به گزارش خبرگزاری تسنیم از زنجان، در حالی که مزارع گندم استان زنجان در پی بارندگیهای مناسب اواخر پاییز، زمستان و بهار و تأمین بهموقع نهادههای کشاورزی در شرایط مطلوبی قرار گرفتهاند، کارشناسان بخش کشاورزی نسبت به افزایش آفات و گسترش علفهای هرز در این مزارع هشدار میدهند. با گرمتر شدن هوا، برخی آفات و عوامل خسارتزا از جمله «سن گندم» و علف هرز مهاجم «خردل برگ مومی» یا «ساریگول» در مزارع فعال شده و در صورت بیتوجهی میتوانند خسارات قابل توجهی به تولید گندم وارد کنند.
سن گندم به عنوان یکی از آفات کلیدی مزارع غلات شناخته میشود که هر ساله با افزایش دمای هوا از مناطق کوهستانی به مزارع گندم مهاجرت میکند. این آفت با تغذیه از شیره گیاهی برگها و ساقهها موجب کاهش رشد گیاه شده و علاوه بر افت عملکرد، کیفیت دانه گندم را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. کارشناسان تأکید میکنند که بهترین زمان مبارزه با این آفت در مرحله «سن مادر» است؛ زیرا هر سن مادر پس از تخمگذاری میتواند تعداد زیادی آفت تولید کرده و خسارت قابل توجهی به مزارع وارد کند.
در کنار آفات، گسترش علفهای هرز نیز از چالشهای مهم تولید گندم محسوب میشود. یکی از مهمترین این علفهای هرز در سالهای اخیر «خردل برگ مومی» یا «ساریگول» است که بهعنوان یک گونه مهاجم در برخی مزارع گسترش یافته است. این گیاه با سیستم ریشهای قوی، آب و مواد غذایی خاک را جذب کرده و رقابت شدیدی با گیاه گندم ایجاد میکند و در نتیجه باعث کاهش رشد و عملکرد محصول میشود.
کارشناسان کشاورزی هشدار میدهند که در صورت عدم کنترل این علف هرز در سالهای نخست آلودگی، ساریگول میتواند به یک مشکل جدی در مزارع تبدیل شود. این گیاه با تولید حجم زیادی بذر و ریزش آن در خاک، طی عملیات شخم با خاک مخلوط شده و میتواند برای سالها در خاک باقی بماند. در سالهای بعد نیز با انجام عملیات خاکورزی و فراهم شدن شرایط مناسب جوانهزنی، این بذرها فعال شده و موجب آلودگی مجدد مزارع، افزایش هزینههای تولید و کاهش عملکرد محصولات کشاورزی میشوند.
بر همین اساس، کارشناسان بر لزوم کنترل سریع و بهموقع این علف هرز تأکید دارند. حذف بوتههای اولیه بهصورت مکانیکی، انجام عملیات خاکورزی مناسب و همچنین استفاده از علفکشهای توصیهشده از مهمترین روشهای مقابله با ساریگول به شمار میرود. به گفته متخصصان، کنترل این علف هرز در لکههای اولیه آلودگی میتواند نقش مهمی در جلوگیری از گسترش آن و حفظ حاصلخیزی خاک و سرمایه زمینهای کشاورزی داشته باشد.
گسترش علفهای هرز و تضعیف مزارع
پیمان حائری، معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان، با اشاره به وضعیت مطلوب مزارع گندم استان اظهار کرد: امسال سطح زیرکشت گندم نسبت به سالهای گذشته افزایش قابل توجهی داشته و نهادههای شیمیایی مورد نیاز نیز بهموقع تأمین شده است؛ بهطوریکه میزان تأمین این نهادهها نسبت به سال گذشته حدود 20 درصد افزایش داشته است.
وی با اشاره به اینکه در دو ماهه نخست پاییز بارش چندانی در استان نداشتیم، عنوان کرد: با این حال با آغاز بارندگیها از آذرماه و همچنین بارشهای مطلوب اخیر، مزارع گندم استان در وضعیت بسیار خوبی قرار دارند و در صورت تداوم بارشها، شرایط تولید بهتر نیز خواهد شد.
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان با اشاره به آغاز فصل فعالیت آفت سن گندم همزمان با افزایش دمای هوا گفت: سن گندم یکی از آفات خطرناک این محصول است که هر ساله با گرمتر شدن هوا از مناطق کوهستانی به مزارع ریزش میکند و خسارت زیادی به مزارع وارد میسازد.
حائری با بیان اینکه بهترین زمان مبارزه با این آفت، مرحله «سن مادر» است، زیرا هر سن مادر پس از تخمگذاری میتواند به تعداد زیادی آفت تبدیل شود و خسارت جبرانناپذیری به مزارع وارد کند، ادامه داد: به همین دلیل از کشاورزان درخواست میشود با راهنمایی کارشناسان سازمان جهاد کشاورزی، مدیریتهای جهاد کشاورزی و مراکز خدمات، بهصورت مستمر از مزارع بازدید و نمونهبرداری کرده و در صورت نیاز، نسبت به مبارزه با این آفت اقدام کنند.
وی با بیان اینکه سم مورد نیاز برای مبارزه با سن گندم به میزان کافی در فروشگاهها موجود است، افزود: کشاورزان میتوانند با تهیه سموم مورد تأیید، عملیات مبارزه را در زمان مناسب انجام دهند.
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان در ادامه به موضوع علفهای هرز در مزارع گندم اشاره کرد و گفت: بر اساس یک اصل شناختهشده، هر زمان که علف هرز در مزرعه مشاهده شود، بخشی از خسارت به محصول وارد شده است. با گرمتر شدن هوا، زمان مبارزه با علفهای هرز نیز آغاز میشود.
وی با اشاره به گسترش علف هرز مهاجم «خردل برگ مومی» یا «ساریگول» در سالهای اخیر تصریح کرد: این علف هرز طی پنج تا شش سال گذشته خسارت زیادی به مزارع گندم وارد کرده و بهدلیل سیستم ریشهای قوی، آب و مواد معدنی خاک بهویژه کود اوره مصرفی را جذب کرده و موجب تضعیف مزارع میشود.
حائری تأکید کرد: کشاورزان باید با هماهنگی کارشناسان جهاد کشاورزی، نسبت به تهیه علفکشهای مناسب و انجام سمپاشی در مناطق آلوده اقدام کنند. خوشبختانه تاکنون اقدامات خوبی در این زمینه انجام شده و در صورت استمرار این روند، امکان کنترل و حتی ریشهکنی این علف هرز وجود خواهد داشت.
وی همچنین با اشاره به اعلام اداره کل غله استان خاطرنشان کرد: در خرید گندمهای آلوده به علف هرز خردل برگ مومی سختگیری جدی اعمال خواهد شد؛ بنابراین کشاورزان باید با مبارزه بهموقع، نسبت به تولید و تحویل گندم سالم اقدام کنند.
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان درباره اقدامات نظارتی نیز گفت: تیمهای پایش و مبارزه با سن گندم از ایام تعطیلات نوروز در مزارع حضور یافتهاند و بهصورت مستمر از مزارع بازدید کرده و هشدارها و توصیههای لازم را به کشاورزان ارائه میکنند.
وی بر استفاده از بذرهای گواهیشده تأکید کرد و افزود: کشاورزان برای سالهای آینده از بذرهای استاندارد و گواهیشده تولیدشده توسط مراکز و شرکتهای خدمات توسعه کشاورزی استفاده کنند تا ضمن افزایش عملکرد، کیفیت محصول نیز ارتقا یابد.
از سوی دیگر، شرایط جوی و رطوبت مناسب در برخی مناطق احتمال شیوع بیماریهای قارچی از جمله «زنگ زرد» در مزارع گندم و جو را نیز افزایش داده است. به همین دلیل کارشناسان بر پایش مستمر مزارع و اقدام بهموقع برای کنترل آفات، علفهای هرز و بیماریها تأکید میکنند.
توصیههای فنی به کشاورزان برای کنترل آفات و علفها
مجید بلالی، مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان، با اشاره به آغاز فصل فعالیت آفات و بیماریهای مزارع غلات، بر ضرورت پایش مستمر مزارع و اجرای بهموقع عملیات کنترلی تأکید کرد و گفت: با توجه به شرایط اقلیمی و افزایش دما، برنامههای نظارتی و اجرایی برای کنترل عوامل خسارتزا در مزارع استان با جدیت در حال انجام است.
وی با بیان اینکه استمرار بازدید از اماکن زمستانگذران سن گندم در دستور کار قرار دارد، افزود: تعیین زمان مناسب مبارزه و برنامهریزی دقیق برای کنترل این آفت از مهمترین اقدامات مدیریت حفظ نباتات استان است.
مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان با اشاره به اینکه عملیات پایش و کنترل علفهای هرز نیز بهویژه در مورد علف هرز مهاجم «خردل برگ مومی» یا «ساریگول» با جدیت دنبال میشود، یادآور شد: این علف هرز طی سالهای اخیر به یکی از مشکلات مهم مزارع گندم استان تبدیل شده و در صورت عدم کنترل در سالهای ابتدایی آلودگی، میتواند با تولید و ریزش گسترده بذر، خاک مزارع را برای سالهای طولانی آلوده کند.
بلالی تصریح کرد: علف هرز ساریگول به دلیل برخورداری از سیستم ریشهای قوی، آب و مواد غذایی خاک را جذب کرده و موجب تضعیف گیاه اصلی و کاهش عملکرد محصول میشود. از این رو کنترل آن در لکههای اولیه آلودگی از طریق روشهای مکانیکی شامل حذف تکبوتهها، شخم و عملیات خاکورزی و همچنین استفاده از علفکشهای مناسب و سمپاشی بهموقع، از مهمترین راهکارهای حفظ سرمایه زمینهای کشاورزی به شمار میرود.
وی با تأکید بر اهمیت رعایت زمانبندی مبارزه شیمیایی اظهار کرد: تمامی عملیات مبارزه باید براساس دستورالعملهای فنی و متناسب با شرایط اقلیمی هر منطقه انجام شود تا بیشترین اثربخشی حاصل شود.
مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان همچنین از پایش و رصد سایر عوامل خسارتزا در مزارع و باغات استان خبر داد و گفت: کنترل آفات و بیماریهایی از جمله زنگ زرد غلات، برگخوار پاییزه ذرت، سنک کلزا، مگس میوه مدیترانهای و سرخرطومی یونجه در کانونهای اولیه آلودگی و نسل اول آفات از اولویتهای مهم بخش حفظ نباتات است.
وی افزود: برنامهریزی برای کنترل جوندگان مضر نیز بر اساس نمونهبرداری و برآورد جمعیت آفت انجام میشود و در این زمینه از تمامی ظرفیتهای درون و برونسازمانی برای کاهش خسارات احتمالی استفاده خواهد شد.
بلالی در ادامه با هشدار نسبت به احتمال شیوع بیماری «زنگ زرد» در مزارع گندم و جو استان اظهار کرد: با توجه به شرایط جوی، بارندگیهای اخیر و تأمین رطوبت و دمای مناسب، احتمال بروز و گسترش این بیماری در برخی مزارع استان وجود دارد و کشاورزان باید نسبت به پایش منظم مزارع اقدام کنند.
وی با بیان اینکه بیماری زنگ زرد معمولاً ابتدا در نقاط مستعد و مزارعی با تراکم بالاتر بوته ظاهر میشود، افزود: علائم اولیه بیماری شامل ایجاد لکهها و نوارهای زردرنگ روی برگهای گندم است که در صورت تداوم شرایط مساعد، میتواند به سرعت گسترش یابد.
مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان خاطرنشان کرد: در بازدیدهای میدانی باید سطح زیرین برگها و بخشهای اولیه آلودگی نیز بهدقت بررسی شود و در صورت مشاهده علائم بیماری، اقدامات کنترلی در سریعترین زمان ممکن انجام گیرد.
وی تأکید کرد: کارشناسان مراکز جهاد کشاورزی و شبکههای مراقبت آماده ارائه توصیههای فنی و تخصصی به کشاورزان هستند و استفاده از ارقام مقاوم، تغذیه متعادل گیاهی، رعایت اصول بهزراعی، مدیریت تراکم کشت و تنظیم میزان بذر مصرفی از مهمترین راهکارهای پیشگیری و کنترل تلفیقی بیماری زنگ زرد محسوب میشود.
دولت گندمهای دارای علف ارز را نمیخرد
در این بین علی عیوض، سرپرست ادارهکل غله و خدمات بازرگانی استان زنجان نیز نسبت به رعایت استانداردهای کیفی و بهداشتی به عنوان شرط اصلی پذیرش گندم در مراکز خرید تأکید کرد و گفت: همه محمولهها پیش از ثبت نهایی خرید، مورد ارزیابی دقیق، نمونهبرداری و آزمایش قرار میگیرند و در صورت مشاهده علفهای هرز، دانههای معیوب یا هرگونه ناخالصی غیرمجاز، مطابق مقررات از چرخه خرید تضمینی کنار گذاشته میشوند.
وی با اشاره به اینکه بررسیها نشان میدهد حدود 10 درصد از اراضی گندم استان با علف هرز «خردل برگ مومی» درگیر هستند، اظهار کرد: بر این اساس، از کشاورزان انتظار میرود توصیههای فنی کارشناسان جهاد کشاورزی را جدی بگیرند تا در زمان تحویل محصول با مشکل مواجه نشوند.
سرپرست ادارهکل غله و خدمات بازرگانی استان زنجان عنوان کرد: وجود بذر علفهای هرز در گندم تحویلی نهتنها کیفیت آرد و نان تولیدی را کاهش میدهد، بلکه میتواند در فرآیند انبارداری و آسیاب نیز مشکلات فنی ایجاد کند. به همین دلیل، صیانت از سلامت زنجیره تأمین گندم و حفظ کیفیت نان مصرفی مردم در اولویت قرار دارد.
در مجموع، مدیریت بهموقع آفات و علفهای هرز از مهمترین عوامل حفظ عملکرد و کیفیت محصول گندم محسوب میشود و کشاورزان توصیه میشود با مراجعه به مراکز جهاد کشاورزی و استفاده از توصیههای فنی کارشناسان، اقدامات لازم برای پایش مزارع و انجام سمپاشی یا عملیات کنترلی را در زمان مناسب انجام دهند تا از بروز خسارات احتمالی جلوگیری شود.
انتهای پیام/
نظرات کاربران