به گزارش خبرگزاری تسنیم از ساری، در فصلهای سرد سال، با کاهش دمای هوا و افزایش استفاده از وسایل گرمایشی، یک تهدید خاموش اما بسیار جدی بیش از هر زمان دیگری زندگی خانوادهها را هدف قرار میدهد؛ تهدیدی که نه صدا دارد، نه بو و نه نشانههای هشداردهنده واضح. گاز منوکسیدکربن، که به دلیل ویژگیهای فیزیکی خاص خود به «قاتل خاموش» شهرت یافته است، هر ساله جان دهها نفر را در کشور میگیرد و متأسفانه استان مازندران نیز از این آسیب اجتماعی و بهداشتی در امان نمانده است. این گاز سمی که عمدتاً از احتراق ناقص وسایل گازسوز، بخاریهای غیراستاندارد یا سیستمهای تهویه نامناسب تولید میشود، میتواند در مدت زمان کوتاهی وارد جریان خون شده و با کاهش شدید اکسیژنرسانی به اندامهای حیاتی بدن، به مرگ ناگهانی منجر شود؛ مرگی که اغلب در سکوت و بدون هیچ هشدار قبلی رخ میدهد و خانوادهها را با شوک و اندوهی سنگین مواجه میسازد.
در سالهای اخیر، تغییر سبک زندگی شهری، گسترش استفاده از وسایل گرمایشی گازسوز، نوسانات دمایی در برخی فصول و گاه بیتوجهی به اصول ساده ایمنی، باعث شده است که حوادث ناشی از مسمومیت با گاز منوکسیدکربن به یکی از چالشهای مهم حوزه سلامت عمومی تبدیل شود. بسیاری از کارشناسان معتقدند که این حوادث برخلاف تصور عمومی، بیشتر ناشی از عدم آگاهی و رعایت نکردن استانداردهای ایمنی است تا مشکلات پیچیده فنی. از همین رو، نقش آموزش عمومی، اطلاعرسانی رسانهای و نظارت بر استانداردهای ساختمانی در کاهش این آمار، بسیار حیاتی ارزیابی میشود.
گزارشهای آماری نشان میدهد که برخی مناطق استان مازندران به دلیل شرایط اقلیمی، نوع بافت ساختمانی و الگوی استفاده از سیستمهای گرمایشی، بیشتر در معرض این خطر قرار دارند. شهرستانهایی مانند آمل، نوشهر و تنکابن در سال جاری بیشترین آمار تلفات ناشی از این مسمومیت را ثبت کردهاند؛ موضوعی که نشان میدهد توسعه زیرساختهای ایمنی و ارتقای فرهنگ استفاده صحیح از تجهیزات گرمایشی در این مناطق بیش از پیش ضرورت دارد.
در کنار ابعاد بهداشتی، این مسئله دارای ابعاد اجتماعی و انسانی عمیقی نیز هست. هر آمار فوتی در واقع داستان یک خانواده است که با بحران ناگهانی مواجه شده است؛ خانوادهای که شاید میتوانست با رعایت چند نکته ساده ایمنی، از وقوع این حادثه تلخ جلوگیری کند. به همین دلیل، نهادهای مسئول، رسانهها و دستگاههای آموزشی تلاش میکنند با افزایش آگاهی عمومی، سهم قابل توجهی در کاهش این حوادث داشته باشند.
در همین رابطه، خبرنگار تسنیم گفتوگویی تفصیلی با دکتر علی عباسی، مدیرکل پزشکی قانونی استان مازندران انجام داده است که در ادامه میخوانید.
تسنیم: آقای دکتر، ابتدا درباره وضعیت کلی آمار تلفات ناشی از مسمومیت با گاز منوکسیدکربن در استان توضیح بفرمایید. وضعیت امسال نسبت به سال گذشته چگونه بوده است؟
عباسی:متأسفانه در 10 ماهه سال جاری، شاهد افزایش نگرانکننده آمار تلفات ناشی از مسمومیت با گاز منوکسیدکربن در استان مازندران بودهایم. بر اساس آمارهای ثبتشده در اداره کل پزشکی قانونی استان، در این بازه زمانی 35 نفر بر اثر مسمومیت با این گاز جان خود را از دست دادهاند.
اگر بخواهم این آمار را دقیقتر تحلیل کنم، باید بگویم که این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته که 16 مورد فوتی ثبت شده بود، افزایش قابل توجهی را نشان میدهد. این افزایش تقریباً بیش از دو برابر است و همین موضوع نشان میدهد که در حوزه آموزش عمومی، رعایت نکات ایمنی و نظارت بر تجهیزات گرمایشی، همچنان با چالشهایی مواجه هستیم.
از مجموع جانباختگان، 26 نفر مرد و مابقی زن بودهاند. این تفاوت آماری معمولاً به نقش بیشتر مردان در نصب و استفاده از تجهیزات گرمایشی یا حضور بیشتر آنان در محیطهای کاری مرتبط با این تجهیزات بازمیگردد، هرچند این موضوع به معنای مصون بودن زنان یا سایر اعضای خانواده نیست و خطر برای همه یکسان است.
تسنیم: مهمترین دلایل بروز این حوادث تلخ در استان چیست؟
عباسی:مسمومیت با گاز منوکسیدکربن عمدتاً ناشی از بیاحتیاطی در استفاده از وسایل گرمایشی است. در بسیاری از موارد، عدم رعایت استانداردهای نصب دودکشها، استفاده از وسایل گازسوز غیراستاندارد، مسدود بودن مسیر خروج دود و نبود تهویه مناسب در منازل از مهمترین عوامل بروز این حوادث هستند.
باید توجه داشت که گاز منوکسیدکربن گازی است که هیچ رنگ، بو و طعمی ندارد و همین ویژگی باعث میشود افراد بدون اینکه متوجه شوند، در معرض خطر قرار بگیرند. این گاز وارد جریان خون شده و با اشغال جای اکسیژن در گلبولهای قرمز، باعث اختلال در اکسیژنرسانی به اندامهای حیاتی بدن میشود که در نهایت میتواند منجر به مرگ شود.
نکته مهم این است که بسیاری از این حوادث قابل پیشگیری هستند و بخش زیادی از تلفات، به دلیل عدم آگاهی عمومی رخ میدهد نه صرفاً مشکلات فنی پیچیده.
تسنیم: از نظر جغرافیایی، کدام شهرستانهای استان بیشترین آمار فوتی را داشتهاند؟
عباسی:بر اساس بررسیهای آماری، شهرستانهای مختلف استان وضعیت متفاوتی در این زمینه داشتهاند. در این میان، شهرستان آمل با 7 مورد فوتی، بیشترین آمار تلفات را به خود اختصاص داده است.
پس از آن، شهرستان نوشهر با 6 مورد فوتی و شهرستان تنکابن با 5 مورد فوتی در رتبههای بعدی قرار دارند.در مقابل، شهرستانهای بابل، بابلسر، بهشهر، قائمشهر و نکا هر کدام با یک مورد فوتی، کمترین آمار را ثبت کردهاند.این تفاوتها معمولاً به نوع بافت ساختمانی، الگوی استفاده از وسایل گرمایشی و میزان آگاهی عمومی در مناطق مختلف مرتبط است.
تسنیم: بررسی ماههای حادثهخیز چه نکاتی را نشان میدهد؟
عباسی:تحلیل زمانی حوادث نشان میدهد که برخی ماههای سال به دلیل تغییرات آبوهوایی و افزایش استفاده از وسایل گرمایشی، بیشتر در معرض خطر هستند.
در این میان، اردیبهشت ماه با 7 مورد فوتی، دی ماه با 6 مورد و فروردین ماه با 5 مورد فوتی، بیشترین آمار تلفات را داشتهاند. این موضوع شاید در نگاه اول عجیب به نظر برسد، اما باید توجه داشت که در ماههایی مانند اردیبهشت یا فروردین، به دلیل نوسانات دمایی و استفاده از وسایل گرمایشی در شبها، همچنان خطر مسمومیت وجود دارد.
نکته امیدوارکننده این است که در ماه آبان، هیچ مورد فوتی ناشی از این گاز در استان ثبت نشده است که نشان میدهد در برخی بازههای زمانی، با افزایش آگاهی عمومی، میزان حوادث کاهش پیدا میکند.
تسنیم: چه گروههای سنی بیشتر در معرض خطر هستند؟
عباسی:اگرچه این گاز برای همه گروههای سنی خطرناک است، اما کودکان، سالمندان و افرادی که دارای بیماریهای زمینهای تنفسی یا قلبی هستند، بیشتر در معرض خطر قرار دارند. دلیل آن نیز حساستر بودن سیستم تنفسی و گردش خون این گروهها نسبت به کاهش اکسیژن است.
همچنین در بسیاری از موارد، خانوادهها هنگام خواب شبانه در معرض خطر قرار میگیرند؛ زیرا علائم اولیه مسمومیت میتواند شبیه به خوابآلودگی یا سردرد خفیف باشد و افراد متوجه خطر نشوند.
تسنیم: در صورت مواجهه با فرد مسموم، چه اقداماتی باید انجام داد؟
عباسی:مهمترین اقدام، خارج کردن سریع فرد از محیط آلوده و انتقال او به فضای باز و دارای هوای تازه است. سپس باید در اسرع وقت مصدوم را به اولین مرکز درمانی منتقل کرد.
همزمان باید پنجرهها را باز کرد تا تهویه هوا در محل حادثه برقرار شود و از مسمومیت سایر افراد جلوگیری شود. حتی اگر علائم فرد خفیف به نظر برسد، مراجعه به مراکز درمانی ضروری است؛ زیرا آثار این مسمومیت ممکن است به صورت پنهان در بدن باقی بماند.
تسنیم: چه توصیهای برای مردم استان دارید؟
عباسی:از مردم میخواهم که ایمنی را جدی بگیرند. نصب صحیح دودکشها، استفاده از وسایل استاندارد، کنترل مداوم تجهیزات گرمایشی و اطمینان از وجود تهویه مناسب، سادهترین راههای پیشگیری از این حوادث هستند.
باید بپذیریم که بسیاری از این حوادث تلخ، قابل پیشگیری هستند و با رعایت چند نکته ساده میتوان جان عزیزانمان را حفظ کرد. فرهنگ پیشگیری باید به یک عادت اجتماعی تبدیل شود.
سخن پایانی
مسمومیت با گاز منوکسیدکربن همچنان یکی از مهمترین تهدیدهای خاموش سلامت در فصل سرما محسوب میشود. افزایش آگاهی عمومی، رعایت استانداردهای ایمنی و همکاری خانوادهها با نهادهای مسئول میتواند نقش مهمی در کاهش این آمار داشته باشد.
انتهای پیام/
نظرات کاربران