به گزارش خبرگزاری تسنیم از گرگان، ناهارخوران برای گرگانیها فقط یک نام نیست؛ خاطره است، نفس است و بخشی از هویت شهر. جایی که جنگل هیرکانی از شیبهای سبز پایین میآید و شهر در آغوش درختان آرام میگیرد. حالا سالهاست این محدوده زیر سایه یک پروژه پرسر و صدا قرار گرفته « تلهکابین ناهارخوران». این طرح از سال 1386 وارد گفتوگوهای رسمی و غیررسمی شد، مجوزهایی گرفت، دوباره زیر سؤال رفت، و بارها میان «توسعه گردشگری» و «حفاظت از جنگل» معلق ماند.
برای شهری مثل گرگان که سالهاست بهدنبال جهش گردشگری است، چنین تصویری وسوسهانگیز است؛ کابینهایی که از دل درختان میگذرند، گردشگرانی که از بالا جنگل را تماشا میکنند و اقتصادی که شاید از این مسیر جان تازه بگیرد. اما درست در زمانی که این رؤیا داشت به طرحی جدی تبدیل میشد، صدای مخالفتها بلند شد؛ صدایی که میگفت جنگل جای آزمونوخطا نیست.
حالا حدود دو دهه از زمانی که این طرح بلندپروازانه مطرح شده میگذرد و اظهارنظرهای موافقان و مخالفان همچنان ادامه دارد. علاوه بر مدیران شهری و بخش زیادی از مسئولان اجرایی که همواره در دفاع از تله کابین ناهارخوران اظهارنظر کرده و میکنند، افرادی هم هستند که در قامت استاد دانشگاه و فعال محیط زیست مخالف اجرای تله کابین در جنگلهای ناهارخوران هستند.
اواخر سال گذشته بود که شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در نامهای به وزیر میراث فرهنگی در پاسخ به درخواست صدور مجوز برای احداث تله کابین ناهارخوران گرگان نوشته بود: طرح مذکور درواقع بخشی از پروژه بهرهبرداری از «پارک جنگلی 660 هکتاری ناهارخوران» برای احداث تاسیسات گردشگری گسترده بوده محل اجرای پروژه در «زون حفاظتی» جنگلهای پهن برگ هیرکانی با ارزش اکولوژیک بالا قرار دارد که این موضوع باعث ایجاد نگرانیهای جدی از سوی اساتید «دانشگاه منابع طبیعی وعلوم کشاورزی گرگان»، «دانشگاه آزاد اسلامی»، «دانشگاه گلستان»، «دانشگاه گنبد»، «انجمن جنگل»، «انجمن خاکشناسی»، «انجمن ارزیابی محیطزیست» و دیگر نهادهای تخصصی مرتبط شده است.
همچنین خاطرنشان میسازد طرح مذکور در کمیتههای فنی کارشناسی و کمیته ارزیابی سازمان متبوع نیز بررسی شده و بهرغم اصلاحات متعدد، موارد و دغدغههای زیر همچنان رفع نشده و به قوت خود باقی است.
1- همانگونه که در مستندات واصله بدان اشاره شده هدف از اجرای طرح، تفرج توام با حفاظت است که جانمایی طرح در زون حفاظتی با توجه به آثار و پیامدهای آن بر پوشش طبیعی منطقه مغایر با اهداف ذکر شده میباشد.
2- علیرغم وجود چندین گزینه مکانی مختلف طرح به صورت تک گزینه ارزیابی شده و متاسفانه علیرغم تاکیدات سازمان مطبوع، طرح مذکور مجددا در همان محل قبلی و بدون انجام «ارزیابی توان اکولوژیک» منطقه مکانیابی شده است.
3- با توجه به مشخصات فنی ارایه شده در نتیجه اجرای طرح تلهکابین بالغ بر 12 الی 15 هکتار جنگل حفاظتی تخریب میگردد که این امر، مغایر با اهداف و فلسفه کتابچه طرحهای جنگلداری منطقه میباشد.
4- در نتیجه اجرای طرح، افزایش بارگذاری جمعیت و تردد در منطقه و در نتیجه افزایش سطح شکنندگی اکوسیستم جنگلی اتفاق خواهد افتاد که این موضوع، بدون مطالعه ظرفیت برد اکولوژیکی میتواند تبعات بعضا غیرقابل جبران را بر محیطزیست منطقه به دنبال داشته باشد.
5- برخی دیگر از مهمترین اثرات پروژه بر محیطزیست منطقه که در گزارش نیز به آن اشاره شده است شامل انجام حفاری در محل پایه دکلها و تاسیسات تغییر جهت و ایستگاه مقصد، فعالیت ماشینآلات سنگین و نیمهسنگین که منجر به تخریب اراضی، زمین لرزش، آلودگی هوا و آلودگی صوتی و آثار سوء بر جوامع حیاتوحش منطقه خواهد شد.
6- ایجاد رقابت در بهرهبرداری از چشمهها و سایر منابع آبی منطقه نیز تاثیرات منفی شدیدی بر حیاتوحش و سایر منابع محیطزیست منطقه طرح خواهد گذاشت. شایان ذکر است که مجری طرح در پاسخهای ارائه شده عدم لزوم انجام برخی مطالعات را مطرح کرده و مستندی دال بر رفع ابهامات و دغدغههای مطروحه در بالا ارایه ننموده است.
همچنین مطابق با کتابچه طرح جنگلداری، اجرای این طرح در جنگلهای بکر هیرکانی، نیازمند ارزیابی جامع اثرات زیستمحیطی و اعلام پروژههای پیآیند میباشد و بدیهی است که ارایه مستندات ناقص و کوچک نمایی ابعاد طرح، به ویژه در زمینه ادعای پذیرش و موافقت مردمی باوجود مخالفتهای شدید مراجع دانشگاهی انجمنهای علمی، اتخاذ تصمیم صحیح را خدشهدار مینماید.
پس از این نامه بود که علیاصغر طهماسبی، استاندار گلستان در واکنش به این اظهارات، تأکید کرد که برای احداث تله کابین در ناهارخوران در نهایت 10 تا 20 اصله درخت قطع خواهد شد و به جای آن متعهد میشویم که هزار اصله درخت به جای آن بکاریم.
رمضانعلی سنگدوینی، نماینده مردم گرگان و آق قلا در مجلس شورای اسلامی نیز تأکید کرده بود که گلستان و به ویژه شهر گرگان چند دهه به دلیل بروکراسی اداری معطل و بلاتکلیف مانده است. او گفته بود که این شهر نیازمند اجرای طرحهای گردشگری است و مجوزهای لازم را هم در گذشته دریافت کرده بود اما سیاست دوگانه سازمان محیط زیست درباره این طرح در گرگان و استانهای مجاور نشان میدهد، این مخالفت صرفا جنبه محیط زیستی ندارد! از سوی دیگر این طرح همین الان هم سرمایه گذار دارد و بدون اینکه دولت حتی یک ریال در آن هزینه کند، اجرایی خواهد شد.
این در حالی است که طی روزهای گذشته قدیر حسنزاده، مدیرکل حفاظت محیط زیست گلستان به طور قطعی مخالفت سازمان متبوع خود با احداث تله کابین در ناهارخوران گرگان را اعلام کرد. او گفته که این پروژه از سال 1386 مباحث مربوط به آن شروع شد و دارای برخی از مجوزها بوده است اما در سال های اخیر سازمان حفاظت محیط زیست مطالعات ارزیابی جدید را مطالبه کرد.
حسنزاده معتقد است که مطالعات ارائه شده دارای نواقص متعدد بود و سازمان با گزینه فعلی مخالفت کرد. مهمترین دلایل مخالفت محیط زیست، تخریب جنگل، قطع درختان، مشکلات ترافیکی، نواقص مطالعات زیست محیطی، اعتراض برخی از دانشگاهیان و فعالان محیط زیست بوده است.
او تأکید کرده است که سازمان حفاظت محیط زیست رسما اعلام کرده که گزینه فعلی قابلیت اجرا ندارد و باید گزینه های جایگزین معرفی شود. به گفته مدیرکل محیط زیست استان، طهماسبی استاندار گلستان نیز در جلسات اخیر قانع شده که در ناهارخوران این طرح اجرایی نیست و در جلسات بر لزوم تغییر مکان اجرای پروژه تأکید کرده است!
حسنزاده درباره اینکه برخی مسئولان استان از محیط زیست به عنوان محیط ایست تعبیر میکنند، گفته که برای تخریبگران طبیعت و قانونشکنان ما محیط ایست هستیم اما برای دوستداران و حافظان این طبیعت محیط زیست و برای کسانی که دلسوزانه در حفاظت از این عرصهها در کنار ما قرار دارند، محیط بیست هستیم!
او بار دیگر تأکید کرده که سازمان حفاظت محیط زیست با طرح تله کابین مخالف نیست بلکه با جانمایی آن در محور ناهارخوران مخالف است و باید گزینههای دیگری برای احداث این طرح معرفی شود.
این در حالی است که در مکانیابی طرح به استناد گزارش «کمیته فنی شهرداری گرگان» در مورد طرح تله کابین ناهارخوران، از سال 1385 ، 40 گزینه برای پروژه مذکور درنظر بوده ولی لیست این 40 سایت و دلایل ردکردن آنها نه در گزارشها و نه در هیچ سند دیگری موجود نیست. کارشناسان معتقدند که طرح فعلی فاقد گزینههای مکانی و گزینههای فنی است که درواقع این مکانیابی، بدون توجه به شرایط منطقه ازجمله شیب و قرار گرفتن بخش بزرگی از مسیر تله کابین در پارسل جنگلداری و حفاظتی و خارج از زون مناسب برای تفرج متمرکز درنظر گرفته شده است.
البته برخی از مسئولان هم معتقدند که با این موضعگیریهای محیط زیست حتی اگر گزینههای دیگری به غیر از ناهارخوران مطرح شود نیز چند دهه دیگر این شهر و توسعه گردشگری آن معطل باقی خواهد ماند.
باید دید با این موضعگیری مدیرکل حفاظت محیط زیست استان، دیگر مسئولان استانی از استانداری گرفته تا نمایندگان مجلس و مدیریت شهری چه واکنشی به آن خواهند داشت و آیا همچنان بر گزینه ناهارخوران برای احداث تله کابین پافشاری خواهند کرد یا نه!
انتهای پیام/
نظرات کاربران