به گزارش خبرگزاری تسنیم از اراک، تالاب میقان اراک یکی از مهمترین زیستبومهای طبیعی کشور به شمار میرود که به دلیل ویژگیهای اکولوژیکی خاص، جایگاه ویژهای در میان تالابهای ایران دارد. این تالاب در سالهای اخیر بهعنوان زیستگاه گونههای متنوع گیاهی و جانوری و محل زمستانگذرانی هزاران پرنده مهاجر شناخته شده و نقش مهمی در تعادل زیستمحیطی منطقه ایفا میکند. حضور گونههایی مانند فلامینگو و دیگر پرندگان مهاجر که از مناطق دوردستی همچون سیبری به این تالاب میآیند، اهمیت جهانی این زیستبوم را دوچندان کرده است.
علاوه بر ارزشهای زیستمحیطی، تالاب میقان از منظر اقتصادی، گردشگری و تنوع زیستی نیز اهمیت بالایی دارد و بهعنوان یکی از سرمایههای طبیعی استان مرکزی شناخته میشود. با این حال در سالهای اخیر عواملی مانند تغییرات اقلیمی، ورود پساب، گسترش نیزارها و وقوع آتشسوزیهای مقطعی نگرانیهایی را درباره وضعیت این تالاب ارزشمند ایجاد کرده و ضرورت توجه بیشتر دستگاههای مسئول برای حفاظت از آن را یادآور شده است.
با توجه به اهمیت تالاب میقان اراک، خبرنگاران خبرگزاری تسنیم در گفتوگویی تفصیلی با «نادرقلی ابراهیمی، عضو کمیسیون کشاورزی مجلس و نماینده مردم اراک، خنداب و کمیجان در مجلس شورای اسلامی، به بررسی علت و عوامل وقوع آتشسوزی در تالاب میقان پرداختهاند که مشروح این گفتوگو در ادامه میآید:
- از وضعیت تالاب میقان تا ضرورت تشکیل کارگروه هماهنگی تالابهای استان
- میراثی که میسوزد و کسی نمیبیند ؛روایت آتشسوزی تالاب میقان از زبان نماینده مجلس
- تالاب متعلق به همه مردم است؛ نباید اجازه برداشت بیرویه به یک شرکت خاص داده شود
- تجهیزات اطفای حریق تالاب میقان تأمین شود؛ باید یک ردیف اعتباری مستقل اختصاص داد
تسنیم: از وقتی که در اختیار خبرگزاری تسنیم قرار دادید سپاسگزاریم، برای شروع بفرمایید اهمیت تالاب میقان درچیست؟
تالاب میقان یک «میراث ملی» است
ابراهیمی: تالاب میقان در فاصله کوتاهی از شهر صنعتی اراک، یک گوهر ارزشمند در دل کویر است که متأسفانه هنوز بسیاری از ما قدر آن را ندانستهایم به طوریکه تالاب میقان با وسعتی بالغ بر 28 هزار هکتار یکی از مهمترین اکوسیستمهای تالابی ایران و زیستگاه بیش از 140 گونه پرنده مهاجر و بومی است.
این تالاب فصلی که در مسیر مهاجرت پرندگانی از سیبری قرار دارد، هر ساله میزبان گونههای ارزشمندی همچون «درنای خاکستری» است که تحت حمایتهای بینالمللی قرار دارد و در واقع تالاب میقان نه فقط یک «منطقه حفاظتشده» که «ریه سبز» اراک و یکی از مهمترین قطبهای گردشگری طبیعی استان مرکزی محسوب میشود.
تالاب میقان یک «میراث ملی» است که متأسفانه در سالهای اخیر به دلایلی چون خشکسالیهای پی در پی و مدیریت نامناسب پسابهای صنعتی روز به روز نحیفتر شده و نجات میقان نیازمند یک «عزم ملی» و «جهاد تالابی» است.

باید حداقل آب موردنیاز برای پایداری این زیستبوم را تأمین کنیم
تسنیم: در روزهای اخیر آتشسوزی در تالاب میقان اراک نگرانیهای زیادی ایجاد کرد. بفرمایید باتوجه به علت این آتشسوزی چه عواملی میتواند در وقوع آن نقش داشته باشد؟ همچنین برخی فعالان محیطزیست معتقدند ورود پساب به تالاب و رشد نیزارها میتواند خطر آتشسوزی را افزایش دهد؛ نظر شما در این باره چیست؟
ابراهیمی: تالاب میقان یک زیستبوم بسیار ارزشمند در حوزه اکولوژیکی است. این تالاب در واقع یک فرصت گرانسنگ طبیعی است که از گذشته به ما به ارث رسیده و وظیفه ما این است که هنر حفظ و نگهداری آن را داشته باشیم. در این زیستبوم، هم گونههای گیاهی ارزشمند وجود دارد، هم گونههای جانوری متنوع و از همه مهمتر، پرندگانی که از مناطق دوردستی مانند سیبری به این منطقه مهاجرت میکنند. بنابراین حفاظت از این مجموعه طبیعی اهمیت بسیار زیادی دارد و یکی از مهمترین الزامات آن، تأمین آب پایه زیستمحیطی تالاب است.
ما باید حداقل آب موردنیاز برای پایداری این زیستبوم را تأمین کنیم؛ آبی که با شرایط اکولوژیک تالاب سازگار باشد تا پوشش گیاهی آن حفظ شود. در همین پوشش گیاهی، گونههایی مانند آرتمیا و همچنین انواع ریزموجودات و عناصر غذایی وجود دارد که چرخه حیات در تالاب را شکل میدهند. این مجموعه در کنار هم یک اکوسیستم زنده را تشکیل میدهد که هم برای حیات وحش و هم برای پرندگان مهاجر اهمیت زیادی دارد.
حفاظت از زیستبوم تالاب میقان برای ما یک اولویت اساسی است
تسنیم: در روزهای اخیر باز هم شاهد آتش سوزی و خسارت به تالاب میقان بودیم بفرمایید در مورد مدیریت تالاب و اقداماتی که برای جلوگیری از تکرار چنین حوادثی باید انجام شود چه برنامهای وجود دارد؟
ابراهیمی: مدیریت این زیستبوم نیازمند همکاری چند دستگاه مختلف است. از یک سو منابع طبیعی مسئولیت بخشهایی از حاشیه تالاب را بر عهده دارد و از سوی دیگر سازمان محیطزیست متولی اصلی حفاظت از اکوسیستم تالاب است. در همین راستا، با رئیس سازمان حفاظت محیط زیست نیز هماهنگیهایی انجام دادم تا شرایطی فراهم شود که از تکرار چنین حوادثی جلوگیری شود. همچنین تأکید کردیم که اگر حادثهای رخ داد، با بیشترین امکانات برای مدیریت و مهار آن وارد عمل شوند.
حتی هماهنگیهایی انجام شد تا از استان سمنان یک فروند هواپیما برای کمک به اطفای حریق به منطقه اعزام شود، اما متأسفانه به دلیل شرایط جوی و نبود امکان پرواز، این موضوع عملی نشد. با این حال، حفاظت از این زیستبوم برای ما یک اولویت اساسی است و باید همه دستگاهها در این زمینه هماهنگ عمل کنند.
ضرورت همکاری سهجانبه میان آبفا، محیطزیست و منابع طبیعی
تسنیم: درباره موضوع نیزارها و ورود پساب به تالاب که گفته میشود میتواند در تشدید آتشسوزی نقش داشته باشد چه توضیحی دارید؟
ابراهیمی: اصل وجود نیزارها در تالاب یک پدیده طبیعی است، اما مسئله مهم این است که پساب با چه کیفیتی وارد تالاب میشود. باید مشخص باشد که میزان شاخصهایی مانند BOD و COD در پساب تا چه اندازه کنترل میشود. این موضوع نیازمند یک همکاری سهجانبه میان شرکت آب و فاضلاب، سازمان محیطزیست و منابع طبیعی است.
در حال حاضر آب و فاضلاب وظیفه انتقال و مدیریت پساب را بر عهده دارد، محیطزیست متولی حفاظت از زیستبوم تالاب است و در کنار آن، رینگ اطراف تالاب نیز باید بهدرستی مدیریت شود تا شرایط بهینه برای حفاظت و حراست از تالاب فراهم شود.
خسارت قابل توجهی به این زیستبوم تالاب میقان وارد شده است
تسنیم: با توجه به اطلاعات و گزارشاتی که به جنابعالی داده شده است بفرمایید آیا علت دقیق آتشسوزی اخیر مشخص شده است؟
ابراهیمی: در حال حاضر علت دقیق آتشسوزی مشخص نیست و احتمال میرود این حادثه یا عمدی بوده باشد یا بهصورت سهوی رخ داده باشد.
در هر دو حالت، خسارت قابل توجهی به این زیستبوم وارد شده است و طبق گزارشها حدود 360 هکتار از نیزارهای تالاب میقان در آتش سوخته است. به همین دلیل لازم است دستگاههای مسئول، بهویژه سازمان محیطزیست و شرکت آب و فاضلاب، با هماهنگی کامل اقدام کنند تا از تکرار چنین اتفاقاتی جلوگیری شود.
تاکید بر تشکیل جلسه کارگروه هماهنگی تالابهای استان مرکزی
تسنیم: شما در بازدید از تالاب میقان بر تشکیل کارگروه هماهنگی تالابهای استان نیز تأکید داشتید. این موضوع با چه هدفی مطرح شد؟
ابراهیمی: تالاب میقان یکی از مهمترین زیستبومهای کشور و حتی منطقه به شمار میرود و حفظ گونههای گیاهی و جانوری و ارزشهای زیستمحیطی آن باید مورد توجه جدی مسئولان استانی و ملی قرار گیرد. به همین دلیل تأکید کردم که در اولین فرصت جلسه کارگروه هماهنگی تالابهای استان مرکزی در استانداری تشکیل شود تا وظایف دستگاههای مختلف بهطور دقیق مشخص شود و دیگر شاهد چنین اتفاقات تلخی برای این تالاب ارزشمند نباشیم.
مصوبات این کارگروه باید اثربخش باشد و با پیگیری مسئولان و اعضای آن به نتیجه برسد. از منظر نظارتی نیز موضوعاتی را در این کارگروه مطرح خواهم کرد تا دستگاههای مسئول نسبت به اجرای وظایف خود جدیت بیشتری داشته باشند.
تسنیم: یکی از انتظارات از مجموعه استان برنامه ریزی برای مقاطع بحران در تالاب هست بفدمایید چه اقداماتی برای تقویت امکانات مقابله با حوادثی مانند آتشسوزی در نظر گرفته شده است؟
ابراهیمی: یکی از موضوعات مهم، تأمین تجهیزات و امکانات لازم برای اطفای حریق در تالاب است. مسئولان استانی باید با پیگیری از طریق مقامات ملی، وسایل و تجهیزات موردنیاز را هرچه سریعتر فراهم کنند. همچنین لازم است یک ردیف اعتباری مستقل برای تالاب میقان در نظر گرفته شود تا برنامههای حفاظتی و مدیریتی آن با قدرت بیشتری اجرا شود.
نباید اجازه برداشت بیش از حد از تالاب میقان به یک شرکت خاص داده شود
تسنیم: مردم به ویژه فعالان زیست محیطی حساسیت بالایی نسبت به بهرهبرداری از تالاب دارند تا جاییکه برخی بهره برداری ها را باعث آسیب به این تالاب می دانند حال آنکه صنایع و بهره برداران باید حافظ و احیاگر تالاب باشند بفرمایید نقش صنایع و بهرهبرداران از تالاب در حفظ این زیستبوم چیست؟
ابراهیمی: صنایع بهرهبردار از تالاب میقان باید فعالیتهای خود را دقیقاً بر اساس دستورالعملها و مجوزهای اداره کل محیطزیست انجام دهند و در قالب مسئولیتهای اجتماعی نیز در حفظ و پایداری این تالاب مشارکت کنند. قطعاً نباید اجازه برداشت بیش از حد به یک شرکت خاص داده شود، چراکه این تالاب متعلق به همه مردم ایران است و باید برای نسلهای آینده نیز حفظ شود.
اگر اراده و هماهنگی لازم میان محیطزیست، منابع طبیعی و سایر دستگاههای مسئول وجود داشته باشد، میتوان علاوه بر حفاظت از این زیستبوم ارزشمند، از ظرفیتهای زیستمحیطی و گردشگری تالاب میقان نیز به شکل مطلوب بهرهبرداری کرد.
به گزارش تسنیم، تالاب میقان اراک بهعنوان یکی از زیستبومهای ارزشمند کشور که نقش مهمی در حفظ تنوع زیستی، تعادل اکولوژیکی و میزبانی از پرندگان مهاجر دارد، در سالهای اخیر با چالشهایی همچون تغییرات اقلیمی، ورود پساب، گسترش نیزارها و وقوع آتشسوزی روبهرو شده است. آتشسوزی اخیر که حدود 360 هکتار از نیزارهای این تالاب را درگیر کرده، بار دیگر ضرورت توجه جدیتر به حفاظت از این زیستبوم را نشان میدهد؛ موضوعی که به گفته مسئولان، نیازمند مدیریت منسجم، هماهنگی میان دستگاههایی مانند محیطزیست، منابع طبیعی و آب و فاضلاب، تقویت امکانات اطفای حریق، تخصیص اعتبارات لازم و مشارکت صنایع در قالب مسئولیتهای اجتماعی برای صیانت از این میراث طبیعی ملی است.
گفتوگو از: فاطمه ساریخانی
انتهای پیام/711/
نظرات کاربران