به گزارش خبرنگار مهر، امروز دوشنبه ۶ مهر ۱۴۰۵ مصادف با ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶ میلادی همایش ملی روز جهانی هاری در محل دانشگاه علوم پزشکی ایران در حال برگزاری است.
علیرضا اکبرشاهی از سازمان دامپزشکی کشور با اشاره به تمرکز موارد هاری در کشورهای آسیایی و آفریقایی، گفت: حدود ۴۰ درصد موارد ابتلای انسانی در کودکان رخ میدهد و سگها در حدود ۹۹ درصد موارد، عامل انتقال بیماری به انسان هستند.
وی با تأکید بر اهمیت واکسیناسیون سگها و مدیریت جمعیت آنها افزود: دانش و ابزارهای لازم برای کنترل هاری در دسترس است و مسئله اصلی، ایجاد برنامهای پایدار و هماهنگ میان بخشهای مختلف است.
وی با اشاره به برنامه جهانی «صفر تا ۳۰» گفت: این برنامه با هدف پایان دادن به مرگومیر انسانی ناشی از هاری تا سال ۲۰۳۰ تدوین شده و حاصل شواهد علمی، تجربه کشورهای مختلف و ابزارهای فنی موجود در سطح جهان است.
اکبرشاهی تأکید کرد که راهبرد جهانی مسیر کلی را ترسیم میکند، اما اجرای آن به برنامه ملی هر کشور وابسته است. به گفته او، سازمانهای بینالمللی نمیتوانند بهجای کشورها وظایف اجرایی کنترل بیماری را انجام دهند؛ بنابراین هر کشور باید متناسب با شرایط خود، برنامهای مشخص تدوین و مسئولیت دستگاههای ذیربط را تعیین کند.
وی با اشاره به تأکیدهای همایش ملی هاری در سال گذشته اظهار کرد: برای اجرای مؤثر برنامه در ایران، باید از پراکندگی فعالیت دستگاهها کاسته شود و سندی ملی تدوین شود که وظایف دستگاههای اجرایی، تشکلها و دیگر ذینفعان را روشن کند.
این مسئول دولتی افزود: پس از همایش سال گذشته، کمیته ملی هاری تشکیل شد و نشستهای تخصصی با حضور متخصصان و نمایندگان دستگاههای مختلف برگزار شد. این روند به شکلگیری رویکردی بینبخشی کمک کرد تا هاری صرفاً مسئله یک دستگاه تلقی نشود.
وی برآورد جمعیت سگها را یکی از نیازهای اساسی برای اجرای برنامه دانست و گفت: سند ملی حذف مرگ انسانی ناشی از هاری نهایی شده و وارد مرحله اجرا شده است. در گام نخست، اجرای آزمایشی برنامه در شهرستانهای منتخب پیشبینی شده تا بر پایه تجربه و نتایج بهدستآمده، زمینه گسترش آن در کشور فراهم شود.
اکبرشاهی تاکید کرد: کنترل هاری با یک اقدام مقطعی امکانپذیر نیست و تجربه سایر کشورها میتواند در طراحی و اجرای گامبهگام برنامه ملی ایران راهگشا باشد.
اهمیت کنترل قبل از ابتلا
این مسئول دولتی از سازمان دامپزشکی کشور با تأکید بر نقش واکسیناسیون سگها در قطع زنجیره انتقال هاری گفت: دستیابی به پوشش واکسیناسیون دستکم ۷۰ درصدی در جمعیت سگهای در معرض خطر، در کنار مراقبت مستمر و حفاظت از افراد، میتواند نقش تعیینکنندهای در کنترل بیماری داشته باشد.
وی با بیان اینکه برای کنترل هاری نیازی به انتظار برای فناوری یا داروی جدید نیست، افزود: دانش و ابزارهای لازم سالهاست در دسترس است و آنچه اهمیت دارد، اجرای منسجم برنامهها و همکاری همه بخشهای مرتبط است.
اکبرشاهی با اشاره به اینکه سازمان دامپزشکی بهتنهایی نمیتواند مسئول اجرای این برنامه باشد، گفت: آزمایشگاهها در تشخیص و پشتیبانی، شهرداریها در مدیریت محلی و شناسایی جمعیت سگها، دانشگاهها و مراکز علمی در ارائه شواهد و ارزیابی برنامه، و بخش خصوصی و سازمان نظام دامپزشکی در اجرای اقدامات نقش دارند. سازمانهای مردمنهاد، رسانهها، مدارس و بخشهای مرتبط با رفاه حیوانات نیز باید در این مسیر مشارکت کنند.
وی افزود: آموزش کودکان از سنین پایین درباره هاری، راههای پیشگیری و نحوه مراقبت از خود در برابر گزش اهمیت دارد. همچنین، همکاری شبکههای منطقهای و بینالمللی میتواند در تبادل دانش و تقویت برنامههای کنترلی مؤثر باشد.
وی کنترل هاری را نمونهای از رویکرد «سلامت واحد» دانست و توضیح داد: این رویکرد زمانی نتیجهبخش است که مسئولیتهای مختلف در مسیری مشترک به هم متصل شوند. اگر واکسن در اختیار دامپزشکی باشد اما جامعه هدف همکاری نکند، یا اطلاعات موارد گزش به بخش دامپزشکی نرسد، اقدامات آزمایشگاهی و اجرایی نیز به نتیجه کامل نخواهد رسید.
اکبرشاهی تأکید کرد: ثبت موارد گزش، انتقال اطلاعات مربوط به حیوان، تبادل نتایج آزمایشگاهی و هماهنگی مستمر میان دستگاهها باید در کنار هم انجام شود؛ فعالیت جداگانه هر بخش، تحقق اهداف برنامه را تضمین نمیکند.
نماینده سازمان دامپزشکی کشور با اشاره به پیشرفتهای صورتگرفته از سال گذشته تاکنون گفت: در آن زمان بر تشکیل کمیته ملی و تدوین سند تأکید میشد، اما اکنون کمیته شکل گرفته، سند آماده اجراست و برنامه وارد مرحله اجرایی شده است.
اکبرشاهی در پایان با اشاره به مسئولیت سازمان دامپزشکی در واکسیناسیون گسترده سگها، خواستار همکاری دستگاههای مرتبط در تأمین منابع و کنترل بیماری گفت: اجرای این مسئولیت به پشتیبانی و مشارکت سایر بخشها در کنار سازمان دامپزشکی کشور نیاز دارد.
گفتنی است، در این همایش از «سند ملی حذف مرگ انسانی ناشی از هاری منتقله از سگها» و «برنامه جامع اقدام ملی علیه بیماری هاری» رونمایی شد؛ دو سندی که بهعنوان نقشه راه کشور برای کنترل و حذف پایدار هاری تدوین شدهاند.
همچنین رویداد روز جهانی هاری در ایران در اتحاد جهانی علیه هاری (GARC) به ثبت رسیده است.
نظرات کاربران