مجله کشاورزی و دامداری ایران اگری
0

سخنان مهم آیت‌الله محامی درباره امنیت سیستان و بلوچستان و مذاکرات

سخنان مهم آیت‌الله محامی درباره امنیت سیستان و بلوچستان و مذاکرات
بازدید 5
استانها

به گزارش خبرگزاری تسنیم از زاهدان، نشست فعالان رسانه‌ای با نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان و تجدید میثاق با ولایت برگزار شد. در ابتدای این دیدار، تعدادی از خبرنگاران و اصحاب رسانه به طرح موضوعات و سوالات مدنظر خود پرداختند و در ادامه آیت‌الله محامی به ارائه نکات و پاسخ به سوالات مطرح‌ شده پرداخت.

آیت‌الله مصطفی محامی در ابتدای سخنان خود ضمن تسلیت ایام عزای اهل‌بیت(ع)، یاد و نام امام شهید و شهدای انقلاب اسلامی، دفاع مقدس، جنگ 12 روزه و شهدای خبرنگار را گرامی داشت و روز خبرنگار و هفته خبرنگار را به اصحاب رسانه تبریک گفت.

وی با اشاره به شرایط ویژه کشور اظهار کرد: امروز در فضای جنگ قرار داریم و انتظار از همه مردم، متناسب با جایگاه و مسئولیتی که دارند، این است که برنامه و فعالیت خود را با شرایط جنگ تنظیم کنند.

نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان افزود: اهمیت کار رسانه‌ای در دوران جنگ بیشتر می‌شود و نقش اصحاب رسانه نیز در چنین شرایطی ضریب و اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند؛ چراکه در جنگ ترکیبی، بیش از آنکه با یک جنگ صرفاً نظامی یا اقتصادی مواجه باشیم، با جنگ اراده‌ها و جنگ شناختی مواجه هستیم.

وی ادامه داد: در این عرصه، جنگ فرهنگی و رسانه‌ای اهمیت فراوانی دارد و خبرنگاران، اهل قلم و مطبوعات، سربازان و سرداران این میدان هستند و طبیعتاً نقش سرباز و سردار در شرایط عادی مهم است، اما در دوران جنگ این نقش اهمیت بیشتری پیدا می‌کند و نیازمند توجه و رسیدگی بیشتری است.

آیت‌الله محامی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به عنوان این دیدار و تجدید بیعت با ولایت، گفت: واقعاً شخصیت بزرگ و کم‌نظیری را از دست دادیم و سال‌ها باید پژوهش شود و اهل تحقیق و قلم درباره ابعاد وجودی آن شخصیت بزرگ و رهبر حکیم و فرزانه تحقیق و قلم‌فرسایی کنند تا ابعاد شخصیت ایشان بیشتر شناخته شود.

وی با اشاره به مسئله «حجاب معاصرت» افزود: معمولاً بزرگان در زمان حیات خود کمتر شناخته می‌شوند و سال‌ها بعد، ابعاد شخصیت و خدمات آنان بیشتر نمایان می‌شود. رهبر حکیم و فرزانه شهید انقلاب نیز چنین جایگاهی داشتند و از خداوند می‌خواهیم که برای ملت غیور و جامعه اسلامی، بهترین جانشین را قرار دهد تا این خلأ را پر کند.

آیت‌الله محامی انتخاب رهبر جدید انقلاب اسلامی را از نمونه‌های لطف الهی دانست و گفت: یکی از نمونه‌های لطف الهی در این جهت، انتخاب رهبری است که دست‌پرورده همان رهبر شهید، از همان بیت و تربیت‌شده همان مکتب است و به عنوان رهبر سوم انقلاب اسلامی انتخاب شده است.

وی افزود: فراتر از انتخاب ایشان در مجلس خبرگان، در فضای تجمعات مردمی و اقبال عمومی می‌توان گفت یک رفراندوم نیز در این زمینه برگزار شده است؛ این نیز از عجایب، کرامات و الطاف الهی است، به‌ویژه در فضای امنیتی که مردم رهبر خود را از نزدیک ندیده‌اند، تصویری از ایشان نداشته‌اند و ارتباط مستقیم نیز برقرار نکرده‌اند و مطالب از طریق پیام‌های مکتوب منتقل شده است.

نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان خاطرنشان کرد: این میزان اقبال مردمی، خود نشان‌دهنده دست قدرت الهی است و باید همان‌گونه که تاکنون سرباز ولایت بوده‌ایم و در راستای اهداف و آرمان‌های امام شهید و انقلاب اسلامی تلاش کرده‌ایم، همچنان سرباز ولایت بمانیم و در مسیر ولایت تلاش کنیم.

وی در ادامه از خبرنگاران و اصحاب رسانه‌ای که برای تجدید بیعت با رهبری معظم انقلاب در این دیدار حضور یافته بودند، تقدیر و تشکر کرد.

آیت‌الله محامی در ادامه با تأکید بر ضرورت فعالیت متناسب با شرایط جنگی گفت: اگر دشمن تلاش می‌کند اراده مردم را در دفاع متزلزل کند، پاتک و مقابله رسانه‌ای با این اقدام آن است که تلاش کنیم مردم محکم و استوار مسیر دفاع را دنبال کنند.

وی با اشاره به شعار «هیهات من‌الذله» افزود: این همان شعاری است که مردم از امام حسین(ع) و امام شهید آموخته‌اند و باید به یک فضای حاکم بر جامعه تبدیل شود.

نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان با اشاره به افزایش شبهه‌آفرینی و تبلیغات دشمن اظهار کرد: اصحاب رسانه باید در برابر تلاش دشمن برای تضعیف اراده مردم ایستادگی کنند و این اراده را تثبیت و تحکیم کنند.

آیت‌الله محامی در پاسخ به طرح این موضوع که «آیا با جنگ موافق هستید یا مخالف؟» گفت: کسی نیست که جنگ را دوست داشته باشد؛ به‌ویژه با همه صدماتی که جنگ به همراه دارد، اما وقتی دشمن حمله وحشیانه و ددمنشانه می‌کند و از دانش‌آموز مینابی تا رهبر بزرگوار را به شهادت می‌رساند و حملات و محاصره نیز ادامه دارد، غیر از دفاع راه دیگری وجود ندارد و کشورهایی که تسلیم شده‌اند، گاهی آسیب‌هایی بیشتر از آسیب جنگ متحمل شده‌اند و امام شهید می‌فرمودند مقاومت هزینه دارد، اما هزینه مقاومت از هزینه تسلیم شدن کمتر است.

وی ادامه داد: کسی جنگ را دوست ندارد، اما وقتی دشمن با تمام توان به میدان آمده و حمله می‌کند، چاره‌ای جز دفاع وجود ندارد.

آیت‌الله محامی در ادامه با تأکید بر اینکه مذاکره و گفت‌وگو جایگاه خود را دارد، اظهار کرد: مذاکره سر جای خودش، اما از موضع اقتدار؛ با گدایی مذاکره کردن، امنیت پایدار و صلح پایدار به دست نمی‌آید.

وی افزود: باید اقتدار خود را ثابت کنیم و آن را بر دشمن تحمیل کنیم تا بتوانیم حرف خود را به کرسی بنشانیم و در این صورت مذاکره می‌تواند ثمربخش باشد.

نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان خاطرنشان کرد: در صورت مذاکره، باید هم دست برتر و اقتدار خود را داشته باشیم و هم مذاکره‌کنندگان هوشمند و توانمند باشند تا نتیجه‌ای که در میدان به دست آمده است، در مذاکره تثبیت شود.
وی تصریح کرد: اگر در میدان ضعیف باشیم یا در مذاکره ضعیف عمل کنیم نتیجه را از دست خواهیم داد.

آیت‌الله محامی در ادامه با اشاره به تلاش دشمن برای القای ناکارآمدی نظام گفت: اگر دشمن تلاش می‌کند ناکارآمدی نظام را اثبات کند و دائماً می‌گوید در فلان جا مشکل داریم، فلان کار انجام نشده و نمی‌توانیم، پاتک این حمله آن است که ضمن پذیرش ضعف‌های موجود و قابل انکار نبودن آنها، نقاط قوت فراوان نظام نیز برای مردم تبیین شود.

وی با تأکید بر ضرورت جهاد تبیین افزود: امام شهید بر جهاد تبیین تأکید داشت و خود نیز علمدار این عرصه بود؛ بنابراین باید رشد و پیشرفت کشور در عرصه‌های مختلف علمی، صنعتی، دفاعی و دیگر حوزه‌ها برای مردم تبیین شود.

نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان ادامه داد: جمهوری اسلامی ایران در برخی عرصه‌ها جزو 10 کشور اول و گاهی جزو پنج کشور اول جهان قرار دارد و این دستاوردها به برکت انقلاب اسلامی و مجاهدت مردم، از جوان و بزرگسال، زن و مرد، به دست آمده است.

وی گفت: باید این پیشرفت‌ها را به صورت جهادی برای مردم تبیین کنیم تا پاتکی در برابر تلاش دشمن برای خدشه وارد کردن به کارآمدی نظام باشد.

آیت‌الله محامی در پاسخ به تلاش دشمن برای القای خودتحقیری و ناتوانی در جامعه، بر ضرورت معرفی ظرفیت‌های کشور و استان سیستان و بلوچستان تأکید کرد و گفت: پاتک این مسئله، معرفی توانمندی‌ها و استعدادهای فراوانی است که در میان ملت عزیز و غیور ایران وجود دارد.

وی افزود: از توانمندی‌های انسانی، نیروهای مستعد و نخبگان گرفته تا موقعیت جغرافیایی، مرزهای زمینی و دریایی، معادن و ظرفیت‌های کشاورزی، امکانات فراوانی در کشور وجود دارد.

نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان با اشاره به ظرفیت‌های استان اظهار کرد: در استان، علی‌رغم عنوان «استان محروم»، توانمندی‌های کمی نداریم و گاهی انسان از اینکه از این توانمندی‌ها استفاده نمی‌شود، متأسف می‌شود.

وی ادامه داد: اگر امکانات و ظرفیت‌هایی در اختیار انسان نبود، می‌گفتیم خداوند چنین مقدر کرده و به قضای الهی راضی هستیم؛ اما وقتی خداوند این امکانات را در اختیار ما قرار داده است و از آنها استفاده نمی‌کنیم، این مسئله مایه تأسف است.

آیت‌الله محامی با اشاره به ظرفیت نیروی انسانی استان گفت: ما جوان‌ترین استان کشور هستیم و این ظرفیت بزرگی است؛ در کنار آن، موقعیت جغرافیایی، مرزهای زمینی و دریایی، معادن، کشاورزی و دیگر ظرفیت‌های استان وجود دارد که باید برای مردم تبیین شود تا در برابر تلاش دشمن برای القای احساس تحقیر و ناتوانی، مردم نسبت به ظرفیت‌های خود آگاه و دلگرم شوند.

وی بر ضرورت معرفی نخبگان استان در عرصه‌های مختلف تأکید کرد و افزود: اگر در آموزش و پرورش، ورزش، حوزه‌های علمی، دانشگاه‌ها و دیگر عرصه‌ها نخبگان و استعدادهایی داریم، باید آنها را برای مردم معرفی کنیم تا جامعه بداند که دارای شخصیت، استعداد و ظرفیت‌های ارزشمند است.

وی در ادامه، با اشاره به تلاش دشمن برای ایجاد تفرقه و دوقطبی در جامعه گفت: اگر دشمن به دنبال ایجاد تفرقه و دوقطبی‌های متعدد در کشور است تا وحدت و انسجام جامعه را خدشه‌دار کند و آن را به نزاع و درگیری بکشاند، پاتک این اقدام، تلاش همه اصحاب رسانه برای تقویت وحدت است.

وی با اشاره به عنوان سیستان و بلوچستان به عنوان «پایتخت وحدت کشور» گفت: امام شهید استان ما را به عنوان پایتخت وحدت کشور معرفی کردند و این یک نقطه قوت است که باید آن را معرفی کنیم.

آیت‌الله محامی افزود: در جنگ اخیر نیز شاهد اتحاد و انسجام میان مردم سراسر کشور و به‌ویژه در استان بودیم و همه طیف‌ها به میدان آمدند اصحاب رسانه باید این واقعیت را به رخ دشمن بکشند تا دوستان خوشحال و دشمنان ناراحت و ناامید شوند.

وی تأکید کرد: اگر کسی، خواسته یا ناخواسته و دانسته یا ندانسته، با دشمن همراهی می‌کند و نتیجه حرف و عملکرد او ایجاد تفرقه، دوقطبی و اختلاف در جامعه است، اصحاب رسانه باید آن را شفاف و نقد و بررسی کنند.

امام‌ جمعه زاهدان تصریح کرد: دعوا، فحش و بد و بیراه اثرگذار نیست و حتی اثر معکوس دارد؛ بلکه باید با منطق، استدلال و تبیین نشان داد که یک سخن چه نتیجه‌ای دارد و چگونه ممکن است در شرایط جنگ به نفع دشمن تمام شود.

آیت‌الله محامی در پاسخ به سؤال یکی از خبرنگاران درباره موضوع مطرح‌شده توسط نماینده ولی‌فقیه در استان در دیدار با امام شهید مبنی بر ضرورت تعیین یک «والی» برای سیستان و بلوچستان و اینکه آیا این ایده در شرایط فعلی محقق شده است یا خیر، اظهار کرد: در سال 1372 خدمت امام شهید عرض کردم که باید استان را به یک نفر سپرد و از او کار خواست؛ چراکه در آن زمان دو نماینده ولی‌فقیه، استاندار و دستگاه‌های مختلف حضور داشتند و با این وضعیت، کارها به شکل مطلوب پیش نمی‌رفت.

وی افزود: در همان زمان، درباره اینکه چه فردی می‌تواند این مسئولیت را بر عهده بگیرد نیز گفت‌وگوهایی با امام شهید انجام شد و ایشان نیز نکاتی را مطرح کردند.

نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان ادامه داد: هنگامی که قرار شد مجدداً در خدمت مردم استان باشم، عرض کردم که ذهنیت من همان دیدگاه گذشته است؛ اما تدبیری که امام شهید در این زمینه اندیشیده بودند، تشکیل «شورای راهبردی» برای هماهنگی و هم‌افزایی و ایجاد نوعی مدیریت واحد در استان بود تا از پراکندگی جلوگیری شود.

وی با اشاره به شرایط استان در سال‌های گذشته بیان کرد: افرادی که سن و سال بیشتری دارند به یاد دارند که در سال‌های دهه هفتاد اختلافات فراوانی میان دستگاه‌های نظام وجود داشت و دستگاه‌ها گاهی به جای هم‌افزایی، متفاوت، متعارض و حتی متضاد با یکدیگر عمل می‌کردند.

آیت‌الله محامی خاطرنشان کرد: امروز بحمدالله این وضعیت وجود ندارد و اگرچه مدیریت واحد به معنای اینکه همه امور در اختیار یک نفر باشد محقق نشده، اما درصدد بوده‌ایم بخشی از این هدف از طریق شورای راهبردی محقق شود.
وی افزود: تشکیل شورای راهبردی از دولت آقای روحانی آغاز شد و با تشکیل این شورا و پیگیری‌های انجام‌شده، در مراحل مختلف تأثیرگذار بوده است.

نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان با اشاره به یکی از اقدامات این شورا گفت: در مقطعی پیشنهاد شد مسائل و مشکلات استان فهرست و دسته‌بندی شده و سپس از مسئولان مربوط در کشور پیگیری شود در همین راستا پنج نفر از اعضا به تهران رفتیم و نامه‌ای را تنظیم و امضا کردیم و در جلسه‌ای با وزیر وقت کشور، آقای رحمانی، موضوع را مطرح کردیم.

وی ادامه داد: وزیر وقت کشور پس از مشاهده این پیگیری‌ها گفت که تعجب می‌کند؛ چراکه در برخی استان‌ها با همین تعداد افراد برای پیگیری امور مشکل دارند، اما اعضای شورای راهبردی استان به صورت منسجم برای پیگیری مسائل و مطالبات استان به تهران آمده‌اند.

آیت‌الله محامی با بیان اینکه شورای راهبردی در دولت‌های بعدی و دوره‌های مختلف نیز نقش خود را ایفا کرده است، گفت: این شورا به حمدالله نقشه خوبی ایفا کرده است، البته من کمی سخت‌گیر و مشکل‌پسند هستم و نمی‌توانم بگویم این هدف صددرصد محقق شده، اما به نظرم نتیجه کار قابل قبول است.

آیت‌الله محامی در پاسخ به سؤال یکی از خبرنگاران درباره میزان حمایت و پاسخگویی وی نسبت به اصحاب رسانه اظهار کرد: در بحث پاسخگویی، هر زمان خبرنگاران مراجعه کرده‌اند پاسخگو بوده‌ایم و حتی در مواردی خودمان پیش‌قدم شده و جلساتی را با اصحاب رسانه برگزار کرده‌ایم.

وی در پاسخ به موضوع حمایت از خبرنگاران مطالبه‌گر نیز گفت: در جلسات متعدد تأکید کرده‌ام که خبرنگاران باید مطالبه‌گر باشند و حرف مردم را به مسئولان منتقل کنند.

نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان افزود: در فضای جنگ، مطالبه‌گری صحیح رسانه‌ها می‌تواند پاتکی در برابر تلاش دشمن برای ایجاد فاصله میان مردم و نظام باشد.

وی ادامه داد: خبرنگاران باید مطالبه کنند و به ایجاد و تقویت این پیوند کمک کنند، اما مطالبه‌گری چارچوب دارد و در یکی از جلسات حدود 12 یا 13 نکته را در این زمینه مطرح کردم و گفتم در این چارچوب مطالبه‌گری کنید که من نیز از شما دفاع خواهم کرد.

آیت‌الله محامی تصریح کرد: اگر مطالبه‌گری در چارچوب مقررات و اخلاق باشد، حمایت خود را از خبرنگاران خواهیم داشت و حتی اگر موضوع به دادگاه برسد، در حد توان پیگیری و حمایت می‌کنیم؛ اما اگر قرار باشد مطالبه‌گری همراه با فحش، بدوبیراه یا سخنان غیرمنصفانه باشد، نباید انتظار حمایت داشت.

آیت‌الله محامی در پاسخ به سؤال یکی از خبرنگاران درباره اقدامات شورای راهبردی برای رشد و ارتقای آموزش و پرورش اظهار کرد: جدا از شورای راهبردی، شخصاً آموزش و پرورش را یکی از محورهای عمده فعالیت خود قرار داده‌ام.

وی افزود: در دوره‌های مختلف، با وزیران و مدیران کل آموزش و پرورش جلسات متعددی داشته‌ام و وقت زیادی برای این حوزه گذاشته‌ام.

نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان با اشاره به پیگیری‌های انجام‌شده در این زمینه گفت: جلسات مختلفی با مدیران کل و معاونان آموزش و پرورش، کمیته‌های مرتبط و پیگیری گزارش‌ها و توضیحات داشته‌ایم و تلاش ما این بوده که در عرصه آموزش و پرورش شاهد پیشرفت باشیم.

وی ادامه داد: در برخی عرصه‌ها پیشرفت‌هایی حاصل شده و در برخی موارد نیز همچنان عقب‌ماندگی‌هایی وجود دارد حتی در بخش‌هایی که پیشرفت داشته‌ایم، به دلیل فاصله معناداری که با میانگین کشوری داریم، برای رسیدن به سطح مطلوب همچنان کار زیادی باقی مانده است.

آیت‌الله محامی خاطرنشان کرد: در این زمینه وقت و تلاش زیادی صرف شده و راهنمایی‌ها و پیگیری‌های لازم نیز صورت گرفته است، اما در نهایت آموزش و پرورش یک سیستم اجرایی است و باید دید در مراحل بعدی چه اقداماتی از سوی مجموعه مسئولان و مردم انجام می‌شود.

آیت‌الله محامی در پاسخ به سؤال یکی از فعالان حوزه رسانه درباره به‌کارگیری نیروهای بلوچ اهل سنت در صداوسیمای استان اظهار کرد: در حال حاضر نیروهایی از بلوچ‌های اهل سنت در صداوسیما مشغول فعالیت هستند و تا آنجا که اطلاع دارم، در این زمینه مشکلی وجود نداشته است.

وی افزود: آقای علی‌محمدی مدیرکل صدا و سیمای استان نیز در جلسات اشاره کردند که آزمون‌هایی برگزار شده و همچنان آزمون‌هایی در حال برگزاری است و هر فردی که در آزمون‌ها شرکت کند و شرایط لازم را داشته باشد، طبق ضوابط پذیرش خواهد شد.

نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان خاطرنشان کرد: حضور و همکاری نیروهای بلوچ اهل سنت در صداوسیما نیز گواه این موضوع است و در این زمینه مشکل خاصی وجود نداشته است.

آیت‌الله محامی در پاسخ به سؤال یکی از خبرنگاران درباره توصیه‌های امام شهید نسبت به سیستان و بلوچستان، با اشاره به برخی خاطرات خود از رهبر شهید انقلاب اظهار کرد: توصیه‌ها و نگاه ایشان نسبت به استان مطالب فراوانی دارد و فرصت این جلسه اجازه بیان همه آنها را نمی‌دهد، اما دو نکته و خاطره را به مناسبت این سؤال بیان می‌کنم.

وی با اشاره به یکی از اتفاقات در استان گفت: در مقطعی کلیپی از یک مداح منتشر شد که در آن به برخی از بزرگان استان و اهل سنت توهین شده بود و در آن زمان به دلیل حضور در اجلاس نمایندگان ولی‌فقیه در تهران، زودتر به تهران رفته بودم و پس از اطلاع از موضوع، برای این مسئله بیانیه‌ای صادر شد و از ائمه جمعه شیعه و اهل سنت خواسته شد در برابر این اقدام موضع‌گیری کنند.

نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان افزود: ائمه جمعه شیعه و اهل سنت در این زمینه موضع گرفتند و شیعیان پیش‌قدم شدند و اهل سنت نیز همین کار را انجام دادند و بعد از آن نیز در خطبه‌های نماز جمعه گفتم که «عدو شود سبب خیر اگر خدا خواهد»؛ چراکه دشمنان می‌خواستند با این اقدام دعوا و اختلاف ایجاد کنند، اما این مسئله به عاملی برای اتحاد بیشتر تبدیل شد.

وی ادامه داد: در همان هفته، از یکشنبه تا ظهر دوشنبه جلسه نمایندگان ولی‌فقیه برگزار شد و ظهر دوشنبه خدمت امام شهید رسیدیم پس از نماز و جلسه، ایشان هنگام خداحافظی و در حالی که معمولاً در هر جلسه اظهار لطف خاصی نسبت به بنده داشتند، توقف کردند و درباره این اقدام فرمودند که «این کاری که کردید خیلی خوب بود» و از این اقدام تشکر کردند.

آیت‌الله محامی خاطرنشان کرد: برای دوستان دفتر ایشان نیز این موضوع جالب و تعجب‌آور بود که ایشان به این صراحت درباره این اقدام موضع‌گیری کردند، چراکه من گزارشی از این موضوع به ایشان نداده بودم و اتفاق روز جمعه رخ داده بود؛ اما اطلاع سریع ایشان از موضوع و اهمیتی که برای این اقدام قائل بودند و اینکه بعداً آن را مورد توجه قرار داده و از آن تشکر کردند، برای من بسیار قابل توجه بود.

وی در ادامه به دومین خاطره خود اشاره کرد و گفت: پس از برگزاری جلسه صلح و وفاق در استان که با زحمات دوستان و بر اساس مصوبات شورای راهبردی برگزار شد، پیش از آنکه من گزارشی خدمت امام شهید ارائه کنم، خبر این جلسه به ایشان رسیده بود و ایشان از این اقدام تشکر کرده بودند.

نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان افزود: در جلسات مختلف، نمایندگان و مسئولان دفتر ایشان پیام تشکر ایشان را منتقل کردند و بعد نیز از ما گزارش خواستند و پس از ارائه گزارش نیز مجدداً تشکر کردند و از فضایی که در جامعه استان ایجاد شده بود، ابراز خوشحالی و خرسندی کردند.

 آیت‌الله محامی در پاسخ به سؤال یکی از فعالان حوزه رسانه درباره ضرورت نگاه حاکمیت به رسانه به عنوان «سرمایه» و نه «هزینه»، اظهار کرد: این حرف، حرف درستی است و من به مناسبت روز و هفته خبرنگار، چه در جلسات مختلف و چه در خطبه‌های نماز جمعه، بر این مسئله تأکید کرده‌ام.

وی با اشاره به گلایه برخی خبرنگاران درباره کم‌تحملی مدیران در برابر نقد رسانه‌ها افزود: مدیران باید خبرنگاری را که سؤال می‌کند، مطالبه مردم را مطرح می‌کند یا نقد منصفانه‌ای دارد، یک فرصت بدانند و از او قدردانی کنند.

نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان ادامه داد: خبرنگار و اصحاب رسانه در واقع بدون اینکه هزینه‌ای برای مدیر ایجاد کند، برای او کار می‌کند؛ چراکه مدیر باید خودش افرادی را مأمور کند تا عملکردش را ارزیابی کنند، بازخورد بگیرند و نقاط ضعف و قوت مدیریت را به او بگویند.

وی افزود: وقتی خبرنگاری نقاط قوت و ضعف یک مدیر را بیان می‌کند، مدیر می‌تواند نقاط قوت خود را تقویت و نقاط ضعفش را کاهش دهد؛ بنابراین نباید این فرصت را تهدید تلقی کرد.

آیت‌الله محامی با اشاره به تجربه مدیریتی خود در دوره‌های مختلف گفت: من نیز در دوره‌های مختلف مدیریتی، افراد را دعوت می‌کردم که بنشینند و عملکردم را نقد کنند و به صورت مکتوب یا شفاهی نظرشان را بگویند و از این نقدها استفاده می‌کردم.

وی ادامه داد: گاهی ممکن است لحن نقد تند باشد، اما انسان باید مقداری سعه صدر داشته باشد حتی در پاسخ به سؤالاتی که دریافت می‌کنم، گاهی متن‌هایی که حاوی الفاظ نامناسب هستند نیز خوانده می‌شود؛ چراکه می‌خواهم بدانم در میان مردم چه دیدگاه‌هایی وجود دارد.

نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان تصریح کرد: اگر سخنی درست است، باید آن را پذیرفت و برای اصلاح اقدام کرد؛ اگر حرف درست است اما اجرای آن امکان‌پذیر نیست، باید صادقانه توضیح داد که این خواسته درست است اما فعلاً امکان انجام آن وجود ندارد؛ و اگر سخن نادرست است، باید با توضیح و استدلال روشن کرد که چرا صحیح نیست.

وی خاطرنشان کرد: حتی اگر به یک نتیجه مشترک نرسیم، حداقل فردی که نقد کرده متوجه می‌شود طرف مقابل نیز بر اساس مبنا و استدلال خود صحبت می‌کند و بی‌حساب عمل نکرده است و امیدواریم چنین فضایی در میان مدیران و مسئولان حاکم باشد.

آیت‌الله محامی در پاسخ به سؤال یکی از اصحاب رسانه درباره کم‌کاری در معرفی امام شهید و حضور و ارتباط ایشان با سیستان و بلوچستان اظهار کرد: این موضوع دو جنبه دارد؛ از یک سو عظمت شخصیت ایشان بسیار زیاد است و هر اندازه درباره ایشان کار کنیم، باز هم کم است و از سوی دیگر، نمی‌توان کارهای انجام‌شده را نادیده گرفت.

وی افزود: عظمت شخصیت امام شهید به اندازه‌ای است که هرچه درباره ابعاد وجودی، علمی، مدیریتی و شخصیتی ایشان کار کنیم، باز هم مطالب ناگفته فراوانی باقی می‌ماند.

نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان با اشاره به ابعاد مختلف شخصیتی امام شهید گفت: ایشان از جهات مختلف، یک شخصیت فوق‌العاده، مدیری توانمند و شخصیتی جامع بود و باید ابعاد مختلف این شخصیت برای مردم تبیین شود.

آیت‌الله محامی ادامه داد: معجزه فقط این نیست که عصای حضرت موسی(ع) تبدیل به اژدها شود؛ اینکه خداوند انسانی را در این سن و سال، با این همه کمالات، هوشمندی، حکمت و توان مدیریتی آفریده و او را این‌گونه در مسیر خدمت قرار داده است، خود یک معجزه الهی است.

آیت‌الله محامی در ادامه با اشاره به ارتباط عمیق امام شهید با مردم سیستان و بلوچستان گفت: مردم استان بیش از بسیاری از نقاط دیگر، خلأ و فقدان این رهبر را احساس می‌کنند؛ چراکه ایشان در استان حضور داشته، استان را می‌شناخته و میان مردم و رهبر شهید ارتباط و علاقه متقابل وجود داشته است.

وی افزود: امام شهید در هر جلسه‌ای که حضور داشتند، از استان یاد می‌کردند و از استان دفاع داشتند و مردم نیز دلدادگی خاصی به ایشان داشتند و بنابراین فقدان چنین رهبری برای مردم استان بسیار سنگین است.

آیت‌الله محامی افزود: با این حال، آن‌گونه که باید و شاید درباره ابعاد شخصیتی و خدمات ایشان کار نشده است و خود امام شهید نیز در دوران حیاتشان بارها بر جهاد تبیین تاکید می‌کردند. امروز نیز همین جهت وجود دارد و باید تلاش مضاعفی برای جبران این کم‌کاری صورت گیرد، به‌ویژه در شرایط فعلی که کشور در فضای جنگ قرار دارد و این شرایط، کار شبانه‌روزی و تلاش مضاعف را می‌طلبد.

آیت‌الله محامی در پاسخ به موضوع مطرح‌شده درباره کندی پیشرفت امور در استان گفت: این مسئله فقط مربوط به یک حوزه نیست و در ابعاد مختلف استان وجود دارد؛ در عرصه اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی نیز شاهد این مسئله هستیم.

وی افزود: در بسیاری از موارد باید تلاش و پیگیری بیشتری انجام دهیم تا کارها به حرکت درآید و گاهی دوستان و مسئولان، افراد بسیار خوب و دارای انگیزه هستند، اما حرکت مجموعه کند است و به تعبیر قبلی، با «دنده سنگین» حرکت می‌کنیم.

نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان خاطرنشان کرد: امیدواریم اگرچه ممکن است حرکت دیر آغاز شود، اما وقتی حرکت آغاز شد، با سرعت و جدیت بیشتری ادامه پیدا کند.

وی تصریح کرد: این موضوع یک گلایه در ابعاد مختلف است و نیازمند مقداری اصلاح فرهنگی در حوزه کار و تلاش هستیم؛ چراکه فرهنگ کار ما در این زمینه آسیب دیده است و باید برای اصلاح آن تلاش کنیم.

آیت‌الله محامی در پاسخ به سؤال یکی از خبرنگاران درباره عدم تحمل انتقاد از سوی برخی مدیران و موضوع حمایت از خبرنگاران مطالبه‌گر اظهار کرد: خبرنگاری که مطالبه‌گری می‌کند، باید بداند که در مسیر مطالبه حق، احتمال آسیب و هزینه وجود دارد.

نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان ادامه داد: اگر انسان برای خدا کار کند و با خدا معامله کرده باشد، ممکن است حیثیت، آبرو، شغل و حتی آرامش ذهنی او را هدف قرار دهند، اما مهم این است که انسان از حق فراتر نرود.

وی تصریح کرد: اگر انسان در مسیر حق باشد، حتی تحمل دادگاه و زندان نیز برای او شیرین خواهد بود؛ چراکه می‌داند وظیفه خود را انجام داده، حرف خود را زده و از حق دفاع کرده است، حتی اگر طرف مقابل در نهایت غلبه کند.

آیت‌الله محامی در پاسخ به سؤال یکی از خبرنگاران درباره اظهارات اخیر وی در نماز جمعه پیرامون ناامنی‌های استان، توییت‌های التهاب‌آفرین و نقش رسانه‌ها در این زمینه گفت: متأسفانه در استان سیستان و بلوچستان ناامنی در حال گسترش است و شکل‌های مختلفی دارد؛ از شرارت‌های گروهک‌ها گرفته تا سرقت، گروگان‌گیری و موارد مشابه.

وی افزود: اخیراً نیز جمعی از افراد استان با معتمدان و بزرگان نشست‌هایی برگزار کردند و بر نقش رؤسای طوایف و قبایل در مقابله با ناامنی تأکید شد که اصل این حرف، حرف خوبی است و ما نیز سال‌هاست بر این موضوع تأکید کرده‌ایم.

نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان ادامه داد: چند سال قبل نیز در جلسه سالانه با رؤسای قبایل عرض کردم که باید در برابر ناامنی اقدام شود، اما نکته این است که در کنار برخورد با افرادی که شرارت و ناامنی ایجاد می‌کنند، باید با عوامل ایجادکننده ناامنی نیز برخورد و در زمینه پیشگیری اقدام شود؛ چراکه پیشگیری بهتر از درمان است.

وی با اشاره به ترویج افکار وهابیت به عنوان یکی از عوامل زمینه‌ساز ناامنی اظهار کرد: فضای استان ما در گذشته فضای همدلی و همراهی میان مردم شیعه و اهل سنت بوده است و نمونه آن حضور مشترک مردم در مراسم عزاداری امام حسین(ع) بود؛ حتی در مواردی اهل سنت خود مراسم برگزار می‌کردند و نذری می‌دادند.

آیت‌الله محامی افزود: باید بررسی شود چه اتفاقی افتاده که مقداری جدایی ایجاد شده است و این مسئله نه به خاطر اهل‌سنت بودن افراد و نه به دلیل حنفی بودن آنان است؛ بلکه یکی از عوامل، گسترش افکار وهابیت است که برداشت نادرستی از توحید و شرک دارد و دیگران را به شرک متهم می‌کند. این تفکر، فقط شیعه را متهم نمی‌کند، بلکه بخش قابل توجهی را نیز به دلیل زیارت، مولودی‌خوانی، توسل و دیگر باورهای رایج در میان مسلمانان، متهم می‌کند.

نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان خاطرنشان کرد: تفکر تکفیری، همه را یک‌جا تکفیر می‌کند و وقتی این تفکر تندتر شود، به گروه‌هایی مانند داعش و جریان‌های مسلح تکفیری منتهی می‌شود.

وی با هشدار نسبت به گسترش چنین تفکراتی در استان گفت: وقتی این تفکر در استان گسترش پیدا کند و در کنار آن، سلاح نیز در دست مردم وجود داشته باشد، زمینه ناامنی فراهم می‌شود.

آیت‌الله محامی افزود: به برخی از افرادی که چنین ادبیاتی دارند گفته‌ام وقتی در سخنان خود مرتب از «شرک» سخن می‌گویید، باید توجه داشته باشید که این سخنان پاسخ دارد و جوانی که پای صحبت شما نشسته، اگر دائماً بشنود فلانی مشرک است و دیگری مشرک است و آیات جهاد نیز برای او خوانده شود، ممکن است زمینه ذهنی برای برخورد و خشونت در او ایجاد شود.

وی تأکید کرد: بنابراین اگر کسی این سخنان را از روی ناآگاهی مطرح می‌کند، رسانه باید آن را نقد و برای جامعه شفاف کند؛ و اگر آگاهانه و برای اهداف دیگری این کار را انجام می‌دهد، باید موضوع برای مردم روشن شود و اصحاب رسانه می‌توانند با تحلیل و تبیین، این مسائل را برای جامعه روشن کنند.

نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان در ادامه با اشاره به موضوع القای تبعیض میان اقوام و مذاهب گفت: یکی دیگر از مسائلی که می‌تواند زمینه‌ساز ناامنی باشد، ایجاد این ذهنیت است که «حق قوم بلوچ یا اهل سنت خورده شده و کاری هم نمی‌شود کرد.

وی افزود: وقتی چنین فضایی ایجاد شود، ممکن است جوان اهل سنت احساس کند حقی از او ضایع شده و زمینه‌های ذهنی برای ناامنی شکل بگیرد.

آیت‌الله محامی با اشاره به موضوع به‌کارگیری نیروهای اهل سنت در صداوسیما گفت: نگاه حاکمیت این نیست که میان شیعه و سنی تفاوتی قائل شود و نمونه‌های آن نیز وجود دارد.

وی با اشاره به دیدار خود با امام شهید اظهار کرد: در نخستین دیداری که خدمت ایشان رسیدم، پیش از آنکه به استان بیایند، سؤال کردم که آیا برای رشد علمی، رشد اقتصادی، رشد مدیریتی و حقوق شهروندی اهل سنت، سقف و حد خاصی مدنظر است؟

نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان افزود: ایشان در پاسخ فرمودند که اینها چیزی نیست که انسان برای آن حدی تعیین کند و مهم این است که تعامل نماینده ولی‌فقیه در استان به گونه‌ای باشد که همه مردم، زیر چتر نمایندگی ولی‌فقیه جمع شوند.

وی ادامه داد: در شورای راهبردی نیز فهرستی از شخصیت‌های استان، اعم از شیعه و اهل سنت، تهیه و پیشنهاد کردیم تا از ظرفیت این افراد در سطح کشور استفاده شود.

آیت‌الله محامی با اشاره به استاندار فعلی سیستان و بلوچستان گفت: یکی از این افراد، آقای مهندس بیجار، استاندار فعلی استان است که در دولت مرحوم رئیسی نیز از سوی ما پیشنهاد شده بود ک زمانی که در دولت آقای پزشکیان درباره ایشان سؤال شد، عرض کردم که ایشان از گزینه‌های پیشنهادی خود ما بوده و گفتم آقای رئیسی به این پیشنهاد عمل نکرد، شما عمل کنید.

وی خاطرنشان کرد: در نگاه حاکمیت، تفاوتی میان شیعه و اهل سنت وجود ندارد و در صداوسیما و دیگر دستگاه‌ها نیز نمونه‌هایی از حضور اهل سنت در مسئولیت‌های مختلف وجود دارد.

آیت‌الله محامی در ادامه با اشاره به موضوع جذب نیروهای اهل سنت در نیروهای نظامی و انتظامی گفت: در شورای راهبردی، یکی از موضوعاتی که به صورت جدی پیگیری کردیم، جذب نیروهای اهل سنت در نیروهای نظامی و انتظامی بود.

وی افزود: در همین زمینه به تهران رفتیم و این موضوع را به عنوان یکی از محورهای مطالبات استان مطرح کردیم و بحمدالله این پیگیری‌ها نتیجه داد و مجموعه انتظامی و سپاه نیز در این زمینه اقدام کردند، هرچند تعداد جذب‌ها هنوز کم است.

نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان تأکید کرد: نگاه حاکمیت، تبعیض میان شیعه و اهل سنت نیست، اما وقتی دائماً در جامعه این ذهنیت پمپاژ شود که تبعیض وجود دارد، ممکن است بخشی از جامعه تحت تأثیر قرار گیرد و این مسئله نیز می‌تواند از عوامل ایجاد ناامنی باشد.

وی نقش رسانه را در این زمینه مهم دانست و گفت: اصحاب رسانه باید این مسائل را برای مردم تبیین و تحلیل کنند و واقعیت‌ها را برای مردم شیعه و اهل سنت استان و حتی مردم سراسر کشور روشن کنند.

آیت‌الله محامی در پاسخ به موضوع مطرح‌شده درباره ضرورت ارائه تصویری واقعی از سیستان و بلوچستان برای مردم کشور اظهار کرد: یکی از محورهای مهم فعالیت رسانه‌ای باید این باشد که فضای درست و واقعی استان برای مردم کشور ترسیم شود.

وی افزود: گاهی سیستان و بلوچستان در ذهن مردم کشور با تصویری متفاوت از واقعیت شناخته می‌شود و باید تلاش کنیم ظرفیت‌ها، ویژگی‌ها و واقعیت‌های استان به شکل صحیح معرفی شود.

نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان درباره ارتباط میان مردم سیستان و بلوچستان و مردم سیستان نیز گفت: از ناحیه ما مشکلی در ارتباط با مردم سیستان وجود نداشته و با افراد و اقشار مختلف ارتباط داشته‌ایم.

وی تصریح کرد: البته این‌گونه نبوده که بخواهم ارتباط با فرد خاصی را به دیگران تحمیل کنم؛ چنین روحیه‌ای ندارم، اما از ناحیه ما مشکلی در این زمینه وجود نداشته است.

آیت‌الله محامی در پاسخ به سؤال یکی از خبرنگاران درباره رابطه نماینده ولی‌فقیه در استان با مردم سیستات و نیز نقش افراد غیربومی در ایجاد اختلافات قومی میان سیستانی‌ها و بلوچ‌ها گفت: اگر منظورتان بنده است که غیربومی هستم، باید بگویم که در طول این مدت هیچ‌گاه قدمی برای ایجاد اختلاف میان سیستانی و بلوچ برنداشته‌ام.

وی افزود: همواره بر اتحاد و انسجام داخلی، وحدت میان طوایف، اقوام مختلف و همچنین وحدت میان شیعه و اهل سنت تأکید داشته‌ام و عملکردم نیز در همین مسیر بوده است.

آیت‌الله محامی در پاسخ به پیشنهاد یکی از خبرنگاران درباره تأمین امکانات حرفه‌ای برای اصحاب رسانه گفت: اگر بتوانیم مجموعه‌ای برای خبرنگاران ایجاد کنیم که در آن اتاق خبرنگاری و امکانات مورد نیاز وجود داشته باشد و خبرنگاران بتوانند تجهیزات را به صورت امانی دریافت کنند، موضوع قابل بررسی است.

وی افزود: حتی می‌توان موضوع اختصاص تسهیلات و وام به خبرنگاران برای تأمین تجهیزات مورد نیاز را نیز مورد بررسی قرار داد.

آیت‌الله محامی در پاسخ به سؤال یکی از خبرنگاران درباره اینکه خبرنگار برای مستقل ماندن و وابسته نشدن به جریان‌های مختلف چگونه باید منابع مالی خود را تأمین کند، اظهار کرد: برای مجموعه خبرنگاران، روال اداری و سازوکارهایی وجود دارد که می‌توان آنها را پیگیری کرد، اما اگر خبرنگار بخواهد واقعاً مستقل و جهادی کار کند، باید نگاه او نیز جهادی باشد.

وی افزود: اگر کسی بخواهد کار رسانه‌ای را صرفاً به عنوان کاسبی دنبال کند، طبیعی است که به سمت کسی می‌رود که پول دارد و از او حمایت می‌کند؛ اما اگر خبرنگار نخواهد به اصحاب زر، زور و تزویر وابسته باشد و جهادی کار کند، خداوند پشتیبان او خواهد بود.

آیت‌الله محامی در پاسخ به اظهارنظر یکی از خبرنگاران درباره نامناسب بودن وضعیت رسانه در استان گفت: باید توجه کنیم که در همه حوزه‌ها کار و تلاش وجود دارد، اما در عین حال عقب‌ماندگی‌هایی نیز داریم.

وی افزود: باید هم به کارهایی که انجام شده و هم به کارهایی که انجام نشده توجه کنیم؛ اگر فقط کارهای انجام‌شده را ببینیم و از عملکرد خودمان بیش از حد راضی باشیم، انگیزه حرکت و پیشرفت را از دست می‌دهیم و اگر فقط ضعف‌ها و کارهای انجام‌نشده را ببینیم، مأیوس می‌شویم و باز هم انگیزه حرکت نخواهیم داشت.

نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان ادامه داد: باید هر دو را در کنار هم ببینیم؛ بدانیم که کارهایی انجام شده و پیشرفت‌هایی داشته‌ایم، اما همچنان راه زیادی باقی مانده و باید کار بیشتری انجام دهیم.

وی با اشاره به برخی موفقیت‌های اخیر استان گفت: اخیراً مواردی را شنیده‌ام که استان در برخی حوزه‌ها رتبه‌هایی در کشور به دست آورده است که این موضوع مایه خوشحالی است؛ چراکه نشان می‌دهد در برخی بخش‌ها از پایین جدول به سمت بالای جدول حرکت کرده‌ایم.

آیت‌الله محامی تصریح کرد: این وضعیت در حوزه‌های فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی نیز وجود دارد و در کل استان کارهایی در حال انجام است.

وی درباره حوزه رسانه نیز گفت: در عرصه رسانه نیز کارهایی انجام می‌شود، اما انتظار این است که اقبال، استقبال، ارج‌گذاری و اثربخشی بیشتری وجود داشته باشد.

نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان خاطرنشان کرد: همان «دنده سنگین» که درباره روند کلی امور استان گفتم، در حوزه رسانه نیز تا حدودی وجود دارد و خبرنگاران اگر مشکلات و مطالبات خود را به صورت مکتوب ارائه کنند، ما نیز در حد توان پیگیری خواهیم کرد.

آیت‌الله محامی در پاسخ به سؤال یکی از خبرنگاران درباره استفاده نشدن مناسب از ظرفیت خبرنگاران و در مقابل، توجه بیشتر به بلاگرها اظهار کرد: اصل اینکه از ظرفیت بلاگرها نیز استفاده شود، اشکالی ندارد، اما اگر در استفاده از ظرفیت خبرنگاران کم‌کاری می‌شود، این مسئله باید مورد توجه قرار گیرد.

وی افزود: استان ما جوان‌ترین استان کشور است؛ سؤال این است که چرا باید در حوزه رسانه رتبه پایین را داشته باشیم؟ این موضوع نیازمند بررسی است و خبرنگاران باید مشکلات و موانع موجود را مطرح کنند تا برای رفع آنها پیگیری شود.
آیت‌الله محامی در پاسخ به سؤال یکی از خبرنگاران درباره اقدامات شورای راهبردی و قرارگاه فرهنگی در دوران جنگ اظهار کرد: شورای راهبردی و قرارگاه فرهنگی قرار نیست جای دستگاه‌های مختلف را بگیرند، بلکه نقش آنها هماهنگی، هم‌افزایی و ایجاد انسجام میان دستگاه‌هاست.

وی افزود: سیاست‌گذاری در سطح کلان با هدایت شورای راهبردی انجام می‌شود و در قرارگاه فرهنگی نیز همین رویکرد دنبال می‌شود.

آیت‌الله محامی در پاسخ به سؤال مطرح‌شده درباره بودجه و منابع مالی فعالیت‌های فرهنگی اظهار کرد: در نماز جمعه نیز این موضوع را مطرح کردم و به آقای استاندار گفتم که اگر قرار است اعتباری برای فعالیت‌های فرهنگی اختصاص یابد، من آن را به صورت شخصی قبول نمی‌کنم و باید در اختیار قرارگاه فرهنگی قرار گیرد و تأکید کردم که اعتبار باید در اختیار قرارگاه فرهنگی باشد، نه شخص بنده و در این قرارگاه جمعی از مسئولان و صاحب‌نظران حضور دارند تا تصمیم‌ها بر اساس عقل جمعی گرفته شود.

آیت‌الله محامی خاطرنشان کرد: مبنای من معمولاً این است که به عقل جمعی توجه شود و در قرارگاه فرهنگی نیز سیاست‌ها با حضور اعضا بررسی و هماهنگ می‌شود، سپس پیشنهادهای مختلف برای اجرای برنامه‌ها مطرح و درباره آنها تصمیم‌گیری می‌شود و در صورت تصویب، ابلاغ خواهد شد.

نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان در پایان این نشست از همه خبرنگاران، اصحاب رسانه و مسئولان حاضر در این نشست تقدیر و تشکر کرد.

انتهای پیام/

 

نظرات کاربران

  •  چنانچه دیدگاهی توهین آمیز باشد و متوجه نویسندگان و سایر کاربران باشد تایید نخواهد شد.
  •  چنانچه دیدگاه شما جنبه ی تبلیغاتی داشته باشد تایید نخواهد شد.
  •  چنانچه از لینک سایر وبسایت ها و یا وبسایت خود در دیدگاه استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  •  چنانچه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  •  چنانچه دیدگاهی بی ارتباط با موضوع آموزش مطرح شود تایید نخواهد شد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *