خبرگزاری تسنیم ـ مینا صدیقیان| کرج، روزهایی که ملت ایران در سوگ رهبر شهید خود نشستهاند، بیش از هر زمان دیگری بازخوانی ابعاد شخصیتی، معنوی و مدیریتی این شخصیت برجسته انقلاب اسلامی اهمیت پیدا کرده است؛ شخصیتی که دههها در متن تحولات بزرگ کشور حضور داشت و بسیاری از فراز و فرودهای انقلاب را با هدایت، تدبیر و اتکال به خداوند پشت سر گذاشت.
رهبر شهید، تنها یک مدیر سیاسی یا یک مسئول عالیرتبه نبود؛ او محصول مکتبی بود که سیاست را از معنویت جدا نمیدانست و اداره جامعه را بدون عدالت، تقوا، مردمداری و عمل به اسلام ناب محمدی(ص) ناقص تلقی میکرد. از همین رو، شناخت ویژگیهای شخصیتی و مدیریتی ایشان، صرفاً مرور خاطرات گذشته نیست، بلکه ترسیم نقشه راه آینده انقلاب اسلامی محسوب میشود.
آیتالله حسین ردایی، نماینده مردم استان البرز در مجلس خبرگان رهبری در گفتوگویی تفصیلی با خبرنگار تسنیم با تحلیل مهمترین ویژگیهای اخلاقی، معنوی، سیاسی و مدیریتی رهبر شهید، از خدامحوری، عدالتخواهی، مردمی بودن، سادهزیستی، قانونمداری، آزادی، رأفت اسلامی و جایگاه مردم در اندیشه ایشان سخن میگوید.
مشروح این گفت وگو از نظر خوانندگان تسنیم میگذرد:
تسنیم: در آغاز گفتوگو، اگر بخواهید مهمترین ویژگی شخصیتی رهبر شهید را برای نسل امروز تبیین کنید، از کجا باید آغاز کرد؟
آیتالله ردایی: ابتدا لازم میدانم این مصیبت بزرگ را به پیشگاه حضرت ولیعصر(عج)، رهبر معظم انقلاب، ملت بزرگ ایران، خانوادههای معظم شهدا، همه آزادگان جهان و تمامی مشتاقان ولایت و حقیقت تسلیت عرض کنم. بدون تردید فقدان چنین شخصیتی، صرفاً از دست دادن یک مسئول یا مدیر سیاسی نیست؛ بلکه فقدان عالمی ربانی، فقیهی مجاهد و رهبری الهی است که عمر خود را وقف عزت اسلام و سربلندی ملت ایران کرد.
برای شناخت چنین شخصیتی، نباید تنها به سالهای مسئولیت ایشان نگاه کرد؛ بلکه باید ریشههای تربیتی، علمی و معنوی ایشان را مورد بررسی قرار داد. رهبر شهید در خانوادهای اهل علم، تقوا و دیانت رشد یافت. پدر بزرگوارشان از عالمان برجسته بود و فضای خانه، سرشار از آموزههای دینی، اخلاقی و قرآنی بود. پس از آن نیز در حوزههای علمیه مشهد مقدس و قم از محضر استادان بزرگ بهره بردند و همین مجموعه، شخصیتی را شکل داد که علم، اخلاق، معنویت و مدیریت را در کنار یکدیگر جمع کرده بود.
آنچه ایشان را ممتاز میکرد، این بود که میان علم و عمل فاصلهای وجود نداشت. بسیاری ممکن است سخنان زیبایی درباره اخلاق، عدالت یا معنویت بیان کنند، اما هنر رهبر شهید این بود که آنچه میگفت، پیش از دیگران در زندگی شخصی خود اجرا میکرد. همین هماهنگی میان گفتار و رفتار، عامل اصلی اعتماد مردم به ایشان بود.
تسنیم: شما بارها از «خدامحوری» بهعنوان مهمترین ویژگی رهبر شهید نام بردهاید. این مفهوم در سیره عملی ایشان چگونه نمود پیدا کرده بود؟
آیتالله ردایی: اگر بخواهم همه ویژگیهای رهبر شهید را در یک جمله خلاصه کنم، میگویم محور همه تصمیمها، رفتارها و مواضع ایشان، رضایت خداوند متعال بود. خدامحوری برای ایشان یک شعار نبود؛ بلکه سبک زندگی بود.
ایشان در همه عرصهها، چه در تصمیمات کلان سیاسی، چه در برخورد با مردم، چه در مدیریت کشور و چه در زندگی شخصی، ابتدا به این میاندیشیدند که تکلیف الهی چیست. این همان چیزی است که قرآن کریم از مؤمنان حقیقی مطالبه میکند؛ یعنی انسان پیش از هر منفعت شخصی، رضایت پروردگار را معیار قرار دهد.
زمانی که انسان خدا را محور قرار داد، دیگر قدرت، ثروت، شهرت یا محبوبیت اجتماعی نمیتواند مسیر او را تغییر دهد. چنین انسانی در برابر فشارهای داخلی و خارجی نیز استوار میماند، زیرا معیار تصمیم او رضایت مردم یا قدرتهای جهانی نیست، بلکه رضایت الهی است.
رهبر شهید دقیقاً چنین شخصیتی داشت. به همین دلیل نیز در بسیاری از بزنگاههای حساس تاریخ انقلاب، با آرامش، توکل و اطمینان تصمیم میگرفتند؛ زیرا باور داشتند که اگر انسان برای خدا حرکت کند، خداوند نیز او را یاری خواهد کرد.
تسنیم: یکی از آثار خدامحوری، تقواست. تقوا در سیره مدیریتی رهبر شهید چگونه نمود پیدا کرده بود؟
آیتالله ردایی: تقوا را نباید تنها به عبادت فردی محدود کرد. تقوا یعنی انسان در همه عرصههای زندگی، خود را در محضر خدا ببیند. مدیری که تقوا دارد، در بیتالمال خیانت نمیکند، در انتصابها تبعیض قائل نمیشود، در برابر مردم تکبر نمیورزد و از قانون عبور نمیکند.
رهبر شهید چنین مدیری بود. ایشان مراقب کوچکترین رفتار خود بودند و حتی در مسائل شخصی نیز اجازه نمیدادند شائبه استفاده از امکانات عمومی برای منافع فردی ایجاد شود.
از سوی دیگر، همواره مسئولان را نیز به همین تقوا دعوت میکردند. بارها تأکید داشتند که اگر رابطه مسئول با خدا اصلاح شود، رابطه او با مردم نیز اصلاح خواهد شد. بسیاری از مشکلات مدیریتی، اقتصادی و اجتماعی، ریشه در ضعف معنویت دارد. هرجا تقوا تضعیف شود، زمینه فساد، تبعیض، ویژهخواری و بیعدالتی فراهم میشود.
بنابراین، ایشان تقوا را زیربنای حکمرانی اسلامی میدانستند؛ نه صرفاً یک فضیلت اخلاقی فردی.
تسنیم: شما از اهتمام ویژه رهبر شهید به اسلام ناب محمدی(ص) سخن گفتید. این مسئله در عرصه حکمرانی چه آثاری داشت؟
آیتالله ردایی: اسلام ناب محمدی(ص)، اسلامی است که هم عبادت دارد، هم عدالت؛ هم معنویت دارد، هم مبارزه با ظلم؛ هم رأفت دارد، هم ایستادگی در برابر مستکبران.
رهبر شهید معتقد بودند اگر اسلام تنها به ظواهر عبادی محدود شود، جامعه اسلامی از اهداف اصلی خود فاصله خواهد گرفت. ایشان اسلام را مجموعهای کامل برای اداره جامعه میدانستند؛ دینی که اقتصاد، فرهنگ، سیاست، قضاوت، روابط اجتماعی و حتی سبک زندگی را در بر میگیرد.
به همین دلیل، همواره بر اجرای احکام اسلام، رعایت حقوق مردم، مقابله با فساد، حمایت از محرومان، دفاع از مظلومان و حفظ استقلال کشور تأکید داشتند. این نگاه، همان ادامه مسیر امام خمینی(ره) بود که انقلاب اسلامی را بر پایه اسلام ناب بنا نهادند.
رهبر شهید هیچگاه اجازه ندادند اسلام به ابزاری برای منافع جناحی یا سیاسی تبدیل شود. ایشان معتقد بودند مسئولان ابتدا باید خود عامل به اسلام باشند و سپس دیگران را به آن دعوت کنند. این همان تفاوت میان اسلام اصیل و اسلام شعاری است.
تسنیم: یکی از جلوههای اسلام ناب، ظلمستیزی است. این ویژگی در رفتار رهبر شهید چگونه متبلور بود؟
آیتالله ردایی: هرکس قرآن را بهدرستی مطالعه کند، درمییابد که یکی از اصلیترین پیامهای آن، مبارزه با ظلم و حمایت از مظلوم است. رهبر شهید نیز دقیقاً همین مسیر را دنبال میکردند.
ایشان نه در برابر زورگویی قدرتهای جهانی عقبنشینی میکردند و نه در برابر ظلم به ملتهای مسلمان سکوت اختیار میکردند. دفاع از ملت فلسطین، حمایت از محور مقاومت، مخالفت با نظام سلطه و ایستادگی در برابر زیادهخواهی دشمنان، برخاسته از همین اعتقاد دینی بود.
در داخل کشور نیز معتقد بودند هرگونه تبعیض، فساد، رانت، ویژهخواری یا تضییع حقوق مردم، مصداقی از ظلم است و مسئولان باید با آن مقابله کنند.
بنابراین، ظلمستیزی در نگاه ایشان صرفاً یک شعار سیاسی نبود؛ بلکه یک تکلیف شرعی و قرآنی محسوب میشد که همه مسئولان باید خود را نسبت به آن متعهد بدانند.
تسنیم: یکی از ویژگیهایی که همواره درباره رهبر شهید مطرح میشود، سادهزیستی و فاصله گرفتن از اشرافیگری است. این ویژگی تا چه اندازه در شخصیت و مدیریت ایشان ریشه داشت؟
آیتالله ردایی: به اعتقاد بنده، سادهزیستی رهبر شهید یک رفتار تبلیغاتی یا مقطعی نبود که صرفاً در ایام مسئولیت برای جلب افکار عمومی از آن استفاده شود؛ بلکه این ویژگی، ریشه در تربیت خانوادگی، مبانی اعتقادی و سلوک علمی ایشان داشت. کسی که سالها در مکتب قرآن، نهجالبلاغه و سیره اهلبیت(ع) تربیت شده باشد، طبیعی است که نگاهش به دنیا با نگاه رایج سیاستمداران متفاوت خواهد بود.
در مکتب اهلبیت(ع)، مسئولیت یک امتیاز نیست، بلکه امانت الهی است. هرچه جایگاه انسان بالاتر میرود، مسئولیت او در برابر خداوند و مردم نیز سنگینتر میشود. رهبر شهید دقیقاً با همین نگاه زندگی میکردند و هیچگاه اجازه ندادند مسئولیت، سبک زندگی ایشان را تغییر دهد.
مردم بارها مشاهده کردند که زندگی شخصی ایشان تفاوتی با دوران پیش از مسئولیت نداشت. این مسئله برای جامعه بسیار مهم است، زیرا مردم زمانی به مسئول اعتماد میکنند که ببینند میان سخن و عمل او فاصلهای وجود ندارد. اگر مسئولی مردم را به قناعت دعوت کند اما خود در رفاه و تجمل زندگی کند، سخنش اثرگذار نخواهد بود.
رهبر شهید این فاصله را از بین برده بودند. به همین دلیل، وقتی از مبارزه با اشرافیگری سخن میگفتند، مردم باور میکردند؛ زیرا پیش از آنکه دیگران را دعوت کنند، خود عامل به آن بودند.
سؤال: چرا از نگاه رهبر شهید، اشرافیگری تا این اندازه برای نظام اسلامی خطرناک تلقی میشد؟
آیتالله ردایی: زیرا اشرافیگری صرفاً به معنای داشتن امکانات بیشتر نیست؛ بلکه یک نوع نگرش به مدیریت است. هنگامی که مسئولی خود را از مردم جدا بداند، کمکم درد مردم را نیز فراموش میکند. فاصله گرفتن از متن جامعه، آغاز بسیاری از آسیبهای مدیریتی است.
امام خمینی(ره) بارها هشدار دادند که اگر مسئولان از مردم جدا شوند، انقلاب آسیب خواهد دید. رهبر شهید نیز همین مسیر را ادامه دادند. ایشان معتقد بودند مدیر جمهوری اسلامی باید در متن مردم زندگی کند، مشکلات آنان را لمس کند، صدای آنان را بشنود و از نزدیک با سختیهای معیشتی جامعه آشنا باشد.
وقتی مدیری در میان مردم باشد، تصمیمهای او نیز واقعبینانهتر خواهد بود. اما اگر میان مسئول و مردم دیوارهای تشریفات، محافظهکاری و اشرافیگری ایجاد شود، تصمیمها نیز از واقعیتهای جامعه فاصله خواهد گرفت.
از این جهت، رهبر شهید اشرافیگری را صرفاً یک ناهنجاری اخلاقی نمیدانستند، بلکه آن را تهدیدی برای عدالت، اعتماد عمومی و کارآمدی نظام اسلامی تلقی میکردند.
تسنیم: یکی دیگر از ویژگیهای برجسته رهبر شهید، رأفت اسلامی و ارتباط عاطفی با مردم بود. این ویژگی را چگونه ارزیابی میکنید؟
آیتالله ردایی: یکی از زیباترین جلوههای شخصیت رهبر شهید، همین روحیه پدرانه و مهربانانه ایشان بود. بسیاری از رهبران سیاسی در دنیا اقتدار دارند، اما محبت ندارند؛ احترام دارند، اما صمیمیت ندارند. رهبر شهید هر دو را در کنار هم جمع کرده بودند.
هر کس دیدارهای ایشان با خانوادههای معظم شهدا، جانبازان، آزادگان، کودکان و اقشار مختلف مردم را مشاهده کرده باشد، بهخوبی این حقیقت را درک میکند. رفتار ایشان از روی تکلف نبود؛ بلکه از عمق باور دینی و محبت قلبی نسبت به مردم سرچشمه میگرفت.
فرزندان شهدا احساس میکردند در کنار پدری دلسوز نشستهاند. مادران شهدا درد دل خود را بیواسطه با ایشان مطرح میکردند و اطمینان داشتند که سخنانشان شنیده میشود. این سرمایهای نیست که با تبلیغات رسانهای به دست آید؛ بلکه نتیجه سالها صداقت، اخلاص و مردمداری است.
تسنیم: برخی معتقدند این ارتباط صمیمی، سرمایه اجتماعی نظام را نیز تقویت میکرد. آیا شما با این تحلیل موافق هستید؟
آیتالله ردایی: کاملاً موافقم. هیچ نظام سیاسی صرفاً با ابزارهای قانونی یا امنیتی ماندگار نمیشود. مهمترین پشتوانه هر حکومت، اعتماد مردم است.
رهبر شهید بهخوبی این حقیقت را درک کرده بودند. به همین دلیل، همواره بر حفظ کرامت مردم، شنیدن سخنان آنان، احترام به دیدگاههای مختلف و ایجاد فضای همدلی تأکید داشتند.
ایشان معتقد بودند هر مقدار محبت، انصاف و احترام در جامعه افزایش یابد، سرمایه اجتماعی نظام نیز تقویت خواهد شد. در مقابل، هر اندازه بداخلاقی، تهمت، تخریب و بیاعتمادی گسترش پیدا کند، آسیب آن در نهایت متوجه کل جامعه خواهد شد.
از همین رو، همواره مسئولان را به اخلاق، حلم، بردباری و سعه صدر دعوت میکردند و تأکید داشتند که مسئول جمهوری اسلامی باید پیش از آنکه مدیر باشد، خادم مردم باشد.
تسنیم: حضرتعالی عدالت را یکی از برجستهترین شاخصههای رهبر شهید دانستید. چرا عدالت در منظومه فکری ایشان چنین جایگاه مهمی داشت؟
آیتالله ردایی: اگر بخواهیم فلسفه تشکیل حکومت اسلامی را در یک کلمه بیان کنیم، آن کلمه «عدالت» است. همه پیامبران الهی برای برپایی قسط مبعوث شدند و انقلاب اسلامی نیز ادامه همان مسیر است.
رهبر شهید بارها تأکید میکردند که اگر عدالت در جامعه تحقق پیدا نکند، بسیاری از ارزشهای دیگر نیز آسیب خواهند دید. فقر، فساد، تبعیض، رانت، نابرابری و بیاعتمادی، همگی نتیجه فاصله گرفتن از عدالت هستند.
ایشان عدالت را صرفاً در تقسیم امکانات اقتصادی خلاصه نمیکردند، بلکه معتقد بودند عدالت باید در قانونگذاری، قضاوت، انتصاب مدیران، توزیع فرصتها، آموزش، فرهنگ، رسانه و حتی در برخورد با منتقدان رعایت شود.
جامعهای که در آن عدالت برقرار باشد، امید نیز افزایش پیدا میکند. اما اگر مردم احساس کنند میان آنان و صاحبان قدرت تبعیض وجود دارد، اعتماد عمومی آسیب خواهد دید.
تسنیم: رهبر شهید حتی درباره رعایت عدالت نسبت به مخالفان و دشمنان نیز تأکید داشتند. این نگاه چه ریشهای داشت؟
آیتالله ردایی: این دقیقاً برگرفته از آموزههای قرآن کریم است. خداوند میفرماید دشمنی با گروهی از مردم نباید شما را از مسیر عدالت خارج کند. این یک اصل بسیار مهم اسلامی است.
رهبر شهید نیز همین مبنا را دنبال میکردند. ایشان معتقد بودند اگر مسئولی به دلیل اختلاف سلیقه یا گرایش سیاسی، حق فردی را نادیده بگیرد، از مسیر عدالت خارج شده است.
عدالت زمانی ارزشمند است که درباره همه اجرا شود؛ دوست و دشمن، موافق و مخالف، نزدیک و دور. هنر مدیریت اسلامی نیز همین است که احساسات شخصی بر تصمیمهای مدیریتی غلبه نکند.
این نگاه موجب میشود مردم احساس امنیت و آرامش کنند، زیرا میدانند معیار تصمیمگیری، قانون و عدالت است، نه روابط شخصی یا گرایشهای سیاسی.
تسنیم: مردمی بودن رهبر شهید را چگونه میتوان برای نسل جوان تبیین کرد؟
آیتالله ردایی: مردمی بودن تنها به حضور در میان مردم یا سفرهای استانی خلاصه نمیشود. مردمی بودن یعنی مسئول، خود را از مردم جدا نداند؛ درد آنان را درد خود بداند و موفقیت آنان را موفقیت خود تلقی کند.
رهبر شهید چنین شخصیتی داشتند. ایشان در تمام سالهای مسئولیت، چه در دوران ریاست جمهوری و چه در جایگاه رهبری، ارتباط خود را با بدنه جامعه حفظ کردند.
همین ارتباط صمیمی موجب شد در بزنگاههای حساس، مردم نیز با تمام وجود از نظام اسلامی حمایت کنند. اعتماد متقابل میان مردم و رهبری، سرمایهای بود که در بسیاری از بحرانها کشور را از آسیبهای بزرگ عبور داد.
به اعتقاد بنده، محبوبیت رهبر شهید نه محصول تبلیغات رسانهای، بلکه نتیجه دهها سال صداقت، اخلاص، سادهزیستی، عدالتخواهی و حضور واقعی در کنار مردم بود. این سرمایهای است که به آسانی به دست نمیآید و مسئولان امروز نیز اگر میخواهند در دل مردم جای داشته باشند، باید همین مسیر را با صداقت، تواضع و خدمت خالصانه ادامه دهند.
تسنیم: حضرتعالی یکی از ویژگیهای برجسته رهبر شهید را قانونمداری دانستید. در شرایطی که گاهی در فضای سیاسی کشور شاهد اختلافنظرها درباره قانون هستیم، این ویژگی چه اهمیتی دارد؟
آیتالله ردایی: بدون تردید، یکی از پایههای اساسی هر نظام سیاسی، حاکمیت قانون است و اگر قانون در جامعه تضعیف شود، نه عدالت تحقق پیدا میکند و نه امنیت، نه اعتماد عمومی باقی میماند و نه توسعه پایدار شکل میگیرد. رهبر شهید این حقیقت را بهخوبی درک کرده بودند و به همین دلیل همواره بر قانونگرایی تأکید میکردند.
ایشان قانون را صرفاً مجموعهای از مقررات اداری نمیدانستند، بلکه آن را میثاق ملی و ضامن استمرار نظام اسلامی تلقی میکردند. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران حاصل مجاهدتهای ملت، هدایت امام راحل و رأی مستقیم مردم است؛ بنابراین همه، از عالیترین مقام کشور تا پایینترین سطوح مدیریتی، در برابر آن مسئول هستند.
رهبر شهید بارها تأکید داشتند که هیچ فرد، جریان یا نهادی نباید خود را فراتر از قانون بداند. اگر این نگاه در کشور نهادینه شود، بسیاری از اختلافات، سوءتفاهمها و بحرانهای سیاسی نیز مدیریت خواهد شد.
از نگاه ایشان، قانونمداری نهتنها یک الزام حقوقی، بلکه یک وظیفه شرعی و اخلاقی بود؛ زیرا جامعهای که قانون در آن محترم شمرده نشود، بهتدریج گرفتار بینظمی، بیاعتمادی و تضییع حقوق مردم خواهد شد.
تسنیم: رهبر شهید همواره مسئولان را بیش از دیگران به رعایت قانون دعوت میکردند. علت این تأکید چه بود؟
آیتالله ردایی: زیرا مسئولان الگوی رفتار جامعه هستند. اگر مدیران خود را ملتزم به قانون بدانند، مردم نیز قانونمداری را ارزش تلقی میکنند؛ اما اگر مردم احساس کنند قانون برای برخی اجرا میشود و برای برخی دیگر نه، اعتماد عمومی آسیب خواهد دید.
رهبر شهید معتقد بودند مسئول جمهوری اسلامی قبل از آنکه مدیر باشد، باید الگوی التزام به قانون باشد. هیچ تصمیم شخصی، هیچ سلیقه سیاسی و هیچ منفعت جناحی نباید جایگزین قانون شود.
ایشان حتی در سختترین شرایط نیز توصیه میکردند اختلافات از مسیرهای قانونی پیگیری شود، زیرا تجربه نشان داده است که هرجا قانون کنار گذاشته شده، هزینههای سنگینی بر کشور تحمیل شده است.
تسنیم: در سخنان خود به نقش مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان اشاره کردید. رهبر شهید چه نگاهی به جایگاه این نهادها داشتند؟
آیتالله ردایی: رهبر شهید برای همه ارکان نظام جایگاه قانونی و مشخصی قائل بودند و معتقد بودند هر نهادی اگر وظایف خود را بهدرستی انجام دهد، کشور در مسیر پیشرفت حرکت خواهد کرد.
ایشان مجلس شورای اسلامی را مظهر اراده مردم در قانونگذاری میدانستند و بارها بر تصویب قوانین دقیق، کارشناسیشده و منطبق با نیازهای واقعی جامعه تأکید کردند. همچنین معتقد بودند دولت موظف است قوانین مصوب را با دقت اجرا کند و هیچ دستگاهی حق ندارد اجرای قانون را سلیقهای دنبال کند.
در مورد مجلس خبرگان رهبری نیز همواره بر اهمیت صیانت از جایگاه ولایت، نظارت بر استمرار شرایط رهبری و پاسداری از این رکن اساسی نظام تأکید داشتند. این نگاه نشان میدهد که ایشان به جایگاه نهادهای قانونی اعتقاد عمیق داشتند و هیچگاه اداره کشور را خارج از چارچوب قانون تصور نمیکردند.
تسنیم: یکی از موضوعاتی که همواره درباره اندیشه رهبر شهید مطرح بوده، بحث آزادی است. برخی تلاش میکنند میان انقلاب اسلامی و آزادی تقابل ایجاد کنند. دیدگاه ایشان در این زمینه چه بود؟
آیتالله ردایی: این برداشت، ناشی از عدم شناخت صحیح مفهوم آزادی در اندیشه اسلامی است. رهبر شهید از مدافعان جدی آزادی بودند، اما آزادی را با بیقیدی، هرجومرج و شکستن ارزشهای دینی یکسان نمیدانستند.
ایشان معتقد بودند آزادی از بزرگترین نعمتهای الهی است و یکی از مهمترین دستاوردهای انقلاب اسلامی نیز همین بود که ملت ایران توانست سرنوشت خود را در اختیار بگیرد و از سلطه بیگانگان خارج شود.
اما همانگونه که همه حقوق در دنیا دارای حدود و ضوابط هستند، آزادی نیز در اندیشه اسلامی همراه با مسئولیت تعریف میشود. آزادی نباید به ابزاری برای تخریب اعتقادات مردم، تضعیف امنیت ملی، گسترش فساد یا زمینهسازی برای نفوذ دشمن تبدیل شود.
رهبر شهید همواره میان آزادی مسئولانه و آزادی بیضابطه تفاوت قائل بودند. ایشان معتقد بودند جامعه زمانی رشد میکند که هم آزادی اندیشه وجود داشته باشد و هم اخلاق، قانون و ارزشهای الهی پاس داشته شود.
تسنیم: برخی تصور میکنند تأکید بر آزادی مشروع، محدود کردن آزادی است. پاسخ شما به این دیدگاه چیست؟
آیتالله ردایی: در هیچ نقطهای از جهان آزادی مطلق وجود ندارد. حتی در مدعیترین کشورهای غربی نیز آزادی تا جایی پذیرفته میشود که به امنیت، منافع ملی یا حقوق دیگران آسیب نزند.
اسلام نیز دقیقاً همین منطق عقلانی را دنبال میکند، با این تفاوت که علاوه بر حقوق انسانها، حقوق الهی و ارزشهای اخلاقی را نیز مورد توجه قرار میدهد.
رهبر شهید معتقد بودند آزادی باید زمینه رشد علمی، فرهنگی، اقتصادی و معنوی جامعه را فراهم کند. اگر آزادی به ابزاری برای اختلافافکنی، نفرتپراکنی، تضعیف هویت ملی یا وابستگی به بیگانگان تبدیل شود، دیگر آزادی حقیقی نیست، بلکه سوءاستفاده از آزادی است.
بنابراین، ایشان همواره از آزادی مسئولانه، آزاداندیشی، نقد منصفانه و گفتوگوی علمی استقبال میکردند و این را لازمه پیشرفت جامعه میدانستند.
تسنیم: شما در سخنان خود به نقش رهبر شهید در عبور کشور از بحرانهای مهم نیز اشاره کردید. چه عواملی موجب شد ایشان بتوانند در مقاطع حساس، کشور را با کمترین آسیب از بحرانها عبور دهند؟
آیتالله ردایی:مدیریت بحران، صرفاً به معنای اتخاذ تصمیمهای مقطعی نیست. آنچه رهبر شهید را در بحرانها موفق میکرد، مجموعهای از ویژگیهای شخصیتی و مدیریتی بود.
نخست، آرامش و توکل ایشان بود. هیچگاه در شرایط سخت دچار شتابزدگی نمیشدند و تصمیمات احساسی نمیگرفتند. دوم، اعتماد عمیق به مردم بود. ایشان مردم را بزرگترین سرمایه انقلاب میدانستند و معتقد بودند هرگاه مردم در صحنه باشند، بسیاری از توطئهها خنثی خواهد شد.
ویژگی دیگر، شناخت دقیق دشمن و اهداف او بود. رهبر شهید با اشراف کامل بر تحولات منطقهای و بینالمللی، اجازه نمیدادند دشمن از اختلافات داخلی سوءاستفاده کند.
در کنار همه این موارد، تکیه بر قانون، عدالت، وحدت ملی و حفظ آرامش اجتماعی، چهار ستون اصلی مدیریت ایشان در بحرانها بود. به همین دلیل، بسیاری از حوادثی که میتوانست خسارتهای سنگینی برای کشور ایجاد کند، با تدبیر، صبر و همراهی مردم مدیریت شد.
تسنیم: امروز که رهبر شهید در میان ما حضور ندارند، مهمترین مسئولیت مسئولان و نسل جوان برای حفظ این میراث چیست؟
آیتالله ردایی:به اعتقاد من، بهترین بزرگداشت رهبر شهید، صرفاً برگزاری مراسم یا بیان خاطرات نیست؛ بلکه عمل به همان ارزشهایی است که ایشان عمر خود را برای تحقق آنها صرف کردند.
اگر مسئولان به عدالت پایبند باشند، اگر قانون را بر سلیقه ترجیح دهند، اگر سادهزیستی را جایگزین اشرافیگری کنند، اگر مردم را محور تصمیمگیری بدانند و اگر اخلاص را بر منفعت شخصی مقدم بشمارند، در حقیقت راه رهبر شهید ادامه یافته است.
نسل جوان نیز باید بداند که آینده این کشور بر دوش اوست. جوانان ما سرمایههای بزرگ انقلاب هستند. هرچه از نظر علمی، اخلاقی، فرهنگی و معنوی رشد کنند، اقتدار ایران اسلامی نیز بیشتر خواهد شد.
رهبر شهید همواره به جوانان امید داشتند. ایشان بارها تأکید کردند که موتور پیشرفت کشور، ایمان، دانش، خلاقیت و روحیه جهادی نسل جوان است. امروز نیز اگر این سرمایه عظیم حفظ شود، دشمن هرگز نخواهد توانست ملت ایران را از مسیر استقلال، عزت و پیشرفت بازدارد.
من یقین دارم که یاد، نام و مکتب رهبر شهید تا زمانی که این ارزشها در جامعه زنده باشد، در دل ملت ایران نیز زنده خواهد ماند و این سرمایه معنوی، راه آینده انقلاب اسلامی را روشن خواهد کرد.
انتهای پیام/
نظرات کاربران