به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، سمیه رفیعی رئیس فراکسیون محیطزیست مجلس شورای اسلامی، در مراسم روز جهانی تالابها، در ادامه این همایش اظهار کرد: در حوزه همکاریهای بینالمللی، آنچه اهمیت دارد پایداری همکاریهاست؛ همکاریهایی که مبتنی بر برنامهریزی، هدفگذاری مشخص و استمرار باشند. قطع و وصلشدن همکاریها کمکی به محیطزیست نمیکند و ما به همکاری پایدار و اثربخش نیاز داریم.
رئیس فراکسیون محیطزیست مجلس با اشاره به اهمیت تالابها گفت: دوستان، تالابها فقط ارزش زیستمحیطی ندارند؛ از منظر اقتصادی، اجتماعی، امنیتی و حتی سیاسی نیز بسیار حائز اهمیتاند. وجود یک تالاب در یک منطقه میتواند موجب رونق اقتصادی، حفظ معیشت و ایجاد ثبات اجتماعی شود.
رفیعی ادامه داد: نمونههای فراوانی در دنیا وجود دارد که نابودی تالابها باعث از بین رفتن معیشت جوامع محلی شده و همین موضوع در نهایت به ناامنی، ناآرامی اجتماعی و بحرانهای منطقهای منجر شده است. بنابراین حفاظت از تالابها باید برای دولتها یک اولویت قطعی باشد.
وی تأکید کرد: خدماتی که تالابها بهعنوان بخشی از اکوسیستم ارائه میدهند، خدماتی همهجانبه هستند؛ اما مهمتر از همه این است که این خدمات درک شوند. متأسفانه در حوزه محیطزیست با آسیب جدیِ فاصله بین شعار و عمل مواجهیم.
رئیس فراکسیون محیطزیست مجلس گفت: اظهارنظرها، مصاحبهها و صحبتهای زیبا و فانتزی درباره محیطزیست کم نیست، اما وقتی به مرحله اجرا میرسیم، میبینیم که محیطزیست ـ و بهویژه تالابها ـ عملاً در اولویت نیستند؛ در حالی که حیات یک تالاب وابسته به همکاری چندین دستگاه است.
رفیعی افزود: اینکه میگوییم یک تالاب زنده است و خدمات اکوسیستمی ارائه میدهد، حرف درستی است، اما در عمل هنوز به این باور نرسیدهایم. در این حوزه حرف بسیار است و قطعاً نیاز به توجه ویژه و جدی دارد.
وی با اشاره به یک همایش تخصصی اخیر گفت: هفته گذشته، اگر اشتباه نکنم، همایش بسیار خوبی درباره اقیانوسنگاری خلیج فارس با همت خانم دکتر تاجبخش برگزار شد؛ همایشی در سطح بالا با مباحث ارزشمند. اما نکتهای که معمولاً فراموش میشود این است که اقیانوسنگاری، که پایهایترین ابزار برنامهریزی بلندمدت است، بدون بودجه و اقتصاد معنا ندارد.
رفیعی تصریح کرد: اگر بودجه لازم اختصاص داده نشود و ما ندانیم وضعیت واقعی خلیج فارس یا سایر پهنههای آبی چگونه است، هر برنامهریزی بعدی یا با خطا همراه خواهد بود یا دچار انحراف میشود.
وی با اشاره به وضعیت فعلی تالابها گفت: واقعیت این است که وضعیت تالابهای کشور امروز وضعیت مطلوب و قابل قبولی نیست. البته جا دارد از تلاشهای همه فعالان این حوزه تشکر کنم؛ چه در بخش دریایی و چه در مدیریت تالابها، زحمات زیادی کشیده شده، اما نتیجه نهایی همچنان نگرانکننده است.
رئیس فراکسیون محیطزیست مجلس خاطرنشان کرد: در بسیاری از موارد، انسجام و هماهنگی لازم بین دستگاهها شکل نگرفته است. بهطور مشخص، باید هماهنگی کاملی بین وزارت نیرو و سازمان حفاظت محیطزیست وجود میداشت.
رفیعی ادامه داد: تأمین حقابه تالابها وظیفه قانونی وزارت نیرو است، اما واقعیت این است که طی سالهای گذشته، این وظیفه بهطور کامل انجام نشده است. ما در مجلس بهعنوان ناظر بارها شاهد بودهایم که این تکلیف قانونی تمکین نشده و حتی انحراف عملکرد وجود داشته است.
وی افزود: وقتی این موضوع را پیگیری میکنیم، پاسخ میشنویم که تأمینهای دیگری اولویت داشته است؛ در حالی که نتیجه این نگاه را امروز میبینیم. بسیاری از تالابهای واقع در فلات مرکزی ایران در آستانه خشکی کامل قرار دارند.
رئیس فراکسیون محیطزیست مجلس گفت: اگرچه تغییر اقلیم واقعیتی انکارناپذیر است، اما نباید آن را به بهانهای برای پوشاندن ضعفهای مدیریتی تبدیل کنیم. همه جای دنیا با چالشهای اقلیمی مواجه است، اما این توجیه قابل قبول نیست که دست روی دست بگذاریم.
رفیعی تأکید کرد: اگر بپذیریم که کاری از دست ما برنمیآید، باید منتظر مرگ زودرس تالابها، جنگلها و سایر اکوسیستمهای خشکی و دریایی باشیم. این رویکرد به معنای تسلیمشدن در برابر نابودی محیطزیست است.
وی گفت: بحث دانش بومی بسیار مهم است. ایران کشوری با تمدن کهن و تجربه تاریخی غنی در سازگاری با طبیعت است. چرا این دانش را فراموش کردهایم؟ بسیاری از راهکارهایی که امروز به آن نیاز داریم، در همین دانش بومی نهفته است و میتوان آن را در خدمت احیای تالابها و سازگاری با شرایط جدید به کار گرفت.
رفیعی در ادامه سخنان خود با تأکید بر ضرورت بهرهگیری همزمان از تجربه، علم روز و مدیریت نوین اظهار کرد: ما تجربه زیستن در این سرزمین و در این سیستم را داریم، اما فراموش میکنیم که این تجربه باید با علم روز، مدیریت روز و وظایف قانونی ادغام شود. متأسفانه بسیاری از این مؤلفهها به دلایل مختلف به ورطه فراموشی سپرده میشوند؛ گاهی میگوییم پول نداریم، گاهی قانون نداریم و گاهی مسئولیت را به گردن دیگری میاندازیم، در حالی که هدف اصلی و اساسی ما باید حفاظت از اکوسیستم ارزشمندی به نام تالابها باشد.
رئیس فراکسیون محیطزیست مجلس ادامه داد: در طول ادوار مختلف مجلس، از جمله دو دورهای که خودم در مجلس حضور داشتم، بسیاری از مفاد و الزامات قانونی مرتبط با تالابها اساساً دیده نشده یا اجرا نشده است. قانونی که در سال 1396 در مجلس شورای اسلامی تصویب و ابلاغ شد، همچنان با چالش جدی در اجرا مواجه است.
وی با انتقاد صریح از نادیدهگرفتهشدن مصوبات دولتی گفت: نکته تأسفبارتر این است که در بسیاری از موارد حتی مصوبات هیئت وزیران نیز نادیده گرفته میشود. آییننامههای اجرایی مرتبط با قانون حفاظت و احیای تالابها که به تصویب هیئت دولت رسیدهاند، متأسفانه در برخی دستگاهها با کجکارکردیهای دروندولتی دور زده میشوند و این موضوع نیازمند صیانت جدی است.
رفیعی با اشاره به حضور معاون اول رئیسجمهور در مراسم افزود: خوشحالیم که آقای دکتر عارف در این جمع حضور دارند. در همین قانون تالابها، بعضاً تبصرههایی گذاشته میشود که بهجای کمک به حفظ یا احیای اکوسیستم تالابی، عملاً ما را به سمت خشکی کامل تالابها سوق میدهد.
وی تأکید کرد: امروز یکی از مهمترین چالشهای تالابهای کشور، خشکشدگی است، اما معضل اساسیتر و خطرناکتر، آلودگی تالابهاست.
رئیس فراکسیون محیطزیست مجلس با ذکر مثالی عینی گفت: در استان گلستان تالابی داریم که هر نوع آنالیز و آزمایش زیستمحیطی از آن نشان میدهد سطح آلودگی بهشدت بالاست. منشأ این آلودگی، فعالیت صنایعی است که بهاصطلاح بهعنوان صنایع استراتژیک شناخته میشوند و بدون ملاحظه، پساب خود را مستقیماً وارد تالاب میکنند. در چنین شرایطی دیگر نمیتوان نام تالاب بر آن گذاشت؛ این محل عملاً به مخزن پساب صنایع آلاینده تبدیل شده است.
رفیعی افزود: این وضعیت نیازمند مقاومت و مقابله جدی است. متأسفانه صنایع مستقر در حاشیه خزر و برخی واحدهای صنعتی، تالابهای استان گلستان را به سمت نابودی سوق دادهاند؛ آن هم در شرایطی که برای همین تالابها مصوبه رسمی دولت وجود دارد.
وی تصریح کرد: تناقض تلخ اینجاست که تالابی مصوبه دولت دارد، اما همان مصوبه با سلیقههای نادرست اجرایی نقض میشود. مدیریت پساب در طول سالها بهدرستی انجام نشده و هیچ برنامه منسجمی برای آن وجود نداشته است؛ در کشوری خشک، چنین بیتوجهی غیرقابل قبول است.
رئیس فراکسیون محیطزیست مجلس خطاب به معاون اول رئیسجمهور گفت: آقای دکتر، از شما صراحتاً درخواست میکنم که در صیانت از شئون مصوبات هیئت وزیران و اهدافی که هم قانونگذار و هم دولت بر آن تأکید دارند، دستور و فکر عاجل شود. بسیاری از تبصرهها و مقررات، امروز خودشان به مانعی برای حفاظت از محیطزیست تبدیل شدهاند.
رفیعی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تجربه اخیر در هیئت دولت گفت: اجازه بدهید به نکتهای اشاره کنم که شاید مستقیماً مرتبط با تالابها نباشد، اما محیطزیست از آن متأثر میشود. قانون مجازاتها سالهاست در حال اصلاح است و در همین مجلس با 227 رأی قطعی به تصویب رسیده، اما شاهد مداخلات و تصمیمسازیهای غیرقانونی در برخی کمیسیونهای دولتی هستیم.
وی ادامه داد: میبینیم که بعضاً یک دبیر یا مسئول در یک کمیسیون زیربنایی دولت، خارج از مسیر قانونی، تصمیمسازی میکند و همان موضوع را دوباره به هیئت وزیران میبرد؛ بدون توجه به فرآیند قانونگذاری، بدون رعایت شأن مجلس و بدون در نظر گرفتن آثار آن بر حوزههایی مثل محیطزیست.
رئیس فراکسیون محیطزیست مجلس تأکید کرد: این عدم انسجام، موازیکاری و ضعف نظارت، بهصورت مستقیم به محیطزیست کشور آسیب میزند. اگر واقعاً ارادهای برای حفاظت از محیطزیست وجود دارد، باید از اجرای دقیق قوانین و حتی مصوبات خود دولت آغاز شود.
رفیعی در پایان سخنان خود گفت: امیدوارم با عزم جدی دولت و همراهی مجلس، شاهد صیانت واقعی از تالابها و سایر اکوسیستمهای ارزشمند کشور باشیم. از توجه شما سپاسگزارم.
انتهای پیام/
نظرات کاربران