سیاستگذاری کشاورزی
به‭ ‬‬ایلام‮‬‭ ‬زدند‭ ‬گردن‭ ‬مسگری

حاشیه‌نگاری‭ ‬بر‭  ‬ایراداتی‭ ‬که‭ ‬‮«‬حجتی‮»‬‭ ‬مسبب‭ ‬آن‭ ‬نیست
و‭ ‬پیشنهاد‭  ‬استیضاح‭ ‬و‭ ‬ادامه‭ ‬ماجرا

به‭ ‬‮«‬ایلام‮»‬‭ ‬زدند‭ ‬گردن‭ ‬مسگری‭!‬

طبقه‭ ‬بی‌پناه‭ ‬کشاورز،‭ ‬زیر‭ ‬چتر‭ ‬قدیمی‭ ‬و‭ ‬مندرس‭ ‬کشاورزی‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬التهاب‭ ‬‮«‬چه‭ ‬بکاریم»؟‭ ‬‮«‬چگونه‭ ‬بفروشم»؟‭ ‬‮«‬ادامه‭ ‬حیاتم‭ ‬و‭ ‬محصول‭ ‬سال‭ ‬آینده‌ام‭ ‬چه‭ ‬باشد»؟‭ ‬همواره‭ ‬بین‭ ‬راهروها‭ ‬و‭ ‬درهای‭ ‬نیمه‭ ‬باز‭ ‬حدود‭ ‬70‭ ‬نهاد،‭ ‬اداره،‭ ‬سازمان،‭ ‬واحد‭ ‬صندوق،‭ ‬بانک،‭ ‬معاونت،‭ ‬وزارت‭ ‬و‭ ... ‬سرگردان‭ ‬است‭ ‬به‌ویژه‭ ‬این‌که‭ ‬در‭ ‬دولت‭ ‬دهم‭ ‬تنها‭ ‬هدف،‭ ‬حفظ‭ ‬ظاهر،‭ ‬رضایت‭ ‬مصرف‌کننده‭ ‬و‭ ‬پر‭ ‬شدن‭ ‬انبارها‭ ‬به‭ ‬هر‭ ‬قیمتی،‭ ‬با‭ ‬احتساب‭ ‬استمرار‭ ‬تحریم‭ ‬یا‭ ‬احتمال‭ ‬جنگ‭ ‬بود،‭ ‬در‭ ‬حالی‌که‭ ‬در‭ ‬همان‭ ‬ایام‭ ‬هم‭ ‬می‌شد‭ ‬به‭ ‬تولیدکننده‭ ‬تکیه‭ ‬کرد‭. ‬البته‭ ‬تا‭ ‬پیش‭ ‬از‭ ‬قانون‭ ‬تمرکز‭ ‬و‭ ‬کلاً‭ ‬سیستم‭ ‬بازرگانی‭ ‬متأسفانه‭ ‬کشور‭ ‬واردات‭ ‬محور‭ ‬بود‭ ‬به‌نحوی‭ ‬که‭ ‬چیدمان‭ ‬وزارت‭ ‬صنعت‭ ‬معدن‭ ‬تجارت،‭ ‬گمرکات‭ ‬و‭ ... ‬براساس‭ ‬تسهیل‭ ‬امر‭ ‬واردات،‭ ‬تعرفه‌های‭ ‬پایین‭ ‬و‭ ‬مجموعه‌های‭ ‬دارای‭ ‬انبار‭ ‬و‭ ‬سردخانه‌های‭ ‬نگهداری‭ ‬کالاهای‭ ‬وارداتی‭ ‬شکل‭ ‬گرفته‭ ‬بود‭.‬
در‭ ‬نیمه‭ ‬سال‭ ‬92‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬شروع‭ ‬دوره‭ ‬دوم‭ ‬صدارت‭ ‬مهندس‭ ‬حجتی،‭ ‬برنامه‭ ‬بر‭ ‬ساماندهی‭ ‬قانون‭ ‬انتزاع‭ ‬و‭ ‬تهیه‭ ‬آیین‌نامه‭ ‬اجرایی‭ ‬و‭ ‬انتقال‭ ‬اختیارات‭ ‬و‭ ‬وظایف‭ ‬بندهای‭ ‬الف‭ ‬و‭ ‬ب‭ ‬بازرگانی‭ ‬از‭ ‬وزارت‭ ‬صنعت‭ ‬و‭ ‬معدن‭ ‬تجارت‭ ‬به‭ ‬وزارت‭ ‬جهادکشاورزی‭ ‬شده‭ ‬چرا‭ ‬که‭ ‬دولت‭ ‬دهم‭ ‬از‭ ‬ابلاغ‭ ‬آن‭ ‬خودداری‭ ‬کرده‭ ‬بود‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬همه‭ ‬مخالفت‭ ‬باطنی‭ ‬مهندس‭ ‬نعمت‌زاده‭ ‬و‭ ‬عوامل‭ ‬دست‭ ‬در‭ ‬کار‭ ‬وزارت‭ ‬صنعت‭ ‬و‭ ‬معدن‭ ‬تجارت،‭ ‬نه‭ ‬تنها‭ ‬برای‭ ‬انتقال‭ ‬به‭ ‬کمک‭ ‬مهندس‭ ‬حجتی‭ ‬و‭ ‬مهندس‭ ‬مهرفرد‭ ‬نیامد‭ ‬که‭ ‬حتی‭ ‬گروهی‭ ‬برای‭ ‬بازگرداندن‭ ‬قانون‭ ‬انتزاع،‭ ‬پیشنهاد‭ ‬دادند‭.‬
مهندس‭ ‬حجتی‭ ‬و‭ ‬همکارانش‭ ‬نیک‭ ‬می‌دانستند‭ ‬اگر‭ ‬در‭ ‬کشاورزی‭ ‬تولید‭ ‬در‭ ‬اولویت‭ ‬قرار‭ ‬نگیرد‭ ‬برنامه‌ریزی‭ ‬تعادل‭ ‬بین‭ ‬مصرف‭ ‬و‭ ‬تولید‭ ‬و‭ ‬جبران‭ ‬کمبودها‭ ‬با‭ ‬صدور‭ ‬مازاد‭ ‬محصول‭ ‬عملیاتی‭ ‬نمی‌شود‭. ‬
مهندس‭ ‬مهرفرد‭ ‬با‭ ‬تعمل‭ ‬مرارت‌های‭ ‬بسیار‭ (‬البته‭ ‬انتقال‭ ‬از‭ ‬نظر‭ ‬تئوریک‭ ‬صورت‭ ‬گرفت‭ ‬ولی‭ ‬در‭ ‬اجرا‭ ‬علاوه‭ ‬بر‭ ‬کندی‭ ‬مشکلات‭ ‬دیگری‭ ‬وجود‭ ‬داشت‭ ‬مثلاً‭ ‬صنایع‭ ‬تبدیلی‭ ‬با‭ ‬11‭ ‬محور‭ ‬خود‭ ‬به‭ ‬وزارت‭ ‬جهادکشاورزی‭ ‬انتقال‭ ‬نمی‌یافت‭) ‬و‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬تجارب‭ ‬شخصی‭ ‬بازرگانی‭ ‬استفاده‭ ‬کرده،‭ ‬بدون‭ ‬تشکیلات‭ ‬مصوب‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬نبود‭ ‬اداره‭ ‬کل‭ ‬و‭ ‬واحدهای‭ ‬اداری‭ ‬وقت،‭ ‬کار‭ ‬را‭ ‬پیش‭ ‬برد‭. ‬برنامه‌ریزی‌ها‭ ‬و‭ ‬تلاش‭ ‬مستمر‭ ‬تنها‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬هدف‭ ‬صورت‭ ‬گرفت‭ ‬تا‭ ‬وزارتخانه‭ ‬نقش‭ ‬مادر‭ ‬برای‭ ‬دو‭ ‬طیف‭ ‬تولیدکننده‭ ‬و‭ ‬مصرف‌کننده‭ ‬ایفا‭ ‬کند،‭ ‬به‌نحوی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬زمان‭ ‬افزایش‭ ‬بهره‌وری‭ ‬و‭ ‬تکافوی‭ ‬تولید،‭ ‬امکان‭ ‬کنترل‭ ‬مرزها‭ ‬و‭ ‬بالا‭ ‬بردن‭ ‬تعرفه‭ ‬یا‭ ‬حتی‭ ‬ممنوعیت‭ ‬واردات‭ ‬وجود‭ ‬داشته‭ ‬باشد‭ ‬تا‭ ‬کشاورز‭ ‬خسارت‭ ‬نبیند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬هنگام‭ ‬کاهش‭ ‬تولید‭ ‬و‭ ‬حوادث‭ ‬غیرمترقبه‭ ‬با‭ ‬پایین‭ ‬آوردن‭ ‬تعرفه‭ ‬و‭ ‬تسهیل‭ ‬واردات‭ ‬برای‭ ‬رفاه‭ ‬حال‭ ‬تولیدکننده‭ (‬و‭ ‬همگی‭ ‬در‭ ‬یک‭ ‬وزارتخانه‭) ‬تعادل‭ ‬بازار‭ ‬امکان‌پذیر‭ ‬باشد‭. ‬کارشناسان‭ ‬صاحب‌نظر‭ ‬معتقدند‭ ‬بهتر‭ ‬است‭ ‬به‌جای‭ ‬انتقاد‭ ‬و‭ ‬استیضاح‭ ‬به‌جای‭ ‬قیاس‭ ‬با‭ ‬زمان‭ ‬قبل‭ ‬از‭ ‬قانون‭ ‬انتزاع‭ (‬قیاس‌مع‌الفارغ‭) ‬از‭ ‬زمان‭ ‬انتقال‭ ‬وظایف‭ ‬و‭ ‬اختیارات‭ ‬و‭ ‬تسهیلات‭ ‬قانون‭ ‬انتزاع‭ ‬به‭ ‬وزارت‭ ‬جهادکشاورزی‭ ‬هرسال‭ ‬به‭ ‬نسبت‭ ‬سال‭ ‬قبل‭ ‬کارشناسی‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬عملکرد‭ ‬مورد‭ ‬قضاوت‭ ‬قرار‭ ‬گیرد‭. ‬
مروری‭ ‬بر‭ ‬تاریخ‭ ‬بازرگانی‭ ‬نشان‭ ‬می‌دهد‭ ‬تا‭ ‬قبل‭ ‬از‭ ‬قانون‭ ‬تمرکز‭ ‬اختیارات،‭ ‬همه‭ ‬چیز‭ ‬به‭ ‬اتکاء‭ ‬واردات‭ ‬کلید‭ ‬می‌خورد‭ ‬و‭ ‬سوله‌های‭ ‬کارخانه‌ها‭ ‬و‭ ‬سردخانه‌ها‭ ‬مملو‭ ‬از‭ ‬کالاهای‭ ‬وارداتی‭ ‬بود‭ ‬و‭ ‬کشاورزی‭ ‬و‭ ‬کشاورز‭ ‬هر‭ ‬روز‭ ‬بیشتر‭ ‬از‭ ‬رونق‭ ‬می‌افتاد‭. ‬اما‭ ‬اینک‭ ‬برنامه‌ریزی‭ ‬با‭ ‬اتکاء‭ ‬به‭ ‬تولید‭ ‬داخل‭ ‬صورت‭ ‬می‌گیرد‭ ‬و‭ ‬واردات‭ ‬به‌عنوان‭ ‬عامل‭ ‬فرعی‭ ‬و‭ ‬کمکی‭ ‬در‭ ‬نظر‭ ‬گرفته‭ ‬می‌شود‭ ‬و‭ ‬نوسانات‭ ‬تولید‭ ‬با‭ ‬حوادث‭ ‬غیر‭ ‬مترقبه‭ ‬قابل‭ ‬کنترل‭ ‬است‭. ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬نمونه‭ ‬4‭ ‬ماه‭ ‬پیش‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬افزایش‭ ‬تولید‭ ‬مرکبات‭ ‬وزارتخانه‭ ‬اعلام‭ ‬کرد‭ ‬در‭ ‬ازاء‭ ‬صدور‭ ‬هر‭ ‬سه‭ ‬کیلو‭ ‬مرکبات‭ ‬تا‭ ‬قبل‭ ‬از‭ ‬عید،‭ ‬امتیاز‭ ‬واردات‭ ‬یک‭ ‬کیلو‭ ‬مرکبات‭ ‬بعد‭ ‬از‭  ‬عید‭ ‬به‭ ‬افراد‭ ‬داده‭ ‬می‌شد‭ ‬اما‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬بروز‭ ‬سرمازدگی‭ ‬و‭ ‬خسارت‭ ‬به‭ ‬باغات‭ ‬مرکبات‭ ‬شمال‭ ‬با‭ ‬هدف‭ ‬تأمین‭ ‬نیاز‭ ‬مصرف‌کننده،‭ ‬انتخاب‭ ‬دیگری‭ (‬شاید‭ ‬تأمین‭ ‬نیاز‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬واردات‭) ‬صورت‭ ‬می‌گیرد‭.‬
تا‭ ‬چندی‭ ‬قبل‭ ‬گلایه‭ ‬می‌کردند‭ ‬که‭ ‬چرا‭ ‬این‭ ‬همه‭ ‬آب‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬کشاورزی‭ ‬مصرف‭ ‬می‌شود‭ ‬که‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬تعابیر‭ ‬آن‭ ‬واردات‭ ‬آب‭ ‬مجازی‭ ‬و‭ ‬محصول‭ ‬بود،‭ ‬بعدها‭ ‬وانفسای‭ ‬این‌که‭ ‬چرا‭ ‬تولید‭ ‬کم‭ ‬است‭ ‬سر‭ ‬دادند‭ ‬و‭ ‬اینک‭ ‬که‭ ‬تولید‭ ‬در‭ ‬برخی‭ ‬از‭ ‬اقلام‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬گندم‭ ‬افزایش‭ ‬یافته‭ ‬استیضاح‭ ‬وزیر‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬دلیل‭ ‬کلید‭ ‬می‌زنند‭ ‬که‭ ‬چرا‭ ‬پرداخت‭ ‬مطالبات‭ ‬کشاورزان‭ ‬توسط‭ ‬وزارت‭ ‬جهادکشاورزی‭ ‬صورت‭ ‬نگرفته‭ ‬در‭ ‬حالی‌که‭ ‬می‌دادند‭ ‬وزیر‭ ‬نه‭ ‬اسکناس‭ ‬چاپ‭ ‬می‌کند‭ ‬و‭ ‬نه‭ ‬به‭ ‬دستور‭ ‬وی،‭ ‬بانک‭ ‬کشاورزی‭ ‬پرداخت‭ ‬وجه‭ ‬می‌کند‭ ‬یعنی‭ ‬زمانی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬خزانه‭ ‬پولی‭ ‬نباشد‭ ‬حتی‭ ‬وزیر‭ ‬هم‭ ‬به‭ ‬مرحله‭ ‬استرس‭ ‬و‭ ‬ناراحتی‭ ‬قلبی‭ ‬برسد‭ ‬یا‭ ‬اگر‭ ‬دکتر‭ ‬بخشنده‭ ‬کف‭ ‬اتاق‭ ‬معاونت‭ ‬بیهوش‭ ‬با‭ ‬اورژانس‭ ‬طرف‭ ‬شود،‭ ‬پولی‭ ‬وجود‭ ‬ندارد‭ ‬تا‭ ‬به‭ ‬کشاورز‭ ‬پرداخت‭ ‬شود‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬حالت‭ ‬مسبب‭ ‬آن،‭ ‬وزیر‭ ‬نیست‭ ‬که‭ ‬محاکمه،‭ ‬توبیخ‭ ‬یا‭ ‬استیضاح‭ ‬شود‭ ‬و‭ ‬اگر‭ ‬با‭ ‬خلاقیت‭ ‬بانک‭ ‬کشاورزی‭ ‬و‭ ‬بورس‭ ‬خلق‭ ‬پول‭ ‬نمی‌شد‭ ‬هنوز‭ ‬راه‭ ‬به‭ ‬جایی‭ ‬نبرده‭ ‬بودیم‭ ‬و‭ ‬مطالبات‭ ‬گندم‌کاران‭ ‬را‭ ‬نه‭ ‬وزیر‭ ‬می‌خواست‭ ‬پرداخت‭ ‬کند‭ ‬نه‭ ‬مجلس‭ ‬و‭ ‬نه‭ ‬دولت‭!‬
همین‭ ‬جمعیت‭ ‬منتقد‭ ‬وزارتخانه‭ ‬مطلع‭ ‬هستند‭ ‬بیمه‭ ‬کشاورزی‭ ‬و‭ ‬قوانین‭ ‬آن‭ ‬مانند‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬کشورهای‭ ‬پیشرفته‭ ‬در‭ ‬راستای‭ ‬اجرای‭ ‬صحیح‭ ‬بیمه‭ ‬کشاورزی‭ ‬نوشته‭ ‬شده‭ ‬اما‭ ‬تا‭ ‬زمانی‭ ‬که‭ ‬دولت‭ (‬نه‭ ‬وزیر‭ ‬جهادکشاورزی‭) ‬بدهی‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬صندوق‭ ‬بیمه‭ ‬پرداخت‭ ‬نکند‭ ‬و‭ ‬فرهنگ‌سازی‭ ‬در‭ ‬رابطه‭ ‬با‭ ‬ترویج‭ ‬گرایش‭ ‬کشاورزی‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬بیمه‌گذاری‭ ‬صورت‭ ‬نگیرد‭ ‬و‭ ‬کشاورز‭ ‬توجیه‭ ‬نشود‭ ‬که‭ ‬همچون‭ ‬بیمه‭ ‬شخص‭ ‬ثالث‭ ‬و‭ ‬انتخاب‭ ‬میزان،‭ ‬ریسک‭ ‬و‭ ‬تنوع‭ ‬سطح‭ ‬بیمه‭ ‬و‭ ... ‬باید‭ ‬حق‌السهم‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬بیمه‭ ‬پرداخت‭ ‬و‭ ‬مقررات‭ ‬بیمه‌گزار‭ ‬را‭ ‬رعایت‭ ‬کند،‭ ‬کاری‭ ‬از‭ ‬دست‭ ‬وزیر‭ ‬برنمی‌آید‭. ‬
اینک‭ ‬دو‭ ‬سه‭ ‬ماهی‭ ‬بیش‭ ‬به‭ ‬پایان‭ ‬عمر‭ ‬دولت‭ ‬یازدهم‭ ‬نمانده‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬حجتی‭ ‬و‭ ‬بخشنده‭ ‬و‭ ‬دیگر‭ ‬مدیران‭ ‬ارشد‭ ‬بخش‭ ‬کشاورزی‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬دولت‭ ‬دست‭ ‬به‭ ‬دعا‭ ‬برداشته‌اند‭ ‬تا‭ ‬از‭ ‬خدمت‭ ‬دولت‭ ‬برای‭ ‬همیشه‭ ‬مرخص‭ ‬شوند‭ ‬مگر‭ ‬این‌که‭ ‬استیضاح‌کنندگان‭ ‬با‭ ‬نقد‭ ‬عملکرد‭ ‬وزراتخانه‭ ‬در‭ ‬ترازوی‭ ‬قضاوت‭ ‬نمایندگان‭ ‬ملت،‭ ‬باعث‭ ‬شوند‭ ‬تا‭ ‬دولت‭ ‬بعدی‭ ‬هم‭ ‬حجتی‭ ‬و‭ ‬همراهانش‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬صدر‭ ‬وزارتخانه‭ ‬بنشاند‭. ‬

سرمقاله ماهنامه دام و کشت و صنعت -  شماره ۲۰۲  -  سال ۱۳۹۵

ماهنامه دام و کشت و صنعت پنجره ای به آگاهی و دانش

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow