ ‬نگاه‭ ‬می‌کنیم،‭ ‬می‌بینیم‭ ‬مباحث‭ ‬مربوط‭ ‬به‭ ‬غذا‭ ‬را‭ ‬وزارت‭ ‬کشاورزی‭ ‬دنبال‭ ‬کرده‭ ‬است،‭ ‬مثل‭ ‬تأسیس‭ ‬شرکت‭ ‬صنایع‭ ‬شیر،‭ ‬سازمان‭ ‬گوشت،‭ ‬شرکت‭ ‬شیلات‭ ‬و‭... ‬
بنابراین‭ ‬یک‭ ‬بحث‭ ‬مربوط‭ ‬به‭ ‬تولید‭ ‬غذا‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬مرحله‭ ‬دوم‭ ‬تبدیل‭ ‬تولید‭ ‬انجام‭ ‬شده‭ ‬به‭ ‬غذای‭ ‬قابل‭ ‬مصرف‭ ‬و‭ ‬سوم‭ ‬تنظیم‭ ‬بازار‭ ‬این‭ ‬محصولات‭ ‬است‭. ‬ در‭ ‬اغلب‭ ‬کشورهای‭ ‬دنیا‭ ‬دپارتمان‭ ‬مختص‭ ‬بازرگانی‭ ‬کشاورزی‭ ‬دارند‭ ‬و‭ ‬سیاستگذاری‭ ‬کشاورزی‭ ‬و‭ ‬غذا‭ ‬اعم‭ ‬از‭ ‬تولید‭ ‬محصول،‭ ‬فرآوری‭ ‬و‭ ‬بازار‭...  ‬را‭ ‬یک‭ ‬ارگان‭ ‬به‌عهده‭ ‬دارد‭. ‬
شما‭ ‬به‭ ‬محصولات‭ ‬نگاه‭ ‬کنید‭ ‬و‭ ‬ببینید‭ ‬مدیریت‭ ‬بازار‭ ‬آن‭ ‬چه‭ ‬مشکلات‭ ‬و‭ ‬حساسیت‌هایی‭ ‬را‭ ‬درپی‭ ‬دارد‭. ‬مثال‭: ‬سیب‭ ‬زمینی‭ ‬تقریبا‭ ‬در‭ ‬اکثر‭ ‬مناطق‭ ‬کشور‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬فصول‭ ‬مختلف‭ ‬کشت‭ ‬و‭ ‬برداشت‭ ‬می‌شود،‭ ‬ولی‭ ‬در‭ ‬یک‭ ‬زمانی‭ ‬به‭ ‬دلایل‭ ‬مختلف،‭ ‬اعم‭ ‬از‭ ‬تغییرات‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬هوائی‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬زودرس‭ ‬بودن،‭ ‬محصول‭ ‬به‌صورت‭ ‬انبوه‭ ‬وارد‭ ‬بازار‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬موجب‭ ‬بحران‭ ‬در‭ ‬اقتصاد‭ ‬کشاورزی‭ ‬می‌شود‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬بالعکس‭ ‬کمبود‭ ‬پیش‭ ‬می‌آید،‭ ‬باید‭ ‬نظام‭ ‬ذخیره‌سازی‭ ‬در‭ ‬مبادی‭ ‬تولید‭ ‬یا‭ ‬مقاصد‭ ‬مصرف‭ ‬مشخص‭ ‬شود‭ ‬و‭ ‬سازوکارهای‭ ‬توزیع‭ ‬فراهم‭ ‬گردد‭.‬
حالا‭ ‬شما‭ ‬توجه‭ ‬کنید‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬نوع‭ ‬محصولات‭ ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬کشاورزی‭ ‬فراوان‭ ‬وجود‭ ‬دارد،‭ ‬مثل‭ ‬پیاز،‭ ‬گوجه‭ ‬فرنگی‭ ‬و‭... ‬بنابراین‭ ‬اگر‭ ‬مسائل‭ ‬فرآوری‭ ‬و‭ ‬مدیریت‭ ‬بازار‭ ‬آن‭ ‬با‭ ‬سازمان‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬وزارتخانه‭ ‬ثالثی‭ ‬باشد،‭ ‬چگونه‭ ‬می‭ ‬تواند‭ ‬این‭ ‬امور‭ ‬را‭ ‬مدیریت‭ ‬کند،‭ ‬آن‌هایی‭ ‬که‭ ‬چنین‭ ‬می‌پندارند‭ ‬باید‭ ‬الگوهای‭ ‬موفق‭ ‬مدیریتی‭ ‬در‭ ‬این‌گونه‭ ‬مسائل‭ ‬را‭ ‬نشان‭ ‬دهند‭.‬
در‭ ‬رابطه،‭ ‬با‭ ‬وظیفه‭ ‬ما‭ ‬در‭ ‬صنایع‭ ‬تبدیلی‭ ‬باید‭ ‬عرض‭ ‬کنم‭ ‬حَکم‭ ‬بین‭ ‬دستگاه‌های‭ ‬دولتی،‭ ‬معاونت‭ ‬حقوقی‭ ‬ریاست‭ ‬جمهوری‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬وقتی‭ ‬این‭ ‬معاونت‭ ‬در‭ ‬رابطه‭ ‬با‭ ‬تفسیر‭ ‬قانون‭ ‬حکم‭ ‬صادر‭ ‬می‌کند،‭ ‬برای‭ ‬همه‭ ‬واحد‌ها،‭ ‬لازم‭ ‬الاجراست‭ ‬و‭ ‬درحالی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬رابطه‭ ‬با‭ ‬وظیفه،‭ ‬در‭ ‬صنایع‭ ‬تبدیلی،‭ ‬قانون‭ ‬صراحت‭ ‬لازم‭ ‬را‭ ‬دارد‭.‬
همچنین‭ ‬معاون‭ ‬حقوقی‭ ‬رئیس‭ ‬جمهور‭ ‬نیز‭ ‬به‭ ‬صراحت‭ ‬گفته‭ ‬مسئولیت‭ ‬واحدهای‭ ‬صنایع‭ ‬لبنی‭ ‬با‭ ‬جهاد‭ ‬کشاورزی‭ ‬است،‭ ‬اما‭ ‬وزارت‭ ‬صنعت‭ ‬و‭ ‬معدن‭ ‬و‭ ‬تجارت‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬برخلاف‭ ‬این‭ ‬دستور‭ ‬عمل‭ ‬می‌کند‭ ‬و‭ ‬برای‭ ‬تأسیس‭ ‬واحدهای‭ ‬جدید‭ ‬تولیدی‭ ‬مجوز‭ ‬صادر‭ ‬می‌کند،‭ ‬علی‭ ‬ایحال‭ ‬ما‭ ‬این‭ ‬موضوع‭ ‬را‭ ‬اعلام‭ ‬کرده‭ ‬و‭ ‬پیگیری‭ ‬نیز‭ ‬می‌کنیم‭. ‬
در‭ ‬کشور‭ ‬ما‭ ‬نیز‭ ‬از‭ ‬سال‭ ‬93‭ ‬قانون‭ ‬تمرکز‭ ‬بازرگانی‭ ‬در‭ ‬وزارت‭ ‬جهاد‭ ‬کشاورزی‭ ‬اجرایی‭ ‬شده‭ ‬است ‭ -  ‬حدود‭ ‬چهار‭ ‬سال  -  ‬ قبل‭ ‬از‭ ‬عملیاتی‭ ‬شدن‭ ‬این‭ ‬قانون،‭ ‬چهل‭ ‬سال‭ ‬مسئولیت‭ ‬این‭ ‬موضوع‭ ‬دست‭ ‬وزارت‭ ‬جهاد‭ ‬کشاورزی‭ ‬نبوده‭ ‬است،‭ ‬الان‭ ‬سؤال‭ ‬من‭ ‬این‭ ‬است،‭ ‬ظرف‭ ‬چهل‭ ‬سال‭ ‬گذشته‭ ‬وزارت‭ ‬بازرگانی‭ ‬دستاوردهای‭ ‬خودش‭ ‬را‭ ‬بگوید‭. ‬زیرا‭ ‬برای‭ ‬تصمیم‌گیری‭ ‬صحیح‭ ‬لازم‭ ‬است‭ ‬عملکردهای‭ ‬گذشته‭ ‬به‭ ‬درستی‭ ‬آنالیز‭ ‬و‭ ‬تحلیل‭ ‬شود‭. ‬

عمده‭ ‬مشکلات‭ ‬بخش‭ ‬کشاورزی
پس‭ ‬از‭ ‬تولید‭ ‬است‭ ‬

مهندس‭ ‬مهرفرد‭ ‬گفت‭: ‬ما‭ ‬در‭ ‬کشاورزی‭ ‬در‭ ‬مرحله‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬تولید‭ ‬شرایط‭ ‬خیلی‭ ‬بدی‭ ‬داریم،‭ ‬اگر‭ ‬محصول‭ ‬به‭ ‬محصول‭ ‬موضوع‭ ‬بررسی‭ ‬شود،‭ ‬مشکلات‭ ‬در‭ ‬همه‭ ‬محصولات‭ ‬مشخص‭ ‬می‌شود‭. ‬وی‭ ‬افزود‭: ‬مرتباً‭ ‬شنیده‭ ‬می‌شود‭ ‬سود‭ ‬را‭ ‬واسطه‌ها‭ ‬و‭ ‬دلال‌ها‭ ‬می‌برند‭. ‬فاصله‭ ‬بین‭ ‬تولید‭ ‬و‭ ‬مصرف‭ ‬زیاد‭ ‬است‭. ‬قیمت‭ ‬تولیدکننده‭ ‬کم‭ ‬و‭ ‬قیمت‭ ‬مصرف‌کننده‭ ‬بالاست؟
فاصله‭ ‬تولید،‭ ‬مصرف‭ ‬چگونه‭ ‬باید‭ ‬سازماندهی‭ ‬شود؟‭ ‬آیا‭ ‬همه‭ ‬مشکلات‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬چهار‭ ‬سالی‭ ‬که‭ ‬وزارت‭ ‬جهاد‭ ‬کشاورزی‭ ‬مسئولیت‭ ‬بازار‭ ‬را‭ ‬برعهده‭ ‬داشته‭ ‬برمی‌گردد؟
باید‭ ‬پرسیده‭ ‬شود‭ ‬در‭ ‬سال‌های‭ ‬طولانی‭ ‬قبل‭ ‬از‭ ‬مسئولیت‭ ‬وزارت‭ ‬جهاد‭ ‬کشاورزی‭ ‬چه‭ ‬کارهایی‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬خصوص‭ ‬انجام‭ ‬شده‭ ‬است؟‭ ‬وزارت‭ ‬کشاورزی‭ ‬و‭ ‬جهاد‭ ‬سازندگی‭(‬سابق‭) ‬از‭ ‬روی‭ ‬اضطرار‭ ‬برخی‭ ‬سازمان‌ها‭ ‬و‭ ‬واحدها‭ ‬را‭ ‬مثل‭: ‬پشتیبانی‭ ‬امور‭ ‬دام،‭ ‬صنایع‭ ‬شیر،‭ ‬شرکت‭ ‬طیور،‭ ‬شرکت‭ ‬تأمین‭ ‬علوفه‭ ‬و‭... ‬در‭ ‬گذشته‭ ‬تأسیس‭ ‬کرده‭ ‬اند،‭ ‬ولی‭ ‬سؤال‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬چرا‭ ‬وزارت‭ ‬کشاورزی‭ ‬این‭ ‬کار‭ ‬را‭ ‬کرده‌‭ ‬است؟‭ ‬چون‭ ‬مجبور‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬سازمان‭ ‬دیگری‭ ‬این‭ ‬کار‭ ‬را‭ ‬نمی‭ ‬کرده‭ ‬و‭ ‬ضمن‭ ‬اینکه‭ ‬سنخیت‭ ‬هم‭ ‬وجود‭ ‬داشته‭ ‬است‭. ‬
بنابراین‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬تولید‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬نظام‭ ‬جمع‌آوری‭ ‬محصول،‭ ‬بسته‌بندی،‭ ‬استانداردهای‭ ‬کیفیت‭ ‬و‭ ‬ذخیره‌سازی‭ ‬و‭ ‬سپس‭ ‬عرضه‭ ‬و‭ ‬توزیع‭ ‬آن   - ‬محصول‭ ‬به‭ ‬محصول‭   -  ‬بسیار‭ ‬مهم‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬اگر‭ ‬توجه‭ ‬نشود‭ ‬آسیب‭ ‬آن‭ ‬به‭ ‬تولیدکننده‭ ‬و‭ ‬وزارت‭ ‬کشاورزی‭ ‬می‌خورد‭.‬ باید‭ ‬ببینیم‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬سال‭ ‬57‭ ‬تا‭ ‬92‭ ‬که‭ ‬مسئولیت‭ ‬این‭ ‬کار‭ ‬به‭ ‬عهده‭ ‬دیگران‭ ‬بوده‭ ‬است‭ ‬چه‭ ‬موفقیت‌هایی‭ ‬وجود‭ ‬داشته‭ ‬و‭ ‬چه‭ ‬نقاط‭ ‬ضعفی‭ ‬دارد‭.‬

در‭ ‬بُعد‭ ‬بازار‭ ‬داخلی‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬مسائلی‭ ‬وجود‭ ‬داشت
که‭ ‬ما‭ ‬طی‭ ‬این‭ ‬مدت‭ ‬نتوانستیم‭ ‬تأثیر‭ ‬لازم‭ ‬را‭ ‬بر‭ ‬آن‭ ‬بگذاریم

وی‭ ‬افزود‭: ‬و‭ ‬اما‭ ‬بنده‭ ‬اقرار‭ ‬می‌کنم،‭ ‬در‭ ‬بعد‭ ‬بازار‭ ‬داخلی‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬مسائلی‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭ ‬که‭ ‬ما‭ ‬طی‭ ‬این‭ ‬مدت‭ ‬کوتاه‭ ‬نتوانستیم‭ ‬نتیجه‭ ‬مطلوب‭ ‬بگیریم،‭ ‬وقتی‭ ‬از‭ ‬بازار‭ ‬صحبت‭ ‬می‌شود‭ ‬یعنی‭ ‬اقتصاد،‭ ‬یعنی‭ ‬منافع‭ ‬گروه‌های‭ ‬متعدد‭ ‬و‭ ‬ما‭ ‬باید‭ ‬در‭ ‬سیاست‌های‭ ‬اقتصادی‭ ‬ضمن‭ ‬رعایت‭ ‬حقوق‭ ‬و‭ ‬منافع‭ ‬ذی‌نفعان‭ ‬تغییر‭ ‬ایجاد‭ ‬کنیم‭. ‬

اقدامات‭ ‬مهم‭ ‬انجام‭ ‬شده‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬الحاق‭ ‬بازرگانی‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬به‭ ‬وزارت‭ ‬جهاد‭ ‬کشاورزی‭  ‬

معاون‭ ‬امور‭ ‬بازرگانی‭ ‬و‭ ‬توسعه‭ ‬صادرات‭ ‬در‭ ‬ادامه،‭ ‬اقدامات‭ ‬انجام‭ ‬شده‭ ‬در‭ ‬معاونت‭ ‬مذکور‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬شرح‭ ‬بیان‭ ‬کرد‭: ‬اولین‭ ‬کار‭ ‬مهمی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬راه‭ ‬انجام‭ ‬وظیفه،‭ ‬طی‭ ‬این‭ ‬مدت‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬دولت‭ ‬انجام‭ ‬شده‭ ‬عبارت‭ ‬بود‭ ‬از‭: ‬ذخیره‌سازی‭ ‬9‭ ‬قلم‭ ‬از‭ ‬کالاهای‭ ‬استراتژیک‭ ‬مثل‭ ‬گندم،‭ ‬گوشت،‭ ‬مرغ،‭ ‬روغن،‭ ‬شکر‭ ‬و‭... ‬که‭ ‬برای‭ ‬این‭ ‬منظور‭ ‬تنخواه‌گردان‭ ‬از‭ ‬محل‭ ‬صندوق‭ ‬توسعه‭ ‬ملی‭ ‬با‭ ‬تصویب‭ ‬هیأت‭ ‬وزیران‭ ‬در‭ ‬اختیار‭ ‬وزارت‭ ‬کشاورزی‭ ‬قرار‭ ‬گرفته‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬اقدام‭ ‬بسیار‭ ‬مفید‭ ‬و‭ ‬موثری‭ ‬می‌باشد‭. ‬
این‭ ‬اقدام‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬اخذ‭ ‬مصوبه‭ ‬از‭ ‬هیأت‭ ‬وزیران‭ ‬براساس‭ ‬تصمیم‭ ‬شورای‭ ‬عالی‭ ‬امنیت‭ ‬ملی،‭ ‬ذخایر‭ ‬راهبردی‭ ‬برای‭ ‬اولین‭ ‬بار،‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬ایجاد‭ ‬و‭ ‬اتفاق‭ ‬افتاده‭ ‬است‭. ‬
بهرحال‭ ‬این‭ ‬اقدام‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬ضرورت‌های‭ ‬ملی‭ ‬انجام‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬قبلا‭ ‬چنین‭ ‬چیزی‭ ‬وجود‭ ‬نداشته‭ ‬است‭. ‬در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬این‭ ‬تنخواه‭ ‬در‭ ‬گردش‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی،‭ ‬با‭ ‬آن‭ ‬خرید‭ ‬و‭ ‬فروش‭ ‬می‌شود‭ ‬و‭ ‬شرکت‌های‭ ‬پشتیبانی‭ ‬امور‭ ‬دام‭ ‬و‭ ‬بازرگانی‭ ‬دولتی‭ ‬مسئول‭ ‬این‭ ‬کار‭ ‬هستند‭.‬
بحث‭ ‬بعدی‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬تلاش‭ ‬کردیم‭ ‬جلوی‭ ‬برخی‭ ‬اتفاقات‭ ‬ناگوار‭ ‬گذشته‭ ‬گرفته‭ ‬شود،‭ ‬به‌عنوان‭ ‬مثال‭ ‬توجه‭ ‬کنید‭ ‬یک‭ ‬عده‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬91 - 92‭ ‬ارز‭ ‬مبادله‌ای‭ ‬گرفته‌‭ ‬بودند‭ ‬که‭ ‬ثبت‭ ‬سفارش‭ ‬و‭ ‬واردات‭ ‬گندم‭ ‬انجام‭ ‬بدهند‭. ‬در‭ ‬سال‭ ‬94‭ ‬واردات‭ ‬گندم‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬خودکفایی‭ ‬ممنوع‭ ‬شد‭. ‬این‭ ‬افراد‭ ‬الان‭ ‬آمده‌اند‭ ‬و‭ ‬ادعا‭ ‬می‌کنند‭ ‬که‭ ‬ما‭ ‬گندم‭ ‬خریداری‭ ‬کردیم‭ ‬و‭ ‬باید‭ ‬بر‭ ‬اساس‭ ‬ثبت‭ ‬سفارش‭ ‬سال‭ ‬92‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬وارد‭ ‬کشور‭ ‬کنیم‭! ‬
حال‭ ‬شما‭ ‬ببینید‭ ‬سال‭ ‬92‭ ‬کجا‭ ‬و‭ ‬سال‭ ‬95‭ ‬کجا؟‭ ‬این‭ ‬سه‭ ‬سال‭ ‬این‭ ‬مبلغ‭ ‬ارز‭ ‬کجا‭ ‬بوده؟‭ ‬ارز‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬قیمت‭ ‬1226‭ ‬تومان  ‭ -  ‬مبادله‌ای‭  -  ‬گرفته‌اند‭ ‬و‭ ‬سه‭ ‬سال‭ ‬این‭ ‬ارز‭ ‬چرخیده‭ ‬و‭ ‬اکنون‭ ‬قیمت‭ ‬ارز‭ ‬نزدیک‭ ‬به‭ ‬چهار‭ ‬هزار‭ ‬و‭ ‬پانصد‭ ‬تومان‭ ‬است‭. ‬این‭ ‬میان‭ ‬چه‭ ‬اتفاقی‭ ‬افتاده؟‭ ‬
حال‭ ‬با‭ ‬کمال‭ ‬تعجب‭ ‬این‭ ‬افراد‭ ‬شکایت‭ ‬کرده‌اند‭ ‬و‭ ‬وکیل‭ ‬نیز‭ ‬گرفته‌اند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬بوق‭ ‬و‭ ‬کرنا‭ ‬کرده‌اند‭ ‬که‭ ‬وزارت‭ ‬جهاد‭ ‬اجازه‭ ‬ورود‭ ‬گندم‭ ‬خریداری‭ ‬شده‭ ‬به‭ ‬کشور‭ ‬را‭ ‬نمی‌دهد‭. ‬ پس‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬اقدامات‭ ‬دیگر‭ ‬ما‭ ‬مدت‌دار‭ ‬کردن‭ ‬ثبت‭ ‬سفارشات‭ ‬بوده‭ ‬است،‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬ترتیب‭ ‬که‭ ‬اگر‭ ‬کسی‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬شرکتی‭ ‬پولی‭ ‬دریافت‭ ‬کرد‭ ‬در‭ ‬مدت‭ ‬تعیین‭ ‬شده‭ ‬باید‭ ‬کالای‭ ‬مشخص‭ ‬شده‭ ‬را‭ ‬وارد‭ ‬کند،‭ ‬یعنی‭ ‬آیین‌نامه‭ ‬اجرایی‭ ‬قانون‭ ‬واردات‭ ‬و‭ ‬صادرات‭ ‬را‭ ‬اصلاح‭ ‬کردیم‭ ‬و‭ ‬ثبت‭ ‬سفارش‭ ‬مدت‌دار‭ ‬شد‭. ‬لذا‭ ‬واردکنندگان‭ ‬مکلفند‭ ‬ظرف‭ ‬مدت‭ ‬تعیین‭ ‬شده‭ ‬واردات‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬انجام‭ ‬دهند‭ ‬و‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬مهلت‭ ‬ندارند‭. ‬بنابراین‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬اقدامات‭ ‬مهم‭ ‬اصلاح‭ ‬سیاست‌ها‭ ‬است‭. ‬
یکی‭ ‬دیگر‭ ‬از‭ ‬اقدامات‭ ‬اصلاح‭ ‬نظام‭ ‬واردات‭ ‬شکر‭ ‬برای‭ ‬حمایت‭ ‬از‭ ‬تولید‭ ‬بوده‭ ‬است‭. ‬واردات‭ ‬شکر‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬کلا‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬سندیکای‭ ‬شکر‭ ‬وارد‭ ‬می‌شود‭. ‬سؤال‭ ‬آیا‭ ‬شما‭ ‬طی‭ ‬چند‭ ‬سال‭ ‬اخیر‭ ‬اسمی‭ ‬از‭ ‬مافیای‭ ‬شکر‭ ‬یا‭ ‬سلطان‭ ‬شکر‭ ‬شنیده‌اید؟‭ ‬
مضافا‭ ‬اینکه‭ ‬تولید‭ ‬شکر‭ ‬درکشور‭ ‬از‭ ‬100/1‭ ‬میلیون‭ ‬تن‭ ‬به‭ ‬900/1‭ ‬تن‭ ‬تولید‭ ‬رسیده‭ ‬است‭. ‬یعنی‭ ‬در‭ ‬طی‭ ‬این‭ ‬مدت‭ ‬800‭ ‬هزار‭ ‬تن‭ ‬به‭ ‬تولید‭ ‬شکر‭ ‬کشور‭ ‬اضافه‭ ‬شده‭ ‬است،‭ ‬که‭ ‬اگر‭ ‬دقیق‭ ‬محاسبه‭ ‬کنید‭ ‬از‭ ‬خروج‭ ‬چیزی‭ ‬در‭ ‬حدود‭ ‬250‭ ‬–‭ ‬400‭ ‬میلیون‭ ‬دلار‭ ‬ارز‭ ‬جلوگیری‭ ‬شده‭ ‬است،‭ ‬لذا‭ ‬به‭ ‬نظر‭ ‬شما‭ ‬اگر‭ ‬محصول‭ ‬مورد‭ ‬نیاز‭ ‬خودمان‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬داخل‭ ‬تولید‭ ‬کنیم‭ ‬ولو‭ ‬اینکه‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬مشکلات‭ ‬نقدینگی‭ ‬پول‭ ‬و‭ ‬مطالبات‭ ‬کشاورزان‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬سه‭ ‬ماه‭ ‬تاخیر‭ ‬پرداخت‭ ‬کنیم‭ ‬بهتر‭ ‬است‭ ‬یا‭ ‬دروازه‌های‭ ‬مملکت‭ ‬را‭ ‬برای‭ ‬واردات‭ ‬باز‭ ‬کنیم؟

سازمان‭ ‬تعاون‭ ‬روستایی‭ ‬و‭ ‬اتحادیه‭ ‬ها
باید‭ ‬جوانگرائی‭ ‬کنند

مهندس‭ ‬مهرفرد‭ ‬در‭ ‬ارتباط‭ ‬با‭ ‬فعالیت‭ ‬سازمان‭ ‬تعاون‭ ‬روستایی‭ ‬گفت‭: ‬سازمان‭ ‬تعاون‭ ‬روستایی‭ ‬در‭ ‬زمان‭ ‬مناسب‭ ‬و‭ ‬خوب‭ ‬در‭ ‬ایران‭ ‬شروع‭ ‬بکار‭ ‬کرد،‭ ‬آن‭ ‬موقع‭ ‬جاده‭ ‬نبوده،‭ ‬برق‭ ‬نبوده،‭ ‬امکانات‭ ‬نبود‭ . ‬لذا‭ ‬آن‭ ‬زمان‭ ‬اقتضاء‭ ‬و‭ ‬ایجاب‭ ‬می‌کرده‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬سازمان‭ ‬تعاون‭ ‬روستایی‭ ‬نفت،‭ ‬آرد،‭ ‬کود‭ ‬و‭ ‬سم‭ ‬توزیع‭ ‬کند؛‭ ‬ولی‭ ‬در‭ ‬ادامه‭ ‬کار‭ ‬تعاون‭ ‬روستایی‭ ‬ضعیف‭ ‬شده،‭ ‬چون‭ ‬به‭ ‬تغییر‭ ‬و‭ ‬تحولات‭ ‬روز‭ ‬توجه‭ ‬نکرده‌اند‭ ‬و‭ ‬اتحادیه‌ها‭ ‬و‭ ‬شبکه‌های‭ ‬تعاون‭ ‬روستایی‭ ‬از‭ ‬بازنشسته‌ها‭ ‬به‭ ‬طور‭ ‬افراطی‭ ‬استفاده‭ ‬نموده‭ ‬و‭ ‬نتوانسته‌اند‭ ‬از‭ ‬خلاقیت‭ ‬کافی‭ ‬برخوردار‭ ‬شوند‭.‬
60‭ ‬سال‭ ‬از‭ ‬تأسیس‭ ‬تعاون‭ ‬روستایی‭ ‬می‌گذرد‭. ‬تعاون‭ ‬روستایی،‭ ‬اتحادیه‌ها‭ ‬و‭ ‬تعاونی‌ها‭ ‬بایستی‭ ‬ظرف‭ ‬این‭ ‬60‭ ‬سال‭ ‬می‌توانستند‭ ‬شبکه‌ی‭ ‬توزیع‭ ‬مناسب‭ ‬ایجاد‭ ‬کنند‭. ‬میادین،‭ ‬غرفه‌ها‭ ‬و‭ ‬بازارچه‌های‭ ‬متعددی‭ ‬درست‭ ‬کنند‭ ‬به‭ ‬طوری‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬دریافت‭ ‬محصول‭ ‬از‭ ‬تولیدکننده‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬قیمت‭ ‬مناسب‭ ‬به‭ ‬مصرف‌کننده‭ ‬عرضه‭ ‬نمایند‭.  ‬

میادین‭ ‬میوه‭ ‬و‭ ‬تره‌بار‭ ‬شهرداری
در‭ ‬اختیار‭ ‬تولیدکننده‌ها‭ ‬نیست

متأسفانه‭ ‬در‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬موارد‭ ‬غرفه‌های‭ ‬میادین‭ ‬شهرداری‭ ‬به‭ ‬واسطه‌ها‭ ‬واگذار‭ ‬می‌شود‭. ‬کار‭ ‬درست‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬بازرگانی‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬را‭ ‬تشکل‌ها‭ ‬انجام‭ ‬دهند‭. ‬ما‭ ‬از‭ ‬روزی‭ ‬که‭ ‬آمدیم،‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬جهت‭ ‬شدیم‭ ‬طلبکار‭ ‬بزرگ‭ ‬میادین‭ ‬تره‭ ‬بار،‭ ‬همه‭ ‬جا‭ ‬گفتیم‭ ‬این‭ ‬میادین‭ ‬باید‭ ‬در‭ ‬اختیار‭ ‬تولیدکنندگان‭ ‬باشند،‭ ‬هر‭ ‬چند‭ ‬در‭ ‬یک‭ ‬سال‭ ‬اخیر‭ ‬پیشرفت‌هایی‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬زمینه‭ ‬حاصل‭ ‬شده‭ ‬ولی‭ ‬کافی‭ ‬نمی‌باشد‭. ‬با‭ ‬این‭ ‬وجود‭ ‬ما‭ ‬هیچ‭ ‬اختیاری‭ ‬در‭ ‬مدیریت‭ ‬و‭ ‬کنترل‭ ‬و‭ ‬نظارت‭ ‬بر‭ ‬امور‭ ‬میادین‭ ‬نداریم‭. ‬
طرحی‭ ‬در‭ ‬دست‭ ‬بررسی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬اتحادیه‭ ‬مرکزی‭ ‬تعاون‭ ‬روستایی‭ ‬به‭ ‬صورت‭ ‬متمرکز‭ ‬غرفه‭ ‬میادین‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬استان‌های‭ ‬مختلف‭ ‬بگیرد‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬فصل‭ ‬عرضه‭ ‬محصولات‭ ‬مختلف،‭ ‬غرفه‌ها‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬اختیار‭ ‬تعاونی‌های‭ ‬مختلف‭ ‬بگذارد‭. ‬بنابراین‭ ‬عرضه‭ ‬مستقیم‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬راه‌های‭ ‬تنظیم‭ ‬بازار‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬ما‭ ‬مدعی‭ ‬هستیم‭ ‬که‭ ‬میادین‭ ‬شهرداری‭ ‬به‌عنوان‭ ‬مراکز‭ ‬عرضه‭ ‬باید‭ ‬با‭ ‬بخش‭ ‬تولید‭ ‬و‭ ‬تشکل‌های‭ ‬تولیدی‭ ‬گره‭ ‬بخورند‭.‬

انتقاد‭ ‬بر‭ ‬ضعف‭ ‬عملکرد‭ ‬این‭ ‬حوزه
درخصوص‭ ‬عدم‭ ‬تشکیل‭ ‬زنجیره‌های‭ ‬تولید‭ ‬وارد‭ ‬است

وی‭ ‬در‭ ‬نقد‭ ‬بر‭ ‬عملکرد‭ ‬این‭ ‬حوزه‭ ‬درخصوص‭ ‬تشکیل‭ ‬زنجیره‌های‭ ‬تولید‭ ‬و‭ ‬پیشرفت‭ ‬ضعیف‭ ‬آن،‭ ‬این‭ ‬اشکال‭ ‬را‭ ‬کاملا‭ ‬وارد‭ ‬دانست،‭ ‬اما‭ ‬گفت‭ : ‬این‭ ‬اشکال‭ ‬تاریخی‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬قبل‭ ‬از‭ ‬وزارت‭ ‬جهاد‭ ‬نیز‭ ‬به‭ ‬آن‭ ‬بی‌توجهی‭ ‬شده‭ ‬است،‭ ‬امروز‭ ‬در‭ ‬دنیا‭ ‬بازار‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬را‭ ‬تشکل‌ها‭ ‬و‭ ‬زنجیره‌ها‭ ‬مدیریت‭ ‬می‌کنند‭. ‬
تولیدکنندگان‭ ‬خرد‭ ‬نمی‌توانند‭ ‬تجار‭ ‬موفقی‭ ‬باشند‭ ‬لکن‭ ‬تشکل‌ها‭ ‬و‭ ‬زنجیره‌ها‭ ‬می‌توانند‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬زاویه‭ ‬به‭ ‬موضوع‭ ‬نگاه‭ ‬شود‭. ‬در‭ ‬کشور،‭ ‬ساز‭ ‬و‭ ‬کار‭ ‬و‭ ‬فضای‭ ‬لازم‭ ‬برای‭ ‬تشکیل‭ ‬چنین‭ ‬زنجیره‌هایی‭ ‬مساعد‭ ‬نبوده‭ ‬است،‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬رو،‭ ‬باید‭ ‬فعلا‭ ‬حمایت‭ ‬کنیم‭ ‬تا‭ ‬این‭ ‬تشکل‌ها‭ ‬ایجاد‭ ‬شوند‭. ‬هر‭ ‬چند‭ ‬دنیا‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬سمت‭ ‬حرکت‭ ‬کرده‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬تجارب‭ ‬موفقی‭ ‬نیز‭ ‬دارد‭. ‬مثال‭: ‬شرکت‭ ‬‮«‬فونترا‮»‬‭ ‬در‭ ‬نیوزلند‭ ‬11‭ ‬هزار‭ ‬نفر‭ ‬سهامدار‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬سالانه‭ ‬22‭ ‬میلیون‭ ‬تن‭ ‬شیر‭ ‬جذب‭ ‬می‌کند‭ ‬و‭ ‬برند‭ ‬سوم‭ ‬جهان‭ ‬است‭ ‬درحالی‭ ‬که‭ ‬کل‭ ‬جذب‭ ‬شیر‭ ‬در‭ ‬صنایع‭ ‬شیر‭ ‬کشور‭ ‬ما‭ ‬حدود‭ ‬7‭ ‬میلیون‭ ‬تن‭ ‬است‭. ‬یا‭ ‬‮«‬کمپینای‮»‬‭ ‬هلند‭.‬
همچنین،‭ ‬ما‭ ‬باید‭ ‬همواره‭ ‬از‭ ‬خود‭ ‬سؤال‭ ‬کنیم‭ ‬که‭ ‬چرا‭ ‬تشکل‌های‭ ‬تولیدکننده،‭ ‬ما‭ ‬با‭ ‬60‭ ‬سال‭ ‬سابقه‭ ‬تأسیس‭ ‬موفق‭ ‬به‭ ‬راه‌اندازی‭ ‬تشکل‌ها‭ ‬و‭ ‬زنجیره‌های‭ ‬قوی‭ ‬نشده‌اند؟‭ ‬چرا‭ ‬اتحادیه‭ ‬دامداران‭ ‬ما‭ ‬"فونترا"‭ ‬درست‭ ‬نکرده‭ ‬است؟‭ ‬
در‭ ‬زنجیره‌ها‭ ‬خیلی‭ ‬نتوانستیم‭ ‬عملکرد‭ ‬مطلوبی‭ ‬داشته‭ ‬باشیم،‭ ‬بله‭ ‬این‭ ‬درست‭ ‬است،‭ ‬اما‭ ‬چند‭ ‬مدل‭ ‬موفق‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬اجرا‭ ‬شده‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬باید‭ ‬رپرتاژ‭ ‬شود‭ ‬و‭ ‬پیرامون‭ ‬آن‌ها‭ ‬تبلیغ‭ ‬صورت‭ ‬گیرد‭. ‬مثل‭ ‬واحد‭ ‬تولیدی‭ ‬"رژین‭ ‬تاک"‭ ‬در‭ ‬کرمانشاه    - شرکت‭ ‬رب‭ ‬رژین -   ‬که‭ ‬یک‭ ‬زنجیره‭ ‬موفق‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬تولید‭ ‬رب‭ ‬گوجه‭ ‬فرنگی‭ ‬در‭ ‬غرب‭ ‬کشور‭ ‬راه‭ ‬انداخته‭ ‬است‭.‬
یا‭ ‬شرکت‭ ‬پسته‭ ‬رفسنجان‭ ‬که‭ ‬75‭ ‬هزار‭ ‬نفر‭ ‬عضو‭ ‬دارد‭ . ‬با‭ ‬این‭ ‬حال‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬تعاونی‌ها‭ ‬و‭ ‬اتحادیه‌ها‭ ‬مأموریت‭ ‬خودشان‭ ‬را‭ ‬فراموش‭ ‬کرده‌اند،‭ ‬پس‭ ‬نقد‭ ‬شما‭ ‬وارد‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬ما‭ ‬راه‭ ‬خیلی‭ ‬زیادی‭ ‬در‭ ‬پیش‭ ‬داریم‭ ‬تا‭ ‬زنجیره‌ها‭ ‬درست‭ ‬شوند‭. ‬
ما‭ ‬برای‭ ‬بازار‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬استراتژی‭ ‬و‭ ‬ایدئولوژی‭ ‬داریم‭. ‬کارهای‭ ‬خوبی‭ ‬هم‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬زمینه‌ها‭ ‬انجام‭ ‬شده‭ ‬است‭ ‬از‭ ‬جمله‭:‬‭ ‬در‭ ‬زمینه‭ ‬شیر،‭ ‬استارت‭ ‬ایجاد‭ ‬چند‭ ‬زنجیره‭ ‬در‭ ‬تهران‭ ‬و‭ ‬اصفهان‭ ‬خورده‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬شکل‌گیری‭ ‬هستند‭.‬

اختصاص‭ ‬یارانه‭ ‬صادرات‭ ‬به‭ ‬تولیدکنندگان‭ ‬لبنیات‭ ‬و‭ ‬شیر

مهندس‭ ‬مهرفرد‭ ‬در‭ ‬ادامه‭ ‬بیان‭ ‬اقدام‭ ‬انجام‭ ‬شده‭ ‬گفت‭: ‬اقدام‭ ‬بعدی‭ ‬در‭ ‬زمینه‭ ‬اصلاح‭ ‬بازار‭ ‬شیر‭ ‬کشور،‭ ‬اختصاص‭ ‬یارانه‭ ‬صادراتی‭ ‬به‭ ‬صادرکنندگان‭ ‬لبنیات‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬موجب‭ ‬افزایش‭ ‬صادرات‭ ‬و‭ ‬تنظیم‭ ‬قیمت‭ ‬شیر‭ ‬شد‭. ‬و‭ ‬به‭ ‬تبع‭ ‬صادرات‭ ‬شیر‭ ‬خشک‭ ‬و‭ ‬پنیر‭ ‬نیز‭ ‬رشد‭ ‬کرد،‭ ‬حُسن‭ ‬این‭ ‬کار‭ ‬این‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬اسم‭ ‬لبنیات‭ ‬ایران‭ ‬در‭ ‬کشورهای‭ ‬همجوار‭ ‬شناخته‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬هر‭ ‬چند‭ ‬هنوز‭ ‬ما‭ ‬به‭ ‬تولیدکنندگان‭ ‬و‭ ‬صادرکنندگان‭ ‬بدهکاریم،‭ ‬ولی‭ ‬نتیجه‭ ‬خوبی‭ ‬حاصل‭ ‬شد‭.‬

رشد‭ ‬جهشی‭ ‬ظرفیت‭ ‬سردخانه‌های‭ ‬کشور‭

وی‭ ‬گفت‭: ‬ در‭ ‬بحث‭ ‬صنایع‭ ‬تبدیلی‭ ‬و‭ ‬تکمیلی‭ ‬بخش‭ ‬نیز‭ ‬اقدامات‭ ‬بسیار‭ ‬خوبی‭ ‬صورت‭ ‬گرفته‭ ‬است‭. ‬اگر‭ ‬توجه‭ ‬داشته‭ ‬باشید‭ ‬در‭ ‬طول‭ ‬تاریخ،‭ ‬کشور‭ ‬سه‭ ‬میلیون‭ ‬تن‭ ‬ظرفیت‭ ‬سردخانه‭ ‬داشته‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬92‭ ‬تاکنون‭ ‬به‭ ‬میزان‭ ‬2‭ ‬میلیون‭ ‬تن‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬ظرفیت‭ ‬اضافه‭ ‬شده‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬دو‭ ‬میلیون‭ ‬تن‭ ‬نیز‭ ‬با‭ ‬60%‭ ‬پیشرفت‭ ‬کار‭ ‬در‭ ‬مرحله‭ ‬آماده‌سازی‭ ‬است‭. ‬
این‭ ‬کار‭ ‬بسیار‭ ‬مهم‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬تولید‭ ‬را‭ ‬نجات‭ ‬می‌دهد‭. ‬مثال‭: ‬در‭ ‬خرمای‭ ‬بم‭ ‬که‭ ‬محصول‭ ‬تر‭ ‬و‭ ‬تازه‭ ‬است‭ ‬کشور‭ ‬خوشبختانه‭ ‬امروز‭ ‬سردخانه‌های‭ ‬زیادی‭ ‬دایر‭ ‬شده‭ ‬است‭ ‬یا‭ ‬در‭ ‬اردبیل‭ ‬که‭ ‬قطب‭ ‬تولید‭ ‬سیب‌زمینی‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬سالانه‭ ‬حدود‭ ‬800‭ ‬هزار‭ ‬تن‭ ‬سیب‌زمینی‭ ‬تولید‭ ‬می‌نماید‭ ‬تا‭ ‬قبل‭ ‬سال‭ ‬92‭ ‬چهل‭ ‬هزار‭ ‬تن‭ ‬ظرفیت‭ ‬سردخانه‭ ‬وجود‭ ‬داشت‭ ‬که‭ ‬امروز‭ ‬به‭ ‬150‭ ‬هزار‭ ‬تن‭ ‬افزایش‭ ‬پیدا‭ ‬کرده‭ ‬است‭. ‬
این‭ ‬یعنی‭ ‬کمک‭ ‬و‭ ‬حمایت‭ ‬از‭ ‬تولید،‭ ‬ضمن‭ ‬اینکه‭ ‬در‭ ‬صنایع‭ ‬تبدیلی‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬جهت‌گیری‭ ‬هستیم‭ ‬و‭ ‬ظرفیت‌سازی‭ ‬می‌کنیم،‭ ‬مثال‭ ‬در‭ ‬فرآوری‭ ‬محصولات‭ ‬در‭ ‬سنوات‭ ‬گذشته‭ ‬4‭ ‬میلیون‭ ‬تن‭ ‬افزایش‭ ‬ظرفیت‭ ‬داده‭ ‬شده‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬بحث‭ ‬کاهش‭ ‬ضایعات‭ ‬نیز‭ ‬همین‌طور،‭ ‬بنابراین‭ ‬دو‭ ‬مقوله‭ ‬همزمان‭ ‬پیشرفت‭ ‬داشته‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬کار‭ ‬در‭ ‬قطب‌های‭ ‬تولید‭ ‬عملیاتی‭ ‬شده‭ ‬است‭.‬

اجرای‭ ‬طرح‭ ‬بارانداز‭ ‬مبدأ‭ ‬

معاون‭ ‬امور‭ ‬بازرگانی‭ ‬و‭ ‬توسعه‭ ‬صادرات‭ ‬گفت‭: ‬کار‭ ‬دیگری‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬انجام‭ ‬است،‭ ‬اجرای‭ ‬طرح‭ ‬آزمایشی‭ ‬بارانداز‭ ‬مبدأ‭ ‬است،‭ ‬یعنی‭ ‬در‭ ‬مبادی‭ ‬تولیدی‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬جمع‌آوری‭ ‬محصول،‭ ‬یک‭ ‬سری‭ ‬کارهای‭ ‬اولیه‭ ‬انجام‭ ‬می‌شود،‭ ‬مثال‭: ‬شهرداری‭ ‬تهران‭ ‬می‌گوید،‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬روزانه‭ ‬20‭ ‬کامیون‭ ‬خاک‭ ‬به‭ ‬همراه‭ ‬محصولات‭ ‬در‭ ‬میادین‭ ‬میوه‭ ‬و‭ ‬تره‭ ‬بار‭ ‬تحویل‭ ‬می‌گیرد‭. ‬اگر‭ ‬در‭ ‬رابطه‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬محصولات‭ ‬در‭ ‬باراندازهای‭ ‬مبدأ‭ ‬اقدامات‭ ‬اولیه‭ ‬صورت‭ ‬بگیرد،‭ ‬ضمن‭ ‬کاهش‭ ‬ضایعات‭ ‬و‭ ‬کمک‭ ‬به‭ ‬بسته‌بندی،‭ ‬از‭ ‬جابجایی‭ ‬خاک‭ ‬ مزارع‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬حجم‭ ‬نیز‭ ‬جلوگیری‭ ‬به‌عمل‭ ‬می‌آید،‭ ‬این‌‭ ‬امور‭ ‬واقعیت‌هایی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬حوزه‭ ‬انجام‭ ‬شده‭ . ‬لذا‭ ‬توجه‭ ‬داشته‭ ‬باشید‭ ‬در‭ ‬سازمان‌دهی‭ ‬بازرگانی‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬باید‭ ‬همه‭ ‬اینگونه‭ ‬واقعیت‭ ‬ها‭ ‬در‭ ‬نظر‭ ‬گرفته‭ ‬شود‭.‬

فرآوری‭ ‬تولیدات
به‭ ‬روش‭ ‬سنتی‭ ‬و‭ ‬غیرمهندسی

آیا‭ ‬غیر‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬عمده‭ ‬مشکل‭ ‬ما‭ ‬در‭ ‬کشاورزی‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬فرآوری‭ ‬و‭ ‬بازار،‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬تولید‭ ‬است‭. ‬مثال‭: ‬تولید‭ ‬کشمش‭ ‬با‭ ‬روش‭ ‬سنتی‭ ‬35%‭ ‬ضایعات‭ ‬دارد،‭ ‬بنابراین‭ ‬همیشه‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬تولید‭ ‬مشکل‭ ‬وجود‭ ‬داشته‭ ‬است‭. ‬
باید‭ ‬یک‭ ‬واحد‭ ‬مسئول‭ ‬در‭ ‬وزارت‭ ‬کشاورزی‭ ‬روی‭ ‬مسائل‭ ‬ساختار،‭ ‬محصولات،‭ ‬بازار،‭ ‬برندها،‭ ‬نظام‭ ‬عرضه،‭ ‬فرآوری‭ ‬و‭... ‬فکر‭ ‬کند‭. ‬حداقل‭ ‬فعلا‭ ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬بازرگانی‭ ‬یک‭ ‬شمع‭ ‬برای‭ ‬این‭ ‬منظور‭ ‬روشن‭ ‬شده‭ ‬است‭.‬

بخش‭ ‬بازرگانی‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی
نهالی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬دارد‭ ‬به‭ ‬ثمر‭ ‬می‌نشیند‭ ‬

در‭ ‬کار‭ ‬سازمانی،‭ ‬سیستم‭ ‬یک‭ ‬نقش‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬مدیر‭ ‬نیز‭ ‬یک‭ ‬نقش‭ ‬هر‭ ‬چه‭ ‬سیستم‭ ‬توانا‭ ‬باشد،‭ ‬نقش‭ ‬مدیر‭ ‬کمتر‭ ‬می‌شود‭ ‬و‭ ‬بر‭ ‬عکس‭... ‬بنابراین‭ ‬نباید‭ ‬انتظار‭ ‬داشته‭ ‬باشیم‭ ‬سازمانی‭ ‬که‭ ‬سه‭ ‬سال‭ ‬از‭ ‬تأسیس‭ ‬آن‭ ‬می‌گذرد،‭ ‬همه‭ ‬امور‭ ‬را‭ ‬سر‭ ‬و‭ ‬سامان‭ ‬داده‭ ‬باشد‭. ‬
ما‭ ‬الان‭ ‬به‭ ‬اندازه‭ ‬یک‭ ‬نهال‭ ‬هستیم،‭ ‬باید‭ ‬کاری‭ ‬بکنیم‭ ‬تا‭ ‬سیستم‭ ‬توانمند‭ ‬شود‭. ‬ اگر‭ ‬این‭ ‬طور‭ ‬شد،‭ ‬اگر‭ ‬مدیری‭ ‬برود‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬مدیر‭ ‬جدیدی‭ ‬بیاید،‭ ‬زیاد‭ ‬تأثیر‭ ‬در‭ ‬سازمان‭ ‬و‭ ‬فرآیند‭ ‬کارها‭ ‬ندارد‭ ‬ولی‭ ‬در‭ ‬غیر‭ ‬این‭ ‬صورت‭ ‬مشکلات‭ ‬همچنان‭ ‬باقی‭ ‬خواهد‭ ‬ماند‭. ‬
ضمناً‭ ‬باید‭ ‬توجه‭ ‬کرد‭ ‬از‭ ‬نظر‭ ‬علم‭ ‬مدیریت‭ ‬سازمان‌‭ ‬در‭ ‬شرایط‭ ‬مختلف،‭ ‬مدیر‭ ‬آن‭ ‬شرایط‭ ‬را‭ ‬می‌خواهد،‭ ‬اما‭ ‬یک‭ ‬چیزی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬حوزه‭ ‬از‭ ‬نظر‭ ‬مدیریتی‭ ‬خیلی‭ ‬مهم‭ ‬است،‭ ‬قدرت‭ ‬تعامل‭ ‬و‭ ‬اثرگذاری‭ ‬در‭ ‬مجموعه‭ ‬تصمیم‌گیران‭ ‬اقتصادی‭ ‬کشور‭ ‬است‭ ‬زیرا‭ ‬همه‭ ‬مقامات‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬وفور‭ ‬و‭ ‬قیمت‭ ‬مناسب‭ ‬موادغذایی‭ ‬به‌خصوص‭ ‬کالاهای‭ ‬اساسی‭ ‬حساسیت‭ ‬دارند‭. ‬

منابع‭ ‬فکری‭ ‬کم‭ ‬داریم

کشاورزی‭ ‬ما‭ ‬مشکلاتی‭ ‬دارد،‭ ‬در‭ ‬قبل‭ ‬و‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬تولید‭ ‬و‭ ‬عمدتا‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬تولید،‭ ‬مثال‭:‬‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬تولید‭ ‬عملا‭ ‬بازار‭ ‬در‭ ‬دست‭ ‬اشخاص‭ ‬مانند‭: ‬سلف‭ ‬خران‭ ‬و‭ ‬سوداگران‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬خروجی‭ ‬آن‭ ‬نابسامانی‭ ‬و‭ ‬ناسزا‭ ‬گفتن‭ ‬به‭ ‬دولت‭ ‬است،‭ ‬لذا‭ ‬اگر‭ ‬مباحث‭ ‬مربوط‭ ‬به‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬تولید‭ ‬به‌درستی‭ ‬سازماندهی‭ ‬شود،‭ ‬سایر‭ ‬مسائل‭ ‬نیز‭ ‬درست‭ ‬می‌شود‭. ‬
کشاورزی‭ ‬بالقوه‭ ‬سود‭ ‬آور‭ ‬است‭. ‬مثال‭: ‬مساحت‭ ‬کشور‭ ‬هلند‭ ‬به‭ ‬اندازه‭ ‬5/2‭ ‬استان‭ ‬مازندران‭ ‬و‭ ‬گیلان‭ ‬و‭ ‬نصف‭ ‬گلستان‭ ‬است،‭ ‬اما‭ ‬84‭ ‬میلیارد‭ ‬یورو‭ ‬درآمد‭ ‬از‭ ‬محل‭ ‬تولیدات‭ ‬کشاورزی‭ ‬دارد؛‭ ‬اما‭ ‬تمام‭ ‬کشور‭ ‬ما‭ ‬با‭ ‬31‭ ‬استان‭ ‬حدود‭ ‬70‭ ‬میلیارد‭ ‬دلار‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬محل‭ ‬درآمد‭ ‬دارد  -  که‭ ‬6‭ ‬میلیارد‭ ‬دلار‭ ‬آن‭ ‬صادرات‭ ‬است -  ‭. ‬ بنابراین‭ ‬به‭ ‬کسانی‭ ‬که‭ ‬می‌گویند‭ ‬آب‭ ‬نیست‭ ‬و‭ ‬کشاورزی‭ ‬صرف‭ ‬ندارد‭ ‬باید‭ ‬گفت‭: ‬در‭ ‬شمال‭ ‬کشور‭ ‬که‭ ‬همه‭ ‬چیز‭ ‬مهیا‭ ‬است،‭ ‬اگر‭ ‬فقط‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬دو‭ ‬استان‭ ‬کشاورزی‭ ‬انجام‭ ‬دهید،‭ ‬اگر‭ ‬عقل‭ ‬و‭ ‬خرد‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬مدیریت‭ ‬بکار‭ ‬بگیریم،‭ ‬تولید‭ ‬محصولات‭ ‬جهش‭ ‬پیدا‭ ‬می‌کند‭. ‬
استراتژی‭ ‬کشاورزی‭ ‬افزایش‭ ‬بهره‌وری‭ ‬از‭ ‬آب،‭ ‬خاک‭ ‬و‭ ‬منابع‭ ‬تولید‭ ‬است‭. ‬به‭ ‬نظر،‭ ‬ما‭ ‬بیشتر‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬که‭ ‬منابع‭ ‬مالی‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬کم‭ ‬داشته‭ ‬باشیم،‭ ‬منابع‭ ‬فکری‭ ‬کم‭ ‬داریم‭. ‬اگر‭ ‬اعتبارات‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬راستای‭ ‬فکر‭ ‬و‭ ‬مدیریت‭ ‬جهت‌دهی‭ ‬و‭ ‬هزینه‭ ‬کنیم،‭ ‬نتیجه‭ ‬بهتری‭ ‬می‌گیریم‭. ‬خروجی‭ ‬کار‭ ‬وزارتخانه‭ ‬بازار‭ ‬است‭. ‬
اگر‭ ‬مسائل‭ ‬بازار‭ ‬ساماندهی‭ ‬شود،‭ ‬آثار‭ ‬آن‭ ‬به‭ ‬تولید‭ ‬بر‭ ‬می‌گردد‭. ‬ حال‭ ‬به‭ ‬نظر‭ ‬شما‭ ‬اگر‭ ‬بازار‭ ‬دست‭ ‬تولیدکننده‭ ‬باشد‭ ‬بهتر‭ ‬است‭ ‬یا‭ ‬بازرگان‭ ‬اگر‭ ‬در‭ ‬دست‭ ‬تولیدکننده‭ ‬ثروت‭ ‬تولید‭ ‬می‌کند‭ ‬نقش‭ ‬رگولاتوری   -  تنظیم‭ ‬بازار -   ‬را‭ ‬هم‭ ‬باید‭ ‬تشکل‌ها‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬شرکت‌های‭ ‬مباشر‭ ‬انجام‭ ‬دهند‭. ‬
در‭ ‬صورتی‭ ‬که‭ ‬اتکا‭ ‬به‭ ‬واردات‭ ‬ثروت‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬کشور‭ ‬خارج‭ ‬می‌کند،‭ ‬بهرحال‭ ‬ما‭ ‬تلاش‭ ‬کردیم‭ ‬به‭ ‬تکلیف‭ ‬خودمان‭ ‬عمل‭ ‬کنیم‭ ‬و‭ ‬آنچه‭ ‬در‭ ‬بضاعت‭ ‬داشتیم‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬کار‭ ‬گذاشتیم‭ ‬و‭ ‬اینکه‭ ‬چقدر‭ ‬موفق‭ ‬بودیم‭ ‬باید‭ ‬دیگران‭ ‬ارزیابی‭ ‬نمایند‭. ‬

ماهنامه دام و کشت و صنعت  -  شماره ۲۱۴  -  سال ۱۳۹۶
 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow