حیوانات خاص
پرورش‭ ‬لاما‭ -‬شتر‭ ‬بی‌کوهان‭


پرورش‭ ‬لاما‭ -‬شتر‭ ‬بی‌کوهان‭

لاماها‭ ‬گونه‌هایی‭ ‬از‭ ‬شترسانان‭ ‬هستند‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬آمریکای‭ ‬جنوبی‭ ‬زندگی‭ ‬می‌کنند‭. ‬لاماها‭ ‬در‭ ‬گذشته‭ ‬به‌طور‭ ‬گسترده‭ ‬از‭ ‬سوی‭ ‬اینکاها‭ ‬و‭ ‬دیگر‭ ‬بومیان‭ ‬رشته‭ ‬کوه‭ ‬آند‭ ‬به‌عنوان‭ ‬حیوان‭ ‬بارکش‭ ‬و‭ ‬گوشتی‭ ‬استفاده‭ ‬می‌شدند‭.‬
ارتفاع‭ ‬بدن‭ ‬این‭ ‬حیوان‭ ‬تا‭ ‬شانه‌هایش‭ ‬بین‭ ‬110‭ ‬تا‭ ‬130‭ ‬سانتیمتر‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬وزن‭ ‬آن‭ ‬به120‭ ‬تا‭ ‬150‭ ‬کیلوگرم‭ ‬می‌رسد‭.‬
لاما‭ ‬برخلاف‭ ‬شتر‭ ‬فاقد‭ ‬کوهان‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬بمانند‭ ‬اکثر‭ ‬حیوانات‭ ‬خانگی‭ ‬پوست‭ ‬آن‌ها‭ ‬دارای‭ ‬ترکیب‭ ‬رنگ‌های‭ ‬متفاوتی‭ ‬چون‭ ‬سفید،‭ ‬قهوه‌ای،‭ ‬سیاه‭ ‬می‌باشد‭. ‬فرم‭ ‬پاها‭ ‬و‭ ‬لب‌های‭ ‬این‭ ‬حیوان‭ ‬بمانند‭ ‬شتر‭ ‬است‭.‬
امروزه‭ ‬دامنه‭ ‬پرورش‭ ‬و‭ ‬نگهداری‭ ‬لاما‭ ‬به‭ ‬خارج‭ ‬از‭ ‬آمریکای‭ ‬جنوبی‭ ‬کشیده‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬در‭ ‬آمریکا‭ ‬و‭ ‬اروپا‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬ایران‭ (‬برای‭ ‬اولین‭ ‬بار‭) ‬این‭ ‬حیوان‭ ‬برای‭ ‬تولید‭ ‬پشم‭ ‬و‭ ‬گوشت‭ ‬پرورش‭ ‬داده‭ ‬می‌شود‭.‬
این‭ ‬شترسانان‭ ‬به‭ ‬چهار‭ ‬دسته‭ ‬تقسیم‭ ‬می‌شوند‭ ‬که‭ ‬معروف‌ترین‭ ‬آن‌ها‭ ‬لاما‭ ‬نام‭ ‬دارد‭:‬
•‭ ‬لاما
•‭ ‬گواناکو
•‭ ‬آلپاکا
•‭ ‬ویکونیا
رفتارشناسی‭ ‬لاما‭:‬
لاما‭ ‬حیوان‭ ‬اجتماعی‭ ‬و‭ ‬باهوشی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬می‌تواند‭ ‬کارهای‭ ‬ساده‭ ‬را‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬چند‭ ‬بار‭ ‬تکرار‭ ‬به‭ ‬آسانی‭ ‬یاد‭ ‬بگیرد‭. ‬لاماها‭ ‬در‭ ‬حرکات‭ ‬رفتاری‭ ‬روزانه‭ ‬خویش‭ ‬برای‭ ‬اعمال‭ ‬قدرت‭ ‬و‭ ‬نشان‭ ‬دادن‭ ‬درجه‭ ‬قرار‭ ‬گرفتن‭ ‬در‭ ‬گروه،‭ ‬به‭ ‬پرتاب‭ ‬آب‭ ‬دهان‭ ‬خویش‭ ‬می‌پردازند،‭ ‬البته‭ ‬آب‭ ‬دهان‭ ‬لاماها‭ ‬قابل‭ ‬شستشو‭ ‬با‭ ‬آب‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬بی‌خطر‭ ‬است‭. ‬
لاماها‭ ‬در‭ ‬گله‭ ‬به‌شدت‭ ‬از‭ ‬یکدیگر‭ ‬حمایت‭ ‬می‌کنند‭ ‬و‭ ‬اگر‭ ‬یک‭ ‬حیوان‭ ‬احساس‭ ‬خطر‭ ‬نماید،‭ ‬با‭ ‬ایجاد‭ ‬صدایی‭ ‬شبیه‭ ‬عرعر‭ ‬به‭ ‬دیگران‭ ‬اخطار‭ ‬می‌دهد‭ ‬که‭ ‬مراقب‭ ‬باشند‭. ‬این‭ ‬شترگونه‌ها‭ (‬لاماها‭) ‬با‭ ‬ایجاد‭ ‬صدایی‭ ‬شبیه‭ ‬وزوز‭ ‬و‭ ‬همهمه‭ ‬در‭ ‬گله‭ ‬با‭ ‬یکدیگر‭ ‬ارتباط‭ ‬برقرار‭ ‬می‌کنند‭. ‬
از‭ ‬8‭ ‬ماهگی‭ ‬باید‭ ‬ماده‌ها‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬جمع‭ ‬نرها‭ ‬جدا‭ ‬کرد‭ ‬تا‭ ‬از‭ ‬آسیب‌های‭ ‬جدی‭ ‬در‭ ‬هنگام‭ ‬درگیری‭ ‬نرها‭ ‬جلوگیری‭ ‬شود‭.‬
به‌علاوه‭ ‬باید‭ ‬دندان‌های‭ ‬نیش‭ ‬آن‌ها‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬کمک‭ ‬سیم‭ ‬مخصوص‭ ‬کوتاه‭ ‬کرد‭ ‬و‭ ‬برید‭. ‬پس‭ ‬از‭ ‬زایش‭ ‬لاما‭ ‬نمی‌تواند‭ ‬نوزاد‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬لیس‭ ‬بزند،‭ ‬چون‭ ‬طول‭ ‬زبان‭ ‬آن‌ها‭ ‬کوچک‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬5/0‭ ‬اینچ‭ ‬از‭ ‬دهانش‭ ‬خارج‭ ‬نمی‭ ‬شود‭. ‬لذا‭ ‬با‭ ‬پوزه‭ ‬و‭ ‬ایجاد‭ ‬صدا‭ ‬با‭ ‬فرزند‭ ‬خود‭ ‬ارتباط‭ ‬گرفته‭ ‬و‭ ‬محبت‭ ‬می‌کند‭.‬

تغذیه‭ ‬لاما‭

زنجیره‭ ‬غذایی‭ ‬لاما‌ها‭ ‬از‭ ‬علف‌ها‌،‭ ‬گل‌ها‌،‭ ‬شکوفه‌ها‌،‭ ‬قارچ‌ها‭ ‬و‭ ‬گل‭ ‬سنگ‌ها‭ ‬تشکیل‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬حیوانات‭ ‬بسیار‭ ‬صرفه‌جو‭ ‬و‭ ‬کم‭ ‬توقع‭ ‬هستند‭. ‬لاماها‭ ‬در‭ ‬هضم‭ ‬غذای‭ ‬با‭ ‬کیفیت‭ ‬پایین‭ ‬و‭ ‬فیبر‭ ‬بالا‌،‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬نشخوارکنندگان‭ ‬دیگر‭ ‬مانند‭: ‬گوسفند‭ ‬و‭ ‬گاو‭ ‬بهتر‭ ‬عمل‭ ‬می‌کنند‭. ‬شترسانان‭ ‬در‭ ‬هر‭ ‬واحد‭ ‬از‭ ‬وزن‭ ‬متابولیکی‭ ‬بدن‭ ‬خود‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬گوسفند‭ ‬و‭ ‬بزها‌،‭ ‬وقتی‭ ‬رژیم‭ ‬غذایی‭ ‬مشابه‭ ‬دریافت‭ ‬می‌کنند‭ ‬بین‭ ‬20‭ ‬تا‭ ‬40‭ ‬درصد‭ ‬غذا‭ ‬کمتر‭ ‬مصرف‭ ‬می‌کنند‭.‬
خصوصیات‭ ‬تولید‭ ‬مثلی‭:‬
سن‭ ‬بلوغ‭ ‬لاما،‭ ‬تحت‭ ‬تاثیر‭ ‬تغذیه‭ ‬می‌باشد‭ ‬و‭ ‬بین‭ ‬5‭ ‬ماه‭ ‬تا‭ ‬3‭ ‬سال‭ ‬متفاوت‭ ‬است‭. ‬ماده‌ها‭ ‬از‭ ‬سن‭ ‬2‭ ‬سالگی‭ ‬وارد‭ ‬چرخه‭ ‬تولیدمثلی‭ ‬می‌شوند‭ ‬و‭ ‬نرها‭ ‬از3‭ ‬تا‭ ‬6‭ ‬سالگی‭ ‬برای‭ ‬جفت‌گیری‭ ‬مناسب‭ ‬هستند‭. ‬اولین‭ ‬زایمان‭ ‬از‭ ‬سن‭ ‬چهارسالگی‭ ‬می‌باشد،‭ ‬لاما‭ ‬در‭ ‬هر‭ ‬زایمان‭ ‬فقط‭ ‬یک‭ ‬فرزند‭ ‬تولید‭ ‬می‌کنند‭.‬
فصل‭ ‬جفت‌گیری‭ ‬از‭ ‬دی‭ ‬ماه‭ ‬و‭ ‬فروردین‭ ‬ماه‭ ‬هر‭ ‬سال‭ ‬شروع‭ ‬می‌شود‭. ‬طول‭ ‬زمان‭ ‬بارداری‭ ‬لاماها‭ ‬5/11‭ ‬ماه‭  ‬می‌باشد‭. ‬لاماها‭ ‬هنگام‭ ‬تولد‭ ‬در‭ ‬حدود‭ ‬9‭ ‬تا‭ ‬14‭ ‬کیلوگرم‭ ‬وزن‭ ‬دارند‭. ‬
نوزادان‭ ‬باید‭ ‬در‭ ‬سن‭ ‬6‭ ‬ماهگی‭ (‬که‭ ‬وزن‭ ‬آلپاکاها‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬سن‭ ‬25‭ ‬تا‭ ‬45‭ ‬کیلوگرم‭ ‬و‭ ‬لاماها‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬سن‭ ‬35‭ ‬تا‭ ‬64‭ ‬کیلوگرم‭ ‬می‌باشد‭) ‬از‭ ‬شیر‭ ‬گرفته‭ ‬شوند‭ ‬تا‭ ‬مادران‭ ‬فرصت‭ ‬کافی‭ ‬جهت‭ ‬تقویت‭ ‬خود‭ ‬برای‭ ‬زایمان‌های‭ ‬بعدی‭ ‬داشته‭ ‬باشند‭.‬

برای مطالعه مطلب «سدی‭ ‬در‭ ‬مقابل صادرات‭ ‬شتر» کلیک کنید

سیستم‭ ‬پرورش‭ ‬لاما‭

1‭- ‬سیستم‌های‭ ‬پرورشی‭ ‬بزرگ‭:‬‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬روش‭ ‬به‭ ‬شکل‭ ‬مکانیزه‭ ‬و‭ ‬صنعتی،‭ ‬حیوانات‭ ‬به‭ ‬بخش‌های‭ ‬متفاوتی‭ ‬تقسیم‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬هر‭ ‬قسمت‭ ‬حیوانات‭ ‬به‌طور‭ ‬مجزا‭ ‬نگهداری‭ ‬می‌شوند‭ ‬و‭ ‬تغذیه‭ ‬آن‌ها‭ ‬با‭ ‬مواد‭ ‬غذایی‭ ‬خوب‭ ‬و‭ ‬علوفه‌های‭ ‬مرغوب‭ ‬و‭ ‬غنی‭ ‬شده‭ ‬است،‭ ‬جمعیت‭ ‬این‭ ‬مراکز‭ ‬زیاد‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬اغلب‭ ‬تا‭ ‬2500‭ ‬نفر‭-‬رأس‭- ‬می‌رسد‭. ‬
2‭- ‬سیستم‌های‭ ‬پرورشی‭ ‬نیم‭ ‬صنعتی‭:‬‭ ‬مراکز‭ ‬پرورشی‭ ‬کوچک‭ ‬هستند‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬آن‌ها‭ ‬سعی‭ ‬می‌شود،‭ ‬حیوانات‭ ‬با‭ ‬حداقل‭ ‬مخارج‭ ‬پرورش‭ ‬یافته‭ ‬و‭ ‬به‌طور‭ ‬دائم‭ ‬توجه‭ ‬و‭ ‬مهارت‭ ‬و‭ ‬استادی‭ ‬پرورش‌دهندگان‭ ‬را‭ ‬می‌طلبد‭. ‬در‭ ‬این‭ ‬مراکز‭ ‬تغذیه‭ ‬حیوانات‭ ‬تنها‭ ‬با‭ ‬علوفه‭ ‬طبیعی‭ ‬صورت‭ ‬می‌گیرد‭. ‬تعداد‭ ‬دام‭ ‬این‭ ‬مراکز‭ ‬معمولاً‭ ‬بین‭ ‬15‭ ‬تا‭ ‬85‭ ‬رأس‭ ‬است‭.‬

الیاف‭ ‬تولید‭ ‬شده‭ ‬از‭ ‬لاما‭

از‭ ‬این‭ ‬شتر‭ ‬الیافی‭ ‬زبر‭ ‬و‭ ‬ضخیم‭ ‬بدست‭ ‬می‌آید‭. ‬طول‭ ‬این‭ ‬الیاف‭ ‬حدود‭ ‬25‭ ‬سانتیمتر‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬ظاهر‭ ‬شبیه‭ ‬به‭ ‬الیاف‭ ‬شتر‭ ‬است‭. ‬میزان‭ ‬چربی‭ ‬لاما‭ ‬حدود‭ ‬3‭ ‬درصد‭ ‬می‌باشد‭. ‬مخلوط‭ ‬این‭ ‬الیاف‭ ‬با‭ ‬الیاف‭ ‬دیگر‭ ‬ایجاد‭ ‬خصوصیت‭ ‬خوب‭ ‬عایق‭ ‬حرارتی‭ ‬در‭ ‬عین‭ ‬سبکی‭ ‬می‌نماید‭ ‬و‭ ‬برای‭ ‬پارچه‌های‭ ‬مرغوب‭ (‬کت‭ ‬و‭ ‬شلوار‭) ‬کاربرد‭ ‬زیادی‭ ‬دارد‭.‬
در‭ ‬اوایل‭ ‬خرداد‭ ‬ماه-‭ ‬اواخر‭ ‬ماه‭- ‬پشم‭ ‬چینی‭ ‬انجام‭ ‬می‌شود‭. ‬قطر‭ ‬تارهای‭ ‬با‭ ‬ارزش‭ ‬و‭ ‬مرغوب‭-‬24-29‭ ‬میکرون‭- ‬است‭ ‬و‭ ‬ارزش‭ ‬آن‭ ‬برای‭ ‬هر‭ ‬اونس‭ ‬در‭ ‬حدود-2-4‭- ‬دلار‭ ‬است‭.‬

پرورش‭ ‬لاما‭ ‬در‭ ‬ایران‭

با‭ ‬ورود‭ ‬این‭ ‬دام‭ ‬جدید‭ ‬به‭ ‬ایران،‭ ‬ایجاد‭ ‬تنوع‭ ‬در‭ ‬صادرات‭ ‬و‭ ‬واردات‭ ‬دام‭ ‬و‭ ‬فراورده‌های‭ ‬دامی‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬فراهم‭ ‬می‌شود‭. ‬این‭ ‬دام،‭ ‬جمعیت‭ ‬5‭ ‬میلیون‭ ‬رأسی‭ ‬در‭ ‬بولیوی‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬طی‭ ‬مراحل‭ ‬بهداشتی‭ ‬و‭ ‬قرنطینه‌ای‭ ‬و‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬بررسی‭ ‬و‭ ‬جمع‌‏آوری‭ ‬داده‌ها‭ ‬و‭ ‬اطلاعات‭ ‬در‭ ‬رابطه‭ ‬با‭ ‬بیماری‌‏های‭ ‬مشترک‭ ‬و‭ ‬انواع‭ ‬آن،‭ ‬وضعیت‭ ‬بهداشت‭ ‬و‭ ‬بیماری‌‏هایی‭ ‬که‭ ‬ممکن‭ ‬است‭ ‬با‭ ‬ورود‭ ‬لاما‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬گسترش‭ ‬یابد،‭ ‬به‭ ‬کشور‭ ‬وارد‭ ‬می‌شود‭.‬
وقتی‭ ‬تمامی‭ ‬بررسی‌‏ها‭ ‬انجام‭ ‬یافته‭ ‬و‭ ‬مورد‭ ‬قبول‭ ‬واقع‭ ‬شود‭ ‬و‭ ‬لاما‭ ‬به‭ ‬کشور‭ ‬وارد‭ ‬شود‌،‭ ‬می‌تواند‭ ‬در‭ ‬دراز‭ ‬مدت‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬خصوصیات‭ ‬مطلوبی‭ ‬که‭ ‬برای‭ ‬پرورش‭ ‬دارد‭ ‬به‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬محورهای‭ ‬پرورش‭ ‬دام‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬تبدیل‭ ‬شود،‭ ‬زیرا‭ ‬ایران‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬مناطق‭ ‬مستعد‭ ‬پرورش‭ ‬شتر‭ ‬و‭ ‬خانواده‭ ‬شترسانان‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬پرورش‭ ‬زنده‭ ‬این‭ ‬نوع‭ ‬دام‭ ‬می‌تواند‭ ‬به‭ ‬تهیه‭ ‬مقداری‭ ‬از‭ ‬گوشت‭ ‬قرمز‭ ‬مورد‭ ‬نیاز‭ ‬کشور‭ ‬پاسخگو‭ ‬باشد‭.‬
شتر‭ ‬لاما،‭ ‬دارای‭ ‬رشدی‭ ‬سریع‭ ‬و‭ ‬دارای‭ ‬گوشتی‭ ‬قرمز‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬کلسترول‭ ‬در‭ ‬گوشتش‭ ‬وجود‭ ‬ندارد‭ ‬و‭ ‬می‌‏توانیم‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬شتر‭ ‬گوسفند‭ ‬بنامیم‭.‬
به‭ ‬نظر‭ ‬می‌رسد‭ ‬پرورش‭ ‬لاما‭ ‬در‭ ‬ایران‭ ‬بسیار‭ ‬راحت‭ ‬و‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬پرورش‭ ‬گوسفند‭ ‬کم‭ ‬هزینه‌تر‭ ‬باشد‭. ‬چون‭ ‬لاما‭ ‬حیوانی‭ ‬مقاوم‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬سخت‌ترین‭ ‬شرایط‭ ‬کوهستانی‌،‭ ‬کویری‭ ‬و‭ ‬سرمای‭ ‬شدید‭ ‬دوام‭ ‬می‌آورد‭ ‬و‭ ‬گوشت‭ ‬و‭ ‬تولیدات‭ ‬آن‭ ‬به‭ ‬آسانی‭ ‬در‭ ‬سبد‭ ‬غذایی‭ ‬افراد‭ ‬قابل‭ ‬ارائه‭ ‬و‭ ‬مصرف‭ ‬است‭. ‬
شرایط‭ ‬لازم‭ ‬برای‭ ‬پرورش‭ ‬لاما‭ ‬در‭ ‬ایران‭:‬
•‭ ‬حمایت‭ ‬و‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬دولت‭ ‬به‌ویژه‭ ‬بخش‭ ‬کشاورزی‭ ‬ودامپزشکی
•‭ ‬تأسیس‭ ‬کشتارگاه‌های‭ ‬لاما‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬و‭ ‬صنایع‭ ‬وابسته‭ ‬آن
•‭ ‬ایجاد‭ ‬کارگاه‌های‭ ‬آموزشی‭ ‬پرورش‭ ‬لاما‭ ‬با‭ ‬همکاری‭ ‬وزارت‭ ‬جهاد‭ ‬کشاورزی
•‭ ‬صدورمجوز‭ ‬ساختمان‭ ‬و‭ ‬تاسیسات‭ ‬پرورش‭ ‬لاما
•‭ ‬بازاریابی‭ ‬و‭ ‬فروش‭ ‬محصولات‭ ‬حاصل‭ ‬از‭ ‬گوشت‭ ‬و‭ ‬پشم‭ ‬لاما‭ ‬و‭...‬
به‭ ‬امید‭ ‬روزی‭ ‬که‭ ‬پرورش‭ ‬لاما‭ ‬مانند‭ ‬سایر‭ ‬حیوانات‭ ‬با‭ ‬جدیت‭ ‬بیشتری‭ ‬مورد‭ ‬توجه‭ ‬مسئولین‭ ‬بخش‭ ‬کشاورزی‭ ‬قرار‭ ‬گیرد‭. ‬


ماهنامه دام و کشت و صنعت - شماره ۲۱۱ - سال ۱۳۹۶

 

ماهنامه دام و کشت و صنعت پنجره ای به آگاهی و دانش
 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow