بازاریابی، کارآفرینی و فضای مجازی
شبکه‭ ‬اجتماعی، انتخابات‭ ‬و‭ ‬جوانان‭ ‬روستایی

شبکه‭ ‬اجتماعی، انتخابات‭ ‬و‭ ‬جوانان‭ ‬روستایی

نویسنده: جابر‭ ‬علویون*

کاربرد‭ ‬شبکه‌های‭ ‬اجتماعی‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬گسترش‭ ‬است‭. ‬طبق‭ ‬اعلام‭ ‬مرکز‭ ‬آمار‭ ‬ایران،‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬1395‭ ‬بالغ‭ ‬بر‭ ‬21‭ ‬میلیون‭ ‬ایرانی‭ ‬در‭ ‬سایت‌های‭ ‬اجتماعی‭ ‬فعالیت‭ ‬داشتند‭. ‬اغلب‭ ‬تحلیل‌گران،‭ ‬نفوذ‭ ‬شبکه‭ ‬اجتماعی‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬مناطق‭ ‬انتخاباتی‭ ‬شهری‭ ‬مورد‭ ‬بررسی‭ ‬قرار‭ ‬داده‌اند‭ ‬و‭ ‬پژوهش‌های‭ ‬اندکی‭ ‬از‭ ‬ساکنین‭ ‬روستا‭ ‬صورت‭ ‬گرفته‭ ‬که‭ ‬همین‭ ‬موجب‭ ‬گردید،‭ ‬نوشتار‭ ‬حاضر‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬مقوله‭ ‬اختصاص‭ ‬یابد‭ ‬که‭ ‬حاصل‭ ‬پژوهشی‭ ‬از‭ ‬انتخابات‭ ‬اخیر‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬هدف‭ ‬تحلیل‭ ‬تاثیر‭ ‬شبکه‭ ‬اجتماعی‭ ‬بر‭ ‬مشارکت‭ ‬انتخاباتی‭ ‬صورت‭ ‬پذیرفت‭. ‬ تحقیقی‭ ‬در‭ ‬شمال‭ ‬کشور‭ ‬با‭ ‬جامعه‭ ‬آماری‭ ‬جوانان‭ ‬روستایی‭ ‬کاربر‭ ‬شبکه‭ ‬اجتماعی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬انتخابات‭ ‬شرکت‭ ‬داشتند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬پی‭ ‬یافتن‭ ‬این‭ ‬پاسخ‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬چه‭ ‬عواملی‭ ‬بیشترین‭ ‬جذابیت‭ ‬انتخاباتی‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬شبکه‌های‭ ‬اجتماعی‭ ‬داشته‭ ‬است‭. ‬
ذکر‭ ‬این‭ ‬نکته‭ ‬لازم‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬نتیجه‭ ‬بر‭ ‬انتخابات‭ ‬ریاست‭ ‬جمهوری‭ ‬متمرکز‭ ‬می‌باشد‭ ‬و‭ ‬انتخابات‭ ‬شوراهای‭ ‬روستا‭ ‬بیشتر‭ ‬در‭ ‬فضای‭ ‬سنتی‭ ‬خود‭ ‬فعال‭ ‬بوده‭ ‬است‭. ‬

رهیافت‌های‭ ‬مشارکتی

رهیافت‌های‭ ‬مشارکتی‭ ‬روستاییان‭ ‬در‭ ‬طی‭ ‬دهه‌های‭ ‬گذشته‭ ‬تکامل‭ ‬یافته‌اند‭. ‬از‭ ‬افزایش‭ ‬آگاهی‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬رهیافت‭ ‬انتقال‭ ‬فناوری‭ ‬در‭ ‬دهه‭ ‬60،‭ ‬مشارکت‭ ‬دیدگاه‌های‭ ‬محلی‭ ‬در‭ ‬برنامه‌ریزی‭ ‬در‭ ‬دهه‭ ‬70،‭ ‬ارزیابی‭ ‬سریع‭ ‬و‭ ‬مشارکتی‭ ‬روستایی‭ ‬در‭ ‬دهه‭ ‬80،‭ ‬افزایش‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬مشارکت‭ ‬به‌عنوان‭ ‬یک‭ ‬هنجار‭ ‬در‭ ‬دستور‭ ‬کار‭ ‬توسعه‭ ‬پایدار‭ ‬در‭ ‬دهه‭ ‬90‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬نهایت‭ ‬مشارکت‭ ‬انتقادی‭ ‬در‭ ‬دهه‭ ‬2000‭ ‬که‭ ‬جدیدترین‭ ‬رهیافت‭ ‬مشارکت‭ ‬روستایی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬تصمیم‌گیری‭ ‬و‭ ‬ارزیابی‭ ‬مستمر‭ ‬توسط‭ ‬مردم‭ ‬و‭ ‬بازسازی‭ ‬ساختارهای‭ ‬سازمانی‭ ‬و‭ ‬روابط‭ ‬اجتماعی‭ ‬همراه‭ ‬است‭.‬
مشارکت‭ ‬انتخاباتی‭ ‬را‭ ‬می‌توان‭ ‬در‭ ‬همین‭ ‬راستا‭ ‬تعریف‭ ‬کرد‭. ‬بدین‌ترتیب‭ ‬گروه‌های‭ ‬مردمی‭ ‬به‭ ‬حاشیه‭ ‬رانده‭ ‬نمی‌شوند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬شکل‌‌دهی‭ ‬ساختار‭ ‬سیاسی‭ ‬نقش‭ ‬ایفا‭ ‬می‌کنند‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬شامل‭ ‬مبارزات‭ ‬انتخاباتی‭ ‬ملی‭ ‬تا‭ ‬محلی‭ ‬خواهد‭ ‬بود‭. ‬

دسترسی‭ ‬و‭ ‬نفوذ‭ ‬فناوری‭ ‬در‭ ‬شهر‭ ‬و‭ ‬روستای‭ ‬ایران

در‭ ‬حال‭ ‬حاضر،‭ ‬شکاف‭ ‬دیجیتالی‭ ‬شهر‭ ‬و‭ ‬روستای‭ ‬ایران‭ ‬به‭ ‬نسبت‭ ‬گذشته،‭ ‬کمتر‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬گزارشات‭ ‬مرکز‭ ‬آمار‭ ‬نشان‭ ‬می‌دهد‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬60‭ ‬درصد‭ ‬خانوارهای‭ ‬شهری‭ ‬و‭ ‬حدود‭ ‬40‭ ‬درصد‭ ‬خانوارهای‭ ‬روستایی‭ ‬در‭ ‬محل‭ ‬سکونت‭ ‬به‭ ‬رایانه‭ ‬دسترسی‭ ‬دارند‭. ‬ضریب‭ ‬نفوذ‭ ‬تلفن‭ ‬همراه‭ ‬برای‭ ‬نقاط‭ ‬شهری‭ ‬و‭ ‬روستایی‭ ‬به‭ ‬ترتیب‭ ‬80‭ ‬و‭ ‬70‭ ‬درصد‭ ‬بوده‭ ‬است‭. ‬همچنین‭ ‬تعداد‭ ‬روستاهای‭ ‬دارای‭ ‬اینترنت‭ ‬پرسرعت‭ ‬از‭ ‬محل‭ ‬طرح‭ ‬خدمات‭ ‬الکترونیکی‭ ‬مناطق‭ ‬روستایی‭ ‬و‭ ‬کمتر‭ ‬توسعه‭ ‬یافته‭ -‬USO‭- ‬تا‭ ‬شهریور‭ ‬1395‭ ‬به‭ ‬24205‭ ‬روستا‭  -‬از‭ ‬61هزار‭ ‬روستا‭- ‬رسیده‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬40‭ ‬درصد‭ ‬روستاهای‭ ‬کشور‭ ‬را‭ ‬شامل‭ ‬میشود‭.‬

برای مطالعه مطلب «جدالی حقیقی در فضای مجازی» کلیک کنید

یافته‌ها

جامعه‭ ‬آماری‭ ‬تحقیق،‭ ‬100‭ ‬جوان‭ ‬روستایی‭ ‬20‭ ‬تا‭ ‬35‭ ‬سال،‭ ‬که50‭ ‬درصد‭ ‬با‭ ‬تحصیلات‭ ‬دانشگاهی‭ ‬و‭ ‬70‭ ‬درصد‭ ‬شاغل‭ ‬بودند‭. ‬یافته‌ها‭ ‬نشان‭ ‬داد‭ ‬نزدیک‭ ‬به‭ ‬نیمی‭ ‬از‭ ‬جوانان‭ ‬روستایی‭ ‬در‭ ‬مشارکت‭ ‬انتخاباتی،‭ ‬متاثر‭ ‬از‭ ‬شبکه‭ ‬اجتماعی‭ ‬بودند‭؛ ‬اغلب‭ ‬تلگرام‭ ‬و‭ ‬سپس‭ ‬سایر‭ ‬شبکه‌ها‭ ‬چون‭ ‬توییتر،‭ ‬اینستاگرام‭ ‬و‭ ...‬.
‭ ‬نتایج‭ ‬بیانگر‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬کارکرد‭ ‬انتخاباتی‭ ‬شبکه‭ ‬اجتماعی،‭ ‬بیشترین‭ ‬جذابیت‭ ‬انتخاباتی‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬شبکه‌های‭ ‬اجتماعی‭ ‬داشتند‭. ‬این‭ ‬کارکرد‭ ‬در‭ ‬قالب‭ ‬سرعت‭ ‬و‭ ‬سهولت‭ ‬دریافت‭ ‬اخبار‭ ‬انتخاباتی‭ ‬و‭ ‬تنوع‭ ‬اطلاع‌رسانی‭ ‬بسیار‭ ‬برجسته‭ ‬بود‭. ‬پوشش‭ ‬خبری‭ ‬به‭ ‬لحظه‭ ‬و‭ ‬شفاف‭ ‬از‭ ‬سفرهای‭ ‬استانی،‭ ‬سخنرانی‌های‭ ‬نامزدها‭ ‬و‭ ‬ارائه‭ ‬تحلیل‌های‭ ‬مفسران‭ ‬درقالب‭ ‬متن‭ ‬و‭ ‬تصاویر‭ ‬ویدیو‭ ‬باعث‭ ‬گردید‭ ‬کاربرد‭ ‬انتخاباتی‭ ‬شبکه‌های‭ ‬اجتماعی‭ ‬از‭ ‬سوی‭ ‬مخاطبان،‭ ‬به‭ ‬مراتب‭ ‬بیشتر‭ ‬از‭ ‬دیگر‭ ‬رسانه‌ها‭ ‬باشد‭.‬
رفتار‭ ‬انتخاباتی‭ ‬در‭ ‬شبکه‭ ‬اجتماعی‭ ‬نیز‭ ‬دیگر‭ ‬عامل‭ ‬تاثیرگذار‭ ‬بوده‭ ‬است‭. ‬مقصود‭ ‬از‭ ‬رفتار‭ ‬انتخاباتی‭ ‬شبکه‭ ‬اجتماعی،‭ ‬کنش‭ ‬حاصل‭ ‬از‭ ‬امکاناتی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬بواسطه‭ ‬شبکه‭ ‬اجتماعی‭ ‬در‭ ‬اختیار‭ ‬کاربران‭ ‬در‭ ‬ارتباط‭ ‬با‭ ‬فعالیت‌های‭ ‬مجازی‭ ‬انتخاباتی‭ ‬قرار‭ ‬داشته‭ ‬است‭. ‬مانند‭ ‬میزان‭ ‬بازدید‭ ‬از‭ ‬گروه‌های‭ ‬انتخاباتی‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬عضویت‭ ‬در‭ ‬گروه‌های‭ ‬انتخاباتی‭ ‬شبکه‭ ‬اجتماعی‭ ‬که‭ ‬دو‭ ‬متغیر‭ ‬موثر‭ ‬در‭ ‬رفتار‭ ‬انتخاباتی‭ ‬جوانان‭ ‬بودند‭.‬
دیگر‭ ‬یافته‌ها‭ ‬حاکی‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬بین‭ ‬‮«‬تحصیلات‭ ‬و‭ ‬کاربرد‭ ‬شبکه‭ ‬اجتماعی‮»‬‭ ‬و‭ ‬همچنین،‭ ‬‮«شغل‭ ‬و‭ ‬کاربرد‭ ‬شبکه‭ ‬اجتماعی‮»‬،‭ ‬ارتباط‭ ‬معناداری‭ ‬یافت‭ ‬نشد‭ ‬که‭ ‬نشان‭ ‬از‭ ‬فراگیر‭ ‬بودن‭ ‬این‭ ‬فناوری‭ ‬در‭ ‬گروه‌های‭ ‬متفاوت‭ ‬تحصیلی‭ ‬و‭ ‬شغلی‭ ‬دارد‭.‬ نکته‭ ‬قابل‭ ‬توجه‭ ‬اینجاست‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬نتایج‭ ‬تقریباً‭ ‬همسو‭ ‬با‭ ‬مطالعاتی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬محیط‌های‭ ‬شهری‭ ‬صورت‭ ‬گرفته‭ ‬بود‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬جهت‭ ‬تفاوتی‭ ‬محسوسی‭ ‬از‭ ‬کاربرد‭ ‬فناوری‭ ‬بین‭ ‬کاربران‭ ‬شهری‭ ‬و‭ ‬روستایی‭ ‬وجود‭ ‬نداشته‭ ‬است‭.‬

سخن‭ ‬آخر

مشارکت‭ ‬انتخاباتی‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬معیارهای‭ ‬توسعه‭ ‬روستایی‭ ‬است‭. ‬با‭ ‬وجود‭ ‬این‭ ‬که‭ ‬مراکز‭ ‬دهستان‌ها‭ ‬همچنان‭ ‬به‭ ‬صورت‭ ‬سنتی‭ ‬به‭ ‬رقابت‭ ‬انتخاباتی‭ ‬می‌پردازند،‭ ‬اما‭ ‬در‭ ‬آینده‭ ‬نزدیک،‭ ‬به‭ ‬موازات‭ ‬گسترش‭ ‬امکانات‭ ‬دیجیتالی‭ ‬روستاها‭ ‬و‭ ‬افزایش‭ ‬ضریب‭ ‬نفوذ‭ ‬اینترنت،‭ ‬ورود‭ ‬شبکه‌های‭ ‬اجتماعی‭ ‬در‭ ‬فضای‭ ‬رقابتی‭ ‬انتخابات‭ ‬شوراهای‭ ‬روستایی‭ ‬دور‭ ‬از‭ ‬انتظار‭ ‬نیست‭. ‬
اینجاست‭ ‬که‭ ‬شبکه‌‌های‭ ‬اجتماعی‭ ‬را‭ ‬می‌توان‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬برگ‭ ‬برنده‭ ‬کارزار‭ ‬انتخاباتی‭ ‬مطرح‭ ‬کرد‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬فناوری‭ ‬به‭ ‬انعکاس‭ ‬دغدغه‌ها‭ ‬و‭ ‬مسائل‭ ‬روز‭ ‬روستایی‭ ‬و‭ ‬ارتباط‭ ‬مستمر‭ ‬با‭ ‬مخاطبان‭ ‬پرداخت‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬ایجاد‭ ‬کانون‌های‭ ‬مجازی‭ ‬هواداران‭ ‬روستایی‭ ‬و‭ ‬فراهم‭ ‬نمودن‭ ‬امکان‭ ‬مباحث‭ ‬سیاسی‭ -‬با‭ ‬کمک‭ ‬از‭ ‬معتمدین‭ ‬روستایی‭ - ‬به‭ ‬جلب‭ ‬اعتماد‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬نهایت‭ ‬موفقیت‭ ‬انتخاباتی‭ ‬نزدیک‌تر‭ ‬شد‭. ‬همچنین‭ ‬تاثیرگذاری‭ ‬بر‭ ‬هواداران‭ ‬جوان‭ ‬کاربر‭ ‬شبکه‭ ‬اجتماعی،‭ ‬تاثیر‭ ‬غیرمستقیم‭ ‬بر‭ ‬اطرافیانشان‭ ‬و‭ ‬دیگر‭ ‬گروه‌های‭ ‬سنی‭ ‬ساکن‭ ‬روستا‭ ‬در‭ ‬مشارکت‭ ‬خواهد‭ ‬داشت‭.‬‭ ‬
* دانشجوی‭ ‬دکتری‭ ‬سیاستگذاری‭ ‬در‭ ‬برنامه¬‌ریزی‭ ‬روستایی
sj.alavion@yahoo.com

ماهنامه دام و کشت و صنعت - شماره ۲۰۶ - سال ۱۳۹۶

 

ماهنامه دام و کشت و صنعت پنجره ای به آگاهی و دانش

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow