سیاستگذاری کشاورزی
کشاورزی،‭ ‬نیازمند‭ ‬سرمایه‭ ‬ایرانیان‭ ‬مقیم‭ ‬خارج

‭ ۲‬تریلیون‭ ‬دلار‭ ‬سرمایه‭ ‬ایرانیان‭ ‬خارج‭ ‬از‭ ‬کشور‭ 

کشاورزی،‭ ‬نیازمند‭ ‬سرمایه‭ ‬ایرانیان‭ ‬مقیم‭ ‬خارج

نویسنده: ابوالقاسم‭ ‬گلباف

در‭ ‬همه‭ ‬زمینه‌های‭ ‬کشاورزی‭ ‬از‭ ‬محصولات‭ ‬گرمسیری‭ ‬تا‭ ‬معتدل‭ ‬و‭ ‬سردسیری،‭ ‬از‭ ‬مواد‭ ‬پروتئین‭ ‬زمینی،‭ ‬هوایی‭ ‬و‭ ‬دریایی‭ ‬و‭ ‬هرآنچه‭ ‬بشر‭ ‬برای‭ ‬مصرف‭ ‬و‭ ‬خوراک‭ ‬تولید‭ ‬میکند‭ ‬بهره‌مند‭ ‬هستیم‭ ‬اما‭ ‬از‭ ‬دانش‌روز،‭ ‬دور‭ ‬شده‌ایم‭. ‬تحریم‌ها‭ ‬در‭ ‬یکی‭ ‬دو‭ ‬دهه‭ ‬گذشته‭ ‬امانمان‭ ‬را‭ ‬بریده‭ ‬و‭ ‬سرمایه‌ای‭ ‬برای‭ ‬کشور‭ ‬باقی‭ ‬نگذاشته‭ ‬است؛‭ ‬تا‭ ‬در‭ ‬رونق‭ ‬کسب‭ ‬و‭ ‬کار،‭ ‬تحقیق‭ ‬و‭ ‬مطالعه،‭ ‬به‌روز‭ ‬رسانی،‭ ‬آموزش‭ ‬و‭ ‬ترویج،‭ ‬اصلاح‭ ‬و‭ ‬توسعه‭ ‬بهکار‭ ‬گرفته‭ ‬شود‭.‬
یعنی‭ ‬انرژی،‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬نهاده‌هایی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬همین‭ ‬اراضی‭ ‬و‭ ‬مزارع‭ ‬ثابت‭ ‬همراه‭ ‬با‭ ‬سرمایه‭ ‬هزینه‭ ‬میکنیم‭ ‬باید‭ ‬200‭ ‬میلیون‭ ‬تن‭ ‬محصول‭ ‬بدهد‭. ‬اما‭ ‬نهایت‭ ‬تولیدات‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬ما‭ ‬سالانه‭ ‬به‭ ‬80‭ ‬الی‭ ‬90‭ ‬میلیون‭ ‬تن‭  - ‬از‭ ‬آمار‭ ‬غیرواقعی‭ ‬یا‭ ‬محاسبه‭ ‬یک‭ ‬محصول‭ ‬در‭ ‬دو‭ ‬بخش‭ ‬بگذریم‭ -  ‬می‌رسد،‭ ‬چرا‭ ‬که‭ ‬بخش‭ ‬کشاورزی‭ ‬ظلم‭ ‬مضاعف‭ ‬را‭ ‬تحمل‭ ‬میکند،‭ ‬زیرا‭:‬ به‌دلیل‭ ‬سنتی‭ ‬و‭ ‬معیشتی‌بودن‭ ‬کشاورزی،‭ ‬درآمد‭ ‬و‭ ‬رمقی‭ ‬برای‭ ‬سرمایه‌گزار،‭ ‬کشاورز‭ ‬و‭ ‬صاحب‭ ‬مزرعه‭ ‬باقی‭ ‬نمی‌گذارد‭. ‬ نگاه‭ ‬مسئولان‭ ‬به‭ ‬کشاورزی‭ ‬به‌مثابه‭ ‬کاری‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬هر‭ ‬صورت‭ ‬انجام‭ ‬می‌گیرد‭ ‬یا‭ ‬اینکه‭ ‬کشاورز‭ ‬لاجرم‭ ‬باید‭ ‬کشاورزی‭ ‬کند‭ ‬پس‭ ‬اولویت‌ها‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬سایر‭ ‬بخش‌ها‭ ‬ازجمله‭ ‬خدمات،‭ ‬صنعت‭ ‬و‭ ‬بازرگانی‭ ‬می‌دهند‭ ‬و‭ ‬حتی‭ ‬وزیر‭ ‬دولت‭ ‬یازدهم‭ ‬نتوانست‭ ‬نگاه‭ ‬مسئولان‭ ‬به‭ ‬کشاورزی‭ ‬را‭ ‬تغییر‭ ‬دهد‭.‬
زنجیره‭ ‬تولید‭ ‬از‭ ‬مزرعه‭ ‬تا‭ ‬سفره‭ ‬هنوز‭ ‬در‭ ‬کشاورزی‭ ‬فرهنگ‌سازی‭ ‬نشده،‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬مدیریت‭ ‬تولید،‭ ‬بازاریابی،‭ ‬بازاررسانی‭ ‬و‭ ‬تنظیم‭ ‬بازار‭ ‬عرضه‭ ‬و‭ ‬تقاضا‭ ‬برای‭ ‬این‭ ‬بخش‭ ‬جاری‭ ‬و‭ ‬ساری‭ ‬نیست‭ ‬و‭ ‬تولیدکننده‭ ‬کشاورزی،‭ ‬حتی‭ ‬اتحادیه‭ ‬و‭ ‬تشکل‭ ‬نمی‌تواند‭ ‬برای‭ ‬میزان‭ ‬کشت‭ ‬و‭ ‬کار،‭ ‬پرورش‭ ‬و‭ ‬عرضه‭ ‬محصول‭ ‬برای‭ ‬کشور‭ ‬برنامه‌ریزی‭ ‬کند‭  - ‬یک‭ ‬سال‭ ‬و‭ ‬یک‭ ‬فصل‭ ‬گوشت‭ ‬یا‭ ‬تخم‌مرغ،‭ ‬سیب‭ ‬زمینی،‭ ‬پیاز‭ ‬و‭ ‬گوجه‭ ‬در‭ ‬مقابل‭ ‬گلخانه‭ ‬و‭ ‬مرغداری‭ ‬و‭ ‬مزرعه‭ ‬خریدار‭ ‬ندارد‭ ‬و‭ ‬ضایع‭ ‬می‌شود،‭ ‬یک‭ ‬فصل‭ ‬مصرفکننده‭ ‬باید‭ ‬چند‭ ‬برابر‭ ‬قیمت‭ ‬واقعی‭ ‬بپردازد‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬هر‭ ‬صورت‭ ‬کشاورز‭ ‬بازنده‭ ‬اصلی‭ ‬است‭ - .‬
سؤال‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬چرا‭ ‬متوسط‭ ‬برداشت‭ ‬گندم‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬حدود‭ ‬سه‭ ‬تن‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬پروتئین‭ ‬آن‭ ‬معمولاً‭ ‬زیر‭ ‬10‭ ‬درصد‭ ‬اما‭ ‬همین‭ ‬گندم‭ ‬در‭ ‬زمین‭ ‬مشابه‭ ‬در‭ ‬اروپا‭ ‬و‭ ‬امریکا‭ ‬به‭ ‬هزینه‌ای‭ ‬کمتر‭ ‬از‭ ‬ایران‭ ‬بالای‭ ‬10‭ ‬تن‭ ‬برداشت‭ ‬می‌شود‭ ‬و‭ ‬پروتئین‭ ‬آن‭ ‬هم‭ ‬به‭ ‬12‭ - ‬13‭ ‬درصد‭ ‬می‌رسد‭.‬
در‭ ‬سایر‭ ‬امور‭ ‬زراعی‭ ‬نیز‭ ‬همین‭ ‬طور،‭ ‬سیب‌زمینی‭ ‬در‭ ‬مزارع‭ ‬ما‭ ‬25‭ ‬الی‭ ‬30‭ ‬تن‭ ‬در‭ ‬هکتار‭ ‬برداشت‭ ‬می‌شود‭ ‬در‭ ‬سایر‭ ‬اراضی‭ ‬کشاورزی‭ ‬با‭ ‬همین‭ ‬زمین‭ ‬و‭ ‬آب‭ ‬70‭ ‬الی‭ ‬100‭ ‬تن‭ ‬و‭ ‬متاسفانه‭ ‬سرمایه‭ ‬و‭ ‬نیروی‭ ‬انسانی‭ ‬کشورمان‭ ‬اینگونه‭ ‬هدر‭ ‬می‌رود‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬مقایسه‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬صنعت‭ ‬دام‭ ‬و‭ ‬طیور،‭ ‬شیلات‭ ‬و‭ ‬آبزیان‭ ‬و‭ ‬باغبانی‭ ‬نیز‭ ‬قابل‭ ‬تعمیم‭ ‬است‭.‬
حال‭ ‬که‭ ‬دولت‭ ‬دوازدهم‭ ‬اسب‭ ‬کار‭ ‬و‭ ‬تلاش‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬ویژه‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬تولید‭ ‬غذا‭ ‬و‭ ‬امنیت‭ ‬غذایی‭ ‬زین‭ ‬میکند،‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬اینکه‭ ‬عوامل‭ ‬و‭ ‬نهاده‌های‭ ‬تولید‭ ‬عمدتاً‭ ‬در‭ ‬بخش‌های‭  - ‬تکنولوژی،‭ ‬سرمایه‭ ‬و‭ ‬مدیریت‭ -  ‬لنگ‭ ‬می‌زند،‭ ‬به‭ ‬نظر‭ ‬می‌رسد‭ ‬بهره‌گیری‭ ‬از‭ ‬سرمایه‌ها‭ ‬و‭ ‬فکر‭ ‬و‭ ‬ایده‭ ‬ایرانیان‭ ‬کشاورز‭ ‬خارج‌نشین‭ ‬بتواند‭ ‬راه‌گشا‭ ‬باشد‭. ‬
کارشناسان‭ ‬معتقدند‭ ‬دولت‭ ‬باید‭ ‬فراخوان‭ ‬بدهد‭ ‬و‭ ‬مدیران،‭ ‬سرمایه‌گذاران،‭ ‬مجریان،‭ ‬اساتید،‭ ‬پژوهشگران،‭ ‬دانشمندان،‭ ‬مخترعین‭ ‬و‭ ‬همه‭ ‬فن‌آوران‭ ‬ایرانی‭ ‬را‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬کشاورزی‭ ‬سایر‭ ‬کشورها‭ ‬فعال‭ ‬مایشاء‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬هستند‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬هر‭ ‬دلیلی‭ ‬به‭ ‬خارج‭ ‬مهاجرت‭ ‬کرده‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬حال‌حاضر‭ ‬همین‭ ‬رشته‭ ‬را‭ ‬ادامه‭ ‬می‌دهند‭ ‬دعوت‭ ‬نماید‭ ‬تا‭ ‬مسایل‭ ‬تولید‭ ‬و‭ ‬چالش‌های‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬ایران‭ ‬بررسی‭ ‬کنند‭.‬
البته‭ ‬کسانی‭ ‬که‭ ‬مهاجرت‭ ‬را‭ ‬برگزیده‌اند‭ ‬حتما‭ ‬از‭ ‬بی‌قانونی‌ها‭ ‬و‭ ‬بی‌مهری‌ها،‭ ‬اجحاف،‭ ‬بی‌برنامگی‌های‭ ‬کشور‭  ‬و‭ ‬منزلت‭ ‬ندیدن‭ ‬در‭ ‬رنج‭ ‬بوده‌اند‭ ‬و‭ ‬شاید‭ ‬نتوان‭ ‬به‭ ‬سرعت‭ ‬اعتماد‭ ‬آن‌ها‭ ‬را‭ ‬جلب‭ ‬کرد‭ ‬تا‭ ‬تمامی‭ ‬یا‭ ‬بخشی‭ ‬از‭ ‬سرمایه،‭ ‬زندگی‭ ‬و‭ ‬وقتشان‭ ‬را‭ ‬صرف‭ ‬ارتقاء‭ ‬جایگاه‭ ‬کشاورزی‭ ‬و‭ ‬بهینه‌شدن‭ ‬بهره‌وری‭ ‬و‭ ‬پایداری‭ ‬تولید‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬بنماید،‭ ‬به‌ویژه‭ ‬اینکه‭ ‬سود‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬در‭ ‬کشاورزی‭ ‬کمتر‭ ‬از‭ ‬صنعت‭ ‬و‭ ‬خدمات‭ ‬است‭ - ‬مهم‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬کشاورزی‭ ‬ایران‭ ‬ظرفیت‭ ‬توسعه‭ ‬و‭ ‬سودآوری‭ ‬فراوان‭ ‬دارد‭ - .‬
آن‌ها‭ ‬هم‭ ‬حق‭ ‬دارند‭ ‬وعده‌های‭ ‬دولت‭ ‬را‭ ‬راستی‌آزمایی‭ ‬کنند،‭ ‬سرمایه‌گذار‭ ‬ایرانی‭ ‬که‭ ‬برای‭ ‬رفت‭ ‬و‭ ‬آمد‭ ‬به‭ ‬وطنش‭ ‬احساس‭ ‬امنیت‭ ‬نکند،‭ ‬پاسپورتش‭ ‬مصادره‭ ‬شود‭ ‬و‭ ‬دقت‭ ‬در‭ ‬رفتار‭ ‬و‭ ‬گفتار‭ ‬و‭ ‬احوالات‭ ‬شخصی‌اش‭ ‬بشود،‭ ‬مسلماً‭ ‬همچنان‭ ‬به‌عنوان‭ ‬ایجادکننده‭ ‬شغل‭ ‬و‭ ‬ثروت‭ ‬برای‭ ‬خارجی‭ ‬و‭ ‬مالیات‌دهنده‭ ‬برای‭ ‬آن‭ ‬کشور‭ ‬باقی‭ ‬خواهد‭ ‬ماند‭ ‬تا‭ ‬برای‭ ‬وطنش‭.‬
اگر‭ ‬سرمایه‭ ‬همه‭ ‬ایرانیان‭ ‬خارج‭ ‬از‭ ‬کشور‭ ‬2‭ ‬تریلیون‭ ‬دلار‭ ‬تخمین‭ ‬زده‭ ‬شود‭  - ‬به‌نقل‭ ‬از‭ ‬دبیر‭ ‬کل‭ ‬شورای‭ ‬عالی‭ ‬امور‭ ‬ایرانیان‭ ‬خارج‭ ‬از‭ ‬کشور‭ -  ‬حتی‭ ‬اگر‭ ‬5درصد‭ ‬آن‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬کشاورزی‭  - ‬تکنولوژی،‭ ‬دانش‭ ‬و‭ ‬فن‌آوری،‭ ‬ماشین‌آلات‭ ‬و‭ ‬تجهیزات،‭ ‬نرم‌افزارها،‭ ‬نهاده‌های‭ ‬کشاورزی،‭ ‬آموزش‭ ‬و‭ ‬تحقیق،‭ ‬تولید‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬و‭ ‬مواد‭ ‬غذایی‭ -  ‬درگیر‭ ‬باشد‭ ‬این‭ ‬رقم‭ ‬به‭ ‬100‭ ‬میلیارد‭ ‬دلار‭ ‬می‌رسد‭ - ‬همان‭ ‬رقمی‭ ‬که‭ ‬دکتر‭ ‬عیسی‭ ‬کلانتری ‮«‬آخرین‭ ‬وزیر‭ ‬وزارت‭ ‬کشاورزی‮»‬‭ ‬معتقد‭ ‬است‭ ‬مورد‭ ‬نیاز‭ ‬توسعه‭ ‬پایدار‭ ‬کشور‭ ‬است‭ -  ‬البته‭ ‬فکر‭ ‬و‭ ‬مدیریت‭ ‬ایرانیان‭ ‬مهاجر‭ ‬و‭ ‬فعال‭ ‬در‭ ‬کشاورزی‭ ‬هزاران‭ ‬برابر‭ ‬بیشتر‭ ‬قیمت‌گذاری‭ ‬می‌شود‭. ‬ حال‭ ‬باید‭ ‬دید‭ ‬حکومت‭ ‬چه‭ ‬می‌تواند‭ ‬بکند‭ ‬تا‭ ‬تمامی‭ ‬یا‭ ‬بخشی‭ ‬از‭ ‬سرمایه‭ ‬کشاورزان‭ ‬ایرانی‭ ‬خارج‌نشین‭ ‬به‭ ‬کشور‭ ‬برگردد‭ ‬و‭ ‬آیا‭ ‬هیات‌دولت‭ ‬این‭ ‬مهم‭ ‬را‭ ‬به‌عنوان‭ ‬یک‭ ‬وظیفه‭ ‬دنبال‭ ‬خواهد‭ ‬کرد؟‭ 

سرمقاله -  ماهنامه دام و کشت و صنعت  -  شماره ۲۰۵  -  سال ۱۳۹۶

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow