خبرگزاری تسنیم ـ آرشام هنرکار| شهید سپهبد پاسدار حسین سلامی را نمیتوان تنها در قامت یک فرمانده نظامی تعریف کرد. او از نسل فرماندهانی بود که میان میدان و معنویت، اقتدار و مردمداری، راهبرد و اخلاص، پیوندی عمیق برقرار کرده بودند. نام او در سالهای فرماندهی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با اقتدار دفاعی، توسعه توان بازدارندگی، ارتقای قدرت موشکی و تثبیت جایگاه منطقهای جمهوری اسلامی ایران گره خورده است، اما آنان که از نزدیک با وی حشر و نشر داشتند، از ویژگیهایی سخن میگویند که کمتر در قاب خبرها و گزارشهای رسمی دیده شد؛ ویژگیهایی همچون تواضع کمنظیر، روحیه مردمی، سعه صدر، توجه به مشکلات اقشار مختلف جامعه و نگاهی عمیق به فرهنگ و معنویت.
شهادت این فرمانده برجسته در جریان جنگ تحمیلی 12 روزه، اگرچه ضایعهای بزرگ برای نیروهای مسلح و ملت ایران بود، اما فرصتی فراهم کرد تا ابعاد مختلف شخصیت او بیش از گذشته مورد بازخوانی قرار گیرد. بسیاری از مسئولان، فرماندهان و شخصیتهای سیاسی که در سالهای مختلف با شهید سلامی همکاری داشتهاند، از او به عنوان فرماندهای یاد میکنند که در کنار نبوغ نظامی و قدرت تصمیمگیری در شرایط پیچیده، انسانی متواضع، اخلاقمدار و دلسوز مردم بود؛ فرماندهای که مسئولیتهای بزرگ هرگز او را از متن جامعه و دردهای مردم جدا نکرد.
در میان افرادی که سالها از نزدیک با شهید سلامی در ارتباط بودهاند، فداحسین مالکی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، روایتهای قابل تأملی از منش فردی، نگاه راهبردی، دغدغهمندی نسبت به استان سیستان و بلوچستان و همچنین خاطراتی کمتر شنیدهشده از این فرمانده شهید دارد. او معتقد است بسیاری از موفقیتهای امروز جمهوری اسلامی ایران در حوزه بازدارندگی و اقتدار دفاعی، حاصل نگاه آیندهنگر و مدیریت راهبردی شهید سلامی است؛ شخصیتی که علاوه بر ساختن قدرت، به تربیت نیرو، جانشینپروری و ایجاد ساختارهای پایدار نیز توجه ویژه داشت.
فداحسین مالکی در گفتوگویی تفصیلی با خبرنگارتسنیم با تبیین ابعاد مختلف شخصیت شهید سپهبد پاسدار حسین سلامی، این فرمانده شهید را «فراتر از یک فرمانده نظامی» دانست و تاکید کرد که نامش در حافظه انقلاب اسلامی با اخلاص، مردمداری، هوشمندی راهبردی و مجاهدت خستگیناپذیر ماندگار خواهد ماند.
تسنیم: اگر بخواهید شهید سپهبد پاسدار حسین سلامی را برای نسل امروز معرفی کنید، برجستهترین ویژگیهای شخصیتی ایشان چه بود؟
فداحسین مالکی: بسمالله الرحمن الرحیم. هرچند سخن گفتن درباره این شخصیت بزرگ و دوستداشتنی آسان نیست، اما تلاش میکنم بخشی از ویژگیهای ایشان را بیان کنم.
واقعیت این است که شهید سلامی شخصیتی استثنایی داشت. بسیاری از ویژگیهایی که در یک مدیر، فرمانده، سیاستمدار و شخصیت اثرگذار انتظار میرود، بهصورت توأمان در وجود ایشان جمع شده بود. همانگونه که رهبر معظم انقلاب درباره شهید حاج قاسم سلیمانی فرمودند که شخصیتی جامع در عرصههای مختلف بود، شهید سلامی نیز از چنین جامعیتی برخوردار بود.
ایشان علاوه بر نبوغ کمنظیر در فرماندهی نظامی، فردی فوقالعاده متواضع بود. در حوزههای فرهنگی نگاه عمیق و ویژهای داشت و ارتباطاتش با ارکان مختلف نظام، ارتباطی منظم، مؤثر و مبتنی بر احترام متقابل بود. در عین حال، شخصیتی کاملاً مردمی داشت و همواره تلاش میکرد مسائل و مطالبات مردم را پیگیری کند.
من بارها شاهد بودم که هر زمان ایشان به مجلس شورای اسلامی میآمد، با صمیمیت و محبت خاصی با نمایندگان برخورد میکرد. حتی شخص بنده را با نام کوچک صدا میزد و این رفتار نشاندهنده روحیه متواضع و اخلاقمدار ایشان بود.
تسنیم: رابطه شهید سلامی با مردم و مسائل استان سیستان و بلوچستان چگونه بود؟
مالکی: شهید سلامی نسبت به استان سیستان و بلوچستان نگاه ویژهای داشت. هر موضوعی که مرتبط با استان بود و از سوی ما مطرح میشد، با حساسیت و اهتمام خاصی آن را دنبال میکرد.
در بسیاری از موارد که برای حل مشکلات نیروهای بومی استان، ارتقای جایگاه آنان یا تمدید خدمت برخی نیروهای متخصص پیگیری میکردیم، ایشان بدون هیچگونه تعلل وارد عمل میشد.
بارها شاهد بودم که در همان جلسه، دستورات لازم را به مسئولان ذیربط از جمله سردار ابوالحسنی و دیگر همکاران خود صادر میکرد تا موضوعات مطرحشده در کوتاهترین زمان ممکن پیگیری شود.
این اهتمام صرفاً در حد شعار نبود، بلکه در عمل نیز خود را نشان میداد و بسیاری از مطالبات استان با حمایت مستقیم ایشان به نتیجه میرسید.
تسنیم: آیا خاطرهای از شهید سلامی دارید که بخشی از شخصیت ایشان را برای مخاطبان ترسیم کند؟
مالکی: بله، خاطرهای دارم که هر زمان به یاد آن میافتم، بیش از پیش به عظمت روحی و اخلاقی ایشان پی میبرم.
چند روز پیش از آغاز جنگ 12 روزه، پس از آنکه تیم مذاکرهکننده گزارشی از روند مذاکرات با آمریکا به کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ارائه کرد، احساس ما این بود که احتمالاً این مذاکرات به نتیجه مطلوب نخواهد رسید. به همین دلیل تصمیم گرفتیم جلساتی را با فرماندهان ارشد نیروهای مسلح برگزار کنیم تا آخرین وضعیت دفاعی کشور را بررسی کنیم.
ابتدا جلسهای با شهید سپهبد محمد باقری برگزار شد و سپس نشست مفصلی با شهید سپهبد حسین سلامی داشتیم. در آن جلسه موضوعات متعددی از مسائل شرق و غرب کشور گرفته تا موضوعات راهبردی دفاعی مطرح شد.
در میانه جلسه، یکی از همکاران مجلس بهصورت جدی یا شاید نیمهطنز موضوعی را مطرح کرد و گفت: «سردار، یکی از خواهرزادههای شما از موقعیت شما استفاده میکند.»
این سؤال برای همه ما عجیب بود، زیرا هیچ ارتباطی با مباحث جلسه نداشت و فضای جلسه را تحت تأثیر قرار داد.
پاسخ تاریخی شهید سلامی که همه را شرمنده کرد.
پس از پایان توضیحات آن نماینده، شهید سلامی با همان آرامش و متانت همیشگی پاسخ داد؛ پاسخی که هرگز از ذهن من پاک نخواهد شد.
ایشان فرمود: تا جایی که به من اطلاع دادهاند، حدود 51 خواهرزاده دارم؛ اما مشکل اینجاست که من اصلاً خواهر ندارم.
این جمله را با نهایت آرامش، بدون کوچکترین ناراحتی یا واکنش تند بیان کرد.
من در آن لحظه کنار ایشان نشسته بودم. واقعاً همه ما از این میزان صبوری، متانت و بزرگواری شرمنده شدیم. هر فرمانده دیگری ممکن بود نسبت به چنین ادعایی واکنش متفاوتی نشان دهد، اما شهید سلامی با اخلاق، بزرگواری و سعه صدر مثالزدنی پاسخ داد.
همانجا بود که بیش از گذشته به این باور رسیدم که ایشان در برخی مقاطع واقعاً مظلوم واقع شد؛ شخصیتی که با وجود آن جایگاه رفیع، زندگی بسیار ساده و بیتکلفی داشت و هیچگاه اجازه نمیداد موقعیت و مسئولیت، او را از مردم جدا کند.
تسنیم: در آخرین دیدارهایی که با شهید سلامی داشتید، چه ویژگیهایی بیش از همه در رفتار و منش ایشان به چشم میآمد؟
مالکی: یکی از نکاتی که در روزهای پایانی عمر پربرکت ایشان بیش از هر چیز برای من برجسته بود، روحیه معنوی و نگاه عمیق اعتقادی شهید سلامی بود.
چند روز پیش از آغاز جنگ 12 روزه که در جلسه مشترک با ایشان حضور داشتیم، بخش عمده مباحث ما پیرامون مسائل امنیتی، دفاعی، تحولات منطقهای و شرایط کشور بود. طبیعی هم بود که در چنین جلساتی عمدتاً موضوعات تخصصی نظامی و راهبردی مطرح شود.
اما نکته جالب این بود که شهید سلامی در کنار همه این مباحث تخصصی، پیوسته نگاه معنوی خود را حفظ کرده بود. در خلال مباحث مختلف، بارها سخنان ایشان به موضوعات اخلاقی، اعتقادی و معنوی گره میخورد.
احساس میکردیم انسانی در برابر ما نشسته است که علاوه بر جایگاه فرماندهی کل سپاه، ارتباط عمیقی با خداوند متعال دارد و تصمیماتش صرفاً بر پایه محاسبات مادی و نظامی نیست.
در همان جلسه نیز برخی از سخنان ایشان رنگ و بوی معنوی ویژهای داشت؛ گویی روح بزرگی آماده پرواز است. امروز که آن جلسه را مرور میکنم، بسیاری از آن رفتارها و سخنان برایم معنای دیگری پیدا کرده است.
تسنیم: نقش شهید سلامی در تقویت توان دفاعی و بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران را چگونه ارزیابی میکنید؟
مالکی: یکی از مهمترین ویژگیهای شهید سلامی، قدرت تحلیل آینده و نگاه راهبردی ایشان بود. ایشان بهخوبی تحولات منطقه، اهداف دشمنان و روندهای پیشرو را درک میکرد و بر اساس همین شناخت عمیق، مسیر توسعه توان دفاعی کشور را طراحی و هدایت میکرد.
امروز اگر جمهوری اسلامی ایران در حوزه موشکی، دفاعی و بازدارندگی به جایگاهی رسیده که دشمنان ناچار به محاسبه دقیق هزینههای هرگونه اقدام علیه کشور هستند، بخش مهمی از این موفقیت حاصل نگاه آیندهنگر فرماندهانی همچون شهید سلامی است.
ایشان معتقد بود امنیت کشور نباید به وعدهها و رفتار دشمنان گره بخورد و تنها راه حفظ استقلال و عزت ملی، تقویت مستمر قدرت دفاعی و افزایش توان بازدارندگی است.
شهید سلامی بهخوبی تشخیص داده بود که نمیتوان به رژیم صهیونیستی و حامیان آن اعتماد کرد و جمهوری اسلامی باید همواره آمادگی لازم برای مواجهه با تهدیدات احتمالی را حفظ کند. این نگاه راهبردی امروز در ساختار دفاعی کشور بهوضوح قابل مشاهده است.
تسنیم: برخی معتقدند یکی از دستاوردهای مهم شهید سلامی، ایجاد انسجام در ساختار فرماندهی سپاه بود. ارزیابی شما چیست؟
مالکی: کاملاً همینطور است. یکی از نقاط قوت شهید سلامی توجه ویژه به سازماندهی، جانشینپروری و طراحی ساختارهای پایدار بود. فرماندهان بزرگ صرفاً به امروز فکر نمیکنند؛ آنها برای آینده نیز برنامه دارند. شهید سلامی از همین جنس فرماندهان بود.
یکی از مهمترین نشانههای این موضوع را پس از شهادت جمعی از فرماندهان عالیرتبه کشور مشاهده کردیم. با وجود آنکه شهادت این عزیزان ضایعهای سنگین برای ملت ایران بود، اما هیچ خللی در روند فرماندهی، مدیریت و عملیات نیروهای مسلح ایجاد نشد. این موضوع اتفاقی نبود؛ بلکه نتیجه سالها برنامهریزی، سازماندهی و طراحی دقیق ساختار فرماندهی بود.
ایشان بهگونهای عمل کرده بود که سلسله مراتب فرماندهی در همه شرایط بتواند مأموریتهای خود را ادامه دهد و هیچ خلأ مدیریتی به وجود نیاید. این یکی از مهمترین ویژگیهای یک فرمانده راهبردی است؛ اینکه سازمان را وابسته به شخص خود نکند، بلکه ساختاری ایجاد کند که حتی در شرایط سخت نیز به مسیر خود ادامه دهد.
تسنیم: چرا نام و یاد شهید سلامی همچنان در جامعه زنده و اثرگذار است؟
مالکی: زیرا ایشان تنها یک فرمانده نظامی نبود؛ بلکه شخصیتی چندبعدی و اثرگذار در عرصههای مختلف بود. تواضع، مردمداری، معنویت، توجه به فرهنگ، شناخت دقیق مسائل کشور، نبوغ فرماندهی، قدرت تصمیمگیری در شرایط سخت و نگاه راهبردی به آینده، مجموعهای از ویژگیهایی بود که در وجود ایشان جمع شده بود.
افرادی با این سطح از جامعیت، معمولاً پس از شهادت نیز تأثیرگذاری خود را از دست نمیدهند و به الگو تبدیل میشوند. شهید سلامی از جمله شخصیتهایی بود که هم در میان نیروهای مسلح محبوبیت داشت، هم در میان مسئولان کشور مورد احترام بود و هم در میان مردم جایگاه ویژهای پیدا کرده بود.
شاید یکی از مهمترین دلایل این محبوبیت، صداقت و اخلاص ایشان بود. مردم احساس میکردند فرماندهای در رأس سپاه قرار دارد که از جنس خودشان است، درد مردم را میفهمد و برای امنیت و عزت کشور از جان خود مایه میگذارد.
در پایان از خداوند متعال مسئلت دارم روح بلند شهید سپهبد پاسدار حسین سلامی را با اولیای الهی و شهدای صدر اسلام محشور فرماید. بیتردید خدمات، مجاهدتها و تلاشهای این فرمانده بزرگ در تاریخ انقلاب اسلامی ماندگار خواهد بود و نسلهای آینده نیز از آثار این مجاهدتها بهرهمند خواهند شد.
امروز فرزندان تربیتیافته مکتب شهید سلامی در سپاه پاسداران، بسیج و سایر بخشهای نظام اسلامی راه او را ادامه میدهند و همین موضوع بزرگترین سرمایه برای آینده کشور است.
شهادت ایشان ضایعهای بزرگ بود، اما راهی که بنا نهاد متوقف نشده و نخواهد شد. همانگونه که در طول سالهای گذشته شاهد بودیم، پرچم عزت، اقتدار و مقاومت جمهوری اسلامی ایران همچنان برافراشته است و این مسیر با قدرت ادامه خواهد یافت.
برای روح بلند شهید سلامی و همه شهدای انقلاب اسلامی، دفاع مقدس، امنیت و مقاومت، علو درجات مسئلت میکنم و امیدوارم خداوند به همه ما توفیق ادامه راه این عزیزان را عنایت فرماید.
انتهای پیام/
نظرات کاربران